III SA/Po 311/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędzia WSA Maciej Busz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 maja 2026 r. sprawy ze skargi H. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 listopada 2025 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu prawomocnym wyrokiem z dnia 12 czerwca 2025 r. w sprawie o sygn. akt IV SA/Po 254/25 uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 stycznia 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji podziałowej, wydanej przez kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia 03 października 1996 r. znak [...] dotyczącej podziału działki [...] w S. . Uchylona decyzja SKO w [...] odnosiła się do odmowy stwierdzenia nieważności decyzji wydanej na podstawie art. 10 ust. 1, 3 i 5 oraz art. 55 i 56 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (tekst jednolity: Dz.U. z 1991r. Nr 30, poz.127 z póź. zm., dalej jako u.g.g.w.) oraz art. 104 i 127 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 1980r., Nr 9 poz.26 z póź. zm., dalej jako k.p.a.), którą Kierownik Urzędu Rejonowego w [...] w dniu 03 października 1996 r. po rozpatrzeniu podania z dnia 1 października 1996r. Zarządu Gminy [...], H. W., J. S., Spółdzielni w S. o zatwierdzenie projektu podziału, zatwierdził projekt podziału nieruchomości położonych w miejscowości S., gm. [...], oznaczonych w ewidencji gruntów: obręb [...], ark. mapy 1, działki: - [...] o powierzchni 70900 m2 zapisanej w księdze wieczystej [...] jako własność H. W., - [...] o powierzchni 43803 m2 zapisanej w księdze wieczystej [...] jako własność J. S. - [...] o powierzchni 31975 m2 zapisanej w księdze wieczystej [...] jako własność Spółdzielni w S. , - [...] o powierzchni 72800 m2 zapisanej w księdze wieczystej [...] Gminy [...]. Organ wskazał, że z dniem, w którym decyzja stanie się ostateczna grunty wydzielone pod ulicę stanowić będą działki nr: [...] o powierzchni 3685 m2, [...] o powierzchni 696 m2, [...] o powierzchni 3024 m2, [...] o powierzchni 7570 m2, [...] o powierzchni 2284 m2, [...] o powierzchni 2347 m2, o łącznej powierzchni 19606 m2. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że zgodnie z ww. ustawą z dnia 29 kwietnia 1985 r. podział nieruchomości może nastąpić, jeżeli jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Uzasadniono, że przedmiotowe nieruchomości zgodnie z planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego Gminy [...], zatwierdzonym uchwałą Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia 18 grudnia 1992r. (Dz. U. Woj. [...]. Nr [...] poz. [...]) oraz z planem miejscowym zagospodarowania przestrzennego "terenów aktywizacji gospodarczej - sektor [...]", zatwierdzonym Uchwałą Rady Gminy z dnia 4 września 1996 r., Nr [...], przeznaczone są w zakresie wydzielonych działek: - [...], [...] i [...] pod aktywizację gospodarczą, - [...], [...], [...], [...], [...] i [...] pod drogę, - [...], [...], [...] i [...] pod uprawy polowe. Wnioskiem z 16 maja 2020 r. S. W., działając jako pełnomocnik H. W., wniósł o wydanie decyzji lub postanowienia o unieważnieniu decyzji podziałowej, wydanej przez kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia 03 października 1996 r. znak [...] dotyczącej podziału działki [...] w S. . Zarzucił, że decyzja ta została wydana bez podstawy prawnej i decyzja podziałowa: "została wydana jak plan miejscowy jeszcze nie był prawomocny. Plan miejscowy został prawomocny w dniu 03 grudnia 1996 r.". Samorządowe Kolegium Odwoławcze w decyzji z dnia 29 stycznia 2025 r., nr [...] odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia 03 października 1996 r. ([...]) w części dotyczącej zatwierdzenia podziału nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów, obręb [...], ark. mapy 1, działka nr [...]. Kolegium wyjaśniło, że wnioskodawca zasadnie wskazuje, że w dacie wydania decyzji nie obowiązywał plan miejscowy zatwierdzony uchwałą nr [...] Rady Gminy [...] z dnia 04 września 1996 r. (Dz. Urz. Woj. [...] z 1996 r. Nr [...], poz. [...]). Wbrew stanowisku wnioskodawcy nie można jednak uznać, że decyzja została wydana bez podstawy prawnej. Podstawą prawną decyzji nie był bowiem plan miejscowy, lecz przepisy ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, które wymagały aby podział nieruchomości był zgodny z planem miejscowym. Wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji można rozpatrzyć biorąc pod uwagę ewentualne rażące naruszenie art. 10 ust. 1 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, poprzez zatwierdzenie podziału nieruchomości pomimo niezgodności podziału z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W ocenie Kolegium taka sytuacja nie miała jednak miejsca. W dniu wydania decyzji obowiązywał plan szczegółowego zagospodarowania przestrzennego terenów aktywizacji gospodarczej przy trasie szybkiego ruchu nr [...] zatwierdzony uchwałą nr [...] Rady Gminy [...] z dnia 6 grudnia 1994 r. (Dz. Urz. Woj. [...] z 1994 r. Nr [...], poz. [...]). We wspomnianym na wstępie wyroku w sprawie o sygn. akt IV SA/Po 254/25, WSA w Poznaniu wskazał, że na tym etapie postępowania twierdzenia SKO w [...] były przedwczesne i miały one charakter hipotezy. Na podstawie zgromadzonych i przekazanych przez organ akt sprawy, Sąd nie miał bowiem możliwości prawidłowej weryfikacji tego, czy rzeczywiście nieruchomość nr [...], podzielona na działki [...] i [...] i przeznaczona pod drogi publiczne miała takie samo przeznaczenie we wskazanym planie miejscowym z 1994 r. i w błędnie powołanym planie miejscowym z 1996 r. Sąd polecił w ponownym postępowaniu dokonanie przez organ odwoławczy analizy akt sprawy i uzupełnienie ich o mapy w rozdzielczości pozwalającej na ich analizę. Ponadto organ zobowiązany został do oznaczenia na mapach graficznego stanu lokalizacji działki nr [...] (przed i po podziale) w wyraźny i szczegółowy sposób, pozwalający na proste ustalenie tego, czy podział nieruchomości dokonany w decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z 03 października 1996 r. był zgodny z ustaleniami planu miejscowego z 1994 r., obowiązującego w momencie wydania decyzji podziałowej. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało w dniu 26 listopada 2025 r. decyzję nr [...], w której działając na podstawie art. 1 i 2 ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 570) oraz art. 17 pkt 1, art. 156 § 1 pkt 2, art. 156 § 2, art. 157 § 1 i 2, art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej: "K.p.a.) 1. nie stwierdzono nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia 03 października 1996 r. ([...]) w przedmiocie zatwierdzenia podziału nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów, obręb [...], ark. mapy 1, działka nr [...], od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, 2. nie stwierdzono wydania z naruszeniem prawa decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia 03 października 1996 r. ([...]) w przedmiocie zatwierdzenia podziału nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów, obręb [...], ark. mapy 1, działka nr [...]. W uzasadnieniu Kolegium stwierdziło ponownie, że w dniu wydania decyzji obowiązywał plan szczegółowego zagospodarowania przestrzennego terenów aktywizacji gospodarczej przy trasie szybkiego ruchu nr [...] zatwierdzony uchwałą nr [...] Rady Gminy [...] z dnia 6 grudnia 1994 r. (Dz. Urz. Woj. [...] z 1994 r. Nr [...], poz. [...]). W planie tym nieruchomości objęte decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia 03 października 1996 r. ([...]) miały takie same przeznaczenie jak w planie miejscowym zatwierdzonym uchwałą nr [...] Rady Gminy [...] z dnia 04 września 1996 r. (tereny aktywizacji gospodarczej i drogi). Organ wskazał, że wynika to wprost z kopii fragmentu załącznika graficznego uchwały nr [...] z zaznaczoną granicą istniejącej wtedy działki nr [...] w S. , przekazanej przez Wójta Gminy [...] pismem z dnia 05 listopada 2025 r. Z powyższego wynika, że w uzasadnieniu przedmiotowej decyzji Kierownik Urzędu Rejonowego w [...] błędnie odwołał się do zgodności podziału nieruchomości z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który jeszcze nie obowiązywał. Nie miało to jednak znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, biorąc pod uwagę że w dniu wydania decyzji obowiązywał inny plan miejscowy (zatwierdzony uchwałą nr [...]), z którym podział nieruchomości zatwierdzony decyzją był zgodny. Dalej Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 156 § 2 K.p.a. w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 1491; dalej jako "ustawa zmieniająca"), nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy zmieniającej, do postępowań administracyjnych w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą. Stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 03 października 1996 r. ([...]) nie było zatem możliwe, gdyż od dnia jej doręczenia upłynęło dziesięć lat. Zgodnie z art. 158 § 2 K.p.a., nie można stwierdzić nieważności decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 156 § 2 K.p.a., organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności decyzji. Ponieważ dokonane ustalenia pozwalają na stwierdzenie, że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia 03 października 1996 r. ([...]) nie jest obarczona wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., Kolegium stwierdziło, że przedmiotowa decyzja nie została wydana z naruszeniem prawa. Skargę na powyższą decyzję SKO w [...] z dnia 26 listopada 2025 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu H. W. zarzucając jej: I. Naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik postępowania, tj. naruszenie: 1) art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 1960 Nr 30, poz. 168 t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., zwanej dalej "k.p.a.") w zw. z art. 10 ust. 1, 3, 5 w zw. z art. 55 i 56 ustawy o gospodarce nieruchomościami gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości z dnia 29 kwietnia 1985 roku (Dz.U. 1991 Nr 30, poz. 127, (zwanej dalej "u.g.n.") poprzez wydanie decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji w sytuacji, gdy w sprawie wystąpiła przesłanka w postaci wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa, tj. oparcie decyzji na nieobowiązującym w chwili wydania decyzji planie miejscowym, co stanowi rażące naruszenie prawa, 2) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez: zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz przyjęcie ustaleń nieznajdujących potwierdzenia w materiale dowodowym, w sytuacji gdy z załącznika graficznego (plansza C) planu szczegółowego zagospodarowania przestrzennego terenów aktywizacji gospodarczej przy trasie szybkiego ruchu nr [...], zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Gminy [...] z dnia 6 grudnia 1994 r., zwanego dalej "planem miejscowym z 1994 r." nie wynika wprost przeznaczenie działek nr [...] i [...] na drogi publiczne, niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, polegającego na przyjęciu, że działka nr [...] podzielona na działki nr [...] i [...] miały w planie miejscowym z 1994 r. takie samo przeznaczenie jak w błędnie przywołanym w decyzji - planie miejscowym z 1996 r., mimo iż z planu miejscowego z 1994 r. nie wynika wprost przeznaczenie całej działki nr [...] na drogi publiczne, dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego, polegające na uznaniu, iż działka nr [...], podzielona na działki nr [...] i [...] miała w planie z 1994 r. przeznaczenie pod drogi publiczne, mimo iż materiał dowodowy nie pozwalał na jednoznaczne ustalenie takiego przeznaczenia, a w efekcie uznanie, iż zachodzi zgodność dokonanego decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia 03.10.1996 r. ([...]) podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego z 1994 r., a tym samym ustalenie, iż nie doszło do rażącego naruszenia prawa. Z uwagi na powyższe, Skarżąca wniosła na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) i c) P.p.s.a. o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu Skarżąca podniosła, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze błędnie uznało w decyzji z dnia 26 listopada 2025 r., że zatwierdzenie podziału nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów, obręb [...], ark. mapy 1, działka nr [...], dokonane decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia 3 października 1996 roku (znak sprawy: [...]) pomimo, niezgodności podziału z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, nie stanowiło rażącego naruszenia prawa. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 października 2023 r. w sprawie o sygn. akt II OSK 1211/22: "Z utrwalonego w orzecznictwie sądowoadministracyjnym stanowiska wynika, że o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Ponadto w sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Zatem wyeliminowanie ostatecznej decyzji administracyjnej z obrotu prawnego, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa powinno następować tylko w okolicznościach. Oznacza to, że wbrew stanowisku skarżącego kasacyjnie, o rażącym naruszeniu prawa przesądza nie duża skala naruszeń, ale ich oczywistość i waga." W niniejszej sprawie, zdaniem Skarżącej, nie ma wątpliwości, że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia 3 października 1996 r., w sposób oczywisty naruszyła prawo z uwagi na treść art. 10 ust. 1 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, który stanowi, że "podział nieruchomości może nastąpić, jeżeli jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego". Decyzja ta została bowiem oparta na nieobowiązującej w tym czasie treści miejscowego planu, zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Gminy [...] z dnia 4 września 1996 r. Kierownik Urzędu Rejonowego w [...] nie ustalił tym samym prawidłowo obowiązującego planu, który określałby sposób przeznaczenia dzielonej działki nr [...]. Bez znaczenia pozostaje w tym miejscu, przywoływany przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, miejscowy plan z 1994 r., obowiązujący w dacie wydania przedmiotowej decyzji dot. podziału nieruchomości, z uwagi na fakt, iż ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie można jednoznacznie wywnioskować, że przewiduje on przeznaczenie nieruchomości gruntowej nr [...], podzielonej na działki nr [...] i [...] na drogi publiczne. Powyższe dyskwalifikuje, zatem przyjęcie planu miejscowego z 1994 r. jako podstawę zatwierdzenia podziału nieruchomości. W ocenie Skarżącej, organ nie zastosował się do wskazań Sądu wynikających z wyroku w sprawie o sygn. akt IV SA/Po 254/25. Poza zaznaczeniem granic działki nr [...] - przed podziałem, fragmenty mapy wciąż nie pozwalają na jednoznaczne określenie, że powstałe w wyniku podziału działki miały przeznaczenie pod drogi publiczne. Powyższe w sposób oczywisty przedstawia, iż organ nie dokonał wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego. Pomimo braku jednoznacznych ustaleń planistycznych, przyjął bezkrytycznie istnienie zgodności przeznaczenia, nie dysponując ku temu wystarczającym materiałem dowodowym. Tym samym organ oparł swoje rozstrzygnięcie wyłącznie na przypuszczeniach, co bezsprzecznie stanowi naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. Zgodnie natomiast z art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej dokonuje oceny dowodów według zasad logiki i doświadczenia życiowego, przy czym ocena ta nie może mieć charakteru dowolnego. W niniejszej sprawie zdaniem H. W. organ uznał za ustalone, że działki nr [...] i [...] miały w planie z 1994 r. przeznaczenie tożsame z przeznaczeniem wynikającym z planu z 1996 r., mimo że w aktach spawy brakuje dokumentów na jednoznaczne potwierdzenie tego faktu. Przyjęcie określonego przeznaczenia terenu w sytuacji, gdy nie da się go wywieść wprost z planu miejscowego, stanowi zatem dowolną ocenę materiału dowodowego, sprzeczną z przytoczonym wyżej art. 80 k.p.a. Nie sposób nie zauważyć również, że uzasadnienie zaskarżonej decyli nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a., albowiem organ nie wskazał, jakie konkretne ustalenia planu miejscowego z 1994 r. pozwoliły mu przyjąć, że przedmiotowe działki były przeznaczone pod budowę dróg publicznych. Organ ograniczył się wyłącznie w tym zakresie do lakonicznego odniesienia do fragmentu załącznika graficznego, z którego de facto te ustalenia wprost nie wynikają. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w treści zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na wezwanie WSA w Poznaniu organ odwoławczy dodatkowo nadesłał uchwałę nr [...] Rady Gminy [...] z dnia 6 grudnia 1994 r. (Dz. Urz. Woj. [...] z 1994 r. Nr [...], poz. [...]) w części tekstowej i graficznej wraz z legendą, z zaznaczonym terenem - działki nr ewid.[...] przed podziałem i [...], [...] i [...] i [...] po podziale, obręb [...], arkusz 1, gm. [...]. Pismo przewodnie wraz z załącznikami zostało doręczone pełnomocnikowi Skarżącej (k. 115 akt sąd.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga okazała się niezasadna. Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 334) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej jako: "P.p.s.a."). Przy czym, podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Nadto, Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 133 § 1 P.p.s.a. wydaje wyrok na podstawie akt sprawy, przez które rozumieć należy przedstawione Sądowi akta administracyjne oraz akta sądowe. Dokonując tak rozumianej kontroli, Sąd doszedł do wniosku, że zaskarżona decyzja SKO w [...] z 26 listopada 2025 R. odpowiada prawu, a ustalenia faktyczne dokonane przez organ stały się podstawą do wydania wyroku przez Sąd, który przyjął je jako własne. W pierwszej kolejności wskazać należy, że w niniejszej sprawie wydany został prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 czerwca 2025 r., sygn. akt IV SA/Po 254/25. W myśl art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przez "ocenę prawną" rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w rozpoznanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie, jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał dany akt, zostało uznane za błędne, bądź za prawidłowe. Natomiast "wskazania co do dalszego postępowania" dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpatrzenia sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (zob. A. Kabat (w:) B. Dauter i in., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2018, uw. 3 i 5 do art. 153). W świetle cytowanego art. 153 P.p.s.a. zarówno organ administracji publicznej ponownie rozpoznający sprawę, jak i wojewódzki sąd administracyjny, są, co do zasady, związani oceną prawną i wskazaniami wyrażonymi we wcześniejszym, prawomocnym wyroku. Utrata mocy wiążącej takich ocen i wytycznych następuje jedynie wyjątkowo: przede wszystkim w razie wzmiankowanej w art. 153 P.p.s.a. zmiany stanu prawnego, powodującej, że pogląd sądu stanie się nieaktualny; a ponadto w razie zmiany, po wydaniu orzeczenia sądowego, istotnych okoliczności faktycznych, bądź też na skutek wzruszenia orzeczenia zawierającego ocenę prawną w przewidzianym do tego trybie (por. A. Kabat (w:) B. Dauter i in., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2018, uw. 9 do art. 153). Przepis art. 153 P.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże ich w sprawie (por. wyrok NSA z dnia 21 marca 2014 r., I GSK 534/12, LEX nr 1487724, wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2015 r., II FSK 1404/13, LEX nr 1774161). Związanie sądu administracyjnego oznacza, że - co do zasady, gdy nie wystąpią przewidziane w powyższym przepisie wyjątki - nie może on w przyszłości, orzekając w tej samej sprawie, formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz jest zobowiązany do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania (wyrok NSA z dnia 21 marca 2014 r., I GSK 534/12, LEX nr 1487724). Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie było rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiające stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia 03 października 1996 r. ([...]) w części dotyczącej zatwierdzenia podziału nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów, obręb [...], ark. mapy 1, działka nr [...] (pkt 1) oraz odmawiające stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa w części zatwierdzenia podziału działki nr [...] (pkt 2). Przy czym, Sąd podkreśla, że wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji odnosił się wyłącznie do części decyzji dotyczącej podziału nieruchomości H. W., czyli działki nr [...]. Decyzja z 03 października 1996 r. została wydana na podstawie art. 10 ust. 1, 3, 5 oraz art. 55 i art. 56 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 z późn. zm.), k. 15 akt adm. Zgodnie z art. 10 ust. 1 tej ustawy podział nieruchomości mógł nastąpić jeżeli był zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Należy wskazać, że zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Odnosząc się w pierwszej kolejności do spełnienia warunków przepisu art. 153 P.p.s.a. wskazać należy, że Sąd uprzednio rozpoznający sprawę prawomocnie przesądził, że wnioskodawca zasadnie wskazał, że w dacie wydania decyzji nie obowiązywał plan miejscowy zatwierdzony uchwałą nr [...] Rady Gminy [...] z dnia 04 września 1996 r. (Dz. Urz. Woj. [...] z 1996 r. Nr [...], poz. [...]). Zgodnie z § 5 ww. uchwały weszła ona w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa [...], co nastąpiło w dniu 18 listopada 1996 r. Tym samym decyzja z 3 października 1996 r. nie mogła opierać się na ustaleniach tego aktu prawa miejscowego, ponieważ w momencie wydania decyzji z 03 października 1996 r. ww. plan miejscowy jeszcze nie obowiązywał. Okoliczność ta w istocie nie była w sprawie sporna, co przyznał także organ. W ocenie Sądu uprzednio rozpoznającego sprawę jednak, wbrew stanowisku wnioskodawcy, nie można uznać, że decyzja została wydana bez podstawy prawnej. Podstawą prawną decyzji nie był bowiem plan miejscowy, lecz przepisy ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, które wymagały, aby podział nieruchomości był zgodny z planem miejscowym. Sąd wskazał, że słusznie przyjęło Kolegium, że wniosek o stwierdzenie nieważności tej decyzji można rozpatrzyć biorąc pod uwagę ewentualne rażące naruszenie art. 10 ust. 1 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, poprzez zatwierdzenie podziału nieruchomości pomimo niezgodności podziału z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Sąd wskazał, że hipotetycznie w sytuacji odwołania się w uzasadnieniu decyzji do zgodności podziału nieruchomości z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który jeszcze nie obowiązywał, można uznać, że nie stanowi to rażącego naruszenia art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, o ile faktycznie w dniu wydania decyzji obowiązywał inny plan miejscowy, z którym podział nieruchomości zatwierdzony taką decyzją był zgodny, tj. w tym wypadku plan szczegółowego zagospodarowania przestrzennego terenów aktywizacji gospodarczej przy trasie szybkiego ruchu nr [...], zatwierdzony uchwałą nr [...] Rady Gminy [...] z dnia 6 grudnia 1994 r. (Dz. Urz. Woj. [...] z 1994 r. Nr [...], poz. [...], zwany dalej: "planem miejscowym z 1994 r."). W tym miejscu wskazać wiec należy, że z uwagi na treść art. 153 P.p.s.a. zarzuty Skarżącej w tym zakresie, odnoszące się do tego, że już samo powołanie się na nieobowiązujący w dacie wydania decyzji miejscowy plan stanowi o konieczności stwierdzenia nieważności decyzji, są bezzasadne. Dalej Sąd wskazał, że na podstawie zgromadzonych i przekazanych przez organ akt sprawy, nie ma możliwości prawidłowej weryfikacji tego, czy rzeczywiście nieruchomość nr [...], podzielona na działki [...] i [...] przeznaczone pod drogi publiczne oraz na działkę [...] przeznaczoną pop aktywizację gospodarczą miała takie samo przeznaczenie we wskazanym planie miejscowym z 1994 r. i w błędnie powołanym planie miejscowym z 1996 r. Sąd polecił dokonanie analizy akt sprawy i uzupełnienie ich o mapy w rozdzielczości pozwalającej na ich analizę. Ponadto organ oznaczyć miał na mapach graficznie stan lokalizacji działki nr [...] (przed i po podziale) w wyraźny i szczegółowy sposób pozwalający na proste ustalenie tego, czy podział nieruchomości dokonany w decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z 03 października 1996 r. był zgodny z ustaleniami planu miejscowego z 1994 r., obowiązującego w momencie wydania decyzji z 03 października 1996 r. Skarżąca w skardze zarzuca, że mimo ponownie przeprowadzonego postępowania przed SKO w [...] nadal nie sposób zweryfikować przeznaczenia działek w planie miejscowym z 1994 r. W świetle zgromadzonych akt sprawy Sąd nie podziela stanowiska Skarżącej. W ponownym prowadzonym postępowaniu Wójt Gminy [...] przekazał pismem z dnia 5 listopada 2025 r. kopię fragmentu załącznika graficznego uchwały nr [...] z zaznaczoną na fioletowo granicą istniejącej wtedy działki nr [...] w S. (k. 12-15 akt adm. II inst.). Okoliczność tą, celem precyzyjnego zweryfikowania, potwierdził dodatkowo organ odwoławczy przesyłając na wezwanie Sądu uchwałę nr [...] w części tekstowej i z fragmentem załącznika graficznego do tejże uchwały z zaznaczonymi granicami działek nr [...] - [...] w S. , które powstały w wyniku podziału działki nr [...] (k. 56 - 100 akt sąd.). Z analizy powyższych dokumentów wynika, że działki nr [...] i [...] zostały przeznaczone w planie miejscowym z 1994 r. pod drogi, tj. zostały przeznaczone na ten sam cel co w powołanym w decyzji organu I instancji planie miejscowym z 1996 r. Na załączniku graficznym działka nr [...] znajduje się na terenie oznaczonym symbolem "KL2(KL2a)", natomiast działka nr [...] na terenie oznaczonym symbolem "KL4" (k. 12-14 akt adm., k. 98 i 100 akt sąd.). Z części tekstowej uchwały wynika, że oznaczenia "KL" to oznaczenia układu zbiorowo-drogowego – zbioru ulic klasy lokalnej (k. 71 akt sąd.). Słusznie, więc organ odwoławczy uznał, że w tym planie miejscowym nieruchomości objęte decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia 03 października 1996 r. ([...]), a konkretnie działki nr [...] i [...] powstałe z podziału działki nr [...] należącej do H. W., miały takie samo przeznaczenie, jak w planie miejscowym zatwierdzonym uchwałą nr [...] Rady Gminy [...] z dnia 04 września 1996 r. (KL - drogi). Nadto, w dacie wydania decyzji z 03 października 1996 r. obowiązywał plan szczególny z 1994 r., z którego treści wynika, że tereny wydzielonych działek [...] i [...] także w tym planie znajdowały się na terenie układu drogowo-ulicznego oznaczonego symbolem KL (ulic klasy lokalnej). Dodatkowo działka [...] przeznaczona w decyzji podziałowej pod aktywizację gospodarczą w planie szczegółowym z 1994 r. stanowi tereny 30.4AG sektora [...] (k. 12-14 akt adm., k. 40, 98 - 100 akt sąd.). Zatem powstały po podziale teren wydzielonej działki [...] także znajduje się na terenie przeznaczonym w planie pod aktywizację gospodarczą. Z powyższych względów, w ocenie Sądu zgodnie z art. 153 P.p.s.a. wykonane zostały wskazania wyroku WSA w Poznaniu z 12 czerwca 2025 r. (sygn. akt IV SA/Po 254/25), a nadto organ wykazał, że decyzja podziałowa z 03 października 1996 r. została wydana zgodnie z art. 10 ust. 1, 3 i 5 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości. Bak zatem podstaw do stwierdzenia nieważności zakwestionowanej części decyzji z 03 października 1996 r. W tym miejscu, Sąd uznał za zasadne odnieść się do sformułowania rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji z 26 listopada 2025 r. Zgodnie z art. 156 § 1 i § 2 K.p.a. oraz art. 158 § 2 K.p.a. zakończenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji może nastąpić przez wydanie którejś z następujących rodzajów decyzji: 1) odmawiającej stwierdzenia nieważności dotychczasowej decyzji, 2) stwierdzającej nieważność dotychczasowej decyzji, 3) stwierdzającej wydanie dotychczasowej decyzji z naruszeniem prawa, albo 4) umarzającej postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności dotychczasowej decyzji. Jeżeli po wszczęciu i przeprowadzeniu postępowania mającego na celu zbadanie, czy potwierdzą się wada lub wady dotychczasowej decyzji, które legły u podstaw wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności, okaże się, że decyzja ta nie jest nimi dotknięta, organ odmawia stwierdzenia nieważności decyzji. Podjęcie takiego rozstrzygnięcia wydaje się klarowne i oczywiste w odniesieniu do wszczęcia postępowania na wniosek strony (W. Chróścielewski [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, red. Z. Kmieciak, Warszawa 2019, art. 158). Skoro w niniejszej sprawie organ zasadnie nie stwierdził przesłanek przewidzianych w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. ani innych wskazanych w art. 156 § 1 K.p.a., to powinien wydać rozstrzygnięcie o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji. W ocenie Sądu rozstrzygnięcie organu w punkcie 1 zaskarżonej decyzji zostało błędnie sformułowane jako "nie stwierdza nieważności decyzji..." zamiast "odmawia stwierdzenia nieważności decyzji". Natomiast odnosząc się do pkt 2 zaskarżonej decyzji wskazać należy, że zgodnie z art. 156 § 2 K.p.a. nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Natomiast zgodnie z art. 158 § 2 K.p.a. jeżeli nie można stwierdzić nieważności decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 156 § 2 K.p.a., organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności decyzji. Z powyższych przepisów wynika zatem, że chodzi o sytuację, gdy organ stwierdzi podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji, ale z uwagi na upływ czasu nie stwierdza nieważności decyzji, tylko stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa wraz ze wskazaniem okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności decyzji. Dyspozycja przepisów art. 158 § 2 K.p.a. w zw. z art. 156 § 2 K.p.a. jest taka, że po dziesięciu latach od doręczenia decyzji organ ogranicza się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności decyzji, ale tylko w przypadku, gdy zasadne okazały się przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji. W niniejszej sprawie taka sytuacja jednak nie miała miejsca, bo organ uznał, że okoliczności stwierdzenia nieważności decyzji nie zaszły, zatem w istocie zbędne jest rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 2 zaskarżonej decyzji. Organ przyjął jednak, że był zobligowany do zawarcia rozstrzygnięcia odnoszącego się do treści powyższych przepisów mimo, że uznał, iż nie zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji. Podstaw takiego rozstrzygnięcia organu upatrywać należy w dosłownym odczytaniu stanowiska Sądu uprzednio rozpoznającego sprawę, wyrażonego w uzasadnieniu wyroku. Sąd ten wskazał, że przedmiotowa decyzja z 1996 r., abstrahując od dokonanych ustaleń, nie może zostać wyeliminowana z obrotu prawnego z uwagi na teść art. 156 § 2 w zw. z art. 158 § 2 K.p.a. Sąd podkreślił, że po 10 latach od doręczenia decyzji organ ogranicza się ewentualnie do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności decyzji. Zdaniem Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, powyższe naruszenia przepisów postępowania art. 156 § 2 w zw. z art. 158 § 2 K.p.a. nie mają istotnego wpływu na wynik sprawy. Zaskarżona decyzja co do swojej istoty odpowiada prawu. Z rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji wynika, że brak było przesłanek do stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia 03 października 1996 r. w zakresie działki nr [...]. Rozstrzygniecie zostało uzasadnione w jednoznaczny sposób i w wystarczającym zakresie zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a. Stanowisko organu wyrażone w decyzji znajduje także potwierdzenie i zostało udokumentowane zebranym w sprawie materiałem dowodowym, który nie budzi zastrzeżeń Sądu. Organ wykazał, że przeznaczenie terenów działek nr [...] i [...], a także nr [...] znajduje oparcie w planie miejscowym – miejscowym planie szczegółowym z 06 grudnia 1994 r. oraz że było takie samo, jak to w planie miejscowym z 1996 r. Zasadnie przyjął organ, że Kierownik Urzędu Rejonowego w [...] nie dopuścił się rażącego naruszenia prawa w decyzji z dnia 3 października 1996 r. co do działki [...] W tym stanie sprawy, wobec braku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, skarga okazała się nieuzasadniona. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił w całości, jak orzekł w wyroku. Sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a. przez trzech sędziów (art. 120 P.p.s.a.) w związku ze zgodnym wnioskiem stron w tym zakresie.