Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III SA/Po 345/26

Wyrok WSA w Poznaniu z 21 maja 2026 r., III SA/Po 345/26 – wstrzymanie robót budowlanych

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia
21 maja 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta (spr.) Sędzia WSA Monika Świerczak Sędzia WSA Wojciech Rowiński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 maja 2026 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 13 stycznia 2026 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę w całości.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Stowarzyszenie (dalej: skarżący, Stowarzyszenie), reprezentowane przez pełnomocnika w osobie adwokata, złożyło skargę na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z 13 stycznia 2026 r. nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] z 28 listopada 2025 r. nr [...], którym organ orzekł o wstrzymaniu inwestorowi B. K. robót budowlanych polegających na budowie altany działkowej, położonej na parceli nr [...], o wymiarach w planie 510 cm x 690 cm i wysokości ok. 496 cm wraz z częścią gospodarczą o wymiarach 180 cm x 300 cm oraz tarasem o wymiarach 870 cm x 750 cm, znajdującej się na działce nr ewidencyjny [...] położonej przy ul. [...] w [...], gmina [...] oraz poinformował o możliwości złożenia w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia wniosku o legalizację a także poinformował o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji oraz sposobie obliczania opłaty legalizacyjnej. Zaskarżone postanowienie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Pismem z 17 października 2025 r. nr [...] organ I instancji poinformował Stowarzyszenie oraz B. K., że na działce nr [...] na parceli nr [...] przeprowadzone zostaną czynności kontrolne. Po wykonaniu zaplanowanych czynności sporządzony został protokół kontroli, w którym wskazano w szczególności, że na parceli zlokalizowany jest obiekt budowlany w konstrukcji drewnianej wraz z zadaszonym tarasem i częścią gospodarczą. Obiekt posadowiony jest na płycie fundamentowej. Dach dwuspadowy w konstrukcji drewnianej kryty blachodachówką. Obiekt pełni funkcje rekreacyjną (altana działkowa) i powstał w 2022 roku a jego inwestorem jest B. K., który zrealizował go w oparciu o ustawę z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych. Wymiary w obiektu wynoszą 510 cm x 690 cm, wysokość obiektu około 496 cm, część gospodarcza o wymiarach 180 cm x 300 cm, wymiary tarasu: 870cm x 75 cm. Pismem z 28 listopada 2025 r. organ zawiadomił Stowarzyszenie oraz inwestora o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie altany działkowej położonej na parceli nr [...], o wymiarach w planie 510 cm x 690 cm, i wysokości obiektu około 496 cm, wraz z częścią gospodarczą o wymiarach 180 cm x 300 cm oraz z tarasem o wymiarach 870cm x 75 cm., znajdujących się na działce nr ewidencyjny [...] położonej przy ul. [...] w [...], gm. [...]. Postanowieniem z tej samej daty organ wstrzymał inwestorowi B. K. roboty budowlane dla ww. obiektu, poinformował o możliwości złożenia w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia wniosku o legalizację oraz poinformował o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji oraz sposobie obliczania opłaty legalizacyjnej. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ I instancji wskazał, że przedmiotowa nieruchomość położona jest na obszarze objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego w [...] - północny brzeg jeziora [...], przyjętym uchwałą Rady Gminy [...] nr [...] z dnia 18 maja 2010 r. (Dz. Urz. Woj. [...] z 2010 r. nr [...] poz. [...]). Organ przytoczył treść art. 3 pkt 2, 6 i 7, art. 28 oraz art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz.U. z 2025 r. poz. 418 ze zm., dalej: P.b.), a także definicję altany działkowej, zawartą w ustawie z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1073, dalej: u.r.o.d. W ocenie organu altana objęta postępowaniem nie spełnia parametrów pozwalających uznać jej za altanę działkową w rozumieniu u.r.o.d. Zważywszy na jej powierzchnię, która przekracza 35m2, jak również dodatkowo powierzchnię tarasu, która jako przekraczająca 12m2 wliczana jest do powierzchni altany na podstawie u.r.o.d., nie spełnia ona definicji altany działkowej z ustawy. Należy zatem ją traktować nie jako altanę działkową ale obiekt budowlany, dla którego realizacji wymagane było pozwolenie na budowę. Stwierdzona w dniu kontroli istniejąca na parceli nr [...] na działce nr [...] przy ul. [...] w [...] altana działkowa spełnia definicję budynku określoną w art. 3 pkt 2 P.b. W konsekwencji, w przypadku, gdy inwestor nie dysponuje pozwoleniem na budowę koniecznym staje się wydanie postanowienia o wstrzymaniu budowy obiektu budowlanego, zgodnie z art. 48 ust. 1 pkt 1 P.b. Zażalenie od powyższego postanowienia z zachowaniem przepisanego terminu złożyło Stowarzyszenie, reprezentowane przez pełnomocnika w osobie adwokata. Przywołanym na wstępie postanowieniem z 19 listopada 2025 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 123 i art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: k.p.a.), Inspektor Nadzoru Budowlanego rozstrzygnął w przedmiocie zażalenia Stowarzyszenia reprezentowanego przez adwokata, utrzymując zaskarżone postanowienie w mocy. Powołując się na brzmienie art. 3 pkt 2 P.b. organ wskazał, że jako budynek należy rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Natomiast przepisy prawa budowlanego nie zawierają definicji altany działkowej. Zgodnie z art. 2 pkt 9a u.r.o.d. przez altanę działkową należy rozumieć wolno stojący budynek rekreacyjno-wypoczynkowy lub inny obiekt budowlany spełniający taką funkcję, położony na terenie działki w rodzinnym ogrodzie działkowym, o powierzchni zabudowy do 35 m2 oraz o wysokości do 5 m przy dachach stromych i do 4 m przy dachach płaskich, przy czym do powierzchni zabudowy nie wlicza się tarasu, werandy lub ganku, o ile ich łączna powierzchnia nie przekracza 12 m2. Powołując się na ustalenia organu I instancji wskazano, że altana inwestora posiada konstrukcję drewnianą, wydzielona została z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, posiada dach dwuspadowy o konstrukcji drewnianej pokryty blachodachówką, (nad częścią gospodarczą dach jednospadowy) oraz posadowiona została na płycie fundamentowej. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych organ stwierdził, że fakt istnienia fundamentów nie jest jedynym kluczowym elementem definiującym obiekt budowlany jako budynek, bowiem istotniejsza jest jego trwałość związania z gruntem. Trwałość związania z gruntem należy definiować w taki sposób, że obiekty posadowione są w taki sposób, by być odporne na działanie warunków atmosferycznych, w tym podmuchów wiatru, w sposób zapewniający im stabilność. Nie ma natomiast kluczowego znaczenia dla sprawy technologia wykonania fundamentu. W konsekwencji przyjęto, że z uwagi na cechy charakterystyczne obiektu na parceli nr [...], należy go uznać za budynek w rozumieniu art. 3 pkt 2 P.b. Organ II instancji wskazał, że powierzchnia zabudowy altany inwestora wynosi ok. 35,19 m2, powierzchnia zabudowy części gospodarczej wynosi 5,4 m2 co daje łączną powierzchnię całego budynku przekraczającą 40 m2, powierzchnia zabudowy tarasu przy budynku na parceli nr [...] wynosi ponad 65,25 m2. Z powyższego wynika, że łączna powierzchnia zabudowy parceli nr [...] wynosi 105,84 m2 co oznacza, że przedmiotowy obiekt swą powierzchnią zabudowy przekracza ustawowe wymiary altany działkowej wskazanej w ustawie o rodzinnych ogrodach działkowych. Oznacza to, że budynek ten nie mógł skorzystać ze zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia na podstawie art. 29 P.b. Z tych względów budowa przedmiotowego budynku wraz z tarasem wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, którym inwestor się nie legitymuje. Wobec tego stwierdzić należy, że zabudowa parceli nr [...] stanowi samowolę budowlaną, zaś organ I instancji prawidłowo wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy przedmiotowym budynku oraz uczynił zadość obowiązkom informacyjnym wynikającym z ustawy, informując inwestora o możliwości złożenia wniosku o legalizację i jednocześnie wskazując na konieczność uiszczenia opłaty legalizacyjnej (na późniejszym etapie postępowania), przedstawiając zasady jej obliczania. W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu pełnomocnik Stowarzyszenia wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ Il instancji, zasądzenie zwrotu kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz o przeprowadzenia rozprawy w trybie jawnym. W skardze podniesiono zarzuty naruszenia prawa materialnego oraz prawa procesowego, to jest: - art. 2 pkt 5, 9, 9a oraz art. 13 ust. 1 pkt 2 u.r.o.d. poprzez ich niezastosowanie i błąd w procesie weryfikacji zgodności posadowionej altany na terenie ogródka działkowego z przepisami tej ustawy; - art. 3 pkt 1, 2 i 3 P.b. poprzez ich błędną wykładnię, złamanie zasady literalnej wykładni prawa, stosując niewłaściwą wykładnię definicji "obiektu budowlanego", "budynku" "budowli", bez rozważenia sposobu połączenia budynków z gruntem, wskutek czego błędnie uznano, że przedmiotowa altana jest budynkiem; - art. 1 ustawy z dnia 20 marca 2015 roku o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw w zw. z art. 29 ust 2 pkt 4 P.b., poprzez jego niezastosowanie i pominięcie w toku analizy prawnej stanu faktycznego w sprawie; - art. 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 roku o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 12 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, poprzez całkowite pominięcie przepisów wskazanych aktów normatywnych i brak uwzględnienia odrębności w obrocie prawnym pojęć altan działkowych, budynków i budowli, podlegające odmiennym warunkom budowlanym i podatkowym; - art. 3 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw w zw. z art. 2 pkt 9a u.r.o.d. poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie obiektu strony jako szczególnego rodzaju obiektów; - art. 29 ust. 2 pkt 4 P.b. poprzez jego niezastosowanie i pominięcie; - art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez niezastosowanie zasady proporcjonalności; - art. 8 i art. 11 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania w sprawie w sposób niebudzący zaufania strony do władzy publicznej; - art. 77 § 1 k.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego; - art. 138 § 2 w zw. z art. 7a i 7b k.p.a. poprzez brak jego zastosowania i w rezultacie nieuchylenie przez organ II instancji zaskarżonego postanowienia organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. W ocenie pełnomocnika strony skarżącej decyzja organu odwoławczego sporządzona została wyłącznie na podstawie argumentacji decyzji wydanej przez organ I instancji, która została powielona bez indywidualnej oceny sprawy i poddaniu jej głębszej analizie. Posadowiona altana wpisuje się w art. 29 ust. 2 pkt 4 P.b., a zatem nie wymaga pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia. Każdy dzierżawca parceli dokonuje zgłoszenia posadowionej przez siebie altany do Stowarzyszenia, wskazując jej wymiary. W przypadku przekroczenia dozwolonych wymiarów, Stowarzyszenie nie wyraża zgody na taki obiekt. W sprawie skarżącego, taka sytuacja nie zaistniała. W ocenie pełnomocnika strony skarżącej altany działkowe czy też obiekty gospodarcze nie stanowią każdorazowo budynku, ale mogą stanowić inny obiekt budowlany niż budynek, którym zgodnie z art. 3 pkt 1 P.b. może być także budowla lub obiekt małej architektury. Co istotne, mocą ustawy z dnia 20 marca 2015 roku o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, wprowadzono pojęcie "altan działkowych" i "obiektów gospodarczych" w związku z ustawą o rodzinnych ogrodach działkowych. Obiekty te zostały wprowadzone do ustawy Prawo budowlane i są wymieniane w szerokim i zamkniętym katalogu tej ustawy jako szczególne rodzaje obiektów/budowli, które nie wymagają żadnych pozwoleń i zgłoszeń co do ich posadowienia. Altana działkowa i obiekt gospodarczy nie stanowią jednak budynków w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 2 P.b.. Altana strony nie stanowi budynku w rozumieniu jego definicji z Prawa budowalnego, ale może stanowić inny obiekt budowlany. Pod pojęciem budynku w świetle Prawa budowlanego może bowiem zawierać się wiele różnych form tego typu obiektu, zaś altana działkowa jak i obiekt gospodarczy stanowią wyodrębniony rodzaj obiektu budowlanego. Powołując się na treść art. 3 pkt 2 P.b. pełnomocnik skarżącej wskazał, że aby uznać obiekt za budynek konieczne jest stwierdzenie istnienia 4 przesłanek: trwałego związania obiektu z gruntem, wydzielenia obiektu z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, posiadania fundamentów i posiadania dachu. Spełnienie dopiero wszystkich powyższych przesłanek łącznie pozwala zakwalifikować obiekt, jako budynek, a ocena ta powinna być dokonywana ad casum. Domek rekreacyjny inwestora jest natomiast związany z gruntem na tyle trwale, aby zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym. Obiekt położony jest bowiem na płycie fundamentowej, która jednak nie stanowi takiego rodzaju fundamentu, jaki musi mieć zapewniony budynek, tj. taki fundament, który wychodzi spod gruntu i jest immanentnie połączony ze ścianami budynku, zapewniając budynkowi jednolitość i nierozerwalność konstrukcyjną, pozwalającą spełnić jego fundamentom ich rolę. Płyta betonowa nie stanowi w omawianym przypadku jedności i całości konstrukcyjnej z pozostałą konstrukcją obiektu, są to dwie rozerwalne od siebie części. Altana strony została posadowiona w taki sposób, który spowodował niemożność jego przemieszczania i odizolował ten obiekt od ziemi. Konstrukcja ścian tego obiektu nie jest jednak nierozerwalnie połączona z płytą fundamentową, na których ją posadowiono. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 t.j.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast w myśl art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: P.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. W myśl art. 133 § 1 zdanie pierwsze P.p.s.a. Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z 13 stycznia 2026 r. wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., którym organ utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] z 28 listopada 2025 r. w przedmiocie wstrzymania wykonania robót budowlanych. W kontrolowanym postępowaniu okoliczności faktyczne sprawy, w szczególności dotyczące lokalizacji oraz parametrów technicznych obiektu budowlanego, nie stanowią przedmiotu sporu. Z tego względu Sąd w niniejszym składzie przyjmuje i uznaje go za podstawę swoich dalszych rozważań. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest kwalifikacja prawna wyżej wymienionego obiektu budowlanego, która doprowadziła organy nadzoru budowlanego do stwierdzenia, że został on zrealizowany bez wymaganego pozwolenia, co doprowadziło do wydania zaskarżonego postanowienia. W tym miejscu wskazać należy, że dla rozpoznawanej sprawy bez znaczenia pozostaje okoliczność, iż działka na której posadowiony jest przedmiotowy obiekt budowlany położona jest na obszarze objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego w [...]-północny brzeg jeziora [...], przyjętym uchwałą Rady Gminy [...] nr [...] z 18 maja 2010 r. (Dz. Urz. Woj. [...] z 2010 r. nr [...] poz. [...]). Stosownie do art. 48b ust. 2 pkt 1 P.b. kwestia zgodności inwestycji z postanowieniami planu miejscowego nie może być analizowana na etapie wydania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych i będzie podlegać ocenie dopiero w toku postępowania legalizacyjnego. Jak wynika z materiałów zgromadzonych w aktach administracyjnych organu I instancji, na parceli nr [...] położony jest obiekt budowlany w konstrukcji drewnianej wraz z zadaszonym tarasem i częścią gospodarczą, posadowiony na płycie fundamentowej, pokryty dachem dwuspadowym w konstrukcji drewnianej. Wymiary w obiektu wynoszą 510 cm x 690 cm, wysokość obiektu około 496 cm, część gospodarcza o wymiarach 180 cm x 300 cm, wymiary tarasu: 870cm x 75 cm. Powierzchnia zabudowy altany wynosi ok. 35,19 m2, powierzchnia zabudowy części gospodarczej wynosi 5,4 m2, łączna powierzchnia całego budynku wynosi 40,59 m2. Powierzchnia zabudowy tarasu przy budynku na parceli nr [...] wynosi ponad 65,25 m2. Łączna powierzchnia zabudowy parceli nr [...] wynosi 105,84 m2. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia objętego skargą stanowią przepisy Prawa budowlanego. Stosownie do art. 28 ust. 1 P.b. roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Stosownie do art. 3 pkt 2 P.b. ilekroć w ustawie jest mowa o budynku - należy przez to rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Natomiast w myśl art. 29 ust. 2 pkt 4 P.b. nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa altan działkowych i obiektów gospodarczych, o których mowa w ustawie z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1073). Definicja legalna altany działkowej ujęta została w art. 2 pkt 9a u.r.o.d., zgodnie z którym ilekroć w ustawie jest mowa o altanie działkowej - należy przez to rozumieć wolno stojący budynek rekreacyjno-wypoczynkowy lub inny obiekt budowlany spełniający taką funkcję, położony na terenie działki w rodzinnym ogrodzie działkowym, o powierzchni zabudowy do 35 m2 oraz o wysokości do 5 m przy dachach stromych i do 4 m przy dachach płaskich, przy czym do powierzchni zabudowy nie wlicza się tarasu, werandy lub ganku, o ile ich łączna powierzchnia nie przekracza 12 m2. Zgodnie z art. 48 ust. 1 P.b. organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę (pkt 1) albo bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia (pkt 2). Natomiast zgodnie z art. 48 ust. 3 P.b. w postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części, zwanego dalej "wnioskiem o legalizację", oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części, zwanej dalej "decyzją o legalizacji", oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej. Mając na uwadze przywołane przepisy należy przyjąć, że obiekt budowlany stanowiący przedmiot niniejszego postępowania nie może być uznany za altanę działkową. Jego łączna powierzchnia zabudowy przekracza 40m2, nadto powierzchnia tarasu wynosi ponad 65,25 m2. Łączna powierzchnia zabudowy parceli nr [...] wynosi 105,84 m2. Obiekt ten nie spełnia zatem kryterium powierzchni, wynikającego z art. 2 pkt 9a u.r.o.d. i nie można uznać go za altanę działkową. Organy słusznie przyjęły, że w kontrolowanej sprawie sporny obiekt jest obiektem budowlanym. Spełnia on bowiem przesłanki określone w wyżej przytoczonej definicji budynku zawartej w art. 3 pkt 2 P.b., gdyż jest obiektem wydzielonym z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada dach. Z powyższych względów nie zasługiwał na uwzględnienie podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 2 pkt 5, 9 i 9a, art. 13 ust. 1 pkt 2 u.r.o.d. Definicja zawarta w ustawie o rodzinnych ogrodach działkowych w sposób szczegółowy i jednoznaczny określiła wymagania dotyczące tego typu obiektów. Wprowadzenie tego przepisu było wynikiem kontrowersji, które wywołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 1875/12, utożsamiający altany w rodzinnych ogrodach działkowych z budowlami o lekkiej konstrukcji, często ażurowej stawianej w ogrodzie, przeznaczonej do wypoczynku i ochrony przed słońcem i deszczem. Ocena wyrażona w tym orzeczeniu prowadziła do uznania, że dla wzniesienia budynków posadowionych na terenach ogrodów działkowych, które nie spełniają ww. wymogów (a nie spełniała ich przytłaczająca większość altan działkowych), konieczne było wcześniejsze uzyskanie pozwolenia na budowę (por. J. Lipski, Ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych. Komentarz, Warszawa 2022, art. 2). Ustawodawca chcąc więc uniknąć jakichkolwiek wątpliwości dotyczących obiektów budowlanych realizowanych na terenach rodzinnych ogródków działkowych, a także potencjalnych problemów związanych z ich legalizacją ustalił szczegółowe wytyczne dla altan działkowych: powierzchnię nieprzekraczającą 35 m˛, wysokość do 5 m przy dachach stromych i do 4 m przy dachach płaskich oraz ustalenia odnoszące się do tarasów, werandy lub ganku, które obiekty te spełniać muszą łącznie. Na aprobatę nie zasługiwał również podniesiony zarzut naruszenia art. 3 pkt 1, 2 i 3 P.b. Obiekt objęty kontrolowanym postępowaniem ma cechy trwałego związania z gruntem, ponieważ jest stabilny i dzięki temu ma możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym. O tym, czy dany obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem czy też nie, nie decyduje sposób i metoda związania z gruntem, nie decyduje również technologia wykonania fundamentu i możliwości techniczne przeniesienia go w inne miejsce, ale to czy wielkość tego obiektu, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 czerwca 2017 r. II OSK 2477/15, wszystkie orzeczenia dostępne pod adresem https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W sytuacji trwałego związania spornego obiektu budowlanego z gruntem i wydzielenia go z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadania przez niego fundamentu i dachu jednoznacznym jest, że mamy do czynienia z budynkiem w rozumieniu art. 3 pkt 2 P.b. Z wyżej wskazanych przyczyn Sąd nie podziela stanowiska pełnomocnika skarżącego, iż płyta fundamentowa, na której posadowiona jest altana inwestora, nie stanowi fundamentu, o którym mowa w art. 3 pkt 2 P.b. Obiekt objęty postępowaniem mieści się w ustawowej definicji budynku i nie może być traktowany jako budowla, czy też jako "szczególnego rodzaju obiekt". Dla dokonanej kwalifikacji bez znaczenia pozostają regulacje prawno-podatkowe, do których odwołał się pełnomocnik skarżącego. Organy w toku postępowania dokonały prawidłowych ustaleń co do stanu faktycznego oraz w sposób właściwy oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy, stosując się do zasad ogólnych postępowania administracyjnego, wynikających w szczególności z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. W zaistniałych okolicznościach faktycznych sprawy obowiązujące przepisy prawa dostarczyły podstaw do wydania zaskarżonych decyzji organów obu instancji. Ustalenia i ocena organów znalazły wyraz w uzasadnieniu decyzji, spełniającym wymogi z art. 107 § 3 k.p.a. Kierując się art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd nie znalazł żadnych innych podstaw skutkujących uchyleniem zaskarżonego postanowienia. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a., uznając zarzuty pełnomocnika skarżącego za niezasadne, oddalił wniesioną skargę w całości.

Informacje o sprawie

Data wpływu
4 marca 2026
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Sędziowie
Donata Starosta /przewodniczący sprawozdawca/ Monika Świerczak Wojciech Rowiński

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny