III SA/Po 704/20

Dnia 9 kwietnia 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędziowie WSA Małgorzata Górecka (spr.) WSA Walentyna Długaszewska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 kwietnia 2021 roku sprawy ze skargi K. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2020 roku nr [...] w przedmiocie zwrotu wydatków i wynagrodzenia za dozór pojazdu I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę [...]- ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2020 r. Prezydent Miasta K. : 1. Przyznał na wniosek K. W. zwrot koniecznych wydatków poniesionych na dozór pojazdów: -a. [...] nr rej. [...] od dnia [...].07.2002r. do dnia [...].01.2003r. oraz od dnia [...].01.2004r. do dnia [...].03.2020 r., b. [...] nr rej. [...] od dnia [...].03.2009r. do dnia [...].09.2009r. oraz od dnia [...].05.2014r. do dnia [...].03.2020r., c. [...] nr rej,. [...] od dnia [...].10.2010r. do dnia [...].01.2011r. oraz od dnia [...].05.2014r. do dnia [...].03.2020r., -d. [...] nr rej. [...] od dnia [...].03.2007r. do dnia [...].09.2007r. oraz od dnia [...].11.2008r. do dnia [...].03.2020r. , -e. [...] nr rej. [...] od dnia [...].04.2008r. do dnia [...].10.2008r. oraz od dnia [...].11.2008r. do dnia [...].03.2020r. -f. [...] nr rej. [...] od dnia [...].05.2016r. do dnia [...].08.2016r. oraz od dnia [...].11.2018r. do dnia [...].03.2020r. 2. Odmówił zwrotu koniecznych wydatków poniesionych na dozór pojazdu marki [...] nr rej. [...] oraz odmówił przyznania wynagrodzenia za jego dozór z uwagi na wyłączenie powyższego pojazdu do rozpoznania w innym postępowaniu, 3. Odmówił zwrotu koniecznych wydatków poniesionych na dozór pojazdu marki [...] nr rej. [...] oraz odmówił przyznania wynagrodzenia za jego dozór, 4. Odmówił zwrotu kosztów i wynagrodzenia za okres oraz po stawce wskazanej przez stronę. Strona postępowania zaskarżyła powyższe postanowienie w części obejmującej pkt 2, pkt 3 i pkt 4 w części, w której organ odmówił jej zwrotu koniecznych wydatków poniesionych na dozór pojazdów oraz odmówił przyznania wynagrodzenia za ich dozór za następujące okresy: -a. [...] nr rej. [...] od dnia [...].01.2003r. do dnia [...].01.2004r., b. [...] nr rej. [...] od dnia [...].09.2009r. do dnia [...].05.2014r. c. [...] nr rej,. [...] od dnia [...].01.2011r.do [...].05.2014r. , -d. [...] nr rej. [...] od [...].09.2007r. do [...].11.2008r. , -e. [...] nr rej. [...] od dnia [...].10.2008r. do dnia [...].11.2008r. , -f. [...] nr rej. [...] od dnia [...].08.2016r. do dnia [...].11.2018r. Po rozpatrzeniu zażalenia postanowieniem z dnia [...] lipca 2020r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżone postanowienie Prezydenta Miasta K. z dnia [...] marca 2020r. w części t.j. w zakresie pkt 2 i pkt 3 . W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia SKO podało , że zaskarżone zostało postanowienie jedynie w części dotyczącej pkt 2,3, i 4, w której organ odmawia stronie zwrotu koniecznych wydatków poniesionych na dozór pojazdów oraz odmawia przyznania wynagrodzenia za ich dozór za wskazane przez żalącego okresy. Dalej organ odwoławczy stwierdził, że podziela ustalony przez Prezydenta Miasta K. okres, za który przyznano stronie przedmiotowe wynagrodzenie i zwrot kosztów, wymieniając przy tym marki samochodów i okresy , za które przedmiotowe należności stronie organ przyznał (pkt 1 postanowienia Prezydenta Miasta K.). Następnie organ ten podał, że zaskarżone postanowienie w zakresie pkt 1 i 4 zostało wydane zgodnie z przepisami obowiązującego prawa oraz jest w pełni słuszne i zasadne. Co do pkt 2 i 3 postanowienia SKO stwierdziło, że skoro wymienione tam samochody zostały wyłączone z przedmiotu rozpatrywania, to organ te kwestie winien nie umieszczać w sentencji. W skardze kierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu strona skarżąca wskazuje, że składa skargę na postanowienie SKO w K. z dnia [...] lipca 2020 r. w części rozstrzygającej co do wniesionego przez skarżącego zażalenia na pkt 4 postanowienia Prezydenta Miasta K. z dnia [...] marca 2020 r. W odpowiedzi na skargę SKO w K. wniosło o jej oddalenie w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 134 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2019.2325), dalej "p.p.s.a." rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i stosuje środki przewidziane ustawą w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W powyższych granicach Sąd rozpoznający sprawę stwierdził, że zaskarżone postanowienie rażąco narusza prawo (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) . Otóż , zgodnie z art. 138 k.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję (postanowienie), w której uchyla zaskarżoną decyzję (postanowienie) w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tą decyzję (postanowienie) - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. Ten rodzaj decyzji (postanowień) ma bowiem zastosowanie w sytuacji, gdy organ administracji działający w trybie odwoławczym nie ma wątpliwości co do stanu faktycznego w sprawie i nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie (art. 136 k.p.a.) a zaskarżona decyzja (postanowienie) jest nieprawidłowa tzn. narusza ona przepisy prawa materialnego albo jest niezasadna (niecelowa, niesłuszna). Należy podkreślić, że potwierdzona w art. 15 k.p.a. zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, daje stronie tego postępowania prawo do dwukrotnego rozpatrzenia, a także rozstrzygnięcia jej sprawy przez dwa organy administracji. Oznacza to, że organ odwoławczy w całokształcie rozpatruje i rozstrzyga sprawę załatwioną decyzją (postanowieniem) organu pierwszej instancji. Uchylając decyzję (postanowienie) organu pierwszej instancji, ma więc obowiązek zająć stanowisko w sprawie, co powinno nastąpić poprzez rozstrzygnięcie istoty sprawy, umorzenie postępowania lub przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Jeżeli zatem organ drugiej instancji w części uchyla zaskarżoną decyzję / postanowienie (nie przekazując sprawy do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.), to nie może pozostawić poza zakresem rozstrzygnięcia wydanego na skutek takiego uchylenia jakiejś części sprawy załatwionej decyzją / postanowieniem organu pierwszej instancji. W takiej sytuacji decyzja/ postanowienie wydana w wyniku rozpatrzenia odwołania / zażalenia nie rozstrzyga bowiem o całości sprawy zakończonej decyzją/ postanowieniem "pierwszoinstancyjną", co jest równoznaczne z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 15 k.p.a. W omawianej sprawie SKO w K. uchyliło zaskarżone postanowienie w części nie orzekając i doprowadzając w ten sposób do tego, że w tej części sprawę organ odwoławczy pozostawił bez rozstrzygnięcia. Nadto zważyć należy, że zażaleniem objęto także pkt 4 postanowienia wydanego przez organ pierwszoinstancyjny i organ odwoławczy w tym zakresie ustosunkował się jedynie w uzasadnieniu nie dając wyraz w swoim rozstrzygnięciu. Skoro , jak stwierdza SKO w K. w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, kwestie objęte pkt. 2 i 3 zaskarżonego postanowienia zostały wyłączone z przedmiotu rozpatrywania toteż w tej części należało uznać , że orzekanie przez organ I instancji było bezprzedmiotowe i w konsekwencji postanowienie w tej części należało uchylić i postępowanie umorzyć. Z kolei w zakresie pkt 4 , jeżeli organ nie podzielił zarzutów zaskarżenia lecz uznał, że organ pierwszoinstancyjny prawidłowo orzekł należało w pozostałej części zaskarżone postanowienie utrzymać w mocy. Ponadto Sąd zauważa, że organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia merytorycznie objął swoim rozpoznaniem cześć postanowienia Prezydenta Miasta K., które nie było objęte zażaleniem a więc stało się prawomocne, co także rażąco narusza prawo. W tym miejscu Sąd zwraca uwagę na to, że postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne i dlatego postępowanie przed organem odwoławczym obliguje ten organ do ponownego rozpatrzenia sprawy. To zaś oznacza, że organ ten ma obowiązek merytorycznego rozpoznania sprawy. Wskazać należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze ograniczyło się praktycznie do ogólnikowego stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie organu i instancji w zakresie pkt 4 zostało wydane zgodnie z przepisami obowiązującego prawa oraz jest w pełni słuszne i zasadne. Tak więc wbrew obowiązkowi ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy organ odwoławczy nie dokonał praktycznie żadnych własnych ustaleń faktycznych i samodzielnej oceny materiału dowodowego. Nie podał przepisów prawa materialnego, na których oparł swoją ocenę, nie dokonał ich wykładni , nie odniósł się również do twierdzeń strony skarżącej zawartych w zażaleniu. Dlatego uznając, ze przy wydaniu zaskarżonej decyzji doszło do rażącego naruszenia prawa , Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 orzekł jak w pkt. I sentencji. O kosztach orzeczono w pkt II wyroku na podstawie art. 200 w związku z § 14 pkt 1 ppkt1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. 201`5.1800).