III SA/Po 884/22

Dnia 26 kwietnia 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak Sędzia WSA Marzenna Kosewska (spr.) Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 kwietnia 2023 roku sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] w [...] na postanowienie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w P. Państwowego Gospodarstwa Wodnego [...] z dnia 8 sierpnia 2022r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego oddala skargę.

Wnioskiem z 9 maja 2022 r. Stowarzyszenie Zwykłe Organizacja Ekologiczna "[...]" w [...], dalej: "Stowarzyszenie", wniosło o dopuszczenie do udziału w postępowaniu administracyjnym w sprawie wszczętej na wniosek S. H. o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną obejmującą odbiór i oczyszczanie ścieków oraz na wprowadzanie oczyszczonych ścieków do rzeki [...] w km 7+450 za pomocą urządzenia wodnego - wylotu otwartego - z oczyszczalni ścieków. Postanowieniem z 14 czerwca 2022 r. Dyrektor Zarządu Zlewni [...] w [...] odmówił dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w wyżej wskazanym postępowaniu o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego wskazując, że zgodnie z art. 31 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 2021 r., poz. 735 ze zm.), dalej: "K.p.a.", organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny, ale stosownie do art. 402 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2021 r., poz. 2233 ze zm.), dalej: "P.w.", w postępowaniach dotyczących zgód wodnoprawnych nie stosuje się przepisów art. 31 K.p.a. W zażaleniu na powyższe postanowienie Stowarzyszenie podniosło, że wynikające z art. 402 P.w. wyłączenie stosowania art. 31 K.p.a. w postępowaniach o udzielenie zgody wodnoprawnej podlega ocenie z punktu widzenia zgodności z: 1. art. 9 ust. 3 Konwencji z sporządzonej w Aarhus dnia 25 czerwca 1998 r. o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska (Dz. U. z 2003 r. Nr 78, poz. 706), dalej: Konwencja z Aarhus", zgodnie z którym dodatkowo i bez naruszania postanowień odnoszących się do procedur odwoławczych, o których mowa w ust. 1 i 2, każda ze stron zapewnia, że członkowie społeczeństwa spełniający wymagania, o ile takie istnieją, określone w prawie krajowym, mają dostęp do administracyjnej lub sądowej procedury umożliwiającej kwestionowanie działań lub zaniechań osób prywatnych lub władz publicznych naruszających przepisy jej prawa krajowego w dziedzinie środowiska; 2. art. 47 zdanie pierwsze Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (2007/C 303/01; Dz. Urz. UE C z 14 grudnia 2007 r.), dalej: "Karta praw podstawowych", zgodnie z którym każdy, kogo prawa i wolności zagwarantowane przez prawo Unii zostały naruszone, ma prawo do skutecznego środka prawnego przed sądem, zgodnie z warunkami przewidzianymi w niniejszym artykule; 3. art. 14 ust. 1 dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (Dz. Urz. UE L 2000.327.1 z 22 grudnia 2000 r.), dalej: "dyrektywa 2000/60/WE", zgodnie z którym Państwa Członkowskie zachęcają wszystkie zainteresowane strony do aktywnego udziału we wdrażaniu tej dyrektywy, w szczególności w opracowywaniu, przeglądzie i uaktualnianiu planów gospodarowania wodami w dorzeczach. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że art. 402 P.w. wyklucza udział organizacji ochrony środowiska jako strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia wdrażającym dyrektywę 2000/60/WE, a z wyroku TSUE w sprawie o sygn. akt C-664/15 (dostępny na stronie internetowej curia.europa.eu) wynika, że krajowe przepisy proceduralne takiego skutku wywoływać nie mogą, stąd zachodzi sprzeczność art. 402 P.w. z art. 9 ust. 3 Konwencji z Aarhus w zw. z art. 47 Karty praw podstawowych i art. 14 ust. 1 dyrektywy 2000/60/WE, a pierwszeństwo zastosowania powinny mieć przepisy Konwencji z Aarhus, Karty praw podstawowych i dyrektywy 2000/60/WE, nie zaś art. 402 P.w. W tym zakresie powołano się na wyrok WSA w Warszawie o sygn. akt IV SA/Wa 1248/19 (dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: "CBOSA"). Żalący się, w związku z wątpliwościami dotyczącymi mocy wiążącej wyroków TSUE (w tym powołanego w zażaleniu wyroku TSUE o sygn. akt C-664/15) co do polskich sądów, powołał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu postanowienia Sądu Najwyższego o sygn. akt I KZP 10/15, że choć wykładnia TSUE nie ma charakteru obowiązującego erga omnes ani bezwzględnie wiążącego w szczególności polskie sądy, tym niemniej musiałyby wystąpić wyjątkowo silne argumenty (np. natury konstytucyjnej), które mogłyby uzasadniać odmienną wykładnię krajowych, ale implementowanych przepisów, niż wykładnia źródłowych przepisów unijnych, dokonana przez TSUE. Postanowieniem z 8 sierpnia 2022 r. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w P. Państwowego Gospodarstwa Wodnego [...] utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu postanowienia stwierdzono, co następuje. W dniu 13 maja 2021 r. weszła w życie ustawa z dnia 30 marca 2021 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r., poz. 784), dalej: "nowela", której celem było m. in. nadanie organizacjom ekologicznym i stronom postępowania w sprawie wydania decyzji środowiskowej uprawnienia do weryfikacji zezwoleń na inwestycję (w tym pozwoleń wodnoprawnych) w zakresie ich zgodności z uprzednio wydaną decyzją środowiskową przez umożliwienie wnoszenia odwołania lub skargi do sądu (art. 86g wprowadzony do ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko; Dz. U. z 2022 r., poz. 1029, dalej: "u.o.o.ś."). Nowela (art. 20 pkt 1) zmieniła art. 402 P.w. w ten sposób, że w obecnym brzmieniu artykuł ten ma już dwa ustępy. Pierwszy z nich stanowi, że w postępowaniach dotyczących zgód wodnoprawnych nie stosuje się przepisów art. 31 K.p.a., a drugi - że do postępowania dotyczącego pozwolenia wodnoprawnego, poprzedzonego decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach, stosuje się przepisy art. 86f ust. 6, art. 86g oraz art. 86h u.o.o.ś. Odesłania zawarte w art. 402 ust. 2 P.w. nie wpływają na dotychczasowe brzmienie art. 402 P.w. w zakresie wyłączenia stosowania art. 31 K.p.a. w postępowaniach o wydanie pozwoleń wodnoprawnych i nie przyznają organizacjom ekologicznym uprawnień do uczestniczenia w postępowaniu o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na równi z prawami stron w prowadzonym postępowaniu w sprawach pozwoleń wodnoprawnych. Realizacja uprawnienia nadawanego tym podmiotom, zgodnie z wymogami Konwencji z Aarhus (art. 9 ust. 2 w zw. z art. 6 ust. 10) i dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko (art. 11 ust. 1), dotycząca postępowań w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których wydano decyzję środowiskową w postępowaniu prowadzonym z udziałem społeczeństwa, została wyrażona w art. 402 ust. 2 P.w. W świetle powyższych przepisów - w zakresie przepisów P.w. - wprowadzono jedynie zastrzeżenie, że organizacjom ekologicznym będzie przysługiwać uprawnienie, o którym mowa w art. 86g u.o.o.ś. (tj. prawo wnoszenia przez organizacje ekologiczne odwołań i skarg od decyzji następczych wymienionych w art. 72 ust. 1 u.o.o.ś. z uwagi na ich niezgodność z postanowieniami decyzji środowiskowej), a także zastosowano odesłania do art. 72 ust. 6 i 6a, art. 86f ust. 6 i art. 86h u.o.o.ś. Zawężenie to wskazuje, że nie przyznano organizacjom ekologicznym uprawnień do uczestniczenia w postępowaniu w sprawie decyzji inwestycyjnych na równi z uprawnieniami jakimi dysponują strony tych postępowań, gdyż zdaniem ustawodawcy stanowiłoby to nieuzasadnioną ingerencję w te postępowania nie znajdującą podstaw w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko (por.: uzasadnienie do noweli - druk sejmowy nr 939). W tym stanie rzeczy literalna wykładnia art. 402 P.w. nie budzi żadnych wątpliwości i brak jest podstaw prawnych do odstąpienia od jego zastosowania, co uzasadnia utrzymanie postanowienia organu pierwszej instancji w mocy. Stowarzyszenie wniosło skargę do Sądu na postanowienie organu drugiej instancji powtarzając zarzuty naruszenia odnośnych przepisów i argumenty wcześniej wskazane w zażaleniu (zreferowano je przy omawianiu zażalenia). Skarżący wniósł o uchylenie postanowień organów obu instancji i zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasową argumentację. W dodatkowych pismach procesowych (k. 60-61 i k. 78-84) pełnomocnik uczestnika postępowania S. H. wniósł o oddalenie skargi wskazując, że argumentacja skargi jest nieaktualna z uwagi na zmianę stanu prawnego w postaci nowelizacji art. 402 P.w., która weszła w życie 13 maja 2021 r. W dodatkowym piśmie procesowym (k. 137-138) pełnomocnik uczestnika postępowania S. H. podniósł, że zarzuty skargi dotyczą aktualnego stanu prawnego, który również nie urzeczywistnia art. 9 ust. 3 Konwencji z Aarhus i art. 47 Karty praw podstawowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Zgodnie z art. 9 ust. 3 Konwencji z Aarhus dodatkowo i bez naruszania postanowień odnoszących się do procedur odwoławczych, o których mowa w ustępach 1 i 2, każda ze Stron zapewni, że członkowie społeczeństwa spełniający wymagania, o ile takie istnieją, określone w prawie krajowym, będą mieli dostęp do administracyjnej lub sądowej procedury umożliwiającej kwestionowanie działań lub zaniechań osób prywatnych lub władz publicznych naruszających postanowienia jej prawa krajowego w dziedzinie środowiska. Stosownie do art. 47 zdanie pierwsze Karty praw podstawowych każdy, kogo prawa i wolności zagwarantowane przez prawo Unii zostały naruszone, ma prawo do skutecznego środka prawnego przed sądem, zgodnie z warunkami przewidzianymi w niniejszym artykule. Zgodnie z art. 14 ust. 1 dyrektywy 2000/60/WE Państwa Członkowskie zachęcają wszystkie zainteresowane strony do aktywnego udziału we wdrażaniu niniejszej dyrektywy, w szczególności w opracowywaniu, przeglądzie i uaktualnianiu planów gospodarowania wodami w dorzeczach. Sąd stanął na stanowisku, że obecne brzmienie art. 402 P.w. nie jest sprzeczne ze wskazanymi w skardze przepisami art. 9 ust. 3 Konwencji z Aarhus, art. 47 zdanie pierwsze Karty praw podstawowych ani art. 14 ust. 1 dyrektywy 2000/60/WE. Sąd jest świadomy, że w badanej kwestii ukształtowała się już przeciwna stanowisku Sądu linia orzecznicza (por.: powołany przez skarżącego prawomocny wyrok o sygn. akt IV SA/Wa 1248/19 czy np. nieprawomocny wyrok o sygn. akt III SA/Po 1241/21 - dostępny w CBOSA), niemniej jednak dotyczyła ona innego stanu prawnego, sprzed wejścia w życie noweli zmieniającej art. 402 P.w. W niniejszej zaś sprawie wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu (wniesiony 9 maja 2022 r.) oraz wydanie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji (odpowiednio 8 sierpnia 2022 r. i 14 czerwca 2022 r.) nastąpiło już po wejściu w życie zmiany art. 402 P.w. (13 maja 2021 r.). Przed wejściem w życie noweli, co nastąpiło 13 maja 2021 r., art. 402 P.w. nie był podzielony na ustępy i stanowił, że w postępowaniach dotyczących zgód wodnoprawnych [czyli także pozwoleń wodnoprawnych - art. 388 ust. 1 pkt 1 P.w.] nie stosuje się przepisów art. 31 K.p.a. i do tego brzmienia art. 402 P.w. odnosiła się ustalona linia orzecznicza, w tym powołany przez skarżącego wyrok o sygn. akt IV SA/Wa 1248/19. Zgodnie z art. 31 § 1 pkt 2 K.p.a. organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Zgodnie zaś z art. 401 ust. 1 P.w. stroną postępowania w sprawach dotyczących pozwoleń wodnoprawnych jest wnioskodawca (tu: S. H.) oraz podmioty, na które będzie oddziaływać zamierzone korzystanie z wód, lub podmioty znajdujące się w zasięgu oddziaływania planowanych do wykonania urządzeń wodnych. Po wejściu zaś w życie noweli art. 402 P.w. ma już dwa ustępy. Pierwszy z nich ma brzmienie dotychczasowego art. 402 P.w. stanowiąc, że w postępowaniach dotyczących zgód wodnoprawnych nie stosuje się przepisów art. 31 K.p.a., drugi zaś stanowi że do postępowania dotyczącego pozwolenia wodnoprawnego, poprzedzonego decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach, stosuje się przepisy art. 86f ust. 6, art. 86g oraz art. 86h u.o.o.ś. Przedmiotem wniosku o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego jest usługa wodna obejmująca odbiór i oczyszczanie ścieków oraz wprowadzanie oczyszczonych ścieków do rzeki Liskonopki w km 7+450 za pomocą urządzenia wodnego - wylotu otwartego - z oczyszczalni ścieków. Stanowi to urządzenie wodne (art. 16 pkt 65 lit. f P.w.). Zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 6 u.o.o.ś. wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych, wydawanego na podstawie P.w. Istotą decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest określenie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia (art. 71 ust. 1 u.o.o.ś.). Postępowanie dotyczące pozwolenia wodnoprawnego, w którym wydano zaskarżone postanowienie, było poprzedzone decyzją Wójta Gminy K. z 4 lutego 2014 r. nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie mechaniczno-chemiczno-biologicznej oczyszczalni ścieków przy zastosowaniu niskoreagentowej technologii oczyszczania ścieków w sołectwie H. w gminie K. na działkach ew. nr [...], zmienionej następnie decyzją tego organu z 27 maja 2014 r. Jak wskazał pełnomocnik skarżącego w dodatkowym piśmie procesowym WSA w Gliwicach nieprawomocnym jeszcze wyrokiem o sygn. akt II SA/Gl 752/20 (dostępny w CBOSA) oddalił skargę E. S. na decyzję SKO w C. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy K. z 4 lutego 2014 r. o środowiskowych uwarunkowaniach. Co do zasady kwestie środowiskowe w procedurze wydawania pozwolenia wodnoprawnego stanowiącego przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko są rozstrzygane na etapie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla takiego przedsięwzięcia. Na tym etapie odbywa się udział społeczeństwa, w tym organizacji społecznych (art. 44 u.o.o.ś.), a wtedy skarżący jeszcze nie istniał (zebranie założycielskie Stowarzyszenia odbyło się 29 stycznia 2021 r.). Stosownie do art. 402 ust. 2 P.w. do postępowania dotyczącego pozwolenia wodnoprawnego, poprzedzonego decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach, stosuje się przepisy art. 86f ust. 6, art. 86g oraz art. 86h u.o.o.ś. Przepis art. 86g ust. 1 u.o.o.ś. stanowi, że organizacji ekologicznej powołującej się na swoje cele statutowe, jeżeli prowadzi ona działalność statutową w zakresie ochrony środowiska lub ochrony przyrody przez minimum 12 miesięcy przed dniem wszczęcia postępowania w sprawie zezwolenia na inwestycję, także w przypadku gdy nie brała ona udziału w postępowaniu prowadzonym przez organ pierwszej instancji, lub stronie postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach służy prawo do wniesienia odwołania od zezwolenia na inwestycję, poprzedzonego decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach wydaną w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa. W postępowaniu odwoławczym organizacja ekologiczna uczestniczy na prawach strony. Stosownie do art. 86g ust. 2 u.o.o.ś. odwołanie przysługuje w zakresie, w jakim organ właściwy do wydania zezwolenia na inwestycję jest związany decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach zgodnie z art. 86 pkt 2 u.o.o.ś. Z kolei art. 86g ust. 5 u.o.o.ś. stanowi, że organizacji ekologicznej lub stronie, o których mowa w ust. 1, służy skarga do sądu administracyjnego na zezwolenie na inwestycję, poprzedzone decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach wydaną w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa w zakresie, o którym mowa w ust. 2, także w przypadku gdy organizacja ekologiczna lub strona nie brały udziału w postępowaniu w sprawie wydania zezwolenia na inwestycję. Powyższe przepisy art. 86g ust. 1, 2 i 5 u.o.o.ś. zapewniają zatem organizacji ekologicznej zarówno wniesienie odwołania, jak i skargi do sądu administracyjnego na decyzję o zezwoleniu na planowaną przez inwestora inwestycję w zakresie w jakim organ właściwy do wydania zezwolenia na inwestycję jest związany decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach zgodnie z art. 86 pkt 2 u.o.o.ś. Nie jest to sprzeczne z Konwencją z Aarhus, gdyż dotyczy ona zapewnienia udziału społeczeństwa jedynie na etapie procedowania decyzji środowiskowej. Uznać zatem należy, że wprowadzone nowelą rozwiązanie zgodnie z uzasadnieniem noweli określonym w druku sejmowym nr 939 zapewnia udział społeczeństwa w zakresie, w jakim organ właściwy do wydania zezwolenia na inwestycję jest związany decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach. W ocenie Sądu wystarczające jest rozwiązanie, że udział ten dotyczy postępowania odwoławczego (wniesienia odwołania), a następnie wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Przepis art. 9 ust. 3 Konwencji z Aarhus stanowi bowiem jedynie o dostępie do administracyjnej i sądowej procedury, nie precyzując na jakim etapie ma ona nastąpić. Podobnie dostępu do sądowej procedury wymaga art. 47 zdanie pierwsze Karty praw podstawowych. Skoro zaś wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu wniesiono przed wydaniem decyzji o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego, zasadne było, na podstawie art. 402 ust. 1 P.w. wyłączającego stosowanie przepisów art. 31 K.p.a., odmówienie takiego dopuszczenia, jako że - jak już wyżej wskazano - udział ten jest możliwy, ale jedynie na etapie wniesienia odwołania, a następnie - skargi do sądu administracyjnego. Z kolei art. 14 ust. 1 dyrektywy 2000/60/WE stanowi, że Państwa Członkowskie zachęcają wszystkie zainteresowane strony do aktywnego udziału we wdrażaniu tej dyrektywy, w szczególności w opracowywaniu, przeglądzie i uaktualnianiu planów gospodarowania wodami w dorzeczach. W powołanym w zażaleniu i skardze wyroku TSUE o sygn. akt C-664/15 sąd ten wskazał (pkt 74 wyroku), że użyte w powyższym przepisie słowo "zachęcają" jest "sformułowaniem o charakterze raczej programowym, w związku z czym wiążący charakter tego przepisu jest ograniczony. Jest to zresztą potwierdzone faktem, że choć pozostałe przepisy wspomnianego art. 14 zawierają rzeczywiste obowiązki, to jednak odnoszą się one konkretnie do procedury opracowywania, przeglądu i uaktualniania planów gospodarowania wodami w dorzeczach". Jednocześnie TSUE w wyroku tym podniósł (pkt 78 wyroku), że gdyby status strony postępowania został przyznany organizacji społecznej, pozwoliłoby to jej na "aktywny udział w procesie decyzyjnym i na bardziej szczegółowe i skuteczniejsze rozwinięcie jej argumentów dotyczących zagrożeń stwarzanych przez planowane przedsięwzięcie dla środowiska, a w szczególności oddziaływania tego przedsięwzięcia na stan wód, oraz na przedstawienie tych argumentów w postaci zarzutów, które musiałyby zostać uwzględnione przez właściwe organy przed udzieleniem pozwolenia i realizacją przedsięwzięcia.". TSUE kontynuuje (pkt 80 wyroku), że "w tych okolicznościach do sądu odsyłającego należy interpretowanie danych przepisów proceduralnych, (...), na ile to możliwe w sposób, który byłby zgodny z art. 14 ust. 1 dyrektywy 2000/60, tak aby umożliwić organizacji ochrony środowiska (...) udział w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym o udzielenie pozwolenia takim jak będące przedmiotem postępowania głównego, które służy wdrażaniu tej dyrektywy.". TSUE konkluduje ten wątek (pkt 81 wyroku), że "przepisy art. 9 ust. 3 konwencji z Aarhus w związku z art. 47 karty oraz art. 14 ust. 1 dyrektywy 2000/60 należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwiają się one krajowym przepisom proceduralnym, które wykluczają w sytuacji takiej jak w postępowaniu głównym organizacje ochrony środowiska z prawa udziału jako strona w postępowaniu o udzielenie pozwolenia wdrażającym dyrektywę 2000/60 i które ograniczają prawo do wniesienia skargi na decyzje wydane w takim postępowaniu jedynie do osób posiadających ten status.". Przytoczone wyżej fragmenty powołanego przez skarżącego wyroku TSUE wskazują, że sąd ten nie wymaga, aby istniał obowiązek po stronie organów państwa do zapewnienia organizacji społecznej udziału w całym postępowaniu administracyjnym w przedmiocie wydania zezwolenia na inwestycję, a wystarczające i spełniające cele i wartości Konwencji z Aarhus oraz wskazanej dyrektywy jest, jak już wyżej wskazano, zapewnienie organizacji społecznej udziału w postępowaniu administracyjnym przez możliwość wniesienia odwołania od takiego zezwolenia, a następnie - skargi do sądu administracyjnego. W świetle powyższych rozważań niezasadne są zatem zarzuty naruszenia wskazanych w skardze przepisów, stąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.) Sąd oddalił skargę.