III SA/Po 307/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Sędzia WSA Monika Świerczak Protokolant sekretarz sądowy Małgorzata Kusiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi P. P. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 19 grudnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję w całości; 2. zasądza od Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego P. P. kwotę 997 zł (słownie złotych: dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Zaskarżoną decyzją z 19 grudnia 2025 r. ([...]) Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: WWINB lub organ II instancji), po rozpatrzeniu odwołania P. P. [a nie "Pocześnego", jak omyłkowo podaje WWINB w swej decyzji] (zwanego dalej: Skarżącym), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] z 20 października 2025 r. ([...]) o umorzeniu postępowania administracyjnego. Zaskarżona decyzja WWINB zapadła, jak wynika z jej uzasadnienia, w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Pismem z 12 stycznia 2025 r. Skarżący, jako właściciel nieruchomości przy ul. [...] [a nie "[...]", jak omyłkowo podaje WWINB (a niekiedy i PINB) w swej decyzji] nr [...] w P., wniósł do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta [...] (dalej: PINB lub organ I instancji) o przeprowadzenie kontroli na nieruchomości przy ul. [...] w P.. W piśmie tym poinformował o urządzeniach zamontowanych na kominie, w ścianie wspólnej budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej: klimatyzatorze i turbinie wiatrowej, a także o innych urządzeniach, które emitują hałas. W trakcie czynności kontrolnych przeprowadzonych na nieruchomości przy ul. [...] w dniu 2.4.2025 r. ustalono, że na kominie zlokalizowanym w obrębie ściany wspólnej budynków przy ul. [...] zainstalowane są: jednostka zewnętrza klimatyzatora, turbina powietrzna i antena RTV. Z wyjaśnień złożonych w trakcie kontroli przez właściciela nieruchomości, R. K., wynikało, że budynek wyposażony jest w instalację fotowoltaiczną. Właściciel okazał protokół okresowej kontroli przewodów kominowych z 10.2.2025 r. oraz protokół z pomiarów instalacji elektrycznej z 8.2.2025 r. W protokole kontroli wskazano, że dokonano oględzin całego budynku, w tym dachu, piwnicy i garażu. Przeprowadzone oględziny nie potwierdziły zainstalowania wewnątrz budynku urządzeń generujących hałas, o których mowa w piśmie Skarżącego z 12.1.2025 r. Wraz z e-mailem z 8.5.2025 r. Skarżący przesłał do PINB protokół z okresowej kontroli przewodów kominowych z 12.3.2025 r. dla budynku przy ul. [...], w którego "Uwagach" znalazł się zapis: "Na współdzielonym kominie zamontowany agregat klimatyzacji oraz turbina wiatrowa co jest niezgodne z obowiązującym dziennikiem ustaw – Dz.u. 74 & 19/4)". Zawiadomieniem z 18 czerwca 2025 r. PINB wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie urządzeń zainstalowanych na części wspólnej budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej na nieruchomościach przy ul. [...] w P. . W toku postępowania: - wezwano właściciela nieruchomości przy ul. [...], na podstawie art. 81c ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego (w skrócie: p.b.), do przesłania informacji o zainstalowanych urządzeń, w tym o mocy turbiny wiatrowej i urządzeń fotowoltaicznych, sposobie prowadzenia przewodów pomiędzy jednostką zewnętrzną klimatyzatora a jednostką lub jednostkami wewnętrznymi oraz sposobie prowadzenia przewodów elektrycznych i antenowych; - w odpowiedzi na wezwanie właściciel nieruchomości przy ul. [...] wyjaśnił, że przewody instalacyjne przeprowadzone zostały przez "drożne, ale nieczynne zaślepione kanały kominowe (które nie są podłączone z żadnymi pomieszczeniami domu)". Dostarczył również dokumenty, z których wynika, że zainstalowana turbina wiatrowa ma moc 0,6 kW, a moc zainstalowanych urządzeń fotowoltaicznych wynosi 5,0 kW. Ponadto dostarczył protokół okresowej kontroli przewodów kominowych z 10.2.2025 r. i szkic grup kominowych sporządzony przez autora ww. protokołu. Ze szkicu tego wynika, że w ścianie oddzielającej budynki przy ul. [...] znajduje się trzon kominowy z dwoma rzędami przewodów kominowych. Pięć przewodów znajduje się po stronie budynku nr [...] i pięć po stronie budynku nr [...]. W grupie kominowej na granicy obu budynków dwa z pięciu przewodów kominowych dla budynku nr [...] są czynne – jeden z nich wykorzystywany jest do wentylowania garażu, a drugi służy jako przewód dymowy dla kominka. Pozostałe trzy przewody kominowe nie są wykorzystywane; - pismem z 15.7.2025 r. PINB poinformował o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, z czego skorzystali P. P. i R. K.. Przywołaną na wstępie decyzją z 20.10.2025 r. PINB, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., umorzył "z urzędu w całości postępowanie administracyjne w sprawie urządzeń zainstalowanych na części wspólnej budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej na nieruchomościach przy ul. [...] w P.". Odwołanie od tej decyzji wniósł P. P., pismem z 5.11.2025 r. Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji – przywołaną na wstępie decyzją z 19.12.2025 r. – WWINB wyjaśnił w uzasadnieniu, że przedmiotem postępowania jest zainstalowanie urządzeń na części wspólnej budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej na nieruchomościach przy ul. [...] w P.. Jak wynika z ustaleń PINB, na kominie ww. budynków mieszkalnych w zabudowie szeregowej (część wspólna obiektów) zamontowano jednostkę zewnętrzną klimatyzatora, antenę telewizyjną i turbinę wiatrową oraz stwierdzono poprowadzenie przewodów elektrycznych instalacji fotowoltaiki wewnątrz przewodu kominowego. Ponadto na budynku nr [...] PINB stwierdził zainstalowanie urządzeń fotowoltaicznych, których moc wynosi 5,0 kW. Dalej WWINB podkreślił, że zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 28 ust. 1 p.b.: "Roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31." Następnie – przytoczywszy treść art. 29 ust. 4 pkt 3 [lit.] a i [lit.] c p.b. – organ II instancji stwierdził, że bezsprzecznie PINB ustalił, iż urządzenia będące przedmiotem niniejszego postępowania mają wysokość mniejszą niż 3 m, a łączna moc zamontowanej w latach 2020 i 2021 instalacji fotowoltaicznej wynosi 5 kW. Zatem ich zainstalowanie nie wymagało uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę ani zgłoszenia. Nie oznacza to jednak – jak dalej podkreślił PINB – że inwestycja może być prowadzona w sposób dowolny, gdyż zgodnie z uchwałą składu 7 sędziów NSA z 3.10.2016 r. o sygn. akt II OPS 1/16 (ONSAiWSA 2017, nr 1, poz. 2) do robót budowlanych i obiektów budowlanych, które nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę i nie są objęte obowiązkiem zgłoszenia, mogą być stosowane przepisy art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine p.b., a także art. 51 ust. 7 p.b., jeżeli roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine p.b. Odnosząc się do faktu poprowadzenia przewodów elektrycznych instalacji fotowoltaiki wewnątrz przewodu kominowego, WWINB zauważył, że w niniejszym przypadku nie powoduje to naruszenia przepisów techniczno-budowlanych. Z przedłożonego protokołu okresowej kontroli przewodów kominowych z 10.2.2025 r. wynika, że w kominie, na którym zainstalowane są sporne urządzenia, znajdują się trzy niewykorzystywane przewody, określone w tym protokole jako przewody awaryjne. Oznacza to, że przewody te nie są użytkowane i nie pełnią funkcji przewodu wentylacyjnego lub spalinowego. WWINB przychylił się do interpretacji przyjętej przez PINB, że w tej sytuacji nie dochodzi do naruszenia § 19 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych (w skrócie: rozporządzenie MSWiA). Zatem brak podstaw do zastosowania art. 48 oraz art. 50-51 p.b. Natomiast kwestie dotyczące naruszeń własności mogą stanowić przedmiot postępowania cywilnego przez sądami cywilnymi. Z kolei odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu, WWINB przypomniał, że PINB prowadził postępowanie w sprawie zainstalowania urządzeń na części wspólnej budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej na nieruchomościach przy ul. [...] w P., i w tym zakresie wydał rozstrzygnięcie. W konkluzji WWINB stwierdził, że organ I instancji właściwie uznał, że postępowanie administracyjne w sprawie ww. urządzeń jest bezprzedmiotowe, zarówno w aspekcie ich legalności, jak i zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na opisaną decyzję WWINB wniósł P. P., reprezentowany przez r. K., który – zarzuciwszy: I. mającą wpływ na wynik sprawy, obrazę przepisów prawa formalnego w postaci art. 6, art. 7, art. 80, art. 105 § 1 k.p.a. – przez niewłaściwą ich wykładnię i zastosowanie, w zakresie i w sposób wskazany w uzasadnieniu skargi; II. mającą wpływ na wynik sprawy, obrazę przepisów prawa materialnego w postaci: 1. art. 3 pkt 11, art. 29 ust. 1 pkt 10, art. 29 ust. 3 pkt 1"c", art. 29 ust. 3 pkt 2"b" oraz art. 30 ust. 2a pkt 3 p.b. – przez ich pominięcie i niezastosowanie; 2. art. 3 pkt 7, art. 29 ust. 3 pkt 3, art. 29 ust. 4 pkt 3, art. 29 ust. 4 pkt 3a oraz art. 30 ust. 2a pkt 3 p.b. – przez ich pominięcie i niezastosowanie; 3. § 20 rozporządzenia MSWiA – przez jego pominięcie i niezastosowanie; 4. § 235 ust. 2 i 3, § 323 ust. 1 i 2, § 326 ust. 1 oraz § 327 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r. poz. 1225; w skrócie: rozporządzenie MI) – przez jego pominięcie i niezastosowanie; a dodatkowo, podniósłszy także naruszenie interesu prawnego strony skarżącej, wynikające z dokuczliwości odczuwanych wibracji i hałasu przez Skarżącego i jego rodzinę w budynku nr [...], i szkód z tym związanych – wniósł o: (i) uchylenie zaskarżonych decyzji w całości, (ii) zasądzenie od organu II instancji na rzecz Skarżącego zwrotu poniesionych przez niego w sprawie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi jej autor podniósł, że: - organowi I instancji zostały zgłoszone nie tylko nieprawidłowości w zakresie zainstalowania i oddziaływania urządzeń zainstalowanych na części wspólnej budynków mieszkalnych nr [...], lecz także wybudowanie bez wymaganego pozwolenia na budowę kondygnacji piwnicy w budynku mieszkalnym nr [...] i naruszenie tym samym konstrukcji budynku mieszkalnego nr [...], skutkujące osadzaniem tego budynku – czym się w ogóle organa I i II instancji nie zajęły. W tym też zakresie strona skarżąca podniosła zarzut obrazy przez organy obu instancji art. 105 § 1 k.p.a., w tym sensie, że brak jest wyraźnego stwierdzenia, iż decyzja o umorzeniu powstępowania administracyjnego jest decyzją częściową; - organa I i II instancji dokonały wadliwej oceny prawnej art. 29 p.b., w części dotyczącej klimatyzatora i turbiny wiatrowej, nie uwzględniając unormowań ust. 3 pkt 1"c" i pkt 2"b" tego artykułu. W ocenie strony skarżącej z przepisów tych wyraźnie wynika, iż wykonanie zarówno instalacji fotowoltaicznej, jak i turbiny wiatrowej wraz z przynależną do niej instalacją (stanowiące składniki sieci elektroenergetycznych budynku mieszkalnego nr [...]) wymagało zgłoszenia tychże robót do organu administracji architektoniczno-budowlanej. Organ I instancji nie stwierdził zaś, aby właściciel budynku nr [...] takich zgłoszeń dokonał; - dokonując tego rodzaju zgłoszenia – stosownie do treści art. 30 ust. 2"a" pkt 3 p.b. w zw. z art. 3 pkt 11 p.b. i § 20 rozporządzenia MSWiA – właściciel budynku nr [...] powinien był załączyć zgodę właściciela budynku nr [...] na zainstalowanie elementów instalacji fotowoltaicznej, turbiny wiatrowej, klimatyzatora i anteny RTV na ścianie i kominie stanowiącej współwłasność obu nieruchomości, na których budynki te się znajdują. Organy obu instancji, z obrazą ww. przepisów prawa, faktu tego nie uwzględniły, odsyłając w tym zakresie Skarżącego na drogę postępowania sądowego do sądu powszechnego; - organa I i II instancji nie wzięły pod uwagę nieprawidłowości wykonania i montażu instalacji fotowoltaicznej, turbiny wiatrowej oraz klimatyzacji na dachu budynku mieszkalnego nr [...] pod kątem zagrożeń pożarowych oraz wymogów, jakie w tym zakresie stwarzają przepisy prawa budowlanego, albowiem: a) wszystkie te instalacje są obiektami palnymi; b) umieszczone zostały na kominie, stanowiącym element składowy ściany działowej budynków mieszkalnych nr [...]; c) z treści § 235 ust. 2 i 3 rozporządzenia MI wynika, że od ściany działowej obu budynków, na dachu budynku mieszkalnego nr [...] winien być wydzielony pas o szerokości 1 m, na którym nie jest możliwe montowanie materiałów palnych - strona skarżąca kwestionuje także stanowisko organów obu instancji w zakresie ochrony przed hałasem skarżących. Z treści § 323 ust. 1 i 2, § 326 ust. 1 oraz § 327 ust. 2 rozporządzenia MI wynika, że właściciel budynku mieszkalnego nr [...] winien jest chronić właściciela budynku mieszkalnego nr [...] przed hałasem pochodzącym od "instalacji i urządzeń stanowiących techniczne wyposażenie budynku". Do instalacji tych oraz urządzeń zalicza się zarówno turbina wiatrowa, jak i klimatyzacja, której urządzenie wyrzutowe znajduje się na dachu budynku nr [...], zamontowane do komina wspólnego obu tych budynków. Organy I i II instancji powołują się w tym zakresie na wyniki kontroli przeprowadzonej przez w budynku nr [...] w roku 2025. W ocenie strony skarżącej jest to stanowisko niemiarodajne, albowiem: a) oba te urządzenia wydzielają drgania i hałasy (na które uskarża się Skarżący) w określonych warunkach atmosferycznych i pogodowych, które nie odpowiadały tym, jakie panowały w dacie przeprowadzonej kontroli; b) faktem powszechnie znanym jest, że zarówno wyrzutnie klimatyzatorów, jak i turbiny wiatrowe w trakcie swej pracy generują drgania i hałas, które w tym przypadku przez ścianę komina i ścianę działową przedostają się do wnętrza budynku mieszkalnego nr [...], stanowiąc niedozwoloną immisję akustyczną, na którą uskarża się Skarżący i jego rodzina. Ponadto autor skargi podniósł, że z § 327 ust. 2 rozporządzenia MI wynika, iż: "Instalacje i urządzenia, stanowiące techniczne wyposażenie budynku mieszkalnego, zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej, nie mogą powodować powstawania nadmiernych hałasów i drgań, utrudniających eksploatację lub uniemożliwiających ochronę użytkowników pomieszczeń przed ich oddziaływaniem". W tym też zakresie, zdaniem strony skarżącej, organa I i II instancji dokonały wadliwej oceny zebranego materiału dowodowego, z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów określonej w art. 80 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie. W piśmie procesowym z 13 marca 2026 r. pełnomocnik Skarżącego wniósł o dopuszczenie dowodu z załączonego do pisma odpisu "dokumentu" w postaci opinii dotyczącej hałasu w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w P. z 10.3.2026 r., sporządzonej na wniosek Skarżącego przez dra inż. M. J. – na okoliczność poziomu hałasu w budynku Skarżącego – zastrzegając przy tym, iż opinia ta ma wprawdzie charakter opinii prywatnej, tym niemniej przedstawia rejestr poziomu tegoż hałasu zmierzony przy użyciu urządzenia wskazanego w tej opinii. Na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2026 r.: - pełnomocnik Skarżącego podtrzymał wnioski i wywody skargi. Ponadto na pytanie Sądu oświadczył, że cofa wniosek dowodowy zawarty w piśmie procesowym z 13.3.2026 r.; - Skarżący poparł stanowisko pełnomocnika. Ponadto podał, że był powiadomiony o kontroli przeprowadzonej w dniu 2.4.2025 r., jednak uniemożliwiono mu wzięcie w niej udziału; nie uwzględniono także jego sygnalizacji dotyczących problemów z samowolnie wykonanym pomieszczeniem piwnicznym oraz drugą turbiną wiatrową, zamontowaną na maszcie flagowym w ogródku. Na pytanie Sądu, Skarżący wyjaśnił, że turbina wiatrowa na kominie została zainstalowana w sierpniu 2024 r. i około półtora miesiąca od jej instalacji pojawiły się problemy z uciążliwym buczeniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, acz nie wszystkie podniesione w niej zarzuty okazały się zasadne. Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, z późn. zm.; w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Dokonawszy tak sprawowanej kontroli sądowej zaskarżonej decyzji Inspektor Nadzoru Budowlanego z 19 grudnia 2025 r. ([...]) – utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] z 20 października 2025 r. ([...]) umarzającą "z urzędu" w całości postępowanie administracyjne w sprawie urządzeń zainstalowanych na części wspólnej budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej na nieruchomościach przy ul. [...] w P. – Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja nie może się ostać w obrocie prawnym, jako co najmniej przedwcześnie, bo bez należytego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, wyrażająca akceptację dla stanowiska organu I instancji o bezprzedmiotowości ww. postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. Tym niemniej jednak szczegółową analizę zaskarżonej decyzji wypada rozpocząć od stwierdzenia, że – po pierwsze – kontrolowane postępowanie toczyło się w sprawie, której zakres został wyznaczony wiążąco przez organ I instancji w zawiadomieniu z 18 czerwca 2025 r. ([...]) o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego (k. 12 akt adm. I inst.). Ów wiążący charakter wynika z faktu, że takie postępowanie – w sprawie legalności określonych robót – w świetle art. 53a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (stan prawny na dzień wydania zaskarżonej decyzji: Dz. U. z 2025 r. poz. 418, z późn. zm.; w skrócie: p.b.) może się toczyć tylko w trybie "z urzędu". Potwierdza to uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 września 2025 r. o sygn. akt II OPS 2/25 (ONSAiWSA 2025, Nr 6, poz. 80), w myśl której: "1. Z uwagi na treść art. 53a ust. 1 i art. 72a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2025 r. poz. 418 z późn. zm.) nie jest dopuszczalne wszczęcie i prowadzenie postępowania administracyjnego na wniosek osoby, która żąda od organu nadzoru budowlanego podjęcia działań, powołując się na własny interes prawny. Postępowania w tych sprawach wszczyna się wyłącznie z urzędu. 2. Organ nadzoru budowlanego, do którego wpłynął wniosek (żądanie) wszczęcia jednego z postępowań, o których mowa w art. 53a ust. 1 i art. 72a ustawy - Prawo budowlane, obowiązany jest do poinformowania wnioskodawcy, w drodze pisma o charakterze informacyjnym, o podjętych działaniach i zajętym stanowisku." Konsekwencją takiego stanu prawnego jest to, że – nawet otrzymawszy uprzednio od określonej osoby (tu: od Skarżącego) "żądanie" (a w istocie "sygnalizację") wszczęcia postępowania w sprawie legalności określonych robót budowlanych (tu: pismo Skarżącego z 12.1.2025 r.) – ostatecznie to organ nadzoru budowlanego decyduje czy, a jeśli tak, to w jakim przedmiocie, dojdzie do wszczęcia postępowania administracyjne. Decydując się zaś na wszczęcie postępowania w określonym przedmiocie (sprawie), to właśnie w sporządzanym zwykle wówczas zawiadomieniu o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego organ daje wyraz określeniu tego przedmiotu (sprawy). W kontrolowanej sprawie PINB pismem z 18.6.2025 r. zawiadomił, że "wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie urządzeń zainstalowanych na części wspólnej budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej na nieruchomościach przy ul. [...] w P.". W konsekwencji tylko w takim zakresie mogło toczyć się postępowanie wyjaśniające w tej sprawie i tylko ww. kwestii (urządzeń) mogły dotyczyć ewentualne zarzuty i wnioski stron postępowania – na co słusznie zwrócił uwagę WWINB w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (na s. 5). Również tylko tak zakreślony przedmiot sprawy mógł zostać objęty zakresem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu ze skargi P. P. na ww. decyzję WWINB. Już z tych względów nie mógł odnieść zamierzonego skutku zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 105 § 1 k.p.a. przez brak wskazania, iż wydana "decyzja o umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie niniejszej jest decyzją częściową" (s. 2, pkt 1 uzasadnienia skargi). Po drugie, Sąd podziela stanowisko organów obu instancji, że przedmiotowe roboty instalacyjno-montażowe nie wymagały pozyskania przez inwestora tzw. zgody budowlanej, czyli otrzymania pozwolenia na budowę ani dokonania zgłoszenia. Słusznie bowiem organy uznały, że w ustalonym stanie faktycznym mieliśmy do czynienia ze zwolnieniami z wymogu pozwolenia na budowę oraz zgłoszenia przewidzianymi: - w odniesieniu do wszystkich zainstalowanych na dachu budynku mieszkalnego nr [...] (w tym w granicy z i na części wspólnej z budynkiem nr [...]) urządzeń objętych kontrolowanym postępowaniem (w tym: turbiny wiatrowej, anteny RTV i agregatu klimatyzatora) – w art. 29 ust. 4 pkt 3 lit. a p.b. – w części dotyczącej wykonywania robót budowlanych polegających na instalowaniu na obiektach budowlanych stanowiących całość techniczno-użytkową urządzeń technicznych lub ich elementów, o wysokości niewiększej niż 3 m; - w odniesieniu do zainstalowanej na budynku nr [...] instalacji fotowoltaicznej o mocy 5,0 kW – w art. 29 ust. 4 pkt 3 lit. c p.b. – w części dotyczącej wykonywania robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń fotowoltaicznych o mocy zainstalowanej elektrycznej niewiększej niż 150 kW (z zastrzeżeniem, że do urządzeń fotowoltaicznych o mocy zainstalowanej elektrycznej większej niż 6,5 kW stosuje się obowiązek uzgodnienia z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych pod względem zgodności z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej projektu tych urządzeń oraz zawiadomienia organów Państwowej Straży Pożarnej o zakończeniu instalowania tych urządzeń i rozpoczęciu ich użytkowania). Od razu należy w tym miejscu zaznaczyć, że podniesiona przez Skarżącego w odwołaniu (na s. 5) – a niepowtórzona już w skardze – "wątpliwość, czy to jest 5 kW a nie 6,6 kW" jawi się jako całkowicie gołosłowna, gdyż nie została przez Skarżącego w żaden sposób choćby tylko uprawdopodobniona (takiego uprawdopodobnienia nie stanowi bowiem li tylko ogólnikowe stwierdzenie odwołania, że: "Wystarczy policzyć ilość paneli na połaci dachu..."). Natomiast – wbrew zarzutom skargi – nie mogły znaleźć w tym przypadku zastosowania przepisy: - art. 29 ust. 3 pkt 1 lit. c p.b. – który nakłada obowiązek dokonania zgłoszenia robót budowlanych polegających na przebudowie sieci elektroenergetycznych – gdyż przedmiotowe panele fotowoltaiczne i turbina wiatrowa wraz z ich oprzyrządowaniem i okablowaniem ("instalacją") nie stanowią składnika "sieci elektroenergetycznej" w rozumieniu ww. przepisu, lecz raczej "instalacji elektrycznej", o jakiej mowa w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r. poz. 1225 z późn. zm.; w skrócie: rozporządzenie MI) oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych (Dz. U. Nr 74, poz. 836; w skrócie: rozporządzenie MSWiA). Dość powiedzieć, że w świetle definicji legalnej z art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2026 r. poz. 43; w skrócie "p.e.") "sieć" stanowią wprawdzie instalacje połączone i współpracujące ze sobą, służące do przesyłania lub dystrybucji paliw lub energii, ale tylko te "należące do przedsiębiorstwa energetycznego". A sporne instalacje fotowoltaiki i turbiny wiatrowej z pewnością takiego statusu własnościowego nie mają; - art. 29 ust. 3 pkt 2 lit. b p.b. – który nakłada obowiązek dokonania zgłoszenia robót budowlanych polegających na remoncie budynków, których budowa wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę – w zakresie przegród zewnętrznych albo elementów konstrukcyjnych. Zgodnie bowiem z definicją legalną zamieszczoną w art. 3 pkt 8 p.b. "remontem" jest "wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym". Takiego charakteru nie miały zaś z pewnością roboty polegające na zainstalowaniu spornych urządzeń; - art. 30 ust. 2a p.b. – który wyszczególnia załączniki do zgłoszenia – skoro w odniesieniu do przedmiotowych robót uskutecznienie zgłoszenia nie było wymagane. Wszystko to prowadzi do wniosku, że – jak trafnie uznały organy obu instancji – sporne urządzenia na dachu budynku nr [...] i kominie wspólnym z budynkiem nr [...] zostały zainstalowane legalnie. Powyższe nie zwalniało jednak organów nadzoru budowlanego z weryfikacji tych urządzeń (ich użytkowania) przez pryzmat przepisów techniczno-budowlanych. Jak bowiem wskazano w, przywołanej trafnie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 października 2026 r. o sygn. akt II OPS 1/16 (ONSAiWSA 2017, Nr 1, poz. 2): "Do robót budowlanych i obiektów budowlanych, które nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę i nie są objęte obowiązkiem zgłoszenia, mogą być stosowane przepisy art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290 ze zm.), a także art. 51 ust. 7 tej ustawy, jeżeli roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine". Jest zaś poza sporem, że "przepisy", o jakich mowa w ww. art. 50 ust. 1 pkt 4 in fine p.b., to w szczególności właśnie przepisy techniczno-budowlane, w rozumieniu art. 7 p.b. W ocenie Sąd ze wskazanego wyżej obowiązku weryfikacyjnego organ II instancji – którego powinnością, w świetle zasady ogólnej dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 in principio k.p.a.), było ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej w jej całokształcie, w tym odniesienie się do wszystkich zarzutów odwołania – nie wywiązał się w sposób należyty, czym uchybił przepisom art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. oraz art. 136 § 1 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oto bowiem uszło najwyraźniej uwagi WWINB, że: - nie została wyjaśniona w sposób należyty kwestia znaczenia adnotacji poczynionej w protokole nr [...] okresowej kontroli przewodów kominowych budynku Skarżącego (nr [...]) z 11.3.2025 r., w którego rubryce 13. ("Uwagi") wskazano, że: "Na współdzielonym kominie zamontowany agregat klimatyzacji oraz turbina wiatrowa co jest niezgodne z obowiązującym dziennikiem ustaw – Dz.u. 74 & 19/4)". Nie jest jasne, do jakiego aktu prawnego ta adnotacja się odwołuje, ani konkretnie jakiego naruszenia prawa dotyczy. Niewykluczone, że chodzi w tym przypadku o któryś z przepisów rozporządzenia MSWiA, które zostało opublikowane w Dzienniku Ustaw z 1999 r. Nr [...] (poz. [...]). Nie jest to jednak jasne. A ponieważ analizowana adnotacja została poczyniona przez wykwalifikowanego kominiarza (K. B.) – a więc osobę co do zasady znającą się nie tylko na technicznych aspektach eksploatacji, konserwacji i kontroli przewodów kominowych, ale także na związanych z tym wymogach prawnych – nie powinna była zostać ona przez organy zignorowana, lecz przeciwnie, należało ją skrupulatnie wyjaśnić w toku postępowania administracyjnego, czy to poprzez zwrócenie się o stosowne wyjaśnienia do Skarżącego, czy nawet do ww. kominiarza (art. 50 k.p.a.). Organy obu instancji błędnie temu obowiązkowi nie uczyniły zadość. W efekcie kwestia ta będzie musiała zostać należycie wyjaśniona przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Od razu też należy w tym miejscu zaznaczyć, że Sąd w niniejszym składzie podziela interpretację organów obu instancji, w myśl której przepis § 19 ust. 1 rozporządzenia MSWiA – zgodnie z którym: "Sposób użytkowania przewodów i kanałów dymowych, spalinowych oraz wentylacyjnych powinien: 1) być zgodny z założeniami projektu tych przewodów i kanałów, 2) uniemożliwiać ograniczenie lub utratę ich drożności i szczelności, 3) zapewniać bezpieczeństwo użytkowników lokalu, 4) zapewniać bezpieczeństwo oraz ochronę interesów użytkowników innych lokali, do których przylegają te przewody i kanały" – dotyczy tylko przewodów faktycznie użytkowanych w celach w tym przepisie określonych (tj. dla odprowadzania dymów, spalin albo w celu wentylacji pomieszczeń). Jednakże w kontrolowanej sprawie ustalenie ich faktycznego niewykorzystywania nie jawi się tak jasno i jednoznacznie, jak to przyjęły organy obu instancji. W szczególności bowiem, wbrew twierdzeniom organów, w żadnym miejscu przywołanego przez nie protokołu nr [...] okresowej kontroli przewodów kominowych budynku nr [...] z 10.2.2025 r. (k. 23-25 akt adm. I inst.) nie zostało określone, że odnośne trzy przewody kominowe przypisane do ww. budynku to "przewody awaryjne"; nie zostało też wyraźnie stwierdzone, że są one "nieczynne" lub "niewykorzystywane". Kwestia ta wymagać będzie zatem wnikliwszego wyjaśnienia i należytego udokumentowania przy ponownym rozpoznaniu sprawy; - kontrola budynku nr [...] została przeprowadzona wyłącznie w dniu 2.4.2025 r., czyli przed wszczęciem kontrolowanego postępowania administracyjnego (do czego doszło w dniu 18.6.2025 r.) i poza ramami takiego postępowania. Co za tym idzie – bez zapewnienia stronom postępowania wszystkich uprawnień procesowych związanych z przeprowadzaniem dowodu z oględzin (zob. art. 79 k.p.a.), w tym bez umożliwienia Skarżącemu wzięcia udziału w ww. oględzinach. W konsekwencji, nadal za okoliczność niewyjaśnioną w sposób należyty, zwłaszcza z perspektywy Skarżącego, może uchodzić w szczególności stwierdzenie zawarte w decyzji organu I instancji, że: "Przeprowadzone oględziny nie potwierdziły zainstalowania wewnątrz budynku urządzeń generujących hałas, o których jest mowa w piśmie właściciela nieruchomości przy ul. [...] z dnia 12 stycznia 2025 r." – tym bardziej, że takie stwierdzenie nie ma wyraźnego oparcia ani swojego odzwierciedlenia w, zalegającym w przedłożonych Sądowi aktach sprawy, protokole kontroli nr [...] z 2.4.2025 r. ([...]). Dlatego ponownie rozpoznając sprawę, organ nadzoru budowlanego raz jeszcze przeprowadzi kontrolę budynku nr [...], tym razem z zachowaniem wszystkich rygorów procesowych dotyczących przeprowadzenia dowodów z oględzin. Przy tym bardziej wyraźnie i przejrzyście (w miarę możliwości: od góry) udokumentuje fotograficznie ujścia przedmiotowych przewodów kominowych budynków nr [...], w sposób umożliwiający w szczególności ocenę, czy pomimo zainstalowania spornych urządzeń, spełnione są wymagania określone m.in. w § 19 ust. 1 rozporządzenia MSWiA oraz § 146 rozporządzenia MI. Dokonując zaś ustaleń w kwestii ewentualnego hałasu zakłócającego spokój mieszkańców budynku nr [...], a mającego pochodzić z budynku nr [...], organ weźmie także pod uwagę opinię dra inż. M.. J. załączoną do pisma procesowego Skarżącego z 13.3.2026 r. – oceniając jej treść, moc i przydatność dowodową; - wbrew wymogom wynikającym z zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, WWINB nie odniósł się w sposób należyty do wszystkich zarzutów odwołania, poprzestając jedynie na ogólnikowym stwierdzeniu, że: "PINB prowadził postępowanie w sprawie zainstalowania urządzeń na części wspólnej budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej na nieruchomościach przy ul. [...] w P., i w tym zakresie wydał rozstrzygnięcie". W ten sposób – jak można rozumieć – organ II instancji zasadnie za chybione uznał zarzuty odwołania, które swym przedmiotem wykraczały poza tak określony zakres postępowania, a więc w szczególności te, które dotyczyły dodatkowego pomieszczenia piwnicznego w budynku nr [...]. Uszło jednak uwagi WWINB, że niezależnie od tego, w odwołaniu podniesiono także szereg zarzutów dotyczących spornych urządzeń i przewodów kominowych, i to ze wskazaniem konkretnych przepisów techniczno-budowlanych, które w ocenie Skarżącego zostały w ten sposób naruszone. Do tych zarzutów organ II instancji niezasadnie w ogóle się nie odniósł, dlatego będzie zobligowany wyeliminować to uchybienie przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Wówczas także odniesie się do dalszych jeszcze zarzutów dotyczących naruszeń przepisów techniczno-budowlanych, jakie zostały podniesione w skardze. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję WWINB (pkt 1 sentencji wyroku). O kosztach postępowania (pkt 2 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając: poniesiony przez Skarżącego koszt wpisu od skargi (500 zł); należne jego pełnomocnikowi wynagrodzenie ustalone według stawek minimalnych (480 zł) zgodnie z § 15 ust. 1 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2026 r. poz. 118, z późn. zm.), a także koszt opłaty skarbowej od złożonego do akt sądowych pełnomocnictwa (17 zł) – łącznie: 997 zł. Ponownie rozpoznając sprawę po (ewentualnym) uprawomocnieniu się niniejszego wyroku, organ II instancji uwzględni wyrażone w jego uzasadnieniu wskazania i oceny prawne Sądu, i w niezbędnym zakresie uzupełni postępowanie wyjaśniające, w trybie art. 136 § 1 k.p.a., mając przy tym na uwadze wynikającą z ww. przepisu (in fine) możliwość zlecenia wykonania określonych czynności (np. oględzin) organowi I instancji.