III SA/Wa 1193/17

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 13 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi R.M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2016 r. Nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata

UZASADNIENIE: Skarżący R.M., wniósł do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że znajduje się w skrajnie trudnej sytuacji finansowej. Bez przyznania prawa pomocy będzie pozbawiony możliwości obrony swoich praw. Skarżący oświadczył, że nie posiada żadnych dochodów, i od 2012 r. jest bezrobotny. Skarżącego finansowo wspiera rodzina, która spłaca kredyt. Skarżący nie posiada domu, ani mieszkania posiada nieruchomość rolą, która jest zajęta w postępowaniu egzekucyjnym. Również rachunek bankowy Skarżącego został zajęty. Skarżący wyjaśnił, że jedynym źródłem utrzymania Skarżącego i jego dzieci są środki otrzymywane od matki dzieci oraz od rodziców Skarżącego oraz świadczenie z programu 500+. Skarżący pożycza też pieniądze od przyjaciół. Skarżący wyjaśnił, że zamieszkuje w lokalu matki dzieci. Czynsz za ten lokal nie jest regulowany (Skarżący nadesłał monity spółdzielni). Skarżący większość żywności otrzymuje od rodziców, a ubrania dla dzieci otrzymuje po innych dzieciach z rodziny. Skarżący nadesłał wezwania do zapłaty, monity, stan rachunku z kredytem. Oświadczył też, że wobec niego toczą się postępowania egzekucyjne. Ponadto Skarżący przedłożył decyzję Prezydenta W. o uznaniu za osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwaną dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje, w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Prawo pomocy jest przyznawane osobom charakteryzującym się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego od skargi wynoszącą 100 zł jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie istnieją podstawy dla pozytywnego załatwienia wniosku strony. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Wskazać należy, że na obecnym etapie postępowania Skarżący był zobowiązany do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł. Skarżący będąc zobowiązany do przedłożenia dokumentów i oświadczeń obrazujących sytuację majątkową, dokumenty przesłał i w sposób rzetelny przedstawił swoją sytuację majątkową. Z informacji przedstawionych we wniosku wynika, że Skarżący znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Skarżący jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Od kilku lat bez powodzenia poszukuje zatrudnienia. Obecnie ma problemy z regulowaniem podstawowych rachunków. Zalega z opłatami za gaz i energię elektryczną, czynsz. Kredyt bankowy spłaca dzięki pomocy rodziców. W bieżącym utrzymaniu wspomagają go rodzice i krewni przekazując paczki żywnościowe. Zatem po rozpoznaniu wniosku, ocenie dokumentów oraz analizie informacji przedstawionych przez Skarżącego stwierdzić należy, że Skarżący wykazał, że nie jest obecnie w stanie, ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 243 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.