III SA/Po 837/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym skargi H. P. na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w [...] z dnia 25 października 2023 roku (znak: [...]) w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego postanawia: odrzucić skargę.

Pismem z dnia 31 października 2023 roku H. P. (dalej: skarżąca) wniosła do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, II Oddziału w [...], zażalenie na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, II Oddziału w [...] z dnia 25 października 2023 roku (znak: [...]) w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Zażalenie nie zostało jednak przesłane do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, gdyż pismem z dnia 22 listopada 2023 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych, II Odział w [...], przesłał przedmiotowe zażalenie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu celem "załatwienia zgodnie z kompetencjami" (k. 31 akt sądowych). Pismem z dnia 27 grudnia 2023 roku adresowanym do tut. Sądu, skarżąca podtrzymała skargę na ww. postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: ZUS). Mając powyższe na uwadze, zarządzeniem z dnia 29 stycznia 2024 roku (k. 73 akt sądowych) uznano pismo skarżącej z dnia 31 października 2023 roku za skargę na postanowienie ZUS z dnia 25 października 2023 roku w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.) skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Ponadto, § 2 przywołanego przepisu wskazuje, że przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. W zaistniałym stanie faktycznym nie doszło do wyczerpania środków zaskarżenia, gdyż skarżącej przysługiwało zażalenie na postanowienie ZUS w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z art. 56 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku – o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r. poz. 2505 ze zm., dalej: u.p.e.a.) na postanowienie organu egzekucyjnego o zawieszeniu postępowania służy zażalenie. O możliwości wniesienia zażalenia skarżąca została zresztą pouczona (patrz: treść pouczenia do postanowienia ZUS z dnia 25 października 2023 roku), chociaż Sąd zwraca uwagę, że w treści pouczenia powinno zostać wskazanych więcej informacji, m.in. termin na wniesienie zażalenia czy doprecyzowanie organu, który zobowiązany jest zażalenie rozpatrzeć. Zgodnie bowiem z art. 83c ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku – o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1230) dla postanowień, od których przysługuje zażalenie, wydanych przez kierownika terenowej jednostki organizacyjnej Zakładu działającego jako organ egzekucyjny na podstawie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organem odwoławczym jest dyrektor izby administracji skarbowej. W niniejszej sprawie postanowienie ZUS z dnia 25 października 2023 roku zostało wydane przez kierownika terenowej jednostki organizacyjnej Zakładu działającego jako organ egzekucyjny – tj. Dyrektora Oddziału II w [...], który w treści postanowienia przywołał podstawę prawną zawieszenia postępowania egzekucyjnego przez organ egzekucyjny (por. art. 56 § 1 pkt. 4 u.p.e.a.). Dlatego też zażalenie na rzeczone postanowienie powinno było zostać skierowane do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...], nie zaś do Prezesa ZUS w [...] czy tym bardziej nie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Sąd nie mógł rozpoznać przedmiotowego zażalenia (skargi) z uwagi na brzmienie art. art. 52 § 1-2 w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. W doktrynie oraz orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że niewykorzystanie przez stronę dostępnych środków zaskarżenia powoduje, iż złożona do sądu administracyjnego skarga oceniona zostanie jako niedopuszczalna, co z kolei skutkować będzie jej odrzuceniem na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (zob. postanowienie NSA z dnia 19 maja 2012 r. II GSK 729/12, LEX nr 1166155; Tarno J.P., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. V, art. 58, LexisNexis 2011). Sąd mógłby dopiero rozpoznać skargę na ewentualne postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, który wpierw musiałby rozpoznać sprawę jako organ odwoławczy w stosunku do Dyrektora Oddziału II w [...], Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Wobec powyższego, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.