III SA/Wa 1974/14

Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 sierpnia 2014 r. po rozpoznaniu wniosku K.G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi K. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] maja 2014 r Nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2014 r p o s t a n a w i a odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie

1) Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika - art. 245 § 2 u.p.p.s.a.) i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów utrzymania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. Wyjątki od tej zasady mogą mieć charakter ustawowy albo znajdować zastosowanie w instytucji przyznania prawa pomocy, która jest uregulowana w art. 243 i n. u.p.p.s.a. (por. postanowienie z 1 kwietnia 2005 r sygn. II OZ 209/05). Jeżeli skarżący zamierza skorzystać z instytucji prawa pomocy, powinien wykazać okoliczności, od zaistnienia których zależy możliwość skorzystania przez Sąd z tej instytucji, natomiast Sąd jest zobowiązany do analizy przedstawionych materiałów, także z uwzględnieniem zasad logicznego myślenia i doświadczenia życiowego. 2) Wnioskiem z dnia 8 lipca 2014 r., uzupełnionym na urzędowym formularzu PPF z 18 lipca 2014 r. K.G. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu podał m.in., że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Wnioskodawca podał, że posiada dom o powierzchni 68 m ² oraz gospodarstwo rolne. Innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych oznajmił, że nie posiada. Nie otrzymuje żadnych dochodów, a jedynie zasiłek z Gminnego Ośrodka Opieki Społecznej w C. w wysokości 87,00 złotych miesięcznie. Wnioskodawca dodał, że nie może prowadzić satysfakcjonującej go działalności rolniczej z powodu pozbawienia własności działki siedliskowej nr [...] o powierzchni 1,34 ha z ¾ udziału, dlatego nie uzyskuje żadnego dochodu z gospodarstwa rolnego. Z akt administracyjnych wynika, że wnioskodawca jest właścicielem gospodarstwa rolnego o pow. 6,47 ha fizycznych, w tym 1,82 ha przeliczeniowych, z którego miesięczny dochód w rozumieniu art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej wynosi 455,00 złotych. Od 6 września 2013 r. wnioskodawca jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna, bez prawa do zasiłku otrzymując prawo do świadczeń opieki zdrowotnej. 3.) Z treści art. 246 § 1 pkt 1 i 2 u.p.p.s.a. wynika, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Sytuacja majątkowa wnioskodawcy - utrzymującego się jedynie przy pomocy Gminnego Ośrodek Pomocy Społecznej z otrzymywanych zasiłków - może być uznana za trudną. Zdaniem referendarza sądowego, brak jest jednak podstaw do uznania, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru i kosztów postępowania, tj wpisu od skargi, w sprawie. Należy zaznaczyć, że sygnalizowana przez stronę niezdolność do zrozumienia reguł postępowania przed sądem, nie uniemożliwia jej kompulsywnego zaskarżania wszelkich aktów administracyjnych, których jest (lub niekiedy nie jest) adresatem. Do chwili obecnej skarżący wniósł do Sądu 331 skarg, głównie na rozstrzygnięcia Wójta Gminy C. , SKO w S., Starostę S. , Dyrektora Izby Skarbowej w W. , Radę Gminy w C., Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, Wojewodę M., M. i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, Głównego Geodetę Kraju – i wiele, wiele innych. W sprawach tych skarżący korzystał zwykle z prawa pomocy i pomimo tego skargi strony zostały oddalone bądź odrzucone. Koszty postępowania w tych sprawach zostały pokryte przez Skarb Państwa za stronę. Zdaniem referendarza sądowego, sygnalizowane w treści uzasadnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy "skrzywienie kręgosłupa" nie jest okolicznością uzasadniającą przyznanie prawa pomocy stronie w niniejszym postepowaniu. Okolicznością tą nie może być prowadzenie kilkuset sporów sądowych, w tym sporów podatkowych za poszczególne (kolejne) lata, skoro zarzuty skarżącego, podtrzymane przez przyznanych mu uprzednio przez Sąd – w znacznej liczbie - profesjonalnych pełnomocników, zostały ocenione już przez Sąd i to w zbliżonym stanie prawnym. Zarazem ani z treści skargi do Sądu, ani z treści pozostałych dokumentów nie wynika, by skarżący podnosił nowe zarzuty, co musi mieć wpływ na wynik oceny zasadności kredytowania przez Państwo kolejnych kosztów postepowań strony w zbliżonych, jeśli nie tożsamych, sprawach. Nadto, skarżący jest posiadaczem kilkuhektarowego gospodarstwa rolnego, niezależnie już od uzyskiwania stałych świadczeń z tytułu zasiłku, zatem podstawowe potrzeby życiowe strony mogą zostać zaspokojone. Zdaniem referendarza sądowego, wobec istnienia stałych możliwości zaspokojenia potrzeb życiowych strony, rozstrzygnięcia (przy tożsamych zarzutach w zbliżonym stanie prawnym) wielu analogicznych spraw, w których strona korzystała z pomocy prawnej (w tym z pomocy pełnomocnika), przyznanie stronie prawa pomocy w niniejszej sprawie nie realizowałoby celu tej instytucji. Celem instytucji prawa pomocy jest bowiem zagwarantowanie rozstrzygnięcia sporu przed Sądem podmiotom, których wyjątkowo trudna sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania, zatem jego realizacja nie zachodzi w niniejszej sprawie, kiedy zarzuty strony zostały już – w istocie - zbadane. 4.) W konsekwencji na podstawie przepisu art. 243 § 1, art. 245 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało stwierdzić, jak w sentencji postanowienia.