Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III SA/Po 920/23

III SA/Po 920/23 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2024-02-27

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia
27 lutego 2024
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Dnia 27 lutego 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (sprawozdawca) Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski Protokolant : st.sekr.sąd. Izabela Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2024 roku sprawy ze skargi Rady Gminy [...] na rozstrzygnięcie nadzorcze Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w [...] z dnia 25 października 2023 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały zmieniającej uchwałę w sprawie warunków i trybu finansowania rozwoju sportu na terenie Gminy [...] oddala skargę.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Uchwałą z dnia 20 czerwca 2017 r. nr XXV/216/17 Rada Gminy Szydłowo określiła warunki i tryb finansowania rozwoju sportu na terenie Gminy Szydłowo (Dz. Urz. Woj. Wlkp. z 2017 r. poz. 5245 z późn. zm.). W § 3 ust. 2 uchwały postanowiono, że dotacje może otrzymać klub sportowy działający na obszarze Gminy Szydłowo oraz niedziałający w celu osiągnięcia zysku. W dniu 29 września 2023 r. Rada Gminy Szydłowo uchwałą nr LXIX/665/2023, powołując się na art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2023 r. poz. 40 z późn. zm., dalej także jako u.s.g.) oraz art. 27 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U. z 2022 r. poz. 1599 z późn. zm., dalej także jako ustawa o sporcie) wprowadziła zmiany we wskazanej na wstępie uchwale z 20 czerwca 2017 r. Uchwała zmieniająca została opublikowana (Dz. Urz. Woj. Wlkp. z 2023 r. poz. 9032). Określono, że § 3 ust. 2 otrzymuje nowe brzmienie, zgodnie z którym "Dotacje może otrzymać klub sportowy działający na obszarze Gminy Szydłowo oraz niedziałający w celu osiągnięcia zysku, przy czym w przypadku zadania dotyczącego seniorskiej piłki nożnej dotację może otrzymać klub sportowy spełniający dodatkowo wymóg określony w ust. 2a.". Rada postanowiła również o dodaniu w § 3 kolejnych ustępów po ust. 2, o dodaniu ustępów 2a-2c (faktycznie 2a-2e – dopisek Sądu). Zgodnie z § 2a, "Na zadanie w zakresie seniorskiej piłki nożnej dotację może otrzymać klub sportowy biorący udział w rozgrywkach: 1) klasy B, w którym co najmniej 60% zawodników pochodzi z terenu Gminy Szydłowo lub jest wychowankami jednego z klubów z siedzibą w Gminie Szydłowo; 2) klasy A, w którym co najmniej 50% zawodników pochodzi z terenu Gminy Szydłowo lub jest wychowankami jednego z klubów z siedzibą w Gminie Szydłowo; 3) klasy okręgowej, w którym co najmniej 50% zawodników pochodzi z terenu Gminy Szydłowo lub jest wychowankami jednego z klubów z siedzibą w Gminie Szydłowo; 4) 5-ligowym, w którym co najmniej 40% zawodników pochodzi z terenu Gminy Szydłowo lub jest wychowankami jednego z klubów z siedzibą w Gminie Szydłowo; 5) 4-ligowym, w którym co najmniej 30% zawodników pochodzi z terenu Gminy Szydłowo lub jest wychowankami jednego z klubów z siedzibą w Gminie Szydłowo.". W myśl § 2b, "nowo zarejestrowany klub biorący udział w rozgrywkach na zadanie w zakresie seniorskiej piłki nożnej dotację może otrzymać klub: 1) w którym co najmniej 40% zawodników pochodzi z terenu Gminy Szydłowo lub jest wychowankami jednego z klubów z siedzibą w Gminie Szydłowo - w pierwszym roku działalności; 2) w którym co najmniej 50% zawodników pochodzi z terenu Gminy Szydłowo lub jest wychowankami jednego z klubów z siedzibą w Gminie Szydłowo - w drugim roku działalności; 3) spełniający wymogi określone w ust. 2a - w każdym kolejnym roku działalności.". Zgodnie z § 2c, "Przez wychowanka klubu rozumie się zawodnika, który rozpoczynał współzawodnictwo w jednym z klubów z siedzibą na terenie Gminy Szydłowo i reprezentował jego barwy przez co najmniej 3 sezony piłkarskie. Do wyliczenia współczynnika, o którym mowa w ust. 2a i 2b, bierze się pod uwagę wyłącznie grupy seniorskie.". W myśl § 2d, "Przez zawodnika pochodzącego z terenu Gminy Szydłowo uznaje się zawodnika zamieszkałego na terenie Gminy Szydłowo lub uczęszczającego kiedykolwiek do szkoły podstawowej z siedzibą na terenie Gminy Szydłowo.". Z kolei w § 2e określono, że "Zadania w zakresie seniorskiej oraz pozostałej piłki nożnej podlegają odrębnym wnioskom o udzielenie dotacji oraz rozliczeniom.". Nadto, po § 4 dodano § 4a ust. 1-2 w brzmieniu: "§ 4a. 1. Klub korzystający z dotacji na zadanie w zakresie seniorskiej piłki nożnej zobowiązany jest w roku, na który otrzymał dotację do: 1) zachowania procentowego udziału zawodników, o którym mowa w § 3 ust. 2a i 2b, w wyjściowej jedenastce w co najmniej 60% meczów rozgrywek ligowych. 2. Niewypełnienie zobowiązania, o którym mowa w ust. 1, stanowi wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem.". Z kolei w § 5 po ust. 2 dodano ust. 2a w brzmieniu: "Wzór wniosku na zadanie w zakresie seniorskiej piłki nożnej stanowi załącznik Nr 1a do niniejszej uchwały.". W § 5 ust. 6 pkt 6 kropkę zastąpiono średnikiem i dodano pkt 7 w brzmieniu: "współczynnik, o którym mowa w § 3 ust. 2a oraz 2b – w przypadku zadań w zakresie seniorskiej piłki nożnej.". W § 9 po ust. 2 dodano ust. 2a w brzmieniu: "Wzór sprawozdania w zakresie seniorskiej piłki nożnej stanowi załącznik Nr 3 do niniejszej uchwały." Oraz określono, że "załącznik Nr 1a otrzymuje brzmienie załącznika Nr 1 do niniejszej uchwały". Nadto określono, że w załączniku nr 2: a) zwrot "ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 2164, ze. zm.)" zastępuje się zwrotem "ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1605)", zaś zwrot "ustawą z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2016 r. poz. 922)" zastępuje się zwrotem "przepisami o ochronie danych osobowych". Nadto określono, że "załącznik Nr 3 otrzymuje brzmienie załącznika Nr 2 do niniejszej uchwały.". W § 2 uchwały zastrzeżono, że wniosek o udzielenie dotacji na zadanie w zakresie seniorskiej piłki nożnej w roku 2024 należy składać do 15 listopada 2023 r. Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Poznaniu uchwałą z 25 października 2023 r. nr 25/1321/2023, powołując się na art. 18 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 11 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1325) w związku z art. 91 ust. 1 u.s.g. stwierdziło nieważność ww. uchwały Rady Gminy Szydłowo z 29 września 2023 r. zmieniającej uchwałę w sprawie warunków i trybu finansowania rozwoju sportu na terenie Gminy Szydłowo. Uzasadniając Kolegium RIO napisało, że zmiany dotyczące § 3 uchwały ograniczają krąg podmiotów, spośród uprawnionych z mocy ustawy (klubów sportowych), do ubiegania się o dotacje przez wskazanie, że wsparcie finansowe w zakresie zadania dotyczącego seniorskiej piłki nożnej może dotyczyć tych spośród klubów sportowych, które biorą udział w rozgrywkach danej klasy/ligi, przy jednoczesnym określeniu dodatkowych warunków, które musi spełnić klub sportowy. W ocenie Kolegium RIO zawarta w art. 27 ust. 2 ustawy o sporcie norma kompetencyjna, upoważniająca radę gminy do określenia warunków i trybu finansowania zadania własnego w zakresie tworzenia warunków sprzyjających rozwojowi sportu, nie może stanowić materialnoprawnej podstawy do przyjmowania, iż w zakresie tego pojęcia mieści się uprawnienie do wprowadzania wymogów podmiotowych ograniczających możliwość ubiegania się o dotacje przez kluby sportowe. Organ podkreślił, że ustawodawca na mocy art. 28 ust. 2 ustawy o sporcie postanowił, że dotacja ma służyć realizacji celu publicznego, o którym mowa w art. 27 ust. 2 ustawy i może być przeznaczona w szczególności na określone w tym przepisie wydatki - jeżeli wpłynie to na poprawę warunków uprawiania sportu przez członków klubu sportowego, który otrzyma dotację, lub zwiększy dostępność społeczności lokalnej do działalności sportowej prowadzonej przez klub. Tym samym ograniczenie udzielenia dotacji wyłącznie do klubów uczestniczących w rozgrywkach danej klasy czy ligi przy spełnieniu dodatkowych warunków dotyczących składu osobowego (zawodników) klubu sportowego, stanowi naruszenie dyspozycji określonej w art. 28 ust. 1 ustawy o sporcie, zgodnie z którym - klub sportowy, działający na obszarze danej jednostki samorządu terytorialnego, niedziałający w celu osiągnięcia zysku, może otrzymywać dotację celową z budżetu tej jednostki, z zastosowaniem przepisów ustawy o finansach publicznych w zakresie udzielania dotacji celowych dla podmiotów niezaliczanych do sektora finansów publicznych i niedziałających w celu osiągnięcia zysku. Ponadto Kolegium Izby zwróciło uwagę, że ustanowienie ograniczeń dla podmiotów ubiegających się o środki publiczne pozostaje w sprzeczności z przepisami art. 43 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1270, z późn. zm., dalej jako u.f.p.), w myśl których prawo realizacji zadań finansowanych ze środków publicznych przysługuje ogółowi podmiotów, chyba że odrębne przepisy stanowią inaczej. Organ podkreślił, że przepisy ustawy o sporcie nie wprowadzają ograniczeń w powyższym zakresie. Następnie Kolegium RIO, odnosząc się do dodanego § 4a ust. 1-2 uchwały wskazało, że kwestia zwrotu dotacji została uregulowana w ustawie o finansach publicznych w art. 251 odnoszącym się do zwrotu niewykorzystanych w terminie dotacji oraz w art. 252 odnoszącym się do zwrotu dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem oraz pobranych nienależnie lub w nadmiernej wysokości. Postanowienie § 4a ust. 2, uchwały zawęża (ogranicza) sytuacje, w których zgodnie z ww. przepisami ustawy o finansach publicznych winien nastąpić zwrot dotacji, jedynie do wskazanego w nim przypadku (wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem) skutkującego zwrotem dotacji. Tym samym narusza wskazane wyżej przepisy w sposób istotny. Ponadto, skoro zasady, jak i terminy zwrotu dotacji udzielanych z budżetu jednostki samorządu terytorialnego zostały określone w ustawie o finansach publicznych, to brak jest podstaw do odrębnego ich uregulowania, modyfikacji bądź powielania w aktach prawa miejscowego. Ponadto Kolegium RIO zaznaczyło, że uchwała nie zawiera przywołanych w niej załączników. Także tekst uchwały opublikowanej w Dzienniku Urzędowym Województwa Wielkopolskiego nie zawiera ww. załączników. Brak wskazanych załączników uniemożliwia zapoznanie się z ich treścią i dokonanie oceny zgodności z prawem. Z danych zamieszczonych na stronie internetowej Gminy oraz z transmisji LXIX sesji Rady Gminy Szydłowo mającej miejsce 29 września 2023 r. wynika, że projekt przedmiotowej uchwały nie zawiera załączników nr 1 i 2 będących jej integralną częścią. Nadto w dniu 19 października 2023 r. do RIO wpłynęło wyjaśnienie złożone z upoważnienia Wójta Gminy Szydłowo, że załączniki nie były przekazane Radzie i nie były przedmiotem głosowania. Kolegium RIO oceniło, że zaskarżona uchwała została podjęta w niepełnej treści, co stanowi jej wadę prawną. Zgodnie z treścią § 143 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. z 2016 r. poz. 283) do aktów prawa miejscowego stosuje się odpowiednio zasady wyrażone w dziale VI, z wyjątkiem § 141, w dziale V, z wyjątkiem § 132, w dziale II oraz w dziale I rozdziały 2-7, a do przepisów porządkowych - również w dziale I rozdział 9, chyba że odrębne przepisy stanowią inaczej. Akt prawa miejscowego może zawierać załączniki, do których odesłania zamieszcza się w przepisach merytorycznych danego aktu. W załącznikach zamieszcza się w szczególności: wykazy, wykresy, wzory, tabele, opisy o charakterze specjalistycznym. Załącznik jest zatem integralną częścią aktu, więc jego zapisy muszą być zgodne z treścią aktu. Kolegium wskazało, że akty prawa miejscowego, a takim jest zaskarżona uchwała, stanowią przepisy prawa powszechnie obowiązującego na obszarze działania tych organów (art. 94 Konstytucji). W wyniku opublikowania w dzienniku urzędowym uchwała wchodzi do obrotu prawnego i kształtować może sytuację prawną szerokiego kręgu podmiotów. Nadto zaznaczyło, że na mocy postanowień § 1 pkt 6) uchwały zostały wprowadzone zmiany w załączniku nr 2 do uchwały zmienianej. Dalej Kolegium RIO stwierdziło, że zobowiązanie beneficjenta dotacji do stosowania przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych jest zbędne, ponieważ wykracza poza zakres przedmiotowy uchwały, zaś wszystkie podmioty, które są zobowiązane do udzielenia zamówień publicznych w trybie przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych muszą stosować przepisy tej ustawy, niezależnie od woli organu stanowiącego. Z kolei do zmian wprowadzonych w załączniku nr 2 do uchwały zmienianej, na mocy § 1 pkt 6) lit. b) uchwały zmieniającej, to Kolegium Izby wskazało, że zasady dotyczące gromadzenia, przetwarzania oraz przekazywania danych osobowych, a także składania oświadczeń przez osoby, których dane te dotyczą regulują obecnie przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE. L. 2016.119.1 z 04.05.2016), a nie przepisy ustawy o ochronie danych osobowych. Na opisaną uchwałę skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła Gmina Szydłowo, zastępowana przez zawodowego pełnomocnika, domagając się uchylenia w całości zaskarżonego aktu nadzoru oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. Pełnomocnik zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. 1) art. 27 ust. 2 ustawy o sporcie poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że doszło do przekroczenia normy kompetencyjnej poprzez przyjęcie, iż uchwała nie może wprowadzać warunków dla potencjalnych beneficjentów dotacji, podczas gdy prawidłowa wykładnia prowadzi do wniosku, że możliwe jest wprowadzenie warunków dla klubów działających na obszarze jednostki samorządu terytorialnego, a uchwała prawidłowo wypełnia delegację ustawową, 2) art. 251 i art. 252 u.f.p. poprzez uznanie, że doszło do naruszenia tych przepisów przez nieuprawnioną modyfikację i zawężenie pojęcia wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem, podczas gdy kwestionowana uchwała nie modyfikuje jakichkolwiek pojęć ustawowych. Nadto zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 i 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego poprzez nienależyte i niewystarczające wyjaśnienie sprawy i doprowadzenie do nieuprawnionego badania nadzorczego wobec uchwały zmienianej a nie zmieniającej. Uzasadniając napisał, że zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy o sporcie, dotację może otrzymywać klub sportowy działający na terenie jednostki samorządu terytorialnego. Skoro w art. 27 ust. 2 ustawy o sporcie częścią delegacji ustawowej jest określenie celu publicznego z zakresu sportu, to jasnym pozostaje, że warunki mogą, a nawet powinny być powiązane z tym celem. W tym wypadku celem pozostaje upowszechnianie idei kultury fizycznej wśród mieszkańców Gminy Szydłowo, co pozostaje zresztą zgodne z wymogiem "działania na obszarze jednostki samorządu terytorialnego". Celem przepisu § 4a dodawanego do uchwały zmienianej, dotyczącego zachowania procentowego udziału zawodników w wyjściowej jedenastce w co najmniej 60% meczów rozgrywek ligowych, jest przesądzenie, że dana sytuacja jest wykorzystaniem dotacji niezgodnie z przeznaczeniem. Realizuje ona zarówno funkcję przejrzystości prawa, jak i budowania zaufania adresatów do działania organów władzy publicznej oraz do prawa. Zdaniem pełnomocnik Kolegium RIO naruszyło przepisy procedury tj. art. 7 i art. 77 K.p.a. i nienależycie wyjaśniło sprawę. Po pierwsze bowiem, badaniem nadzorczym w tym trybie organ obejmuje wyłącznie uchwałę przesłaną do badania – w tym wypadku uchwałę zmieniającą. Kwestionowana uchwała zaś ogranicza się do zmiany porządkowej, tj. daty ustawy - Prawo zamówień publicznych. Kwestionowana uchwała czyni to zresztą prawidłowo, eliminując ustawę już nieobowiązującą. W tym wypadku zatem organ może jedynie czynić uwagę na marginesie. Po drugie, organ słusznie zauważa, że zastosowania nie znajdą przepisy ustawy o ochronie danych osobowych, a przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych). Problem polega na tym, że organ nadzorczy nie dostrzegł, że uchwała zmieniająca dokonuje właśnie takiej uogólniającej zmiany. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej uchwale. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze jest zgodne z prawem. W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, obejmuje także orzekanie w sprawach ze skarg na akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego, stosownie do art. 3 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., dalej jako P.p.s.a.). Z art. 85 i art. 86 u.s.g. wynika, że nadzór nad działalnością gminną sprawowany jest na podstawie kryterium zgodności z prawem, przy czym organami nadzoru są Prezes Rady Ministrów i wojewoda, a w zakresie spraw finansowych - regionalna izba obrachunkowa. W myśl natomiast art. 91 ust. 1 u.s.g., uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Napisać również należy, że w myśl art. 148 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę jednostki samorządu terytorialnego na akt nadzoru, uchyla ten akt. Norma wynikająca z art. 148 p.p.s.a., jak również ustawy samorządowe, nie określają wprawdzie podstaw uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonego aktu nadzoru. W świetle postanowień art. 171 ust. 1 Konstytucji, działalność samorządu terytorialnego podlega jednak kontroli z punktu widzenia legalności, a ustawy samorządowe precyzują treść tego kryterium wobec poszczególnych środków nadzoru. W tym kontekście kryterium sądowej kontroli zgodności z prawem aktów nadzoru nad samorządem terytorialnym pozostaje w bezpośrednim związku z kryterium stosowanym przez organ nadzoru w przypadku podjęcia określonego środka nadzoru. Przy rozpoznawaniu skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze dotyczące aktu (np. uchwały, zarządzania) organu jednostki samorządu terytorialnego, obowiązkiem sądu jest najpierw zbadanie zgodności z prawem samego aktu, a dopiero w następnej kolejności badanie legalności rozstrzygnięcia nadzorczego, mocą którego stwierdzono nieważność owego aktu (por.: J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, uw. 3 do art. 148; J. Zimmermann, Elementy procesowe nadzoru i kontroli NSA nad samorządem terytorialnym, "Państwo i Prawo" 1991, nr 10, s. 48; wyrok NSA z 5 grudnia 1995 r., SA/Rz 1109/95; prawomocny wyrok WSA w Łodzi z 15 czerwca 2023 r. III SA/Łd 294/23 i wymienione tam orzecznictwo; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach na stronie internetowej Naczelnego Sądu Administracyjnego, dalej jako CBOSA). W sprawach ze skarg na rozstrzygnięcie nadzorcze, gdy przedmiotem tego rozstrzygnięcia jest akt organu jednostki samorządu, chodzi w istocie o to samo, o co chodzi w sprawie ze skargi na taki akt wniesionej na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. – o ocenę legalności danego aktu (por. wyrok NSA z 4 sierpnia 2011 r., II OSK 168/11 dostępny w CBOSA). Zgodnie z przepisami art. 27 ustawy o sporcie, tworzenie warunków, w tym organizacyjnych, sprzyjających rozwojowi sportu stanowi zadanie własne jednostek samorządu terytorialnego (ust. 1). Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego może określić, w drodze uchwały, warunki i tryb finansowania zadania własnego, o którym mowa w ust. 1, wskazując w uchwale cel publiczny z zakresu sportu, który jednostka ta zamierza osiągnąć (ust. 2). Przepisy ustawy nie naruszają uprawnień jednostek samorządu terytorialnego do wspierania kultury fizycznej na podstawie przepisów odrębnych (ust. 3). W myśl art. 28 ust. 1 ustawy o sporcie, klub sportowy, działający na obszarze danej jednostki samorządu terytorialnego, niedziałający w celu osiągnięcia zysku, może otrzymywać dotację celową z budżetu tej jednostki na podstawie uchwały, o której mowa w art. 27 ust. 2, z zastosowaniem przepisów u.f.p. w zakresie udzielania dotacji celowych dla podmiotów niezaliczanych do sektora finansów publicznych i niedziałających w celu osiągnięcia zysku. W art. 28 ust. 2 ustawy o sporcie ustawodawca sprecyzował, że taka dotacja ma służyć realizacji celu publicznego, o którym mowa w art. 27 ust. 2 ustawy o sporcie i może być przeznaczona w szczególności na: 1) realizację programów szkolenia sportowego, 2) zakup sprzętu sportowego, 3) pokrycie kosztów organizowania zawodów sportowych lub uczestnictwa w tych zawodach, 4) pokrycie kosztów korzystania z obiektów sportowych dla celów szkolenia sportowego, 5) sfinansowanie stypendiów sportowych i wynagrodzenia kadry szkoleniowej - jeżeli wpłynie to na poprawę warunków uprawiania sportu przez członków klubu sportowego, który otrzyma dotację, lub zwiększy dostępność społeczności lokalnej do działalności sportowej prowadzonej przez ten klub. W ocenie Sądu pełnomocnik strony skarżącej nie ma racji wywodząc, jakoby w uchwale zmieniającej nie ograniczono kręgu podmiotów do ubiegania się o dotacje, przez wskazanie, że wsparcie finansowe w zakresie zadania dotyczącego seniorskiej piłki nożnej może dotyczyć tych spośród klubów sportowych, które biorą udział w rozgrywkach danej klasy/ligi, przy jednoczesnym określeniu dodatkowych warunków, które musi spełnić klub sportowy. W art. 27 ust. 2 ustawy o sporcie ustawodawca umieścił normę kompetencyjną, upoważniająca radę gminy do określenia warunków i trybu finansowania zadania własnego w zakresie tworzenia warunków sprzyjających rozwojowi sportu. Norma ta nie może stanowić materialnoprawnej podstawy do przyjmowania, iż w zakresie tego pojęcia mieści się uprawnienie do wprowadzania wymogów podmiotowych ograniczających możliwość ubiegania się o dotacje przez kluby sportowe. Warunek to czynnik, od którego uzależnione jest istnienie czegoś ( tu: prawa do dotacji) a tryb to procedura, która musi być zachowana, by otrzymać dotację. Warunki i tryb winny w jednakowy sposób odnosić się do wszystkich uprawnionych a nie ograniczać ich krąg podmiotowy, co miało miejsce w objętej rozstrzygnięciem nadzorczym uchwale. Ustawodawca w art. 28 ust. 2 ustawy o sporcie określił, że dotacja ma służyć realizacji celu publicznego o którym mowa w art. 27 ust. 2 tej ustawy i może być przeznaczona w szczególności na określone w tym przepisie wydatki - jeżeli wpłynie to na poprawę warunków uprawiania sportu przez członków klubu sportowego, który otrzyma dotację, lub zwiększy dostępność społeczności lokalnej do działalności sportowej prowadzonej przez klub. Tym samym ograniczenie udzielenia dotacji wyłącznie do klubów uczestniczących w rozgrywkach danej klasy czy ligi przy spełnieniu dodatkowych warunków dotyczących składu osobowego (zawodników) klubu sportowego, stanowi naruszenie dyspozycji określonej w art. 28 ust. 1 ustawy o sporcie, zgodnie z którym - klub sportowy, działający na obszarze danej jednostki samorządu terytorialnego, niedziałający w celu osiągnięcia zysku, może otrzymywać dotację celową z budżetu tej jednostki, z zastosowaniem przepisów u.f.p. w zakresie udzielania dotacji celowych dla podmiotów niezaliczanych do sektora finansów publicznych i niedziałających w celu osiągnięcia zysku. Sąd ocenia, że zmodyfikowanie ustawowego kręgu podmiotów uprawnionych do otrzymywania dotacji wymagałoby stosownej podstawy prawnej, zaś wobec braku takiej podstawy prawnej, jest działaniem pozbawionym oparcia w przepisach prawa i stanowi przekroczenie normy kompetencyjnej wyrażonej w art. 27 ust. 2 ustawy o sporcie. Granice upoważnienia zostały przekroczone także w § 1 pkt 2 uchwały zmieniającej. Postanowienia zobowiązujące klub sportowy, któremu przyznana została dotacja z budżetu gminy do zachowania procentowego udziału zawodników, o którym mowa w § 3 ust. 2a i 2b, w wyjściowej jedenastce w co najmniej 60% meczów rozgrywek ligowych, wraz ze wskazaniem, że niewypełnienie tego zobowiązania skutkować będzie uznaniem udzielonych dotacji za wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, przekraczają granice upoważnienia organu, wynikające z art. 27 ust. 2 ustawy o sporcie. Tym samym Sąd uznał za bezzasadny zarzut skargi umieszczony w pkt 1 lit. a). Kolegium słusznie wskazało w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym, że kwestia zwrotu dotacji została uregulowana w ustawie o finansach publicznych w art. 251 odnoszących się do zwrotu niewykorzystanych w terminie dotacji oraz art. 252 odnoszącym się do zwrotu dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem oraz pobranych nienależnie lub w nadmiernej wysokości. W ocenie Sądu jest niedopuszczalne, bowiem sprzeczne z intencją ustawodawcy, czy to ograniczenie katalogu sytuacji w których winien nastąpić zwrot dotacji – jak zinterpretowało ten przepis uchwały RIO, czy to rozszerzenie katalogu sytuacji, w których winien nastąpić zwrot dotacji. Nawet jeśli Rada Gminy nie miała intencji modyfikowania norm ustawowych (tutaj: art. 251 i art. 252 u.f.p.) to uchwalanie przepisów o takim brzmieniu jak w § 4 a ust. 2 uchwały, tj, że niewypełnienie zobowiązania, o którym mowa w ust. 1, stanowi wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem jest niedopuszczalne. Wprowadza bowiem w błąd przez niemożliwość ustalenia czy jest to jedyny przypadek wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem, czy jeden z takich przypadków. Z tego powodu Sąd uznał za bezzasadny zarzut umieszczony w pkt 1 lit. b) skargi. Dalej Sąd stwierdza, że z akt sprawy należycie wynika okoliczność wskazana przez RIO w rozstrzygnięciu nadzorczym, że uchwała zmieniająca nie zawiera przywołanych w niej załączników, że Rada Gminy głosując projekt uchwały zmieniającej - nie miała do dyspozycji załączników w niej przywołanych. RIO powołało się nie tylko na dane zamieszczone na stronie internetowej Gminy oraz transmisję sesji Rady Gminy, na której podjęto przedmiotową uchwałę zmieniającą. Organ zwrócił się bowiem o wyjaśnienia do Wójta, i otrzymał jednoznaczne wyjaśnienie w piśmie z 19 października 2023 r., że "...uchwała przekazana do badania nadzorczego nie zawierała załączników (nie zostały one przekazane Radzie i nie były przedmiotem głosowania)". Załączniki do aktu prawnego stanowią jego integralną część. Brak załączników wymienionych w akcie prawnym jest wadą prawną, samodzielnie uzasadniającą co najmniej wyeliminowanie z obrotu prawnego tych przepisów, które dotyczą załączników. Sąd zaznacza, że zawodowy pełnomocnik strony skarżącej w ogóle nie odniósł się w skardze do braku załączników w głosowanym projekcie uchwały zmieniającej. Sąd podziela i ten pogląd RIO, że zobowiązanie w uchwale zmieniającej beneficjenta dotacji do stosowania przepisów ustawy, tutaj ustawy Prawo zamówień publicznych - było zbędne, ponieważ wykracza poza zakres przedmiotowy uchwały. Wola organu stanowiącego nie ma znaczenia co do stosowania względnie braku stosowania przepisów aktu prawa powszechnie obowiązującego. Na końcu Sąd stwierdza, że wobec powyższych argumentów nie mógł odnieść jakiegokolwiek skutku ostatni zarzut skargi, że Kolegium RIO procedowało z naruszeniem prawa polegającym na nienależytym wyjaśnieniu sprawy. Zarzut ten dotyczy zmiany wprowadzonej w załączniku nr 2 do uchwały zmienianej. Załącznik nr 2 do uchwały zmienianej to wzór sprawozdania z wykorzystania dotacji otrzymanej przez klub sportowy - od Gminy. Zmiana polegała na powołaniu się na stosowanie przepisów o ochronie danych osobowych w miejsce powołania się na stosowanie przepisów ustawy o ochronie danych osobowych. Nawet jeśli przyjąć, jak chce tego skarżący, że było to wyłącznie wprowadzenie pojęcia szerszego, to taka konkluzja nie mogłaby zmienić oceny, że zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze jest zgodne z prawem, a pozostałe argumenty zawarte w uzasadnieniu rozstrzygnięcia nadzorczego są prawidłowe, W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.

Informacje o sprawie

Data wpływu
27 grudnia 2023
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego 6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne
Prawo miejscowe
Skarżony organ
Inne
Sędziowie
Izabela Paluszyńska /sprawozdawca/ Walentyna Długaszewska /przewodniczący/ Zbigniew Kruszewski

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny