Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III SA/Po 88/26

Wyrok WSA w Poznaniu z 21 maja 2026 r., III SA/Po 88/26 – rozgraniczenia nieruchomości

Wynik

Uchylono decyzję I i II instancji

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia
21 maja 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta Sędzia WSA Monika Świerczak Sędzia WSA Wojciech Rowiński (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Iwona Maciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2026 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 sierpnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania rozgraniczeniowego i przekazanie sprawy sądowi 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza [...] z dnia 7 sierpnia 2024 r. nr [...] 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej T. S. kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Decyzją z dnia 29 sierpnia 2025 r. (znak: [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia 7 sierpnia 2024 r. (znak: [...]) w przedmiocie umorzenia postępowania rozgraniczeniowego i przekazania sprawy sądowi. Powyższe decyzje wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Wnioskiem z dnia 17 lutego 2022 r. M. J. i I. J. (dalej również: uczestnicy lub wnioskodawcy) – właściciele działki nr [...] o pow. 1,64 ha, obręb [...], dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...] [...], wystąpili do Burmistrza [...] o rozgraniczenie ich działki z działkami nr [...] oraz [...] stanowiącymi własność T. S. (dalej również: skarżąca). Kolejno Burmistrz [...] (dalej również: Burmistrz lub organ I instancji) skierował pisemne zapytania ofertowe do czterech geodetów w celu wybrania najkorzystniejszej oferty. Jak wynika z notatki służbowej (k. 27 akt administracyjnych organu I instancji) do dnia 1 marca 2022 r. żaden geodeta nie złożył oferty. Po rozpytaniu telefonicznym wszystkich geodetów działających na terenie gminy [...] jedynie geodeta A. K. podjął się realizacji zlecenia, za kwotę [...]zł brutto. Postanowieniem z dnia 10 marca 2022 r. Burmistrz wszczął postępowanie rozgraniczeniowe działki nr [...] z działkami nr [...] i nr [...]. W toku postępowania – pełnomocnik skarżącej, r. S. – składał pisemne zarzuty do czynności terenowych prowadzonych w dniach 12 maja 2022 r. oraz 27 października 2022 r. przez wyznaczonego geodetę, z udziałem zainteresowanych właścicieli nieruchomości (skarżącej i wnioskodawców). Pełnomocnik skarżącej wnosił m.in. o wyłączenie geodety. W dniu 21 grudnia 2022 r. geodeta uprawniony A. K. złożył w Urzędzie Miejskim w [...] operat z rozgraniczenia nieruchomości. Geodeta w pisemnej opinii (k. 160 akt administracyjnych organu I instancji) wskazał, że z powodu braku dowodów jednoznacznie określających przebieg granicy oraz braku wyraźnego wiarygodnego sposobu użytkowania, przyjęto na podstawie wektoryzacji rastrowej mapy ewidencyjnej granicę w punkcie nr [...], rozdzielającym działki nr [...] i [...]. Przedmiotową granicę oznaczono na szkicu granicznym oraz w terenie palikami w kolorze czerwonym. M. J. – jeden z wnioskodawców – wyraził zgodę na taki przebieg granicy. Z kolei pełnomocnik skarżącej zaproponował inny przebieg spornej granicy, który zaznaczono na szkicu granicznym oraz w terenie palikami w kolorze niebieskim. Następnie decyzją z dnia 2 lutego 2023 r. (znak: [...]) Burmistrz umorzył postępowanie administracyjne w sprawie rozgraniczenia przedmiotowych działek i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w [...] w trybie postępowania nieprocesowego. W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej również: SKO lub Kolegium) wydało w dniu 1 sierpnia 2023 r. decyzję (znak: [...]), w której uchylono w całości decyzję Burmistrza i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania w I instancji w celu uzupełnianie czynności dowodowych. Podczas ponownie przeprowadzonego postępowania, geodeta uprawniony A. K. w piśmie z dnia 19 października 2023 r. poinformował, że w oparciu o zebrane materiały nie ma podstaw do jednoznacznego i niewątpliwego ustalenia przebiegu spornych granic. W ocenie geodety w terenie stwierdzono, że nie można wiarygodnie określić ostatniego spokojnego stanu posiadania. Kolejno, skarżąca wyraziła zainteresowanie zawarciem ugody. Chęć taką potwierdził także M. J. (wnioskodawca) – właściciel działki nr [...]. W związku z powyższym geodeta wyznaczył na dzień 6 czerwca 2024 r. spotkanie w celu ustalenia przebiegu granic i zawarcia ugody granicznej, o czym zawiadomił właścicieli działek podlegających rozgraniczeniu. W protokole załączonym do operatu rozgraniczenia nieruchomości geodeta wskazał, że w dniu 6 czerwca 2024 r. w wyznaczonym miejscu stawił się jedynie M. J., natomiast nie stawiła się ani skarżąca, ani jej pełnomocnik. Następnie decyzją z dnia 7 sierpnia 2024 r. Burmistrz raz jeszcze umorzył postępowanie administracyjne w sprawie rozgraniczenia przedmiotowych działek i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w [...] w trybie postępowania nieprocesowego. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że nie doszło do zawarcia ugody z uwagi na nieusprawiedliwioną nieobecność prawidłowo zawiadomionego pełnomocnika skarżącej. Archiwalne dokumenty geodezyjne nie pozwoliły na bezsporne wytyczenie granicy między działkami. Geodeta zaproponował przebieg linii granicznej oznaczonej kolorem czerwonym na szkicu granicznym, co jednak wymagało akceptacji wszystkich stron. Akceptacji takiej odmówiła jednak skarżąca. Pismem z dnia 8 sierpnia 2024 r. pełnomocnik skarżącej wniósł odwołanie. Wniesiono przede wszystkim o wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia upoważnionego w sprawie geodety A. K.. Zdaniem skarżącej Burmistrz powinien wyznaczyć innego geodetę i powtórzyć wszystkie czynności dowodowe. Jednocześnie w odwołaniu zażądano pominięcia wszystkich dowodów i udokumentowanych czynności geodety A. K.. Skarżąca wskazała, że geodeta ten wcześniej świadczył odpłatne usługi na rzecz wnioskodawców, wykonując prywatne zlecenia. W odwołaniu podano także, że działania wnioskodawców, w tym orka na łące skarżącej doprowadziły do zniszczenia granic między działkami, co miało wpływ na nieprawidłowe ustalenie punktów granicznych nr [...] i nr [...]. Ustalenie przez geodetę granic sąsiadujących działek nastąpiło na podstawie uszkodzonych i przesuniętych znaków granicznych – takich jak nr [...]. Wymienioną we wstępie decyzją z dnia 29 sierpnia 2025 r. (znak: [...]) SKO utrzymało w mocy decyzję Burmistrza z dnia 7 sierpnia 2024 r. Zdaniem Kolegium w zasadzie cała argumentacja odwoławcza sprowadza się do wykazania, że geodeta uprawniony A. K. powinien zostać wyłączony ze sprawy, a wytworzone przez niego dokumenty powinny zostać wyłączone spod rozpoznania. Podkreślono, że geodeta został ustanowiony w sprawie na mocy postanowienia Burmistrza [...] nie w sposób dowolny i arbitralny. Przeciwnie, organ I instancji wydatkowanie środków publicznych na usługi geodezyjne musiał poprzedzić zastosowaniem procedury ofertowej. Geodeta A. K. jako jedyny złożył ofertę. Kolegium wskazało, że rola geodety uprawnionego w procedurze rozgraniczenia nieruchomości wykracza poza zakres bycia biegłym. Geodeta uprawniony ma uprawnienia państwowe związane nie tylko z dokonywaniem pomiarów, ale przede wszystkim z przygotowywaniem dokumentacji geodezyjno-kartograficznej składanej do zasobu państwowego. Przed biegłym nie można zawrzeć ugody, a przed geodetą uprawnionym w postępowaniu rozgraniczeniowym można zawrzeć ugodę, która ma moc ugody sądowej. Geodeta uprawniony jest zawodem zaufania publicznego, dlatego żądanie jego wyłączenia z postępowania nie może wynikać tylko z wątpliwości zgłaszającego takie żądanie, ale powinno zostać uprawdopodobnione w sposób przekonujący. Ponadto, zdaniem SKO, okoliczności niewymienione w art. 24 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2025 r., poz. 1691 z późn. zm., dalej: K.p.a.) muszą być tej samej rangi co przypadki wyliczone w § 1 (np. pokrewieństwo ze stroną, postawienie zarzutów karnych), co oznacza, że zarzut braku bezstronności biegłego musi dotyczyć poważnych okoliczności. Dalej Kolegium stwierdziło, że w myśl art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2024 r., poz. 1151 z późn. zm., dalej: P.g.k.) jeżeli w razie sporu co do przebiegu linii granicznych nie dojdzie do zawarcia ugody lub nie ma podstaw do wydania decyzji, o której mowa w art. 33 ust. 1, upoważniony geodeta tymczasowo utrwala punkty graniczne według ostatniego stanu spokojnego posiadania, dokumentów i wskazań stron, oznacza je na szkicu granicznym, sporządza opinię i całość dokumentacji przekazuje właściwemu wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta). Organ, o którym mowa w ust. 1, umarza postępowanie administracyjne i przekazuje sprawę z urzędu do rozpatrzenia sądowi. W niniejszej sprawie właściwym rozstrzygnięciem proceduralnym było przekazanie sporu do jego rozstrzygnięcia przez sąd powszechny i umorzenie postępowania administracyjnego, to jest tej administracyjnej fazy postępowania rozgraniczeniowego, która przede wszystkim ma na celu mediację co do zakończenia sporu. Kolegium podkreśliło także, że w sprawie nie doszło do ustalenia przebiegu granic z uwagi na brak zawarcia ugody, pomimo nakłaniania do niej stron przez geodetę i istniejący pomiędzy stronami spór, którego nie można było rozstrzygnąć w toku postępowania administracyjnego. Celem rozgraniczenia nie może być samo w sobie abstrakcyjne ustalenie granic. Ustalenie granic służy określonemu celowi jakim jest władztwo właściciela, a ściśle – zakres uprawnień właściciela, rozumianego w istocie jako wykonywanie prawa własności i to do jakich granic ono sięga. Z kwestią tą należy wiązać przeznaczenie postępowania rozgraniczeniowego, które służy urzeczywistnieniu prawa własności i jest niejako rozszerzeniem uzupełniającym, wypływającym z prawa własności. Dlatego też w ocenie SKO przekazanie sprawy do Sądu Rejonowego w [...] po nieudanej próbie dokonania rozgraniczenia nieruchomości w trybie przedsądowym było uzasadnione i konieczne. Skarżąca reprezentowana przez r. S., nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem SKO, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zarzucając organowi naruszenie: - art. 34 ust. 1 i 2 P.g.k. poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie przez organ I instancji i II instancji, że postępowanie w niniejszej sprawie należało umorzyć, w sytuacji, gdy nie zostały dokonane wszelkie możliwe czynności, zmierzające do ustalenia przebiegu granic, a w szczególności nie rozpatrzono wniosku skarżącej o wyłączenie upoważnionego geodety i oparto zaskarżoną decyzję na ustaleniach geodety, które w toku postępowania były przez stronę kwestionowane; - art. 84 § 2 K.p.a. w zw. z art. 24 § 3 K.p.a. poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, że nie zachodzą przesłanki do wyłączenia upoważnionego geodety z niniejszego postępowania, w sytuacji gdy skarżąca wielokrotnie w toku postępowania podnosiła okoliczności świadczące o zaistnieniu przesłanek do wyłączenia geodety A. K. od wykonywania czynności w sprawie (stronniczości upoważnionego geodety) oraz kilkukrotnie wnosiła o wyznaczenie innego geodety do wykonywania czynności mających na celu ustalenie granic nieruchomości w niniejszym postępowaniu; - art. 8 K.p.a. poprzez naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie obywateli do władzy publicznej tj. brak dokładnego wyjaśnienia przez organ okoliczności sprawy, brak odniesienia się konkretnie do żądań i twierdzeń strony, brak weryfikacji okoliczności podawanych przez skarżącą, które miały mieć wpływ na stronniczość uprawnionego geodety oraz oparcie decyzji kończącej postępowanie na wadliwie zebranym materiale dowodowym, mimo wielokrotnych wskazań strony na te wady; - art. 77 § 1 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie polegające na braku wszechstronnego i wyczerpującego zebrania, a następnie rozważenia całokształtu materiału dowodowego w niniejszej sprawie, w szczególności naruszeń przepisów wskazanych przez skarżącą w odwołaniach do SKO od decyzji wydanych przez Burmistrza w niniejszej sprawie – poprzez nieustosunkowanie się do zarzuconych w odwołaniu naruszeń, braku informacji o powtórzeniu czynności dokonanych przez osobę nieposiadającą uprawnień geodety, tj. A. K., lakoniczne poinformowanie o "przeprowadzeniu dodatkowego postępowania dowodowego" przez geodetę A. K. oraz oparcie zaskarżanej decyzji jedynie na czynnościach wykonanych przez geodetę, w sytuacji gdy strona w toku całego postępowania podnosiła liczne zarzuty, co do przeprowadzanych przez niego czynności; - art. 77 § 1 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie polegające na oparciu przez organ zaskarżonej decyzji na opinii geodety A. K., który w odpowiedzi na zobowiązanie zawarte w pierwszej decyzji wydanej przez SKO ([...]) jedynie lakonicznie stwierdził, iż "w oparciu o zebrane materiały dowodowe nie ma podstaw do jednoznacznego i niewątpliwego ustalenia przebiegu granic nieruchomości.", pomimo licznych zarzutów skierowanych do czynności wykonanych przez uprawnionego oraz wątpliwości co do bezstronności uprawnionego geodety, brak powołania przez organ innego geodety w celu potwierdzenia ustalonych informacji, orzekanie na podstawie kwestionowanych przez stronę założeń; - art. 8 K.p.a. poprzez wyznaczenie w sprawie postępowania rozgraniczeniowego, a następnie w celu ponownego rozpatrzenia sprawy za decyzją organu II instancji – tego samego geodety, który współpracował i świadczył usługi na rzecz wnioskodawców, w tym także wykonał w okresie bezpośrednio przed wszczęciem postępowania odpłatny obmiar posiadanych przez wnioskodawców obiektów budowlanych w miejscowości [...] (gm. [...]), mimo wniosku strony o wyłączenie tego geodety, co jednoznacznie i w sposób bezpośredni wpłynęło na stronniczość oraz brak obiektywizmu w zakresie podjętych w toku postępowania czynności geodezyjnych. Jednocześnie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko, wnosząc jednocześnie o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143 z późn. zm., dalej: P.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Skarga była zasadna. Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 sierpnia 2025 r. (znak: [...]), utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia 7 sierpnia 2024 r. (znak: [...]) w przedmiocie umorzenia postępowania rozgraniczeniowego i przekazania sprawy sądowi. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji SKO stanowiły przepisy P.g.k. Zgodnie z art. 29 ust. 1 P.g.k. rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów. Zgodnie z ust. 3 tego przepisu, rozgraniczenia nieruchomości dokonują wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast) oraz, w wypadkach określonych w ustawie sądy. W świetle uregulowań rozdziału 6 postępowanie rozgraniczeniowe przed organem administracji może być zakończone w trojaki sposób. Po pierwsze, strony – właściciele (władający) sąsiednich nieruchomości mogą w drodze ugody ustalić przebieg linii granicznych. Ugoda zawarta przed geodetą w formie pisemnej zgodnie z art. 31 ust. 4 ustawy ma moc ugody sądowej, co oznacza, że jej podważenie czy uchylenie się od skutków oświadczenia woli może nastąpić tylko w postępowaniu przed sądem powszechnym i z przyczyn określonych przepisami kodeksu cywilnego. W wypadku zawarcia ugody przed upoważnionym geodetą, dalsze postępowanie rozgraniczeniowe przed wójtem staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. w zw. z art. 31 ust. 4 P.g.k. (por. wyroki NSA z dnia 6 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 376/06, z dnia 8 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 382/12, wszystkie orzeczenia dostępne w internetowej bazie orzeczeń CBOSA, orzeczenia.nsa.gov.pl). W przypadku, gdy w postępowaniu rozgraniczeniowym nie dojdzie do zawarcia ugody, wydane być mogą dwa dalsze rodzaje decyzji. Albo jest to decyzja o rozgraniczeniu nieruchomości, wydana na podstawie art. 33 ust. 1 P.g.k., albo oparta na przepisie art. 34 ust. 2 P.g.k. decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego o rozgraniczenie i przekazaniu sprawy z urzędu do rozpatrzenia sądowi. Zgodnie z art. 34 ust. 1 w zw. z ust. 2 P.g.k., decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego i przekazaniu sprawy sądowi z urzędu do rozpatrzenia, wydaje wójt (burmistrz, prezydent miasta) wówczas, gdy nie tylko nie doszło do zawarcia ugody, ale także wówczas, gdy nie ma podstaw do wydania decyzji o rozgraniczeniu, a zatem gdy organ ustali, że nie można ustalić przebiegu granicy na podstawie zebranych dowodów lub na podstawie zgodnego (w rozumieniu art. 31 ust. 3 P.g.k.) oświadczenia stron. Wzajemna relacja przepisów art. 33 ust. 1 i 2 względem art. 34 ust. 2 wskazuje, że umorzenie postępowania rozgraniczeniowego i przekazanie sprawy sądowi nie jest poddane swobodnemu uznaniu organu, lecz wymaga wykazania, że zebrany materiał nie daje podstaw do wydania decyzji o rozgraniczeniu. Decyzja o rozgraniczeniu rozstrzyga spór co do przebiegu linii granicznych. Warunkiem jej wydania nie jest wszakże akceptacja przez strony utrwalonego na podstawie dowodów lub zgodnego oświadczenia stron przebiegu granicy. Strona niezadowolona z ustalenia decyzją przebiegu granicy może żądać w terminie 14 dni od doręczenia jej decyzji, przekazania sprawy sądowi. Zgodnie z art. 34 ust. 1 P.g.k., gdy nie dojdzie do zawarcia ugody i nie ma podstaw do wydania decyzji o rozgraniczeniu, upoważniony geodeta tymczasowo utrwala punkty graniczne według ostatniego stanu spokojnego posiadania, dokumentów i wskazań stron, oznacza je na szkicu granicznym, sporządza opinię i całość dokumentacji przekazuje wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta). Oznacza to, że przed podjęciem decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego o rozgraniczenie i przekazaniu z urzędu sprawy sądowi, organ właściwy dokonuje oceny czy wykonane zostały prawidłowo wszystkie czynności warunkujące podjęcie takiej decyzji. W niniejszej sprawie trafne okazały się zarzuty dotyczące nierozpatrzenia wniosku skarżącej o wyłączenie upoważnionego geodety A. K.. Skarżąca na różnych etapach postępowania – zarówno przed organem I instancji, jak i organem odwoławczym – podnosiła zarzuty dotyczące braku bezstronności geodety. Pismem z dnia 19 września 2022 r. (k. 110-111 akt administracyjnych organu I instancji) wnosiła o wydanie postanowienia w przedmiocie zmiany dotychczasowego biegłego (geodety) i ustanowienie nowego, z uwagi na brak jego obiektywności w sprawie. Następnie pismem z dnia 2 listopada 2022 r. pełnomocnik skarżącej wniósł wprost o wyłączenie geodety (k. 119-123 akt administracyjnych organu I instancji). Wniosek ten pełnomocnik skarżącej ponowił także pismem z dnia 23 stycznia 2023 r. (k. 177-181 akt administracyjnych organu I instancji). Powyższe wnioski nie zostały jednak rozpatrzone przez Burmistrza. Na etapie postępowania odwoławczego, pełnomocnik skarżącej w treści odwołania od decyzji Burmistrza z dnia 7 sierpnia 2024 r. ponownie wnosił o wyłączenie geodety uprawnionego A. K.. Kolegium odniosło się do tego wniosku w uzasadnieniu zaskarżonej do tutejszego Sądu decyzji, wskazując, że geodeta uprawniony jest zawodem zaufania publicznego, dlatego żądanie jego wyłączenia z postępowania nie może wynikać tylko z wątpliwości zgłaszającego takie żądanie, ale powinno zostać uprawdopodobnione w sposób przekonujący. Podkreślenia jednak wymaga, że ani na etapie postępowania przed organem I instancji nie wydano stosownego postanowienia w przedmiocie wyłączenia geodety, ani organ odwoławczy nie dopatrzył się powyższego naruszenia, uzasadniając jedynie w treści zaskarżonej decyzji brak zasadności złożonego przez skarżącą wniosku o wyłączenie geodety. Z uwagi na powyższe, powinnością Burmistrza było rozpoznanie wniosku skarżącej i wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia geodety. Zgodnie z art. 24 § 3 K.p.a. bezpośredni przełożony pracownika jest obowiązany na jego żądanie lub na żądanie strony albo z urzędu wyłączyć go od udziału w postępowaniu, jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności niewymienionych w § 1, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności pracownika. Żądanie strony powinno więc być uwzględnione, gdy zostaną uprawdopodobnione okoliczności, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności pracownika. Geodeta uprawniony nie jest co prawda pracownikiem organu administracji, ale dokonując czynności rozgraniczenia działa z upoważnienia organu administracji, pełniąc rolę quasi biegłego i dlatego, z mocy art. 84 § 2 K.p.a. ma do niego zastosowanie art. 24 K.p.a. (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 7 marca 2007 r., sygn. akt III SA/Łd 462/06). Również w piśmiennictwie prezentowany jest pogląd, że do geodety upoważnionego do wykonywania czynności ustalania przebiegu granic na podstawie art. 31 ust. 1 P.g.k. mają zastosowanie art. 24 i 25 K.p.a. Niezależnie od tego czy instytucję wyłączenia od udziału w sprawie rozstrzygać w płaszczyźnie analogii do pracownika organu administracyjnego (art. 24 i 25 K.p.a.), czy też biegłego (art. 84 § 3 K.p.a.) – zaistnienie przesłanek wyłączenia powinno doprowadzić do powstrzymania się od podejmowania czynności. (zob. E. Mzyk, Podział i rozgraniczenie nieruchomości, Wydanie II Warszawa-Zielona Góra, 1997 ZCO). W orzecznictwie sądów administracyjnych oraz w doktrynie podkreśla się także, że wyłączenie na podstawie art. 24 i 25 K.p.a. jest realizowane w określonym trybie, co oznacza, że zgłoszenie wniosku w tej sprawie pociąga za sobą konieczność rozpoznania go według stosownej procedury. Takiego wniosku nie można pozostawić bez rozpoznania, a wydanie decyzji w sprawie może nastąpić dopiero po uprzednim jego rozstrzygnięciu. Zatem już sam fakt, że w aktach sprawy brak jest rozstrzygnięcia organu I instancji w przedmiocie wniosku o wyłączenie pracownika lub organu od rozpoznawania sprawy, należy uznać za wystarczającą przesłankę do uchylenia decyzji (zob. wyrok WSA w Łodzi z dnia 3 sierpnia 2011 r., sygn. akt III SA/Łd 254/11 oraz pogląd wyrażony przez: K. Klonowski [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. III, red. H. Knysiak-Sudyka, Warszawa 2023, art. 24, LEX). W myśl art. 24 § 3 K.p.a. przyczyną wyłączenia pracownika jest "istnienie okoliczności niewymienionych w § 1, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności pracownika". W kwestii wyłączenia pracownika orzeka jego przełożony w formie postanowienia, na które nie służy zażalenie (zob. wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2006 r., sygn. akt I OSK 720/06). Co istotne, wniesienie wniosku o wyłączenie pracownika (w niniejszej sprawie geodety) powoduje wstrzymanie merytorycznego rozpatrzenia sprawy administracyjnej aż do czasu rozstrzygnięcia kwestii wyłączenia osoby, co do których żądanie takie zostało zgłoszone (zob. K. Klonowski [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. III, red. H. Knysiak-Sudyka, Warszawa 2023, art. 24, LEX). Z powyższych względów zasadne okazały się sformułowane przez skarżącą zarzuty dotyczące naruszenia art. 84 § 2 K.p.a. w zw. z art. 24 § 3 K.p.a., jak również zarzuty dotyczące naruszenia zasady zaufania do władzy publicznej oraz prowadzenia postępowania dowodowego, tj. art. 8 K.p.a. oraz art. 77 § 1 K.p.a. Jednocześnie nie odniesiono się do pozostałych zarzutów skargi, w tym do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 34 ust. 1 i 2 P.g.k. i prawidłowości samego umorzenia postępowania rozgraniczeniowego i przekazania sprawy sądowi, gdyż powyższe w świetle stwierdzonych uchybień byłoby przedwczesne. Nie jest także rolą Sądu na obecnym etapie ocenianie zasadności oraz argumentacji wniosku skarżącej o wyłączenie geodety uprawnionego A. K.. Będzie to powinnością organu I instancji, który ponownie rozpozna niniejszą sprawę. Z tego powodu organ I instancji, ponownie rozpoznając sprawę, z uwagi na treść art. 153 P.p.s.a. uwzględni ocenę prawną zawartą w niniejszym uzasadnieniu, a także zastosuje się do poniższych wskazań co do dalszego postępowania. Przede wszystkim, organ rozpozna wniosek skarżącej o wyłączenie geodety A. K., wydając w tym zakresie stosowne postanowienie (o wyłączeniu lub o odmowie wyłączenia), a dopiero później organ rozpozna merytorycznie niniejszą sprawę administracyjną. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono w pkt 2 sentencji wyroku, zgodnie z art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a., przyjmując, że składały się na nie: wpis uiszczony przez skarżącą w kwocie 200 zł, wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej w wysokości 480 zł, ustalone zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2026 r. poz. 118) wraz opłatą od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł – łącznie 697 zł.

Informacje o sprawie

Data wpływu
2 stycznia 2026
Hasła tematyczne
Geodezja i kartografia
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sędziowie
Donata Starosta /przewodniczący/ Monika Świerczak Wojciech Rowiński /sprawozdawca/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny