III SA/Po 746/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Marek Sachajko po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu M. L. od zarządzenia starszego referendarza sądowego w WSA w Poznaniu o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] sierpnia 2018 r. Nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną p o s t a n a w i a utrzymać w mocy zarządzenie starszego referendarza sądowego z 15 stycznia 2019 r., sygn. akt III SA/Po 746/18.

M. L. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu, opisane w rubrum. W skardze został zawarty wniosek o zwolnienie od ponoszenia kosztów postępowania, w całości. Z uwagi na to, że przedmiotowy wniosek nie został złożony na stosownym formularzu, skarżącemu przesłano urzędowy formularz PPF celem wypełnienia i odesłania, w terminie 7 dni od dnia otrzymania przesyłki, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Przesyłkę zawierającą formularz PPF doręczono skarżącemu w dniu 18 grudnia 2018 r. (k. 3 teczki prawo pomocy – załącznika do akt). Zakreślony termin upłynął bezskutecznie. Zarządzeniem z 15 stycznia 2019 r. starszy referendarz sądowy WSA w Poznaniu pozostawił bez rozpoznania przedmiotowy wniosek. Od wydanego zarządzenia skarżący wniósł sprzeciw, w ustawowym terminie. Napisał, że znajduje się w katastrofalnej sytuacji majątkowej i ocenił, że należycie to wykazał poprzez składane w niniejszym postępowaniu dokumenty. Dalej napisał, że został wezwany przez Sąd do uzupełnienia braków wniosku o przyznanie prawa pomocy, co zrozumiał jako niezbędne dla prawidłowego i merytorycznego rozstrzygnięcia w przedmiocie tegoż wniosku. Ocenił, że Sąd posiada pełnię dokumentacji wraz z prawidłowo wypełnionym drukiem PPF, co ma w pełni umożliwiać Sądowi rozstrzygnięcie w kwestii przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zarządzenie jest prawidłowe. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, dalej jako P.p.s.a.), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, Sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy (§ 1). Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (§ 2) i rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym (§ 3). Dodać należy, że konsekwencją wynikającą z przepisu art. 260 p.p.s.a. jest to, że orzeczenie Sądu wydane w następstwie rozpoznania sprzeciwu od orzeczenia wydanego przez referendarza sądowego jest prawomocne z chwilą jego wydania i nie przysługuje od niego środek zaskarżenia. Przepisy regulujące postępowanie przed sądami administracyjnymi nakładają obowiązek wypełnienia stosownego formularza, na stronę wnioskującą o przyznanie prawa pomocy. W myśl art. 252 § 2 P.p.s.a. warunkiem koniecznym rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy jest złożenie go na urzędowym formularzu. Wzór tego formularza określony został w załączniku nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. z 2015 r., poz. 1257). W związku z tym, że złożony do akt sprawy wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został złożony na wymaganym formularzu, Wnioskodawca został wezwany do wypełnienia i odesłania formularza PPF. Odpis tego zarządzenia wraz z właściwym formularzem PPF został skarżącemu skutecznie doręczony; nie budzi wątpliwości prawidłowość doręczenia oraz bezskuteczny upływ terminu. Sąd ocenił, że argumenty zawarte w sprzeciwie nie mogą zostać uwzględnione. Zgodnie z art. 257 P.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Sąd podkreśla, że nawet jeżeli do akt innej sprawy został złożony prawidłowo wypełniony wniosek, to konieczne jest, aby rozpoznając wniosek w późniejszej sprawie, referendarz sądowy jak i Sąd posiadali aktualną wiedzę o sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Wynika to z faktu, że przyznanie prawa pomocy odbywa się na koszt podatników i musi zostać poprzedzone staranną oceną bieżącej sytuacji finansowej wnioskodawcy. Sąd podkreśla i to, że ustawodawca nie przewidział generalnego rozstrzygania co do przyznania prawa pomocy we wszystkich sprawach sądowych wnoszonych przez daną osobę. Sąd stwierdza, że starszy referendarz sądowy prawidłowo zarządził o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania i na podstawie art. 260 § 1 P.p.s.a. należało postanowić o utrzymaniu w mocy zaskarżonego zarządzenia. Nadmienić nadto należy, że orzeczenie sądu wydane w następstwie rozpoznania sprzeciwu od orzeczenia wydanego przez referendarza sądowego jest prawomocne z chwilą jego wydania i nie przysługuje od niego środek zaskarżenia.