Sygnatura
III SA/Po 334/26
Wyrok WSA w Poznaniu z 5 sierpnia 2026 r., III SA/Po 334/26 – lasy oraz zalesianie gruntów rolnych
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
- Data orzeczenia
- 5 sierpnia 2026
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędzia WSA Monika Świerczak (spr.) Protokolant specjalista Justyna Hołyńska-Matela po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2026 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 grudnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie zastrzeżeń i wniosków w sprawie planu urządzenia lasu oddala skargę w całości.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO, Kolegium) decyzją z dnia 17 grudnia 2025 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] (dalej: Starosta, organ I instancji) z dnia 4 lipca 2025 r., w której Starosta [...] na podstawie art. 21 ust. 5 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2025 r., poz. 567 dalej: ustawa o lasach, u.o.l.) oraz art. 62 i art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 dalej : K.p.a.), po rozpatrzeniu wniosków i zastrzeżeń współwłaścicieli działki o numerze ewidencyjnym [...], arkusz mapy 1, obręb [...], gmina [...] (dalej; działka) do projektu aneksu do uproszczonego planu urządzenia lasu stwierdził, że: 1. nie uznaje zastrzeżeń i wniosków, złożonych do projektu aneksu do uproszczonego planu urządzenia lasu dla lasu niestanowiącego własności Skarbu Państwa położonego na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym: [...], arkusz mapy 1, obręb [...], gmina [...] w części dot. braku podstaw prawnych do przeprowadzenia procedury włączenia przedmiotowej działki do obowiązującego uproszczonego planu urządzenia lasu w drodze aneksu oraz niespełnienia przez przedmiotowy użytek prawnej definicji lasu, 2. uznaje zastrzeżenia i wnioski, złożone do projektu aneksu do uproszczonego planu urządzenia lasu dla lasu niestanowiącego własności Skarbu Państwa położonego na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym: [...], arkusz mapy 1, obręb [...], gmina [...] w części dot. wieku przedmiotowego drzewostanu. Decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Do Starostwa Powiatowego w [...] wpłynęły zastrzeżenia i wnioski Pani J. R., Pani B. R., Pani D. S., Pani B. S., Pani L. W. oraz Pana J. S. z dnia 12.02.2025 r., współwłaścicieli działki o numerze ewidencyjnym [...], arkusz mapy 1, obręb [...], gmina [...], do projektu aneksu do uproszczonego planu urządzenia lasu (zwanego dalej UPUL) dla lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa położonych na działkach oznaczonych numerami ewidencyjnymi: [...] i [...], arkusz mapy 1, obręb [...], gmina [...]. Zdaniem ww. współwłaścicieli przedmiotowa działka ma przeznaczenie rolnicze, a znajdująca się na gruncie roślinność w wieku około 25 lat nie może zostać uznana za las oraz brak jest podstaw prawnych do obejmowania działek uproszczonym planem urządzenia lasu w drodze aneksu do obowiązującego UPUL. Starosta [...] w swojej decyzji z dnia 4 lipca 2025 r. nie uznał zastrzeżeń i wniosków, złożonych do projektu aneksu do uproszczonego planu urządzenia lasu dla lasu niestanowiącego własności Skarbu Państwa, położonego na działce o numerze ewidencyjnym: [...], arkusz mapy 1, obręb [...], gmina [...] w części dotyczącej braku podstaw prawnych do przeprowadzenia procedury włączenia działki do obowiązującego uproszczonego planu urządzenia lasu w drodze aneksu oraz niespełnienia przez przedmiotowy użytek prawnej definicji lasu. Starosta w sprawie wszczął jedno postępowanie, ponieważ prawa lub obowiązki stron wynikały z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej i właściwy był ten sam organ administracji publicznej. Starosta wskazał, że wnikliwie przeprowadzono postępowanie w celu rozpatrzenia przedmiotowych wniosków i zastrzeżeń. W tym celu w dniu 29.05.2025 r. przeprowadzono oględziny terenowe przedmiotowej nieruchomości z udziałem przedstawicieli Nadleśnictwa [...], Starostwa Powiatowego w [...] oraz Pana J. S. - współwłaściciela przedmiotowej działki oraz pełnomocnika pozostałych współwłaścicieli. Na miejscu stwierdzono występowanie drzewostanu złożonego z sosny zwyczajnej i brzozy brodawkowatej jako gatunków głównych oraz innych gatunków tworzących domieszkę, który jest prawidłowo ukształtowany i rokuje dalszą przydatność hodowlaną w kolejnych sezonach wegetacyjnych. Przedmiotowy drzewostan jest w dobrym stanie sanitarnym. Drzewa rosną w zwarciu charakterystycznym dla drzewostanów gospodarczych. Starosta [...] uznał, że drzewostan na działce spełnia łącznie podstawowe kryteria wyrażone przez ustawodawcę w art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o lasach dot. uznania gruntu za las tj. kryterium przyrodnicze (pokrycie gruntu roślinnością leśną, czyli drzewami, krzewami i runem leśnym), kryterium przestrzenne (zwarta powierzchnia co najmniej 0,10 ha) oraz kryterium przeznaczenia (tereny lasów i zieleni w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego). Starosta wskazał, że zobowiązany jest do obejmowania dokumentacją urządzeniową terenów posiadających charakter leśny i spełniających kryterium prawnej definicji lasu, także takich na których użytek lasy (Ls) dotychczas nie występował. Starosta stwierdził, że pomimo, iż działka nigdy nie była objęta uproszczonym planem urządzenia lasu (dalej: UPUL), to aneks może służyć zarówno do aktualizacji danych istniejących działek, jak i do włączenia nowo ujawnionych gruntów leśnych. Wprowadzenie działki do UPUL przez aneks jest dopuszczalne i zasadne, jeśli zmienił się jej stan (np. z gruntów rolnych na leśne) albo została uprzednio pominięta. Zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy o lasach zmiana uproszczonego planu urządzenia lasu może być dokonana aneksem, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4 oraz zachowaniem przepisów art. 22 tej ustawy. Na całej działce o powierzchni 0,4900 ha znajduje się roślinność o charakterze leśnym. Dodatkowo działka ta graniczy bezpośrednio z działką o numerze ewidencyjnym [...], arkusz mapy 1, obręb [...], gmina [...] na której znajduje się również roślinność o charakterze leśnym, dając łącznie powierzchnię 1,23 ha. Starosta odnosząc się do zastrzeżenia, że "przedmiotowa działka nie ma powierzchni co najmniej 10 ha, a uproszczony plan urządzenia lasu sporządzany jest dla gruntu o powierzchni co najmniej 10 ha, stanowiącego zwarty kompleks leśny" zwrócił uwagę, że przepis ten nie odnosi się do pojedynczej działki ewidencyjnej, lecz do łącznej powierzchni lasów w jednym kompleksie leśnym. Jeżeli w jednym obrębie zlokalizowany jest las o powierzchni ponad 10 ha oraz lasy spełniające kryteria art. 3 ustawy o lasach, ale o powierzchni mniejszej niż 10 ha i nie stanowią one zwartego kompleksu leśnego (nie przylegają do lasów o powierzchni ponad 10 ha różnej własności), to sporządza się jeden uproszczony plan urządzenia lasu dla całego obrębu. Jest to uzasadnione z punktu widzenia prowadzonej racjonalnej gospodarki leśnej oraz nadzoru, jaki starosta sprawuje wobec lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa. Starosta wskazał, że zarzut, iż działka miała i ma nadal charakter rolny jest niezasadny W momencie zakupu nieruchomości o numerze ewidencyjnym [...], arkusz mapy 1, obręb [...], gmina [...] przedmiotowy teren faktycznie miał przeznaczenie rolnicze, jednak z czasem w wyniku sukcesji ekologicznej przedmiotowy grunt został pokryty roślinnością leśną. W wyniku jej wystąpienia na przedmiotowej nieruchomości pojawiło się siedlisko leśne boru mieszanego świeżego, o czym świadczą rośliny wskaźnikowe, a także charakter drzewostanu. Pod okapem przedmiotowego drzewostanu stwierdzono występowanie roślinności typowej dla runa leśnego tj. siewki drzew, mchy, porosty, krzewinki. Opadłe liście, gałązki i igliwie tworzą ściółkę, która ulega mineralizacji i zasila glebę w cenne składniki odżywcze. Starosta stwierdził w swojej decyzji, że w efekcie pierwotny grunt rolny, najpewniej słabej klasy, przeszedł przemianę w cenny przyrodniczo obszar, którego odtworzenie lub przekształcenie wiązałoby się z nieodwracalną utratą wartości przyrodniczych oraz degradacją gleby. W związku z tym, że przedmiotowa działka położona jest w sąsiedztwie Jeziora [...] mają zastosowanie uregulowania prawne, które zawarto w rozporządzeniu Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 27.03.2023 r. w sprawie wymagań dobrej praktyki w zakresie gospodarki leśnej, które obejmują szczególną ochroną grunty o charakterze leśnym oraz roślinność o charakterze leśnym znajdujących się w pobliżu zbiorników wodnych. W odniesieniu do zarzutu, że przedmiotowy grunt nie kwalifikuje się do objęcia UPUL i nie spełnia prawnej definicji lasu Starosta wskazał, że przeprowadził wnikliwe postępowanie dowodowe, w wyniku którego potwierdzono, że spełnione zostały łącznie podstawowe kryteria uznania gruntu za las tj. kryterium przyrodnicze (pokrycie gruntu roślinnością leśną, czyli drzewami, krzewami i runem leśnym), kryterium przestrzenne (zwarta powierzchnia co najmniej 0,10 ha) oraz kryterium przeznaczenia (tereny lasów i zieleni w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego). Ponadto, Starosta zwrócił uwagę na fakt, że w uchwale nr [...] Rady Gminy [...] z dnia 25 października 2016 r. wskazano przeznaczenie przedmiotowej nieruchomości na "tereny lasów i do zalesień" oraz "teren infrastruktury technicznej". Pomimo, że drzewostan z ekonomicznego punktu widzenia, nie przedstawia większej wartości, finalnie nie przynosząc jeszcze dochodu to z przyrodniczego punktu widzenia jest to typowe dla drzewostanu w juwenilnej fazie wzrostu. Jest to młody drzewostan, jak wskazano w pismach dot. uwag i zaostrzeń do projektu UPUL w wieku około 25 lat. Produkcja leśna to proces długofalowy. Drzewostan jest w fazie tyczkowiny, jednej z początkowych faz rozwoju drzewostanu. Choć drzewa nie osiągnęły jeszcze wartości ekonomicznej z finansowego punktu widzenia, to przy odpowiednio prowadzonej gospodarce leśnej i terminowym wykonywaniu zadań z zakresu gospodarki leśnej, drzewostan ten stanie się w przyszłości dojrzałym, pełnowartościowym drzewostanem użytkowym. Odnosząc się do zarzutu, iż w sąsiedztwie przedmiotowej działki powstaje zabudowa mieszkaniowa, Starosta stwierdził, że nie posiada kompetencji w zakresie kształtowania lub kontrolowania sposobu zagospodarowania przestrzennego innych nieruchomości. Rozwój zabudowy mieszkaniowej w sąsiedztwie nie stanowi podstawy prawnej do rezygnacji z objęcia działki UPUL, jeśli działka ta spełnia ustawowe kryteria uznania za las. Przeciwnie - w kontekście ochrony przyrody i ładu przestrzennego, objęcie takiego terenu UPUL może mieć szczególne znaczenie, jako narzędzie służące do zachowania funkcji przyrodniczych i społecznych lasu w terenie zurbanizowanym. Dodatkowo na podstawie zebranej dokumentacji uznano, że rzeczywisty wiek drzewostanu wynosi 25 lat, podczas gdy w projekcie UPUL wskazano 30 l art. 6 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 20 ust. 2 i art. 21 ust. 5, art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2025 r. poz. 567, dalej u.l.), art. 7 , art. 21 ust. 1 i 2, art. 32 ust. 1, art. 31 ust. 3, art. 64 ust. 1-3 Konstytucji RP (Dz. U. z 1997 r. nr 78 poz. 483 ze zm.), przez błędną ich wykładnię i niezasadne zastosowanie, polegające na tym, że Starosta nietrafnie przyjął, że działka nr [...] stanowi zwarty kompleks leśny wespół z lasem, objętym dotychczasowym uproszczonym planem urządzenia lasu (dalej jako UPUL), co upoważnia Starostę do opracowania projektu aneksu do uproszczonego planu urządzenia lasu, obejmującego działkę nr [...], przylegającą do zwartego kompleksu leśnego, objętego obowiązującym UPUL. Od decyzji Starosty w ustawowym terminie odwołanie wnieśli współwłaściciele działki reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika zaskarżając ją w punkcie pierwszym. Decyzji Starosty zarzucili naruszenie 1) prawa materialnego: art. 6 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 20 ust. 2 i art. 21 ust. 5, art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2025 r. poz. 567, dalej u.l.), art. 7 , art. 21 ust. 1 i 2, art. 32 ust. 1, art. 31 ust. 3, art. 64 ust. 1-3 Konstytucji RP (Dz. U. z 1997 r. nr 78 poz. 483 ze zm.), przez błędną ich wykładnię i niezasadne zastosowanie, polegające na tym, że Starosta nietrafnie przyjął, że działka nr [...] stanowi zwarty kompleks leśny wespół z lasem, objętym dotychczasowym uproszczonym planem urządzenia lasu (dalej jako UPUL), co upoważnia Starostę do opracowania projektu aneksu do uproszczonego planu urządzenia lasu, obejmującego działkę nr [...], przylegającą do zwartego kompleksu leśnego, objętego obowiązującym UPUL 2) przepisów prawa procesowego: art. 7, art. 77 § 1 i 4, art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej k.p.a.) przez ich błędne zastosowanie i całkowite pominięcie miejsca położenia działki nr [...], która w żaden sposób nie przylega do obszaru lasu, objętego obowiązującym UPUL. Odwołujący wnieśli o: uchylenie decyzji Starosty w punkcie 1 i uznanie w pełni zastrzeżeń i wniosków do projektu aneksu do uproszczonego planu urządzenia lasu przez uznanie, że brak jest podstaw prawnych do przeprowadzenia procedury włączenia działki nr [...], arkusz mapy 1, obręb [...], Gmina [...] do obowiązującego uproszczonego planu urządzenia lasu w drodze aneksu oraz uznanie, że przedmiotowy użytek nie spełnia prawnej definicji lasu. W uzasadnieniu odwołujący podkreślili m.in., że działka nigdy nie była działką leśną lecz rolną, że od momentu jej na bycia, co najwyżej porastają ja samosiejki. Przede wszystkim, że działka nie ma " co najmniej" obszaru 10 ha i nie spelnia wymogów ustawowych z art. 6 ust.1 pkt 7 ustawy o lasach. Oraz gdyby przyjąć, wykładnię prezentowaną w decyzji Starosty, objęcie aneksem każdej działki byłoby dowolne w każdej sytuacji, a konieczność " zachowania przepisów art. 22 ( art. 23 ust 1 in fine ustawy o lasach) byłoby fikcją. Odwołujący wskazali, że wielokrotnie wraz z innymi współwłaścicielami zwracali się do władz gminy o przekształcenie tego obszaru na teren zabudowy letniskowej lub mieszkaniowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zgodnie z art. 138 § 1 K.p.a., utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy i uznało, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. W pierwszej kolejności SKO wskazało na konieczność ustalenia, czy przyjęcie aneksu do uproszczonego planu urządzenia lasów nie stanowiących własności Skarbu Państwa, wymaga przeprowadzenia pełnej procedury przewidzianej do przyjęcia UPUL. Powołując się na wyroki sądów administracyjnych SKO podzielił przedstawione w powołanych wyrokach stanowisko co do tego, że odwołanie w art. 23 ust. 1 ustawy o lasach do art. 22 ustawy o lasach oznacza, że przy dokonywaniu zmian w uproszczonym planie urządzenia lasu należy przeprowadzić dokładnie tę samą procedurę, jak w przypadku samego zatwierdzania uproszczonego planu urządzania lasu. Należy tutaj zwrócić uwagę, że co do zasady w art. 23 ust. 1 u.l. możliwość zmiany uproszczonego planu urządzenia lasu nie została ograniczona jeżeli chodzi o jego treść. SKO wskazało, że Starosta [...] prawidłowo umożliwiło stronom złożenie zastrzeżeń do projektu aneksu zmieniającego UPUL. Kolegium podniosło, że główny i podstawowy zarzut formułowany przez strony składające odwołanie sprowadza się do tezy, że działka nr [...] nie jest lasem tylko gruntem rolnym, gdyż jako grunt rolny została nabyta na mocy notarialnej umowy sprzedaży zawartej dnia 03.02.2000 r. Jako grunt rolny zapisana jest także w księdze wieczystej nr [...] Natomiast Starosta podkreśla, że przedmiotowy grunt w wyniku sukcesji ekologicznej został zadrzewiony i przekształcony w las, a gleba została zastąpiona przez runo leśne. SKO wskazało, że zgodnie z art. 3 pkt 1 lit a ustawy z 1991 r. o lasach, lasem w rozumieniu ustawy jest grunt o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) - drzewami i krzewami oraz runem leśnym - lub przejściowo jej pozbawiony, przeznaczony do produkcji leśnej. Produkcja leśna polega na leśnym użytkowaniu gruntów, co wynika z ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 82 dalej: u.o.g.r.l.). Kolegium wskazało, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtowany jest już pogląd, zgodnie z którym decydującego znaczenia dla uznania gruntu za las nie ma spełnienie kryterium przyrodniczego, lecz kryterium przeznaczenia, co wprost wynika z przyjęcia przez prawodawcę, iż lasem jest zarówno grunt pokryty roślinnością leśną, jak i przejściowo jej pozbawiony, jeżeli jest przeznaczony do produkcji leśnej. O kwalifikacji prawnej gruntu nie rozstrzyga rodzaj znajdującej się na nim roślinności (czy nawet jej brak), ale przeznaczenie gruntu do produkcji leśnej, co wynika bezpośrednio z art. 3 ustawy o lasach (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2015 r., sygn. akt II OSK 308/14; wyrok NSA z dnia 23 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 215/12; wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1983/11). SKO wskazał, że działka nr [...] o pow. 0,49 ha przy ul. [...] objęta jest ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego: Uchwała Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia 25 października 2016 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w [...] - część [...] (Dz. Urz. Woj. [...]. z 09.11.2016 r. poz. [...]). SKO wskazało także, że godnie z rysunkiem planu miejscowego działka nr [...] położona jest na terenie oznaczonym symbolem ZL/RL- tereny lasów i do zalesień. Z kolei tekst planu miejscowego stanowi co następuje: ,,§ 20 W zakresie parametrów i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu oznaczonego na rysunku planu symbolem ZL/RL: 1) ustala się: a) prowadzenie gospodarki leśnej zgodnie z planem urządzenia lasów, b) dostosowanie drzewostanu do warunków siedliskowych; 2) dopuszcza się: a) zalesienia gruntów niezadrzewionych na podstawie planu zalesiania, b) lokalizację dróg technicznych dla służb leśnych, c) lokalizację duktów leśnych przeznaczonych dla rekreacyjnej jazdy konnej, d) lokalizację ścieżek rowerowych i ciągów pieszych". Uchwała Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia 25 października 2016 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w [...] - część [...] (Dz. Urz. Woj. [...]. z 09.11.2016 r. poz. [...]), została zmieniona przez Uchwałę nr [...] z dnia 21 lutego 2023 r. w sprawie: zmiany Uchwały Rady Gminy [...] Nr [...] z dnia 25 października 2016 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w L. - część [...] (Dz. Urz. Woj. [...]. z 20 marca 2023 r. poz. [...]). Powyższa zmiana nie dotyczy terenów oznaczonych jako ZL/RL. SKO wskazało, że zgodnie z art. 14 ust. 3 ustawy o lasach, grunty przeznaczone do zalesienia określa miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego lub decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. O przeznaczeniu terenu decydują w sposób wiążący ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Działka nr [...] położona jest na terenie oznaczonym symbolem ZL/RL- tereny lasów i do zalesień. Wobec tego działka nr [...] o powierzchni 0,49 ha spełnia kryterium lasu w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit a ustawy z 1991 r. Pokryta jest roślinnością leśną, przy tym nie ma znaczenia niska ocena wartości przyrodniczych tego lasu wyrażona przez odwołujących się. Przede wszystkim jednak działka nr [...] przeznaczona jest pod las w świetle ustaleń planu miejscowego z 2016 r. SKO odniosło się do działki nr [...] jako gruntu rolnego i wskazało, że co prawda działka zapisana jest w ewidencji gruntów jako grunty orne RVI. Niemniej przepis art. 20 ust. 2 ustawy o lasach stanowi lex specialis w stosunku do uregulowań zawartych w ustawie Prawo geodezyjne i kartograficzne. Związanie organów ewidencji gruntów i budynków wynikającą z planu urządzenia lasu jego powierzchnią i granicami oznacza więc, że dopóki w planie urządzenia lasu nie zostanie dokonana zmiana, o jakiej mowa w art. 23 ust. 1 ustawy o lasach, dopóty organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków nie są uprawnione do dokonywania w prowadzonej przez siebie ewidencji zmian powierzchni i granic lasu, które nie odpowiadałyby ustaleniom planu urządzenia lasu. Organ ewidencji gruntów i budynków nie może dokonywać zmian w danych ewidencyjnych dotyczących lasu, które byłyby niezgodne z ustaleniami planu urządzenia lasu. W takiej sytuacji zmiana danych odnoszących się do lasu, w pierwszej kolejności musi zostać wprowadzona przez właściwy organ do planu urządzenia lasu. Nałożony w art. 20 ust. 2 ustawy o lasach obowiązek uwzględniania tych planów oznacza zatem, że nie jest dopuszczalne dokonywanie zmian w ewidencji gruntów i budynków w zakresie terenów leśnych, wbrew planom urządzenia lasów, które stanowiąc szczególny rodzaj planów zagospodarowania przestrzennego takich terenów, przesądzają o treści wpisów w ewidencji gruntów. Ewidencja gruntów i budynków odzwierciedla w oparciu o dokumenty istniejący stan faktyczny, natomiast plan zagospodarowania przestrzennego ustala przeznaczenie terenu, rozmieszczenie inwestycji - celu publicznego oraz określa sposoby zagospodarowania i warunki zabudowy terenu, a więc określa możliwości zagospodarowania gruntów w przyszłości. Plan urządzenia lasu stanowiąc swoisty rodzaj planu zagospodarowania przestrzennego jest tym dokumentem, który przesądza także o treści wpisów w ewidencji gruntów. Kataster nieruchomości, będący wyłącznie zbiorem informacji o gruntach i budynkach, odzwierciedla jedynie ich stan, natomiast nie stanowi źródła zmiany tego stanu, która może nastąpić wyłącznie z uwzględnieniem przepisów szczególnych (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 września 2024 r., sygn. akt I OSK 881/23, LEX nr 3761707). Stwierdzić zatem należy, że plan urządzenia lasu jest dokumentem, na podstawie którego mogą być aktualizowane dane dotyczące granic i powierzchni lasów leżących na terenie objętym tym planem. W tym stanie rzeczy Kolegium uznało, że Starosta [...] miał podstawy prawne i faktyczne do sporządzenia aneksu do UPUL w odniesieniu do działki nr [...] położonej w [...], a cała argumentacja odwołania oparta na twierdzeniu, że w niedalekim sąsiedztwie od działki nr [...] znajdują się tereny przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową oraz ośrodek sportowo-rekreacyjny nie wnosi nic do sprawy. O przeznaczeniu poszczególnych terenów położonych w [...] rozstrzyga miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego z 2016 r. To Rada Gminy [...] rozstrzygnęła jakie jest przeznaczenie poszczególnych terenów i fakt, że w tej samej miejscowości wydzielono tereny lasów, tereny zabudowy jednorodzinnej oraz tereny infrastruktury, nie ma wpływu na ocenę zastrzeżeń do aneksu zmieniającego UPUL. Skargę na decyzję SKO wniósł pismem z dnia 4 lutego 2026 r. J. S. (dalej: skarżący) reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Decyzji SKO i poprzedzającej ją decyzji Starosty zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 6 pkt 7 u.o.l. w zw. z art. art. 21 ust. 5 u.o.l. w zw. z art. 21 ust. 1 pkt 2 u.o.l. poprzez uznanie, że projekt aneksu do uproszczonego planu urządzenia lasu może obejmować grunt, który nie stworzy łącznie z pozostałymi działkami gruntu zwartego kompleksu leśnego, dla którego wyłącznie sporządza się uproszczony plan urządzenia lasu 2) art. 3 u.o.l. w zw. z art. 14 ust. 3 u.o.l. oraz w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 1 u.o.l.poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że wykazanie spełnienia przesłanki przeznaczenia gruntu do produkcji leśnej może zostać dokonane ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z pominięciem przesłanek świadczących o prowadzeniu lub konieczności prowadzenia gospodarki leśnej na Działce 3) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nieustalenie rzeczywistego stanu faktycznego w zakresie funkcji, sposobu użytkowania i przeznaczenia Działki, a także pominięcie dowodów świadczących o rolniczym i odłogowym charakterze gruntu oraz nieprzeprowadzeniu postępowania dowodowego w zakresie ustalenia czy Działka spełnia kryterium objęcia jej postępowaniem w kierunku uproszczonego planu urządzenia lasu 4) art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji w sposób niepełny, bez wyjaśnienia, dlaczego organ uznał spełnienie przesłanki "przeznaczenia do produkcji leśnej" oraz na jakiej podstawie przypisano Działce status umożliwiający objęcie jej aneksem do UPUL. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji SKO i poprzedzającej ją decyzji Starosty, o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu prawomocnego zakończenia postępowania oraz o zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał m.in., że działka, mająca powierzchnię 0,49 stanowi jego współwłasność, a według księgi wieczystej KW [...] grunt ten jest oznaczony jako rolny ("rola"), z rejestru gruntów znajdującego się w aktach sprawy wynika, że grunt tej jest oznaczony jako R (RVI), grunty orne. Z okoliczności stanu faktycznego, stanowiących podstawę rozstrzygnięcia wynika, że od kilkunastu lat działka pozostawała odłogiem, na którym sukcesyjnie wyrosły drzewa, samosiew sosny zwyczajnej i brzozy brodawkowatej. Na działce nie prowadzono gospodarki leśnej, a właściciele działki nie dokonali na niej żadnych planowych nasadzeń, zalesień ani wyrębów. Działka nie była dotąd objęta planem urządzenia lasu ani rejestrem lasów. Jedynie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (uchwała Rady Gminy [...] Nr [...] z 2016 r.) teren ten oznaczono symbolem "ZLyRL" - jako obszar lasów lub rezerwy leśnej do zalesienia. Plan przewiduje. 5 20, iż grunty rolne oznaczone RL mogą zostać docelowo zalesione na podstawie odrębnego projektu zalesienia. Dla działki nie sporządzono jednak takiego projektu ani nie wydano decyzji zmieniającej sposób użytkowania gruntu na leśny, nieruchomość w sensie formalnym i faktycznym pozostała nieurządzonym odłogiem z dziką roślinnością. Skarżący wskazał, że w okolicznościach niniejszej sprawy istotnym jest, że dla działki nie sporządza się odrębnego uproszczonego planu urządzenia lasu. leśnej. uproszczony plan urządzenia lasu nie może być sporządzony dla terenu, który nie stanowi zwartego kompleksu leśnego. Tym samym, w wyniku sporządzania aneksu do uproszczonego planu urządzenia lasu, nie może dojść do objęcia jego zakresem (w wyniku włączenia nowych działek) terenów, które docelowo, łącznie z pierwotnymi terenami objętymi już uproszczonym planem urządzenia lasu nie tworzyłyby zwartego kompleksu leśnego". W przeciwnym wypadku doszłoby do "utworzenia" uproszczonego planu urządzenia lasu niespełniającego definicji ustawowej, tj. zostałby taki plan opracowany dla terenu niestanowiącego zwartego kompleksu leśnego. Skarżący powołał się na wyroki Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Rzeszowie. W ocenie skarżącego organy nie przeprowadziły jakiegokolwiek postępowania dowodowego we wskazanym kierunku, pomimo dowodów przeciwnym i twierdzeń powoływanych w postępowaniu przez właścicieli działki. W zgromadzonym materiale dowodowym znajdują się zastrzeżenia i wnioski, poparte dowodami złożonymi przez współwłaścicieli działki, z których wprost wynika, że działka nawet po jej włączeniu do uproszczonego planu urządzenia lasu (w wyniku aneksu) będzie oddzielona od zwartego kompleksu lasu działką o numerze ewidencyjnym [...], który to teren nigdy nie miał charakteru rolnego i jest cały czas użytkowany rolniczo, a tym samym nie wchodzi w skład zwartego kompleksu leśnego (granica od strony wschodniej). Z kolei w granicy od strony zachodniej Działka graniczy z działką ewidencyjną nr [...] i [...], które także nie stanowią jakiegokolwiek lasu. Na terenach ww. działek została zrealizowana inwestycja w zakresie (...), przedmiotowe działki mają charakter budowlany. Skarżący wskazał, że w decyzji SKO uznano, że skoro zgodnie z art. 14 ust. 3 ustawy o lasach grunty przeznaczone do zalesienia określa miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego lub decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a w odniesieniu do działki obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania terenu, który przewiduje przeznaczenie ZL/RL - tereny lasów i do zalesień, to fakt ten świadczy o spełnieniu w odniesieniu do działki przesłanki przeznaczenia jej do produkcji leśnej (por. str. 5 i 6 decyzji SKO). W ocenie skarżącego powołane przez SKO orzeczenia nie potwierdzają tezy zaprezentowanej organ. W ocenie skarżącego z powołanych w sprawie wyroków wynika jedynie, że na potrzeby oceny czy w okolicznościach danej sprawy mamy do czynienia z lasem w rozumieniu ustawy o lasach niezbędne jest spełnienie wszystkich przesłanek ustawowych. Natomiast w ocenie Skarżącego organy obu instancji błędnie zastosowały definicję legalną lasu zawartą w art. 3 pkt 1 ustawy o lasach w odniesieniu do działki. W niniejszej sprawie organ przyjął, że działka spełnia definicję lasu, powołując się na jej powierzchnię ( 0,49 ha) oraz istniejący drzewostan. Natomiast w odniesieniu do przesłanki przeznaczenia gruntu do produkcji leśnej organ błędnie ustalił, że o fakcie jej spełnienia w odniesieniu do działki świadczy okoliczność, że jest ona objęta ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przewidującego przeznaczenie działki jako "tereny lasów i do zalesień". W ocenie skarżącego brak jest jakichkolwiek podstaw dla uznania, że spełnienie ww. przesłanki jest wykazywane kryterium przeznaczenia nieruchomości określonym w planie miejscowym, o czym świadczyć ma odwołanie organu poczynione do art. 14 ust. 3 u.o.l. MPZP [...] dopiero zakłada, że dla terenów ZI7RL będzie prowadzona gospodarka leśna zgodnie z planem urządzenia lasów (bez planu urządzenia lasu prowadzenie gospodarki leśnej nie będzie możliwe). Podkreślić należy, że "przeznaczenie terenu" w MPZP [...] ma charakter planistyczny (kierunkowy) i nie jest tożsame z przeznaczeniem gruntu do produkcji leśnej w rozumieniu ustawy o lasach. Innymi słowy, samo wpisanie danego terenu w planie jako "las" czy "teren do zalesienia" nie oznacza jeszcze, że grunt został formalnie przeznaczony do prowadzenia na nim gospodarki leśnej. W konsekwencji, organ błędnie przyznał walor przeznaczenia do produkcji leśnej działce, która w rzeczywistości stanowi jedynie potencjalną rezerwę leśną w MPZP. Taka wykładnia prowadzi do nieuprawnionego rozszerzenia zakresu stosowania ustawy o lasach i zmierza do niezgodnego z prawem powiększania zasobów leśnych, poprzez przyznanie kryterium decydującego wyłącznie ustaleniom miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Podsumowując, samo postanowienie MPZP [...], nawet w kontekście art. 14 ust. 3 u.o.l., nie prowadzi do wykazania przesłanki przeznaczenia gruntu do produkcji leśnej. W okolicznościach niniejszej sprawy działka Skarżących nigdy nie została faktycznie ani formalnie przeznaczona do produkcji leśnej. Przeciwnie, okoliczności sprawy jednoznacznie wskazują, że grunt ten nie miał i nie ma funkcji leśnej. Dotąd, dla nieruchomości nie sporządzono planu urządzenia lasu ani nie wydano decyzji określającej zadania z zakresu gospodarki leśnej (o których mowa w art. 19 ust. 3 ustawy o lasach). Działka nie widniała w żadnym wykazie lasów ani rejestrze gruntów leśnych. Została nabyta jako grunt rolny i tak też była traktowana faktycznie i prawnie aż do czasu projektu spornego aneksu. Jej charakter rolny wynika wprost z dokumentów urzędowych, w księdze wieczystej do dziś widnieje użytek - rola. Dodatkowo właściciele Działki nie podejmowali na niej żadnych celowych działań leśnych. Drzewostan na działce powstał w sposób naturalny (samosiew) - nie jest wynikiem planowego zalesienia przez człowieka. Nie prowadzono uprawy leśnej ani typowych zabiegów gospodarczych (przerzedzeń, nasadzeń planowych, żniw drzewnych itp.). Właściciele nie zamierzali użytkować działki w celach produkcji drzewnej, pozostawili ją odłogiem (z myślą ewentualnie o późniejszej zabudowie siedliskowej lub sprzedaży jako działka rekreacyjna, co zresztą koresponduje z sąsiedztwem innych działek w [...]). Sytuacja ta odpowiada pojęciu "lasu w znaczeniu przyrodniczym" (teren zadrzewiony), ale nie "lasu w znaczeniu prawnym". Skarżący wskazał, że organy tego aspektu nie ustaliły nie wykazały bowiem, by kiedykolwiek nastąpiło podporządkowanie Działki celom gospodarki leśnej. Organy powyższych ustaleń powinny także dokonać w kontekście art. 6 ust 1 pkt 1 ustawy o lasach, gdyż brak jest jakichkolwiek przesłanek świadczących o prowadzeniu lub konieczności prowadzenia gospodarki leśnej na Działce, nie prowadzono na niej żadnych prac gospodarczo-leśnych, a właściciele nie korzystali z drzewostanu w funkcji produkcyjnej. Skarżący wskazał, że działka nie graniczy z żadnym zwartym kompleksem leśnym (położona jest w pobliżu zabudowy wsi i gruntów rolnych), nie była ujmowana w ewidencji Nadleśnictwa ani w sprawozdawczości leśnej. Nie wykonuje się na niej żadnych funkcji publicznych typowych dla lasu. To oznacza, że grunt ten nie pełni roli w realizacji celu ustawy o lasach, jakim jest gospodarcze i ekologiczne utrzymanie lasów. Jego prawne zakwalifikowanie jako lasu służyłoby jedynie nałożeniu obowiązków na właścicieli, bez rzeczywistej potrzeby z punktu widzenia gospodarki leśnej. Taki stan rzeczy potwierdza, że przesłanka przeznaczenia produkcyjnego nie została spełniona. Działka nie została "przeznaczona do produkcji leśnej" ani przez czynność prawną, ani faktycznie przez sposób użytkowania. W ocenie skarżącego organy nie zebrały całości materiału dowodowego dotyczącego charakteru działki. Starosta ograniczył się do oględzin nieruchomości i stwierdzenia obecności drzew, pomijając np. dowody z dokumentów urzędowych świadczących o rolnym statusie działki. W odwołaniu do SKO skarżący przedłożyli szereg informacji ukazujących, że działka nie była traktowana jak las. Co więcej w zgłoszonych zastrzeżeniach właściciele działki wyraźnie wskazywali, że Działka nawet po jej zakwalifikowaniu do lasu, nie będzie spełniała kryterium gruntu wchodzącego w skład zwartego kompleksu leśnego, co uniemożliwiałoby objęcie jej uproszczonym planem urządzenia lasu. SKO w [...] całkowicie te wiadomości pominęło i nie odniosło się do wskazanych informacji i dowodów. Takie postępowanie narusza art. 77 §1 k.p.a., zobowiązujący organ do wyczerpującego zgromadzenia i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. SKO uchybiło również normie art. 7 k.p.a., bo nie podjęło wszystkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego; przeciwnie SKO ograniczyło się do potwierdzenia ustaleń organu I instancji, bez samodzielnej ich weryfikacji. Zdaniem Skarżącego art. 80 k.p.a. został naruszony o tyle, że organ nie dokonał swobodnej (w granicach prawa) oceny dowodów, lecz faktycznie nie ocenił części z nich wcale. Dowody i argumenty przemawiające na korzyść strony (rolny charakter działki, brak działań leśnych, brak zwartego kompleksu leśnego) zostały pominięte, a nie odrzucone z uzasadnieniem - co oznacza, że w ogóle nie poddano ich ocenie. Konsekwencją powyższego jest wadliwość uzasadnienia Decyzji SKO. Zgodnie z art. 107 §3 k.p.a., uzasadnienie powinno zawierać m.in. fakty, które organ uznał za udowodnione, dowody, którym dał wiarę lub które odrzucił, oraz wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia tych standardów. SKO nie wskazało w nim, jakie konkretnie dowody przyjęło za podstawę ustaleń co do statusu działki poza ogólnym stwierdzeniem, że grunt jest zalesiony i oznaczony jako las. Brak jakiejkolwiek argumentacji co do kluczowego zagadnienia, jakim jest brak przeznaczenia produkcyjnego gruntu. Decyzja nie odpowiada na pytanie, dlaczego organ uważa kryterium z art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o lasach za spełnione i dlaczego akceptuje działanie organu polegające na objęciu aneksem UPUL terenu, który nigdy nie tworzył i nie będzie tworzyć zwartego kompleksu leśnego. Tak istotne braki należy kwalifikować jako naruszenie art. 107 §3 k.p.a pozostawiając Skarżącego bez merytorycznej odpowiedzi na jego zarzuty. Powyższe uchybienia proceduralne bez wątpienia miały wpływ na wynik sprawy. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Tak rozpoznawana skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o lasach trwale zrównoważoną gospodarkę leśną prowadzi się według planu urządzenia lasu lub uproszczonego planu urządzenia lasu. Oznacza to, że plany urządzenia lasów i uproszczone plany urządzenia lasów stanowią podstawowy instrument racjonalnej gospodarki spełniającej m.in. cele ochrony przyrody jako dobra powszechnego. Jednocześnie stosownie do art. 19 ustawy o lasach plany urządzenia lasu sporządza się dla lasów stanowiących własność Skarbu Państwa (ust. 1), a uproszczone plany urządzenia lasu sporządza się dla przekraczających areał 10 ha lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa oraz dla lasów wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa (ust. 2). Przez uproszczony plan urządzenia lasu ustawa o lasach w myśl art. 6 ust. 1 pkt 7 nakazuje rozumieć plan opracowywany dla lasu o obszarze co najmniej 10 ha, stanowiącego zwarty kompleks leśny, zawierający skrócony opis lasu i gruntów przeznaczonych do zalesienia oraz podstawowe zadania dotyczące gospodarki leśnej. Zatem w myśl powołanych przepisów przyjąć należy, że o możliwości sporządzenia uproszczonego planu urządzenia lasu przesądza uznanie określonego terenu za leśny, a ponadto stwierdzenie, że teren ten spełnia warunek odpowiednio dużej powierzchni. Art. 3 ustawy o lasach zawiera definicję lasu, zgodnie z którą lasem jest grunt: o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) – drzewami i krzewami oraz runem leśnym – lub przejściowo jej pozbawiony: przeznaczony do produkcji leśnej (pkt 1 lit. a) lub stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego (pkt 1 lit. b) albo wpisany do rejestru zabytków (pkt 1 lit. c) albo [grunt] związany z gospodarką leśną, zajęty pod wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej: budynki i budowle, urządzenia melioracji wodnych, linie podziału przestrzennego lasu, drogi leśne, tereny pod liniami energetycznymi, szkółki leśne, miejsca składowania drewna, a także wykorzystywany na parkingi leśne i urządzenia turystyczne (pkt 2). Przenosząc treść powyższych przepisów na grunt rozpoznawanej sprawy, należy wskazać, że sporna działka ma powierzchnię 0,4900 ha, a zatem przekracza kryterium powierzchniowe wynikające z art. 3 pkt 1 ustawy o lasach, porośnięta jest roślinnością charakterystyczną dla formacji leśnych - drzewostan złożony z sosny zwyczajnej i brzozy brodawkowatej jako gatunków głównych oraz innych gatunków tworzących domieszkę, który jest prawidłowo ukształtowany i rokuje dalszą przydatność hodowlaną w kolejnych sezonach wegetacyjnych. Przedmiotowy drzewostan jest w dobrym stanie sanitarnym. Drzewa rosną w zwarciu charakterystycznym dla drzewostanów gospodarczych. Wskazać w tym miejscu należy, że z uwagi na brak legalnej definicji pojęcia "produkcji leśnej" w ocenie Sądu już sam wzrost i rozwój drzewostanu oraz roślin stanowiących podszycie i runo na gruntach leśnych jest wystarczające do uznania, że teren taki stanowi obszar "produkcji leśnej". Stanowisko takie zostało wyrażone w orzeczeniach sądów administracyjnych, ( patrz: wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 26 października 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 1790/17, Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 grudnia 2019 r., naczelnego Sadu Administracyjnego z 12 grudnia 2025 r. sygn. akt I OSK 1092/18, I OSK 698/24 Stanowisko w nich zaprezentowane skład orzekający w rozpoznawanej sprawie podziela i przyjmuje za własne. Przyjąć zatem należy, że sporna działka spełnia przesłanki ustawowe uznania ją za las. Odnosząc się z kolei do kryterium powierzchni i charakteru terenu objętego uproszczonym planem urządzenia lasu, wskazać należy, że planem tym objęte zostały działki, których łączna powierzchnia przekracza kryterium ustawowe. Kwestią sporną pomiędzy orzekającymi w sprawie organami a skarżącym pozostaje kwestia czy teren objęty uproszczonym planem urządzenia lasu, stanowi zwarty kompleks. Zauważyć należy, że zwarty kompleks nie jest w ustawie o lasach zdefiniowany jako odrębna definicja legalna. Zgodnie ze słownikowym rozumieniem pojęcia "zwarty" odnosi się ono do osób, elementów bądź przedmiotów znajdujących się bardzo blisko siebie albo obiektów składających się z elementów bardzo dobrze pasujących do siebie. Uznać zatem należy, że za zwarty kompleks leśny nie można uznać obszaru leśnego złożonego z oddzielonych od siebie enklaw leśnych położonych wśród terenów o odmiennym charakterze. Jednocześnie przyjąć należy, że określony obszar leśny nie traci charakteru zwartego na skutek występowania na nim enklaw terenów o charakterze nieleśnym. Zakaz taki nie wynika bowiem wprost z żadnego przepisu ustawy o lasach. Oznacza to, że fakt istnienia na obszarze objętym projektem uproszczonego planu urządzenia lasu enklaw w postaci działek o charakterze innym niż leśny nie powoduje, że nie może on zostać uznany za zwarty obszar leśny (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 lutego 2026 r. sygn. akt I OSK 1334/24). Mając powyższe na uwadze przyjąć należy, że działka jako mająca charakter lasu i wchodząca w skład zwartego kompleksu leśnego o powierzchni przekraczającej 10 ha mogła zostać objęta projektem uproszczonego planu urządzenia lasu. Odnosząc się natomiast do zarzutu skarżącego odnośnie wprowadzenia działki do UPUL przez aneks, Sąd podzielił stanowisko organów, że jest ono jest dopuszczalne i zasadne, jeśli zmienił się jej stan (np. z gruntów rolnych na leśne). Zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy o lasach zmiana uproszczonego planu urządzenia lasu może być dokonana aneksem, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4 oraz zachowaniem przepisów art. 22 Zatem włączenie nowych działek uznanych za leśne do istniejącego uproszczonego planu urządzenia lasu może nastąpić za pomocą aneksu, z zachowaniem procedur przewidzianych dla tworzenia samego planu głównego (w tym uzyskania opinii nadleśniczego). Na całej działce o powierzchni 0,4900 ha znajduje się roślinność o charakterze leśnym. Dodatkowo działka ta graniczy bezpośrednio z działką o numerze ewidencyjnym [...], arkusz mapy 1, obręb [...], gmina [...] na której znajduje się również roślinność o charakterze leśnym, dając łącznie powierzchnię 1,23 ha. Jak słusznie zauważyły organy jeżeli w jednym obrębie zlokalizowany jest las o powierzchni ponad 10 ha oraz lasy spełniające kryteria art. 3 ustawy o lasach, ale o powierzchni mniejszej niż 10 ha i nie stanowią one zwartego kompleksu leśnego (nie przylegają do lasów o powierzchni ponad 10 ha różnej własności), to sporządza się jeden uproszczony plan urządzenia lasu dla całego obrębu. Jest to uzasadnione z punktu widzenia prowadzonej racjonalnej gospodarki leśnej oraz nadzoru, jaki starosta sprawuje wobec lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa. W tym miejscu wskazać należy, że ustawa o lasach określa w szczególności zasady zachowania, ochrony i powiększania zasobów leśnych oraz zasady gospodarki leśnej w powiązaniu z innymi elementami środowiska i z gospodarką narodową (art. 1 ust. 1 pkt 1). Skoro zatem celem gospodarki leśnej jest zachowanie, powiększanie i ochrona terenów leśnych, to z uwzględnieniem tych celów należy interpretować przepisy ustawy o lasach. Nie ma zatem w ocenie Sądu podstaw, by kwestionować ustalenia organów administracji w zakresie obejmującym stwierdzenie, że grunt stanowiący działkę o numerze ewid. [...] spełnia kryteria powierzchniowe i przyrodnicze, które – razem z kryterium przeznaczenia - determinują zakwalifikowanie go jako lasu. W ocenie Sądu nie budzi też wątpliwości w okolicznościach przedmiotowej sprawy spełnienie kryterium przeznaczenia gruntu - stanowiącego działkę nr ewid.[...] - do produkcji leśnej. Okoliczność podnoszona przez skarżącego, że przedmiotowa nieruchomość została nabyta przez stronę jako nieruchomość rolna i w ewidencji gruntów i budynków figuruje jako grunt rolny, nie ma znaczenia dla oceny dopuszczalności objęcia działki uproszczonym planem urządzenia lasu. Zgodnie z art. 19 ust.2 u.o.l. uproszczone plany urządzenia sporządza się dla lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa. Przepis ten wiąże obowiązek sporządzenia uproszczonego planu urządzenia lasu z charakterem gruntu jako lasu oraz jego statusem własnościowym, a nie ze sposobem w jaki właściciel nabył nieruchomość ani z jego zamiarem, co do sposobu jej wykorzystywania. Dla powstania obowiązku objęcia nieruchomości uproszczonym planem urządzenia nie ma znaczenia, czy w chwili jej nabycia w drodze czynności cywilnoprawnej nieruchomość określana była jako rolna. Nie można również przyjąć, że samo oznaczenie działki w ewidencji gruntów i budynków jako grunty orne RVI, przesądza o możliwości objęcia jej uproszczonym planem urządzenia lasu. Z art. 20 ustawy o lasach wynika bowiem, że w ewidencji gruntów i budynków uwzględnia się ustalenia planów urządzenia lasu i uproszczonych planów urządzenia lasu dotyczące granic i powierzchni lasu. Oznacza to, ze relacja pomiędzy UPUL, a ewidencją gruntów nie jest jednostronna - ustalenia planu znajdują następnie odzwierciedlenie w ewidencji. W konsekwencji decydujące znaczenie ma obiektywny status gruntu w świetle przepisów o lasach, a nie subiektywne przekonanie właściciela, co do charakteru nieruchomości ani sposób jej nabycia. Istotne jest ustalenie czy nieruchomość spełnia przesłanki uznania jej za las w rozumieniu ustawy o lasach. Przeciwny pogląd prowadziłby bowiem do sytuacji, w której samo wcześniejsze oznaczenie gruntu w ewidencji gruntów i budynków uniemożliwiałoby zastosowanie przepisów o lasach, podczas gdy ustawodawca przewidział możliwość uwzględnienia ustaleń UPUL w ewidencji gruntów i budynków. Mając zatem na uwadze definicję lasu zawartą w art. 3 ustawy o lasach wskazać należy, że dane z ewidencji gruntów i budynków nie przesądzają o tym czy mamy do czynienia z lasem. W tej mierze bowiem oceny należy dokonywać w świetle tej definicji, co organy w niniejszej sprawie uczyniły. Zauważyć również należy, że ustawowa definicja lasu nie odwołuje się także do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Oznacza to, że to nie dokumentacja planistyczna przesądza o uznaniu określonego terenu za las (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 1092/18). Kwestia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w ustawie o lasach co do zasady wiązana jest z problematyką przeznaczenia określonych gruntów do zalesienia. Ponadto w myśl art. 20 ust. 1 ustawy o lasach to miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego muszą uwzględniać postanowienia planów urządzenia lasu. Oznacza to w tym ujęciu, że gospodarka leśna ujęta w planach urządzenia lasów wyprzedza postanowienia dokumentów planistycznych. W tym zakresie należało przyznać rację skarżącemu. W związku z powyższym nie do końca można zgodzić się z SKO, że o kwalifikacji prawnej gruntu nie rozstrzyga rodzaj znajdującej się na niej roślinności ( czy nawet jej brak), ale przeznaczenie do produkcji rolnej oraz ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zauważyć jednakże należy, że argument SKO nie jest okolicznością decydującą o uznaniu przez ten Sąd, że działka należąca do skarżących może zostać objęta uproszczonym planem urządzenia lasu, a zatem to stwierdzenie SKO w okolicznościach niniejszej sprawy nie może uzasadniać uchylenia zaskarżonej decyzji, której rozstrzygnięcie jest trafne. W świetle powyższych wywodów za niezasadne należało uznać zarzuty związane z niezasadnym objęciem spornej działki uproszczonym planem urządzenia lasu. Organy obu instancji oparły swoje rozstrzygnięcia na kompletnym materiale dowodowym, dokonując jego właściwej oceny przyjmując, że sporna działka stanowi las w rozumieniu przepisów ustawy o lasach. Mając to wszystko na względzie Sąd doszedł do przekonania o niezasadności skargi. W związku z tym Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 27 lutego 2026
- Symbol z opisem
- 6161 Lasy oraz zalesianie gruntów rolnych
- Skarżony organ
- Samorządowe Kolegium Odwoławcze
- Sędziowie
- Izabela Bąk-Marciniak /przewodniczący/ Monika Świerczak /sprawozdawca/ Tomasz Grossmann
Powiązane dokumenty
Sygnatura: IV SA/Wa 2782/25 · 29 lipca 2026
Wyrok WSA w Warszawie z 29 lipca 2026 r., IV SA/Wa 2782/25 – lasy oraz zalesianie gruntów rolnych
Sygnatura: II SA/Bk 396/26 · 28 lipca 2026
Wyrok WSA w Białymstoku z 28 lipca 2026 r., II SA/Bk 396/26 – lasy oraz zalesianie gruntów rolnych
Sygnatura: I OSK 2101/24 · 9 lipca 2026
Wyrok NSA z 9 lipca 2026 r., I OSK 2101/24 – lasy oraz zalesianie gruntów rolnych
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny