III SA/Wa 2357/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Ewa Izabela Fiedorowicz, Sędziowie sędzia WSA Maciej Kurasz, asesor WSA Tomasz Grzybowski (sprawozdawca), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 marca 2024 r. sprawy ze skargi J.P. na postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.

Zaskarżonym postanowieniem z [...] sierpnia 2023 r. Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych utrzymał w mocy własne postanowienie z [...] września 2022 r., wydane wobec J.P. (skarżący), w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. W motywach postanowienia organ, działając jako wierzyciel w rozumieniu art. 34 § 1-2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wyjaśnił że egzekucja administracyjna dotyczy należności wynikających z wydanych wobec skarżącego decyzji w przedmiocie odpowiedzialności za zaległości spółki z o.o. L. z tytułu wpłat na PFRON (łącznie za okresy od 10/2018 do 11/2019). Organ nie zgodził się z twierdzeniem skarżącego, że postępowanie w przedmiocie przeniesienia odpowiedzialności za zaległości spółki jest obarczone wadą nieważności. Wskazano w tym zakresie po pierwsze, że ostateczne decyzje Ministra Rodziny i Polityki Społecznej w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności skarżącego za zaległości spółki z tytułu wpłat na PFRON zostały poddane kontroli sądowo-administracyjnej. Prawomocnymi wyrokami o sygn. III SA/Wa 2967-2968/23 tut. Sąd oddalił skargi na ww. decyzje. Ponadto wyjaśniono, że przesłanka pełnienia obowiązków członka zarządu (prezesa) w czasie powstania zaległości, w rozumieniu art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej, nie nasuwa wątpliwości (funkcję tę skarżący sprawował w okresie od 29 maja 2018 r. do 15 lipca 2020 r.) (s. 3 i n. postanowienia). W skardze do tut. Sądu strona podtrzymała twierdzenie, że postępowanie dotyczące przeniesienia odpowiedzialności prowadzone było nie tylko wobec skarżącego, lecz także wobec spółki L., a to w okresie, gdy spółka ta nie posiadała reprezentacji. Skarżący złożył bowiem rezygnację z funkcji prezesa w dniu 15 lipca 2020 r. Ponadto wskazywał majątek spółki nadający się do egzekucji, lecz nie podjęto w tym zakresie stosownych czynności. Co więcej, wadliwie ustalono przesłankę bezskuteczności egzekucji wobec spółki, o której mowa w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej. Wobec tego postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej skarżącego jest nieważne z mocy prawa (s. 1 i n. skargi). W ramach odpowiedzi na skargę organ w całości poparł zapatrywanie wynikające z decyzji, wnosząc o oddalenie skargi (s. 4). Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sąd zwraca uwagę, podobnie jak organ, że zarzuty zgłaszane w postępowaniu egzekucyjnym nie służą zwalczaniu ustaleń przyjętych w ostatecznej decyzji wymiarowej. Żadna z przesłanek zgłoszenia zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym, wymieniona w art. 33 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie pozwala na podejmowanie polemiki z ustaleniami, które zapadły w postępowaniu dotyczącym przeniesienia odpowiedzialności za zaległości. Konstrukcja zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym ma na celu ochronę uczestników postępowania egzekucyjnego w zakresie prawidłowości samego postępowania egzekucyjnego. Nie służy natomiast weryfikacji ostatecznych decyzji stanowiących podstawę tytułu wykonawczego, do czego w istocie zmierza skarżący (spośród wielu por. np. wyrok NSA o sygn. II FSK 367/17, CBOSA). Tym bardziej należy przyjąć wskazaną perspektywę, gdy postępowanie w przedmiocie przeniesienia odpowiedzialności zostało poddane kontroli sądowo-administracyjnej, a (wskazane wyżej, s. 1) wyroki wydane przez tut. Sąd w ww. zakresie są prawomocne. Sąd zwraca uwagę na tym tle dodatkowo, że nie można co do zasady stwierdzić nieważności decyzji, co do której zapadło orzeczenie oddalające skargę (art. 249 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej). Innymi słowy, prawomocne wyroki tut. Sądu oddalające skargi na decyzje w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności skarżącego z tytułu wpłat na PFRON zamknęły możliwość kontestowania ustaleń, do których odnosi się strona w skardze. Mamy tu bowiem do czynienia ze stanem powagi rzeczy osądzonej (res iudicata). Wyrok prawomocny wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby (art. 170 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Zatem zarówno wierzyciel (Prezes PFRON), jak i organ egzekucyjny, a wreszcie i skład orzekający w tej sprawie, zobligowani są do przyjęcia, że tytuł wykonawczy ma oparcie w prawidłowo wydanych, ostatecznych decyzjach. Konkludując, brak jest podstaw prawnych (możliwości), ażeby odnieść się w niniejszej sprawie do istoty argumentacji skarżącego; została już bowiem prawomocnie oceniona w trybie skargi na decyzje przenoszące odpowiedzialność za zaległości spółki z tytułu PFRON. Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym nie stanowią, wbrew przekonaniu skarżącego, kolejnej odsłony tego sporu, lecz element procedury zmierzającej do wyegzekwowania zaległości w tym sporze ostatecznie stwierdzonych. Z tych powodów Sąd oddalił skargę, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.