III SA/Po 43/17

Dnia 7 marca 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędziowie WSA Ireneusz Fornalik WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Zys-Ruszkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2017 roku przy udziale sprawy ze skargi x na orzeczenie Zarządu Województwa z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie negatywnej oceny wniosku o dofinansowanie projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego I. stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, II. przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania przez Zarząd Województwa III. zasądza od Zarządu Województwa na rzecz skarżącej kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych.

Zarząd Województwa w dniu [...]r. poinformował wnioskodawcę x że zgłoszony przez wnioskodawcę wniosek pt. [...]uzyskał negatywną ocenę z powodu niespełnienia kryterium formalnego nr 24 – Zgodność projektu z wymogami OOŚ. W uzasadnieniu wskazano, że do wniosku o dofinansowanie wnioskodawca przedstawił, m.in., decyzję o lokalizacji celu publicznego z dnia [...]r., decyzję zmieniającą powyższą decyzję z dnia [...]r. oraz decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach z [...] r. stwierdzającą brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Z przedłożonej dokumentacji, jak wyjaśnił organ, wynika, że decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego uzyskano przed decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach, co jest niezgodne z przepisami ówcześnie obowiązującej ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r. Nr 199, poz. 1227 ze zm.), zgodnie z którą wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem: ,m.in. , 1) decyzji o pozwoleniu na budowę, 3) decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu - wydawanej na podstawie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym; Wnioskodawca na wezwanie organu nie przedłożył decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wydanej przed decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego. W wyjaśnieniach złożonych organowi wskazał, że inwestycja będąca przedmiotem wniosku, tj. [...], nie jest objęta Aneksem I lub Aneksem II Dyrektywy nr 85/337 z dnia 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko, zatem, zdaniem wnioskodawcy, przedłożenie takiej decyzji, w świetle przepisów unijnych, było zbyteczne. W ocenie organu, [...] jest elementem [...], które z uwagi na przepisy ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz § 3 ust 1 pkt 55 b i 56 b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, a także zapisy pkt 10 załącznika II dyrektywy parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 grudnia 2011 r. wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Organ wskazał, że w świetle art. 3 pkt 13 ustawy przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty. Z uwagi na powyższe, wymagane jest przedłożenie jednej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięć powiązanych technologicznie , w tym w miarę możliwości z uwzględnieniem powiązań z innymi przedsięwzięciami realizowanymi na tym samym obszarze. W proteście wnioskodawca nie zgodził się z dokonaną oceną. Zdaniem [...], budowa [...] jest projektem o charakterze [...] podobnym do budowy [...]czy [...], czyli inwestycji, które nie są objęte Aneksem I lub Aneksem II Dyrektywy nr 85/337.Zdaniem wnioskodawcy zatem, gdy przedsięwzięcie nie wymaga według prawa unijnego konieczności oceny oddziaływania na środowisko, to sam fakt uzyskania decyzji środowiskowej, według prawa polskiego, nie ma znaczenia dla spełnienia kryterium zgodności projektu z wymogami OOŚ. Ponadto, jak podniesiono w proteście, decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach z [...] r. stwierdzająca brak potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko została uzyskana przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę Komisja odwoławcza orzeczeniem wydanym w dniu [...]r. orzekła o nieuwzględnieniu protestu. W uzasadnieniu wskazano, że w ramach kryterium nr 24 sprawdzeniu podlega zgodność z wymogami OOŚ, obowiązującymi w danym działaniu, właściwym dla danego rodzaju inwestycji. Jest to kryterium obligatoryjne, a jego niespełnienie skutkuje negatywną oceną formalną wniosku. Wnioskodawca w odpowiedzi na skierowane do niego wezwanie odpowiedział, że odstąpił od przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko na etapie ustalania warunków zabudowy, a uczynił to dopiero na etapie postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę. Zgodnie z ustawą o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, wnioskodawca miał obowiązek uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przed decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu – w omawianym przypadku przed decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Komisja odwoławcza przyznała, że zgodnie z Aneksem II dyrektywy budowa [...] nie wymaga przedłożenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jednakże, jak wskazano, zarówno przedłożona do wniosku o dofinansowanie projektu decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach oraz pozwolenie na budowę dotyczy budowy [...]. Komisja wskazała na art. 3 ust 1 pkt 13 ustawy, zgodnie z którym przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty. Ponadto, zgodnie z art. 63 ust. 1 ustawy obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględniając, m.in., rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia, z uwzględnieniem powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie. Z uwagi na powyższe, jak wskazała Komisja, wymagane jest przedłożenie jednej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięć powiązanych technologicznie, w tym w miarę możliwości z uwzględnieniem powiązań z innymi przedsięwzięciami realizowanymi na tym samym obszarze. [...]wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i domagając się stwierdzenia, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, zarzuciła zaskarżonemu orzeczeniu: 1. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 26 ust 2 w zw. z art. 266 ust 1 pkt 4 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 – 2010, skutkujące podtrzymaniem negatywnej oceny wniosku , w sytuacji kiedy wnioskodawca spełnił wszystkie ustalone kryteria, a w konsekwencji naruszenie zasady zapewnienia przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektów 2. naruszenie prawa materialnego, tj art. 37 ww. ustawy, stanowiącego, że właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik oceny 3. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 4 ust 2 i pkt 10 załącznika II Dyrektywy nr 85337 poprzez pominięcia faktu, że projekt [...]nie jest wymieniony, jako wymagający przeprowadzenia oceny na środowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zgodnie art. 61 ustawy z dnia 11 lipca 2014 roku o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2016 r., poz. 217), w związku z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016r., poz. 718 ze zm.), sąd administracyjny dokonuje oceny legalności rozstrzygnięć przewidzianych w systemie realizacji projektu operacyjnego, albowiem przy uwzględnieniu skargi stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 55 albo art. 39 ust.1 ustawy. Zgodnie z treścią art. 50 ustawy, do postępowań w zakresie ubiegania się o dofinansowanie oraz udzielenia dofinansowania nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących wyłączenia pracowników organu, doręczeń i sposobu obliczania terminów. Powyższa regulacja oznacza, że kontroli sądów administracyjnych poddana jest ocena projektów, zgłaszanych przez wnioskodawców ubiegających się o dofinansowanie w ramach systemu realizacji regionalnych programów operacyjnych, dokonywana przez instytucję zarządzającą programami operacyjnymi (pośredniczącą lub wdrażającą) w realizacji takich programów, po wyczerpaniu środków odwoławczych. W przedmiotowej sprawie procedura odwoławcza została wyczerpana. Kontroli Sądu poddana została ocena projektu pt. [...]zgłoszonego przez [...] do dofinansowania w ramach konkursu [...]Oś priorytetowa 9 Infrastruktura dla kapitału ludzkiego Działanie 9.3 Inwestowanie w rozwój infrastruktury edukacyjnej i szkoleniowej, Poddziałanie 9.3.3 Inwestowanie w rozwój infrastruktury edukacji ogólnokształcącej. W ocenie Komisji Oceny Projektów, jak i w ocenie Komisji Odwoławczej, zgłoszony przez [...] projekt uzyskał negatywną ocenę z powodu niespełnienia kryterium formalnego nr 24 – Zgodność projektu z wymogami OOŚ. Jak wynika z Regulaminu konkursu[...], niespełnienie któregokolwiek z kryteriów formalnych, stanowiących załącznik nr 1 do Regulaminu, spowoduje odrzucenie wniosku o dofinansowanie. W ramach kryterium formalnego nr 24 – Zgodność projektu z wymogami OOŚ, sprawdzeniu podlegała zgodność z wymogami oceny oddziaływania na środowisko obowiązującymi w danym działaniu właściwym dla danego rodzaju inwestycji. Z treści zarzutów podniesionych w skardze wniesionej do Sądu wynika, że sporne pozostają dwie kwestie. Po pierwsze, skarżąca zarzuca że zgłoszony przez nią w ramach konkursu projekt pt. [...]jest projektem o charakterze [...], podobnym do budowy [...] czy [...], czyli inwestycji, które nie są objęte Aneksem I lub Aneksem II Dyrektywy nr 85/337. Jak wyjaśniał wnioskodawca, dokonując korekty wniosku na wezwanie organu i wskazując na postanowienie [...]o braku potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko, planowana inwestycja w zakresie na który złożono wniosek o dofinansowanie, tj. [...] jest przedsięwzięciem, które nie wymaga, według prawa unijnego, konieczności oceny oddziaływania na środowisko. W części VI ww. Regulaminu – Dokumentacja z zakresu postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, wskazano, że załącznikiem obligatoryjnym do wniosku o dofinansowanie dla wszystkich wnioskodawców niezależnie od zakresu projektu jest załącznik do wniosku w zakresie OOŚ ( pkt 1) Przy czym, w przypadku przedsięwzięć objętych Aneksem I lub Aneksem II do Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 grudnia 2011 r. nr 2011/92/UE w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko konieczne jest przedłożenie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wraz z dokumentacją z przeprowadzonego postępowania w sprawie wydania ww. decyzji (dalej :dokumentacja OOŚ). Obowiązek posiadania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz tryb jej wydania reguluje UOOŚ ( pkt 3) Dokumentacja OOŚ obejmuje, m.in.,: - wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wraz z kartą informacyjna przedsięwzięcia ( pkt 4 lit a) - postanowienie organu właściwego do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach stwierdzające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko lub postanowienie stwierdzające brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko ( pkt 4 lit. c). W punkcie 5 wskazano także na art. 3 pkt 13 UOOŚ, zgodnie z którym przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcia, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty. Z kolei zgodnie z art. 63 ust 1 UOOŚ obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza w drodze postanowienia organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględniając, m.in., rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia z uwzględnieniem powiązań z innymi przedsięwzięciami w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie. Z uwagi na powyższe wymagane jest przedłożenie jednej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięć powiązanych technologicznie, w tym w miarę możliwości z uwzględnieniem powiązań z innymi przedsięwzięciami realizowanymi na tym obszarze. Zwraca się też uwagę, że zgodnie z art. 72 UOOŚ wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach musi nastąpić przed uzyskaniem przez wnioskodawcę min. decyzji o pozwoleniu na budowę oraz decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Komisja Oceny Projektów uznała, że [...] jest elementem [...]które z uwagi na przepisy ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz § 3 ust 1 pkt 55 b i 56 b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, a także zapisy pkt 10 załącznika II dyrektywy parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 grudnia 2011 r. wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zdaniem Komisji zatem do przeprowadzenia realizacji przedmiotowego projektu wnioskodawca był zobowiązany do uzyskania i przedłożenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach., która zgodnie z art. 72 ustawy musi zostać wydana przed uzyskaniem przez wnioskodawcę m.in. decyzji o pozwoleniu na budowę oraz decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu – w tym przypadku przed decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Komisja odwoławcza, jak wynika z treści orzeczenia, przyznała, że zgodnie z Aneksem II Dyrektywy nr 85/337 budowa [...] nie wymaga przedłożenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Przy czym jednak, Komisja powołując się na dokumenty, które wnioskodawca dołączył do wniosku, tj., m.in., decyzję o lokalizacji inwestycji celu publicznego z dnia [...]r. oraz decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia [...]r. wskazała, że wynika z nich, że dotyczą one budowy [...]. Zatem, Komisja uznała, wskazując na art. 3 ust 1 pkt 13 i art. 63 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko uznała, że wymagane jest przedłożenie jednej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięć powiązanych technologicznie, w tym w miarę możliwości z uwzględnieniem powiązań z innymi przedsięwzięciami realizowanymi na tym samym obszarze, stąd też wnioskodawca do przeprowadzenia realizacji przedmiotowego projektu był zobowiązany do uzyskania i przedłożenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W ocenie Sądu jednak samo powołanie się na dołączone do wniosku dokumenty i wskazanie przepisów ustawy nie wyjaśnia przedstawionych wyżej wątpliwości. O ile bowiem, jak wynika z zaskarżonego rozstrzygnięcia, wskazane wyżej, dołączone do wniosku decyzje dotyczą budowy [...], projekt zgłoszony przez skarżącą w ramach konkursu, co wynika z treści wniosku, dotyczy wyłącznie [...] . Z treści orzeczenia, które podlega ocenie Sądu, bez dokonywania szczegółowej analizy dokumentów załączonych do wniosku o dofinansowanie, nie wynika, czy w istocie projekt jest przedsięwzięciem powiązanym technologicznie, wymagającym przedłożenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, co legło u podstaw oceny, że projekt nie spełnia kryterium nr 24. Powyższe powoduje, że zaskarżone orzeczenie nie poddaje się kontroli Sądu we wskazanym zakresie. Ponadto, co już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wskazał w wyroku wydanym w sprawie ze skargi [...]na orzeczenie Zarządu Województwa z dnia [...], sygn. akt III SA/Po 1001/16, w przedmiocie negatywnej oceny wniosku o dofinansowanie projektu pt. [...]a co skald orzekający w niniejszej sprawie podziela, że istotą wskazanego wyżej kryterium nr 24 jest zgodność z wymogami OOŚ, a nie zachowanie procedury wymaganej do uzyskania oceny oddziaływania na środowisko. W ramach oceny oddziaływania na środowisko określa się, opisuje i ocenia skutki wpływu przedsięwzięcia na określone dobra, w tym środowisko, zdrowie, warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki, wzajemne oddziaływanie między w/w elementami. W zaskarżonym rozstrzygnięciu brak jakichkolwiek argumentów, które, w szczególności, w świetle faktu, że wnioskodawca przedstawił decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach z [...] r. stwierdzającą brak potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko, uzasadniałyby ocenę, że przedmiotowy projekt narusza kryterium nr 24. Również w tym zakresie, samo wskazanie na art. 72 ustawy, który wymaga, aby wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nastąpiło przed uzyskaniem przez wnioskodawcę, m.in., decyzji o pozwoleniu na budowę oraz decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, nie spełnia warunku rzetelnego i nie budzącego wątpliwości uzasadnienia braku spełnienia kryterium zgodności projektu z wymogami OOŚ. Przy tym należy podkreślić, że argumenty podnoszone przez organ w odpowiedzi na skargę, czy na rozprawie przed Sądem, nie mogą mieć znaczenia dla oceny legalności samego rozstrzygnięcia. Zgodnie zaś z art. 37 ust.1 o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (t.j. Dz.U.2016.217 ze zm. właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Zasada przejrzystości , do której odnosi się wskazany wyżej przepis realizuje się zaś przede wszystkim w obowiązku powszechnie dostępnej i pełnej informacji o trybie i warunkach wyboru projektów. Rzetelność związana jest z ustanowieniem jasnych i zrozumiałych dla wnioskodawców kryteriów wyboru projektów, zgodności postępowania właściwej instytucji z ustanowionymi w danym trybie regułami oraz wszechstronnym uzasadnieniem wyboru. Z powodu wskazanych wyżej braków w uzasadnieniu przeprowadzonej oceny wniosku, zdaniem Sądu, należy uznać, że ocena ta została przeprowadzona z naruszeniem art. 37 ust.1 ww. ustawy i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni poczynione wyżej uwagi, które stanowią jednocześnie wskazanie do dalszego postępowania. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie przepisu art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 11 lipca 2014 roku o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2016 r., poz. 217) orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.