III SA/Wa 1133/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Lucyna Kaligowska po rozpoznaniu w dniu 6 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi K.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie

Skarżąca K.K. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, powołując się m. in. na toczące się liczne spory sądowe. Jako źródło utrzymania wskazała emeryturę "poniżej 10.000 zł brutto". Wykonując wezwanie referendarza sądowego Skarżąca przesłała pismo z 30 sierpnia 2017 r., do którego dołączyła kopię decyzji ZUS o wysokości wypłacanego jej świadczenia. Dodała, iż opłaca z niego czynsz, energię elektryczną, gaz, wodę i inne. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej: "P.p.s.a.") strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Instytucja prawa pomocy jest odstępstwem od tej reguły, w związku z tym należy ją stosować wyjątkowo. Wprowadzona została bowiem jako realizacja konstytucyjnego prawa do Sądu dla osób, które rzeczywiście nie posiadają żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie prezentowano pogląd, że ochrona prawa do Sądu przysługuje tym wnioskodawcom, którzy wykażą istnienie przesłanek określonych w art. 246 P.p.s.a. poprzez wyczerpujące i rzetelne przedstawienie swojej sytuacji materialnej. Oznacza to, że to wnioskodawca powinien przekonać Sąd o swojej sytuacji rodzinnej, majątkowej i finansowej i ją odpowiednio uwiarygodnić, Sąd zaś ma dokonać jedynie jej oceny. Niewątpliwie im bardziej wnioskodawca zobrazuje, udokumentuje tę sytuację, tym większe możliwości wnikliwej oceny ma Sąd (zob. postanowienie NSA z 9 września 2015 r., I FZ 310/15). Innymi słowy ustalenia realnej sytuacji strony dokonuje się w oparciu o przedstawione przezeń dokumenty, a nie na podstawie jej wyobrażeń o tym stanie. W niniejszej sprawie Skarżąca ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie oraz ustanowienie pełnomocnika. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zdaniem referendarza sądowego spełnienia tej przesłanki Skarżąca nie wykazała. Swój wniosek o przyznanie prawa pomocy oparła w głównej mierze na takich okolicznościach jak wielość spraw sądowych i ponoszenie niemałych kosztów z tym związanych. To powoduje, że o sytuacji finansowej i majątkowej Skarżącej wiadomo jedynie tyle, iż pobiera emeryturę w wysokości 2.655,66 zł, z której opłaca "czynsz, energię elektryczną, gaz, wodę", a także utrzymuje siebie oraz pomaga rodzinie i innym, ponosi też koszty spraw sądowych. Wysokości tych wydatków Skarżąca jednak nie udokumentowała. W tej sytuacji trudno jest zweryfikować na jakim poziomie wydatki te się kształtują. Skarżąca nie nadesłała również wyciągów z rachunków bankowych (nie wskazała też jakoby ich nie posiadała). Tymczasem wyciągi takie są niezbędne dla oceny możliwości płatniczych strony poprzez zobrazowanie jakiego rzędu wpływy pieniężne osiąga i w jakich wysokościach następuje ich dystrybucja. Inaczej mówiąc wyciąg bankowy daje rzeczywisty obraz operacji dokonywanych na rachunku (wpływy i obciążenia), a więc przedstawia rzeczywistą płynność finansową jego właściciela. To wszystko sprawia, że referendarz sądowy ma do dyspozycji jedynie oświadczenia Skarżącej. Oświadczenia te nie są jednak wystarczające aby podjąć obiektywne i niepozostawiające wątpliwości rozstrzygnięcie w kwestii oceny jej możliwości płatniczych. Tym samym uznać należało, że Skarżąca nie wykazała, iż spełnia przesłanki uzasadniające uwzględnienie jej żądania. Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.