III SA/Wa 1608/18

Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 10/9/2018 r po rozpoznaniu wniosku E. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...]/4/2018 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej p o s t a n a w i a 1. Zwolnić Skarżącą od wpisu od skargi; 2. Odmówić Skarżącej przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie;

1) Zgodnie z art. 245 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, o który wnioskuje strona – tj. zwolnienia od kosztów sądowych - następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. Okoliczności uzasadniające potrzebę przyznania stronie prawa pomocy powinna wykazać – strona, zwłaszcza jeśli dysponuje pomocą profesjonalnego pełnomocnika. 2) Skarżąca E. R. (dalej także jako "Strona"), także wnioskiem zawartym na formularzu PPF z 24/7/2018 r., zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Powołała się na to, że żyje na tzw. minimum socjalnym. Ma wypracowaną polską emeryturę, przeliczaną na euro (ok 400-430 euro). Uzyskuje również rentę po zmarłym mężu: w sumie jej dochody wynoszą [...] euro. Z uwagi na to, ze jest to kwota poniżej minimum egzystencji, różnicę dopłaca jej "socialampt": urząd ten dopłaca do czynszu, gdyż wynosi on 380 euro. W sumie, wszystkie dochody wynoszą [...] euro. Miesięczne wydatki za czynsz, prąd, telefon i internet, telefon komórkowy, rachunki w aptece, miesięczny bilet komunikacji – wynoszą 582,78 euro. Skarżąca, w wykonaniu wezwania, przekazała zestawienie wpływów na rachunek i zajęć komorniczych oraz zestawienie dochodów i wydatków. Przekazała wyciągi z rachunku bankowego 3) Referendarz sądowy, na tym etapie postępowania, daje wiarę twierdzeniom Strony o subiektywnym przekonaniu o jej nienajlepszej sytuacji życiowej. Za poglądem o nienajlepszej sytuacji Strony przemawia również zestawienie wydatków niezbędnych do zachowania minimalnego poziomu godziwej egzystencji z wysokością uzyskiwanych przez Stronę środków, co trafnie dostrzegł niemiecki urząd pomagający ludziom w wieku świadczącym o niezdolności do pracy. Stąd fakt dopłaty do czynszu nie może być okolicznością świadczącą o możliwości wygospodarowania dodatkowych środków. Znaczenie dla urzędnika sądowego ma zwłaszcza pogląd, że to ubiegający się o taką pomoc powinien poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania: fakt korzystania z pomocy społecznej jest wyrazem poczynienia takich oszczędności. Zarazem, chociaż koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami, to żadne z zadeklarowanych wydatków nie spełniają przesłanki "zbytkowności", które można limitować. Dlatego, mając na uwadze powołane regulacje prawne, przedstawioną sytuację majątkową Skarżącej, okoliczności sprawy a także kwotę należnego w sprawie wpisu sądowego od skargi w wysokości 500 zł w sporze o umorzenie zaległości podatkowych należy przyjąć, iż Skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym tj. w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego. Zarazem nie jest możliwe zwolnienie Strony od innych kosztów (tu – wpisu od skargi), niż wymagalne, ponieważ zdolność Strony do ponoszenia wydatków bada się w momencie ich wystąpienia – w zestawieniu z uzyskiwanymi w tym czasie dochodami. 4) Dlatego, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1, § 3, art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., należy zadecydować jak w sentencji.