III SA/Wa 2392/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Golec, po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu M. Z. od postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 października 2017 r., sygn. III SA/Wa 2392/17 w sprawie ze skargi M. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych postanawia utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.

Skarżący M.Z. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, wskazując, iż nie przysługuje mu emerytura ani renta, ani też jakikolwiek zasiłek. Nie posiada oszczędności. Skarżący utrzymuje się z prac dorywczych w zamian za posiłek. Podkreślił, że ma przyznany dodatek mieszkaniowy w wysokości 109 zł, zaś pozostałą część czynszu opłacają "osoby trzecie". Dodał, że nie ma światła, a opłata za gaz wliczona jest do opłaty mieszkaniowej. Poza mieszkaniem Skarżący nie posiada żadnego majątku. Postanowieniem z dnia 11 października 2017 r. starszy referendarz sądowy odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy. Jako podstawę odmowy wskazał fakt nie pobierania świadczenia rentowego, mimo przysługującego Skarżącemu prawa do renty. Skarżący złożył sprzeciw od ww. postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. Rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu - art. 260 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369, powoływanej dalej jako "P.p.s.a."). Zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 245 § 2 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy może być przyznane temu, kto z przyczyn niezależnych od siebie nie może podołać obowiązkowi ponoszenia kosztów postępowania. Na stronie wnioskującej o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek przedstawienia argumentacji i dowodów potwierdzających istnienie przesłanek wskazanych w powołanym przepisie. To wykazanie polega na przedstawieniu w sposób przekonujący, że uiszczenie kosztów postępowania spowoduje uszczerbek w zapewnieniu koniecznego utrzymania dla składającego wniosek i jego rodziny. W tym celu strona powinna złożyć na urzędowym formularzu oświadczenie o swoim stanie majątkowym, dochodach i stanie rodzinnym (art. 252 § 1 i § 2 P.p.s.a.). Jednakże, gdy oświadczenie zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, to zgodnie z art. 255 w związku z art. 258 § 2 pkt 5 P.p.s.a strona obowiązana jest złożyć na wezwanie referendarza sądowego, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Konstrukcja tego przepisu zakłada zatem obowiązek współpracy wnioskodawcy z referendarzem sądowym. Niedopełnienie powyższego obowiązku może w konsekwencji skutkować niewykazaniem, że strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania w rozumieniu art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Jest to rodzaj dodatkowego postępowania dowodowego, w którym referendarz sądowy ma możliwość uzupełnienia wniosku oraz określenia w sposób pełny i klarowny stanu majątkowego wnioskodawcy. Niedostarczenie żądanych przez referendarza sądowego danych, przedstawienie ich w sposób niekompletny, bądź mało czytelny, powoduje, że oświadczenie wnioskodawcy pozostaje niepełne, niewystarczające do wydania pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia. W takiej sytuacji referendarz sądowy uprawniony jest do sformułowania oceny, że wniosek o przyznanie prawa pomocy jest nieuzasadniony. W ocenie Sądu, Skarżący uniemożliwił dokonanie merytorycznej oceny wniosku. Okoliczność powyższa wynika z faktu, iż Skarżący pomimo wezwania nie przedstawił żadnych dokumentów. Skoro Skarżący uchylił się od obowiązku udzielenia żądanych danych, to Sąd pozbawiony został możliwości dokonania merytorycznej oceny wniosku. Ponadto wskazać należy, że rację ma starszy referendarz sądowy wskazując na okoliczność, że skoro Skarżącemu przyznane zostało prawo do renty, przy czym organy rentowe informują Skarżącego o tym fakcie, a on od 1998 r. nie złożył wymaganego wniosku o wypłatę należnej mu renty, to nie można Skarżącego uznać za osobę, która nie może zgromadzić odpowiednich środków finansowych na poniesienie kosztów udziału w postępowaniu sądowym z uwagi na ciężką sytuację finansową. Mając na względzie okoliczności sprawy, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., orzeczono, jak w sentencji postanowienia.