II OZ 500/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 stycznia 2026 r. sygn. akt VII SA/Wa 2867/25 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi T. N. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 22 września 2025 r. nr ... w przedmiocie wstrzymania budowy postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 8 stycznia 2026 r. sygn. akt VII SA/Wa 2867/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: "p.p.s.a."), odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 22 września 2025 r. nr ... w przedmiocie wstrzymania budowy. W uzasadnieniu powyższego postanowienia wskazano, że Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z 22 września 2025 r. utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy z 31 lipca 2025 r. wstrzymujące budowę altany rekreacyjnej o powierzchni 53,59 m2 oraz o wysokości 5 m usytuowanej na działce oznaczonej nr [...] na terenie [...]. W skardze T. N. zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Wniosek nie zawierał uzasadnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1. W tym celu strona skarżąca we wniosku musi uprawdopodobnić, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, które uzasadniałyby odstąpienie od zasady wykonalności orzeczeń. Sąd zaznaczył, że w niniejszej sprawie skarżąca nie uzasadniła wniosku o wstrzymanie, ani nie przedstawiła dowodów, które mogłyby wskazywać na wystąpienie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., zatem brak uzasadnienia wniosku spowodował, że Sąd nie miał możliwości jego merytorycznej oceny Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła T. N. zarzucając naruszenie: a) art. 49 § 1 p.p.s.a. przez brak wezwania skarżącej do uzupełnienia wniosku w sytuacji stwierdzenia przez Sąd pierwszej instancji, iż wniosek zawiera braki polegające na niepowołaniu jakichkolwiek okoliczności wskazujących na to, że wykonanie postanowienia mogłoby wyrządzić skarżącej znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki; b) art. 133 § 1 w zw. z art. 166 p.p.s.a. przez wydanie orzeczenia jedynie w oparciu o samą treść skargi, bez dokonania rozważenia i analizy całości zgromadzonego materiału dowodowego, stanowiącego akta sprawy; c) art. 61 § 3 p.p.s.a. przez odmowę zastosowania rzeczonego przepisu, gdy tymczasem w okolicznościach niniejszej sprawy przy zbadaniu całości akt sprawy jawią się okoliczności, które mogą zostać uznane jako powodujące znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Mając na uwadze powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że w ocenie skarżącej niezbędnym pozostawało umożliwienie jej uzupełnienie braków formalnych wniosku, ponieważ gdyby skarżąca w odrębnym piśmie procesowym (a nie wraz ze skargą) wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia Sąd wezwałby ją do uzupełnienia braku w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. Jednocześnie w ocenie skarżącej, akta sprawy w szczególności fotografie budynku załączone do Protokołu nr ... wskazują, iż wobec braku ocieplenia zewnętrznego budynku (brak elewacji, hydro i termo izolacji) mogą zostać spowodowane znaczne szkody lub trudne do odwrócenia skutki, bowiem spowoduje to niszczenie konstrukcji budynku. Tym samym zdaniem skarżącej zaskarżone postanowienie wydano bez analizy całości zgromadzonego materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Odnosząc się do treści zaskarżonego postanowienia, należy zaznaczyć, że w orzecznictwie i literaturze przyjmuje się, iż w sytuacji braków wniosku polegających na niepowołaniu jakichkolwiek okoliczności, które wskazywałyby na to, że wykonanie aktu mogłoby wyrządzić skarżącemu znaczną szkodę lub wywołać trudne do odwrócenia skutki, należy wezwać skarżącego na mocy art. 49 § 1 p.p.s.a. do uzupełnienia wniosku w zakreślonym terminie ze skutkami wymienionymi w tym przepisie (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera, M. Wierzbowskiego, C.H. Beck, Warszawa 2017, s. 407 oraz powołane tam orzecznictwo). W niniejszej sprawie Sąd Wojewódzki nie skorzystał z możliwości, jaką stwarza przepis art. 49 § 1 p.p.s.a. i nie wezwał skarżącej do uzupełnienia wniosku, jednak uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy, bowiem analiza akt sprawy oraz argumentacji przytoczonej w skardze nie mogła prowadzić do udzielenia ochrony tymczasowej. Przypomnieć mianowicie należy, że skarga dotyczy postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującego w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, którym wstrzymano budowę altany rekreacyjnej oraz poinformowano o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu. Wstrzymanie budowy miało zatem związek ze stwierdzeniem, że obiekt realizowany jest w warunkach samowoli budowlanej, co skutkowało zastosowaniem art. 48 ust. 1 pkt 2, art. 48 ust. 3 w zw. z art. 48 ust. 5, art. 48a i art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego. Zauważyć zatem trzeba, że wstrzymanie wykonania postanowienia nakazującego wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych skutkowałoby dalszym prowadzenie prac mimo wszczętego postępowania legalizacji samowoli budowlanej. Udzielenie ochrony tymczasowej w takiej sytuacji stałoby w sprzeczności z regulacją Prawa budowlanego dotyczącą czasowego wstrzymania prowadzenia robót budowlanych (por. postanowienia NSA z dnia 17 października 2018 r. sygn. akt II OZ 1007/18; z dnia 1 kwietnia 2022 r., sygn. akt II OZ 228/22). Dlatego też nie mogła odnieść skutku argumentacja zażalenia odnosząca się do zawartych w aktach sprawy informacji dotyczących zaawansowania robót budowlanych i niszczenia konstrukcji budynku. W rezultacie należało stwierdzić, że mimo błędnego uzasadnienia zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Z tych względów orzeczono o oddaleniu zażalenia, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. ----------------------- 4