III SA/Wa 1640/16

| | | Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 16 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata M.K. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu za reprezentowanie skarżących w postępowaniu pierwszoinstancyjnym w sprawie ze skargi J.S. i K.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. postanawia - przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adwokata M.K. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 1.476 zł (słownie: tysiąc czterysta siedemdziesiąt sześć złotych), w tym: tytułem opłaty – kwotę 1.200 zł (słownie: tysiąc dwieście złotych), tytułem 23% podatku od towarów i usług – kwotę 276 zł (słownie: dwieście siedemdziesiąt sześć złotych, 60/100) -

Postanowieniem z 13 października 2016 r. referendarz sądowy przyznał skarżącym – J.S. i K.S. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Pismem z 21 listopada 2016 r. Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła adwokata M.K. pełnomocnikiem z urzędu dla skarżących. W dniach 15 i 16 grudnia 2016 r. pełnomocnik substytucyjny – adwokat M.T. zapoznała się z aktami sprawy. Na rozprawie w dniu 13 czerwca 2017 r. stawił się adwokat M.K. Pełnomocnik poparł skargę oraz wniósł o przyznanie wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej. Oświadczył, że opłaty te nie zostały zapłacone w całości ani w części. Wyrokiem z 13 czerwca 2017 r. Sąd oddalił skargę skarżących. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej – "P.p.s.a.") wyznaczony przez Sąd pełnomocnik ma prawo do wynagrodzenia za podjęte czynności w zakresie nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych wydatków. Do czynności, o których mowa w tym przepisie, należy m.in.: reprezentowania przed Sądem pierwszej instancji, wniesienie środków odwoławczych albo sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Wynagrodzenie pełnomocnika będącego adwokatem ustala się na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r. poz. 1801; dalej: "rozporządzenie"). Przepisy te mają zastosowanie w niniejszej sprawie na mocy § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1714). W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik reprezentował skarżących przed Sądem pierwszej instancji. Zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia, opłaty maksymalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w sprawie, w której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna – opłatę maksymalną obliczoną na podstawie § 8. W niniejszym postępowaniu wartość przedmiotu sprawy wynosi 311.107 zł, a zatem, zgodnie z § 8 pkt 7 rozporządzenia, opłata maksymalna za reprezentowanie skarżących przed Sądem pierwszej instancji wynosi 14.400 zł. Jak stanowi z kolei § 4 ust. 1 rozporządzenia, opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Zauważyć jednocześnie należy, że w dniu 15 sierpnia 2015 r. wszedł w życie art. 250 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którym w uzasadnionych przypadkach, sąd może obniżyć wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu. Co prawda w przepisie tym jest mowa o uprawnieniu sądu do obniżenia wynagrodzenia kwalifikowanego pełnomocnika, jednakże w doktrynie podkreśla się, że kompetencje w tym zakresie posiada w pierwszej kolejności referendarz sądowy, a sąd może podjąć takie działanie jedy nie wyjątkowo, w szczególnie uzasadnionych przypadkach (zob. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. prof. zw. dr hab. Romana Hausera, prof. zw. dr hab. Marka Wierzbowskiego, Warszawa 2015, str. 994). Dokonując oceny pracy pełnomocnika należy mieć na uwadze niezbędny nakład pracy pełnomocnika, a także charakter sprawy i wkład pracy pełnomocnika w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy skarga została sporządzona osobiście przez skarżących. Czynności podjęte przez wyznaczonego z urzędu pełnomocnika w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji polegały zaś na reprezentowaniu skarżących w dniu 13 czerwca 2017 r. na rozprawie oraz wyznaczeniu pełnomocnika substytucyjnego, który przeglądał akta sprawy. Zauważyć również należy, że wystąpienie pełnomocnika na rozprawie ograniczyło się do poparcia skargi oraz złożenia wniosku o przyznanie wynagrodzenia za udzieloną pomoc prawną. Pełnomocnik nie przedstawił żadnej dodatkowej argumentacji na poparcie skargi. Nie podniósł nowych zarzutów. Nie sporządził żadnego pisma procesowego. W ocenie referendarza sądowego, w takich okolicznościach, przyznanie wynagrodzenia w wysokości przewidzianej przez rozporządzenie jest niewspółmiernie wysokie do nakładu pracy pełnomocnika. Referendarz sądowy zwraca również uwagę na aspekt "fiskalny", gdyż przy ustalaniu wynagrodzenia pełnomocnika, nie można pomijać finansowego interesu Państwa. Państwo bowiem występuje jako gwarant praworządności, zasad poszanowania prawa wszystkich swoich obywateli – także tych ubogich. Musi więc dysponować posiadanymi środkami, z jednej strony w ramach obrony wspomnianych wartości, ale z drugiej powinno czuwać, aby wydatki na te cele były współmierne i adekwatne do cen tego rodzaju usług w ujęciu obiektywnym. Skarb Państwa występuje bowiem najpierw w przypadku wyznaczenia, a później wypłaty wynagrodzenia pełnomocnikowi wyznaczonemu z urzędu, jako "zleceniodawca". Umocowany jest do tego zasadą m.in opiekuńczości, realizującą się poprzez zapewnienie stronie prawa do sądu, ale i koniecznością działania dla dobra obywateli. Stąd też wysokość zapłaty za to zlecenie powinna odzwierciedlać zarówno wkład pracy, jak i wartość rzeczywiście wykonanej pracy, ocenianej oczywiście wieloaspektowo, ale przy pomocy obiektywnego miernika staranności. Tylko taki bowiem zgodny jest z zasadą sprawiedliwości, która jako ogólna zasada ustrojowa i zasada orzekania sądowego, wyrażona została w art. 2 Konstytucji RP. Wobec powyższego, uwzględniając w szczególności nakład pracy pełnomocnika i jego wkład w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia danej sprawy stwierdzić trzeba, że w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do obniżenia wynagrodzenia za pomoc prawną z urzędu w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji. Opłatę tą referendarz sądowy ustalił na kwotę 1.200 zł. Zdaniem referendarza sądowego przyznana kwota uwzględnia realny nakład pracy pełnomocnika w prowadzonym postępowaniu. Referendarz sądowy zauważa również, że niniejsza sprawa jest jedną z dwóch podobnych spraw tych samych skarżących rozpoznawanych przez WSA w Warszawie. W konsekwencji również w tej drugiej sprawie przyznano pełnomocnikowi wynagrodzenie w analogicznej wysokości. Tym samym łączna kwota przyznana w ramach wynagrodzenia za pomoc prawną w dwóch rodzajowo tych samych sprawach, stanowi zdaniem referendarza sądowego, należyte wynagrodzenie dla pełnomocnika. Wynagrodzenie to podwyższone zostało, na podstawie § 4 ust. 3 rozporządzenia o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności, obowiązującą w dniu orzekania (23%), tj. o kwotę 276 zł. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 250 § 1 i § 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.