III SA/Wa 1798/18

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Paulina Paczkowska po rozpoznaniu w dniu 8 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. Sp. z o.o. z/s w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. Sp. z o.o. z/s w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2018 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od czerwca do sierpnia 2012 r. postanawia: przyznać P. Sp. z o.o. z/s w W. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

P. Sp. z o.o. z/s w W. (dalej jako "Skarżąca", "Spółka"), zwróciła się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. W nadesłanym formularzu wniosku Skarżąca zaznaczyła, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że kwota wpisu sądowego od skargi jak i inne koszty postępowania, które mogą powstać w związku z niniejszą sprawą, przekraczają jej możliwości finansowe. Skarżąca podała, że nie prowadzi czynnie działalności gospodarczej, nie ma żadnych kontrahentów i w związku z tym nie uzyskuje żadnych przychodów. W 2018 r. Spółka nie osiągnęła żadnego dochodu, a w 2016 i 2017 r. stratę w wysokości odpowiednio [...] zł i [...] zł, co potwierdzają sprawozdania finansowe Spółki za 2016, 2017 i 2018 r. Skarżąca podała ponadto, że nie ma także żadnych perspektyw na zdobycie nowych klientów i uzyskanie środków finansowych, które pozwalałaby Spółce na dalsze prowadzenie działalności gospodarczej, z której osiągałaby przychody. Spółka nie jest również w stanie uzyskać dopłat od wspólników. Spółka nie posiada także żadnych nieruchomości ani innych środków trwałych. Ponadto Spółka nie jest w posiadaniu majątku ruchomego, papierów wartościowych, innych praw majątkowych, kapitału zapasowego ani gotówki. Spółka nie posiada rachunku bankowego, bowiem ze względu na brak środków finansowych Spółka nie dokonywała opłat za prowadzenie rachunku, co doprowadziło do wypowiedzenia przez bank umowy o prowadzenie rachunku bankowego. Ponadto wobec Spółki toczy się postępowanie egzekucyjne. W związku z bardzo trudną sytuacją finansową Spółki, Prezes Zarządu podjął działania w celu likwidacji nierentownej działalności gospodarczej i pismem z 16 kwietnia 2018 r. złożył do Sądu Rejonowego w W. wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki, jednak wniosek ten nie został jeszcze rozpoznany. Do wniosku Skarżąca dołączyła kserokopie sprawozdań finansowych za rok 2016, 2017 oraz za okres 01.01.2018-31.05.2018, jak również kserokopię wniosku o ogłoszenie upadłości. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżąca nadesłała pisma, z których wynika zamknięcie rachunków bankowych Spółki. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 – dalej "P.p.s.a."), strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zatem obowiązującą zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, że strony ponoszą koszty tego postępowania. Przepis art. 245 § 1 P.p.s.a. stanowi, iż prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Na podstawie art. 246 § 2 P.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie wykazane przez wnioskodawcę. W niniejszej sprawie Skarżąca ubiega się o zwolnienie od całości kosztów sądowych tj. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. Oceniając wniosek Skarżącej - z punktu widzenia powyższego kryterium - referendarz sądowy uznał, że zasługuje on na uwzględnienie. Z przedstawionych przez Skarżącą oświadczeń i dokumentów wynika, że Skarżąca jest w trudnej sytuacji materialnej. Skarżąca nie prowadzi działalności gospodarczej, nie ma kontrahentów i nie uzyskuje żadnych przychodów. Z przedstawionych przez Skarżąca sprawozdań finansowych wynika m.in., że w roku 2017 i 2018 Skarżąca nie uzyskała żadnego przychodu, przy czym w 2018 r. nie poniosła również żadnych kosztów, natomiast w 2017 r. koszty działalności operacyjnej w wysokości 700 zł z tytułu podatków i opłat oraz 180 zł wyniosły inne koszty operacyjne. Strata za 2017 r. wyniosła zatem 880 zł. Natomiast w 2016 r. Skarżąca zanotowała stratę w wysokości [...] zł. Skarżąca w 2016 r. uzyskała co prawda przychód ze sprzedaży w wysokości [...] zł, jednak koszty działalności operacyjnej wyniosły [...] (przy czym sama tylko wartość sprzedanych towarów i materiałów wyniosła [...] zł). Skarżąca nie ma także żadnych perspektyw na zdobycie nowych klientów i uzyskanie środków finansowych, które pozwalałaby Spółce na dalsze prowadzenie działalności gospodarczej, z której osiągałaby przychody. Z tego względu Prezes Zarządu Spółki podjął działania w celu likwidacji nierentownej działalności gospodarczej i złożył wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki. Spółka nie posiada żadnych nieruchomości ani innych środków trwałych. Spółka nie jest ponadto w posiadaniu majątku ruchomego, papierów wartościowych, innych praw majątkowych, kapitału zapasowego ani gotówki. Spółka nie jest również w stanie uzyskać dopłat od wspólników. Spółka nie posiada także rachunków bankowych, bowiem bank wypowiedział umowy rachunków, co wynika z przedłożonych przez Skarżącą dokumentów. W ocenie referendarza sądowego, sytuacja w jakiej znajduje się Skarżąca, stanowi podstawę do przyznania Skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżąca wykazała, że nie prowadzi działalności gospodarczej, nie posiada żadnych środków, z których mogłaby ponieść koszty postępowania. Nadto, z uwagi na fakt, że Skarżąca w badanym przez referendarza okresie (tj. od 2016 r.) nie osiągnęła żadnego zysku, nie miała ona nawet możliwości zabezpieczenia stosownych środków na pokrycie kosztów ewentualnego postępowania (tym bardziej, że decyzja organu I instancji została wydana w grudniu 2017 r., kiedy to Skarżąca już od roku nie prowadziła działalności i nie uzyskała żadnego przychodu). Z uwagi na fakt, że Skarżąca w sposób rzetelny wykazała, iż znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji finansowej, w celu zapewnienia realizacji prawa do sądu, referendarz sądowy za zasadne uznał przyznanie Skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.