III SA/Po 562/25

Dnia 19 grudnia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak (sprawozdawca) Sędziowie WSA Izabela Paluszyńska WSA Marek Sachajko po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 grudnia 2025 roku sprawy ze skargi A. W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia 24 lipca 2025r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty pomocy na zalesianie oddala skargę

III SA/Po 562/25 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia 24 lipca 2025 r. Dyrektor [...] Oddziału ARiMR w [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z dnia 28 lutego 2025 , o nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty pomocy na zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów inne niż rolne objętego PROW 2007-2013 . W toku postępowania ustalono nast. stan faktyczny. W dniu 31-06-2024 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek o przyznanie płatności na rok 2024, w którym A. W. ubiegała się o przyznanie płatności na zalesianie . Pani A. W. była beneficjentem działania zalesianie gruntów rolnych- schemat I z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013 i po raz pierwszy wnioskowała o przyznanie pomocy na zalesienie (wsparcie na zalesienie, premia pielęgnacyjna i premia zalesieniowa) składając wnioski o przyznanie pomocy na zalesianie wraz z wymaganymi dokumentami dnia 03-08-2009 r. W dniu 14-10-2009 r., uzyskała postanowienie o spełnieniu niezbędnych warunków we wniosku o przyznanie pomocy na zalesienie. Następnie w dniu 05-01-2010 r. złożyła oświadczenie o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia oraz zaświadczenie Nadleśniczego z dnia 28.12.2009 roku, potwierdzające wykonanie zalesienia. Zalesienie, zgodnie z oświadczeniem zostało wykonane w terminie do 28-12-2009 roku. W dniu 28-01-2010 roku wydano decyzję nr [...] w sprawie przyznania pomocy na zalesianie z tytułu: wsparcia na zalesienie, premii pielęgnacyjnej oraz premii zalesieniowej. W kolejnych latach trwania zobowiązania, począwszy od 2009 roku aż do 2024 roku strona składała wnioski o wypłatę pomocy na zalesienie, z wyjątkiem 2010 roku. W dniu 28 lutego 2025 roku decyzją o nr [...] Kierownik BP ARiMR w [...] odmówił stronie wypłaty pomocy na zalesianie w ramach działania Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne objętego PROW 2007-2013.Organ chronologicznie wskazał daty złożenia wniosku w odniesieniu do lat gospodarczych i podkreślił, że strona w roku 2010 takiego wniosku nie złożyła. Przywołując więc treść § 8 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 19 marca 2009 w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne " objętego Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 organ uznał, że wniosek z roku 2024 byłby 16,a nie 15 z kolei płatnością , skoro nie złożono wniosku w roku 2010. Strona złożyła odwołanie od w/w decyzji . Podniosła w nim, że jej zdaniem pierwszy rok gospodarczy zaczął się już 28 grudnia 2009 roku .Ponieważ dopiero w 5 stycznia 2010 roku strona złożyła wniosek o wypłatę pomocy na zalesienie, to nie składała już wniosku w roku 2010 , ponieważ jej zdaniem byłby to już drugi wniosek i ewentualna druga płatność byłaby kolejną w danym roku gospodarczym na to samo zobowiązanie. Organ odnosząc się do treści § 8 ust.1 pkt 3 rozporządzenia tzw. zalesieniowego wskazał, że premia zalesieniowa stanowiąca zryczałtowaną płatność z tytułu utraconych dochodów wynikających z przeznaczenia gruntów rolnych na grunty leśne w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów jest wypłacana corocznie przez 15 lat licząc od dnia wykonania zalesienia. Pierwszą premię pielęgnacyjną oraz zalesieniową za rok 2009 wypłacono stronie w roku 2010, po wydaniu efuzji z dnia 28 stycznia 2010 roku w sprawie przyznania pomocy na zalesianie. Następnie wypłacono płatność na podst. wniosku z 16 maja 2011 i kolejno 15 maja 2012, 15 maja 2013, 15 maja 2014, 15 czerwca 2015 , 16 maja 2016, 31 maja 2017, 15 czerwca 2018, 29 maja 2019, 15 czerwca 2020, 16 czerwca 2021, 13 maja 2022, 30 czerwca 2023 .Ostatni wniosek złożono 30 czerwca 2024 roku, na jego podstawie odmówiono stronie wypłacenia pomocy na zalesianie. Organ podkreślił, że rok 2024 jest 16 ,a nie 15 rokiem wypłacania premii zalesieniowej licząc od dnia 28 grudnia 2009 roku, w którym to ,zgodnie z treścią § 8 ust.1 pkt 3 " wykonano zalesienie ". Organ odniósł się też do zarzutów odwołania, podnosząc, że nie naruszył zasad postępowania i podkreślając, że strona jako beneficjent wypłat musi dostosować swoje działania do obowiązujących unormowań prawnych. Strona skorzystała z prawa skargi do WSA w Poznaniu. W skardze podniosła, że pierwszym rokiem gospodarczym był rok 2010 ,a w związku z powyższym nie uzyskała płatności za ostatni 15 rok ,pomimo złożenia wniosku w terminie. Zdaniem skarżącej ostatni 15 rok zobowiązania kończy się 5 stycznia 2025 roku. Nieprawidłowe jest twierdzenie organów, że rok 2024 jest 16 rokiem gospodarczym dla przedsięwzięcia . Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."), sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem niniejszej skargi jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z 24 lipca 2025 r. nr [...] utrzymująca decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] w sprawie odmowy wypłaty pomocy na zalesienie w ramach działania: Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne objętego (PROW 2007-2013) na rok 2022. Zasady i tryb przyznawania płatności na zalesianie gruntów rolnych (PROW 2007-2013) reguluje ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 173) oraz wydane na jej podstawie (art. [...] ust. 1 pkt 1 i ust. 1a pkt 2 i 3) rozporządzenie z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1565 – zwanym dalej rozporządzeniem zalesieniowym). Zakres pomocy na zalesianie w badanym okresie wyznaczał również art. 36 lit. b rozporządzenia 1698/2005. W myśl tego przepisu wsparcie, dotyczy środków ukierunkowanych na zrównoważone użytkowanie gruntów leśnych poprzez: I. pierwsze zalesianie gruntów rolnych; II. pierwsze zakładanie systemów rolnoleśnych na gruntach rolnych; III. pierwsze zalesianie gruntów nierolniczych. Wsparcie przewidziane w art. 36 lit. b obejmuje tylko jeden lub więcej elementów, i tak: - Według art. 43 wsparcie przewidziane w art. 36 lit. b ppkt I) obejmuje: a) koszty założenia; b) roczną premię na zalesiony hektar w celu przyczynienia się do pokrycia kosztów utrzymania przez maksymalny okres 5 lat; c) roczną premię na hektar w celu przyczynienia się do pokrycia straty dochodu wynikającej z zalesiania przez maksymalny okres 15 lat dla rolników lub ich stowarzyszeń, uprawiających dane grunty przed ich zalesieniem, lub dla jakiejkolwiek innej osoby fizycznej lub podmiotu prawa prywatnego. Według art. 44 wsparcie przewidziane w art. 36 lit. b ppkt II) jest udzielane rolnikom w celu stworzenia systemów rolnoleśnych łączących w sobie systemy ekstensywnego rolnictwa i leśnictwa. Uprawa gruntów jest połączona z uprawą drzew. Wsparcie obejmuje koszty założenia. Według art. 45 wsparcie przewidziane w art. 36 lit. b ppkt III) na zalesienie gruntów, które nie kwalifikują się zgodnie z art. 36 lit. b) ppkt I), obejmuje koszty założenia. W przypadku gruntów rolnych, na których zaprzestano działalności rolniczej, wsparcie obejmuje również roczne premie, o których mowa w art. 43 ust. 1 lit. b. Podobnie kwestię tę reguluje § 8 ust. 1 rozporządzenia zalesieniowego. Przepis ten stanowi, że "Pomoc na zalesianie obejmuje: 1) wsparcie na zalesienie - stanowiące jednorazową, zryczałtowaną płatność z tytułu poniesionych kosztów zalesienia i ewentualnego ogrodzenia uprawy leśnej w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacaną w pierwszym roku, licząc od dnia wykonania zalesienia; 2) premię pielęgnacyjną - stanowiącą zryczałtowaną płatność z tytułu poniesionych kosztów prac pielęgnacyjnych oraz ochrony uprawy leśnej przed zwierzyną w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacaną corocznie przez 5 lat, licząc od dnia wykonania zalesienia; 3) premię zalesieniową - stanowiącą zryczałtowaną płatność z tytułu utraconych dochodów wynikających z przeznaczenia gruntów rolnych na grunty leśne w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacaną corocznie przez 15 lat, licząc od dnia wykonania zalesienia. W niniejszej sprawie, co jest kwestią niesporną zalesienie wykonano w dniu 28 grudnia 2009 roku ,zgodnie z planem zalesienia z dnia 19 lipca 2009 roku. Wynika to wprost z oświadczenia strony z dnia 5 stycznia 2010 roku oraz zaświadczenia Nadleśnictwa [...] z 28 grudnia 2009 roku. Wniosek o przyznanie pomocy na zalesianie strona złożyła w dniu 31 lipca 2009 roku. W oparciu o powyższe decyzją z dnia 28 stycznia 2010 roku przyznano stronie wsparcie na zalesianie, premię pielęgnacyjną i premię zalesieniową. Był to pierwszy rok gospodarczy na który strona, zgodnie ze swoim wnioskiem otrzymała wsparcie. Jak należy liczyć termin 15 letni wskazuje chronologia przepisów regulujących wypłatę premii zalesieniowej wg w/w rozporządzenia zalesieniowego . W pierwszej kolejności należy wskazać na § 8 pkt 3 , który stanowi, że premię zalesieniową stanowiącą zryczałtowaną płatność z tytułu utraconych dochodów wynikających z przeznaczenia gruntów rolnych na grunty leśne w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów ,wypłacaną corocznie przez 15 lat , licząc od dnia wykonania zalesienia. Skoro więc zalesienie dokonane zostało w grudniu 2009, to "corocznie przez 15 lat" oznacza ,że strona mogłaby uzyskać premię do roku 2023 włącznie ,ale jedynie pod warunkiem, że każdego roku składałaby wniosek o wypłatę. Wynika to z treści § 13 ust.4 rozporządzenia zalesieniowego , czyli kolejnego przepisu stauującego warunki wypłaty premii, który stanowi, że premia pielęgnacyjna i premia zalesieniowa ,począwszy od drugiego roku realizacji planu zalesienia , w tym wypadku od roku 2010 jest wypłacana na wniosek o wypłatę pomocy na zalesianie ,zwany dalej "wnioskiem o wypłatę" Tymczasem ,co jest niesporne strona w drugim roku realizacji planu zalesienia tj. roku 2010 takiego wniosku nie złożyła. Tym samym , choć w praktyce uzyskała 14 , a nie 15 premii zalesieniowych ,nie mogła jej uzyskać w roku 2024 , pierwszym bowiem rokiem gospodarczym był już rok 2009, a nie 2010. Strona myli skutki oświadczenia o wykonaniu zalesienia z wnioskiem o wypłatę na zalesienie, który złożyła w lipcu 2009 roku. Tym samym samo oświadczenie o wykonaniu zalesienia nie zmienia faktu, że obszar był już zalesiony w roku 2009 roku i był pierwszy rok gospodarczy, a bez znaczenia pozostaje okoliczność, kiedy na ten rok faktycznie wypłacono stronie pomoc. Zwrot "wypłacaną corocznie" nie oznacza raz w roku, tylko co roku ,za każdy rok gospodarczy. Wykonanie zalesienia jest wprawdzie okolicznością potwierdzaną przez złożone oświadczenie, ale to fakt zalesienia, a nie złożonego oświadczenia kreuje uprawnienie do wypłaty. Nieprawidłowe jest więc twierdzenie skarżącej ,że od 5 stycznia 2010 roku należy liczyć 15 letni okres wypłaty premii zalesieniowej. Taka interpretacja pozostaje w sprzeczności z § 8 ust 1 pkt 3 oraz § 13 pkt 4 rozporządzenia zalesieniowego. Natomiast o konieczności corocznego składania wniosków przez okres 15 lat uprawniających do płatności strona została odrębnie poinformowana w pouczeniu zawartym w decyzji z dnia 28 stycznia 2010 roku. Pouczenie zawierało informację, że premia pielęgnacyjna oraz premia zalesieniowa, począwszy od drugiego roku realizacji planu zalesienia będzie wypłacana po uprzednim złożeniu wniosku o wypłatę pomocy na zalesianie. Pierwsza płatność została wypłacona producentowi w dniu 17-02-2010 roku, czyli w roku w którym nie złożono wniosku o płatność, niemniej jak wyżej wskazano, wbrew zarzutom skargi, pierwszym rokiem gospodarczym był rok 2009,a wypłata była wynikiem wniosku złożonego w roku 2009 i na ten właśnie rok. Co w praktyce obejmował pierwszy rok gospodarczy wskazuje plan zalesienia i postanowienie o spełnieniu niezbędnych warunków we wniosku o przyznanie pomocy. Informuje ono wnioskodawcę, że w przypadku nie złożenia oświadczenia o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia w określonym terminie Kierownik Biura Powiatowego wyda decyzję o odmowie przyznania pomocy na zalesianie. Już treść tego postanowienia wskazuje, że pierwszym rokiem , za który strona uzyska płatność jest rok 2009 , o ile złoży stosowne oświadczenie. Każdy kolejny rok wymagał już tylko złożenia wniosku o płatność, zgodnie z treścią § 13 ust. 4 i 6 rozporządzenia. Taki wniosek strona złożyła dopiero w roku 2011. Rację ma więc organ twierdząc, że płatność nie mogła być przyznana z uwagi na brak kwalifikowalności zadeklarowanej działki do płatności premii zalesieniowej na rok 2024. Należy nadto pamiętać, że postępowanie w sprawie przyznania płatności ma charakter procedury wnioskowej, co oznacza, że za ostateczny kształt deklaracji odpowiada producent rolny i to jego obarcza powinność zgłoszenia do płatności jedynie tych gruntów, które kwalifikują się do płatności. Gdyby przyjąć odmienną koncepcję, zbędnym stałoby się składanie wniosków o płatności, bowiem wtedy organy Agencji musiałyby niejako "automatycznie" dokonać naliczenia płatności. Na tym tle należy wskazać, że jak wynika z akt sprawy, skarżąca ubiegając się o przyznanie płatności w pierwotnym wniosku na rok 2009 r. złożyła oświadczenie, że znane są je zasady przyznawania płatności na zalesianie gruntów rolnych.(pkt XII wniosku z 31 lipca 2009 r). Udział w programach rolnych jest fakultatywny. Zatem skarżąca, jak każdy beneficjent występując o przyznanie wsparcia finansowego ze środków publicznych, jednocześnie nałożyła na siebie obowiązki, których niedochowanie obwarowane jest negatywnymi konsekwencjami. Z uwagi na powyższe i w oparciu o treść art.151 P.p.s.a , sąd skargę oddalił.