Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III SA/Po 299/26

Wyrok WSA w Poznaniu z 9 kwietnia 2026 r., III SA/Po 299/26 – miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego

Wynik

Oddalono skargę Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia
9 kwietnia 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska Sędzia WSA Sebastian Michalski (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Iwona Maciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi M. W. i W. W. na uchwałę Rady Gminy Turek z dnia 20 czerwca 2002 r. nr XXXIV/217/02 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla wybranych terenów pod zalesienie na obszarze Gminy Turek oddala skargę w całości.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

M. i W. W., pismem z dnia 23 grudnia 2025 roku, na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym, skorzystali z prawa skargi do sądu administracyjnego na uchwałę Rady Gminy w Turku nr XXXIV/217/02 z dnia 20 czerwca 2002 roku w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla wybranych terenów pod zalesienie na obszarze Gminy Turek. Skarżący zażądali stwierdzenia nieważności Uchwały w części, tj. w zakresie odnoszącym się do działki oznaczonej numerem ewidencyjnym 19/4 (jednostka rejestrowa: 302708_2.0011.19/4), obręb Obrębizna, gmina Turek, rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym, a także zasądzenia na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego. W ocenie strony skarżącej Uchwała została przyjęta z naruszeniem: 1) art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku o zagospodarowaniu przestrzennym poprzez brak zawiadomienia na piśmie o terminie wyłożenia projektu planu właścicieli lub władających nieruchomościami, których interes prawny może być naruszony ustaleniami planu, co w konsekwencji przyczyniło się do podjęcia zaskarżonej uchwały bez wiedzy skarżących, a także wniosku poprzednich właścicieli, wbrew ich interesom jako właścicieli gruntu, co skutkowało nabyciem nieruchomości bez świadomości ograniczenia w jej zagospodarowaniu; 2) art. 1 ust. 2 pkt 5 oraz art. 3 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, gdyż nie uwzględniono w zagospodarowaniu przestrzennym prawa własności oraz ustalono przeznaczenie nieruchomości w planie miejscowym "bez naszego wniosku i poprzedników prawnych i bez ich wiedzy, co skutkuje ograniczeniem zagospodarowania działki przez aktualnych właścicieli"; 3) art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, gdyż "nie uwzględniono szczególnych warunków zagospodarowania terenów, w tym zakazu zabudowy, wynikających z potrzeby ochrony środowiska przyrodniczego, kulturowego, zasobów wodnych i zdrowia ludzi, prawidłowego gospodarowania zasobami przyrody oraz ochrony gruntów rolnych i leśnych"; W uzasadnieniu skargi wskazano, że zaskarżona uchwała bez wniosku poprzedników prawnych i ich wiedzy wprowadziła istotne ograniczenia w zakresie wykorzystania spornej działki w tym wprowadziła zakaz zabudowy, co narusza interes prawny skarżących jako następców prawnych J. S. oraz P. S. i M. K.. Skarżący nabyli sporną nieruchomość z przeświadczeniem, że nie jest ona objęta jakimkolwiek planem zagospodarowania przestrzennego, w tym planem zagospodarowania przestrzennego pod zalesienie. Zaświadczenie z dnia 23 sierpnia 2011 roku wydane przez Wójta Gminy Turek nie przedstawiało kompletnej informacji o przeznaczeniu gruntu, który nabyli skarżący. Przeznaczenie działki pod zalesienie zostało ustanowione bez zgody poprzedników prawnych, którzy nie składali wniosku o przeznaczenie spornej działki pod zalesienie. Działka nr 19/4 objęta była ustaleniami planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy Turek zatwierdzonego uchwałą Gminnej Rady Narodowej w Turku nr IX/36/90 z dnia 27 kwietnia 1990 roku. Zmiana przeznaczenia na tereny pod zalesienie nie została w żaden sposób uzasadniona w zaskarżonej uchwale. Nie wskazano jakimi wartościami, tj. potrzebami ochrony środowiska przyrodniczego, kulturowego, zasobów wodnych i zdrowia ludzi, prawidłowego gospodarowania zasobami przyrody oraz ochrony gruntów rolnych i leśnych, kierowano się podczas ustalania szczególnych warunków zagospodarowania w tym zakazu zabudowy. Rada Gminy przy uchwalaniu planu miejscowego musi uwzględniać prawo własności oraz wolę właściciela w zagospodarowaniu jego terenu. Ograniczenia wynikające z tych praw, w tym zakaz zabudowy – w przypadku braku wniosku właściciela o przeznaczeniu pod zalesienie, winny być uzasadnione w szczególny sposób. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy Turek zażądała jej oddalenia w całości, zasądzenia zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, a także przeprowadzenia rozprawy pod nieobecność wnoszącego odpowiedź na skargę. W uzasadnieniu zgłoszonych żądań wyjaśniono, że w dniu 28 grudnia 2000 roku Rada Gminy Turek podjęła uchwałę Nr XXII/151/00 w sprawie przystąpienia do sporządzenia zmiany w planie zagospodarowania przestrzennego wybranych terenów na obszarze Gminy Turek. Przedmiotem opracowania było ustalenie terenów pod zalesienie, a podstawę podjęcia Uchwały stanowiła analiza wniosków składanych przez mieszkańców gminy. Po podjęciu uchwały wnioski były aktualizowane/weryfikowane wspólnie z właścicielami oraz sołtysami poszczególnych miejscowości. Zgodnie z komunikatem wnioski do przedmiotowego planu można było składać do 24 kwietnia 2001 roku. Po tym terminie sporządzono wykaz wniosków, znajduje się na nim imię i nazwisko B. R. ze wskazaniem nr ewid nieruchomości 19 w obrębie Obrębizna, gm. Turek, jako osoby zainteresowanej przeznaczeniem wskazanej nieruchomości pod zalesienie. Dnia 11 marca 2002 roku do właścicieli działek znajdujących się w wykazie, zgodnie z wypisami z rejestru gruntów, zostało wysłane zawiadomienie znak G.K.-7321/1/02, że projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla wybranych terenów pod zalesienia będzie wyłożony do publicznego wglądu wraz z prognozą skutków wpływu ustaleń planu na środowisko przyrodnicze w dniach 03.04.2002-26.04.2002 w siedzibie urzędu Gminy Turek (...) w godzinach 12.00 - 14.00 pokój nr 32. W świetle powyższego, zdaniem organu, nie można mówić o naruszeniu procedury planistycznej, ponieważ nie potwierdza się zarzut dotyczący tego, że zamiana planu została dokonana bez zgody i wbrew interesom właścicielki działki o nr ewid. 19/4 obręb Obrębizna, gm. Turek. Na wezwanie Sądu skarżący przedłożyli kserokopię aktu notarialnego, z którego wynika, że w dniu 25 sierpnia 2011 roku zakupili oni nieruchomość obejmującą działkę nr 19/4 o obszarze 1,6902 ha od M. K. i P. S., którzy nabyli tę nieruchomość w 2009 roku na podstawie warunkowej umowy sprzedaży z dnia 3 sierpnia 2009 roku oraz umowy przeniesienia własności nieruchomości z dnia 2 września 2009 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kierując się wspomnianym kryterium legalności, sądy administracyjne dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 P.p.s.a., sąd stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 P.p.s.a.). Przedmiotem tak rozumianej kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest uchwała nr XXXIV/217/02 Rady Gminy w Turku z dnia 20 czerwca 2002 roku w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla wybranych terenów pod zalesienie na obszarze gminy Turek (Dz. Urz. Woj. Wielkopolskiego z dnia 29 lipca 2002 r. Nr 102, poz. 2555). Skarga jest dopuszczalna. W sprawie znajduje zastosowanie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r., poz. 446 ze zm.; dalej w skrócie "u.s.g."), czyli przepis art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w brzmieniu obowiązującym przed zmianą z 1 czerwca 2017 roku, który stanowił, że każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Rada Gminy Turek, w odpowiedzi na wezwanie skarżących, w dniu 26 listopada 2025 roku podjęła uchwałę Nr XXI/134/25 o odmowie uwzględnienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa (k. 80 akt sądowych). Skarżący wykazali, że na dzień złożenia skargi byli właścicielami działki nr 19/4 o powierzchni 1,6902 ha (grunty orne RVI), położonej w miejscowości Obrębizna, gmina Turek, która to działka na mocy zaskarżonej uchwały została przeznaczona pod zalesienie. Skarga okazała się nieuzasadniona. Zgodnie z treścią art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 446 z późn. zm.) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Natomiast zgodnie z treścią przepisu art. 101 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 40 z późn. zm.), który od dnia wejścia w życie powołanej ustawy, tj. od dnia 27 maja 1990 roku, obowiązuje w niezmienionym brzmieniu, art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nie stosuje się, jeżeli w sprawie orzekał już sąd administracyjny i skargę oddalił. Powaga rzeczy osądzonej, o której stanowi norma art. 101 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, dotyczy sprawy, w której sąd administracyjny rzeczywiście orzekał i skargę oddalił, z wyłączeniem oceny naruszeń indywidualnych praw poszczególnych podmiotów, a zwłaszcza ewentualnego nadużycia wobec nich władztwa planistycznego gminy. Konsekwencją tego jest związanie sądu orzekającego o legalności aktu prawa miejscowego, po jego wcześniejszej kontroli sądowej ze skargi innego podmiotu, tymi ocenami wyroku oddalającego skargę na ten akt, które odnoszą się do ustaleń dotyczących praw i obowiązków ogółu jego adresatów oraz obowiązek sądu rozpoznania tych zarzutów, które mając charakter indywidualny, które nie mogły być przedmiotem rozpoznania sądu wcześniej orzekającego o legalności aktu, o którym mowa (wyrok NSA z 25.03.2021 r., II OSK 3040/20, LEX nr 3195397). Przepis art. 101 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym należy rozumieć w ten sposób, że co do zasady, w razie oddalenia skargi przez sąd administracyjny na ten sam akt organu gminy, przepisu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nie stosuje się, a więc nie jest dopuszczalne wniesienie skargi na akt poddany wcześniej kontroli sądowoadministracyjnej. Rozpoznanie skargi na uchwałę jest jednak dopuszczalne w zakresie naruszenia interesu prawnego skarżącego, które nie było przedmiotem orzekania w poprzedniej sprawie (wyrok NSA z 18.12.2019 r., II OSK 332/18, LEX nr 2777718). Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela stanowisko zaprezentowane w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 1 lutego 2018 roku o sygn. akt II SA/Po 475/17 iż "kontrola sądu ogranicza się wyłącznie do badania zgodności z prawem podejmowanych uchwał, a zwłaszcza przestrzegania zasad planowania oraz określonej ustawą procedury planistycznej. Ściśle określona procedura uchwalania planów zagospodarowania przestrzennego służyć ma ochronie prawa obywateli przy wykonywaniu przez gminy władztwa planistycznego. Na gruncie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r., nr 15, poz. 139 ze zm.; dalej: "u.z.p.") obowiązującej do dnia 11 lipca 2003 r., pod rządami której podjęta została zaskarżona w niniejszej sprawie uchwała, ustawodawca zagwarantował rzeczywistą ochronę poprzez ściśle wymaganą w art. 18 ust. 2 pkt 1 do 14 u.z.p. procedurę uchwalania planu oraz skutek jej niezachowania określony w art. 27 ust. 1 tej ustawy, tj. nieważność uchwały rady gminy w całości lub w części." Sąd wskazał, że "(...) zgodnie z art. 18 ust. 2 u.z.p. ustawy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta, po podjęciu przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, m. in.: ogłasza w miejscowej prasie oraz przez obwieszczenie, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości, o przystąpieniu do sporządzenia planu, określając formę, miejsce i termin, nie krótszy niż 21 dni, składania wniosków do planu (pkt 1); zawiadamia na piśmie o terminie wyłożenia projektu planu: właścicieli lub władających nieruchomościami, których interes prawny może być naruszony ustaleniami planu (pkt 5 lit. a); wykłada projekt planu i prognozę, o której mowa w przepisach o ochronie środowiska, do publicznego wglądu, na okres co najmniej 21 dni, a o wyłożeniu ogłasza, w sposób określony w pkt 1, co najmniej na 7 dni przed wyłożeniem, a także zapewnia informację o wyłożonym projekcie i umożliwia uzyskanie, za zwrotem kosztów, kopii, wypisów i wyrysów (pkt 6)". Mając na uwadze powyższe Sąd wyjaśnił, że "w sprawie nie został naruszony art. 18 ust. 2 pkt 5 lit. a u.z.p., albowiem z akt sprawy wynika, że pismem z dnia 11 marca 2002 r., nr GK – 7321/1/02, Gmina stosownie do art. 18 ust. 2 pkt 5 u.z.p. zawiadomiła właścicieli nieruchomości, a także nieruchomości sąsiednich, że projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla wybranych terenów pod zalesienia, stanowiący zmianę ustaleń planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy Turek, będzie wyłożony do publicznego wglądu wraz z prognozą skutków wpływu ustaleń planu na środowisko przyrodnicze w dniach od 3 kwietnia 2002 r. do dnia 26 kwietnia 2002 r. w siedzibie Urzędu Gminy Turek w godzinach od 12:00 do 14:00 (k. 27 akt adm.)". Sąd wyjaśnił także, że "wbrew zarzutom skargi termin, o którym mowa w art. 18 ust. 2 pkt 6 u.z.p. został w niniejszej sprawie prawidłowo określony. Sugerowany w skardze sposób liczenia terminu (dni "robocze" urzędu) oznacza, że projekt planu i prognoza musiałyby być wyłożone do 4 tygodni. Zdaniem Sądu brak podstaw do takiej interpretacji omawianego przepisu. Wskazać należy, że wobec braku regulacji szczególnej, przy interpretacji tego przepisu zastosować należało zasady ogólne przyjęte w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz Kodeksie cywilnym, zgodnie z którymi do omawianego terminu wlicza się dni wolne od pracy występujące w trakcie jego biegu (por. wyroki NSA z 2 kwietnia 2014 r., II OSK 2636/12 oraz z dnia 27 sierpnia 2014 r. sygn. akt II OSK 1176/14 podjęte na gruncie analogicznego przepisu art. 17 pkt 9 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym)". Podsumowując kwestię oceny legalności działań Rady Gminy Turek w zakresie dochowania procedury planistycznej Sąd zaznaczył, że "(...) istotny jest fakt, że z zachowania przez gminę procedury planistycznej przewidzianej w art. 18 ust. 2 ustawy nie wynika, czy przy wyborze rozwiązań planistycznych gmina działała zgodnie z zasadami wyznaczonymi przez ustawę w jej art. 1 ust. 2 i art. 3 oraz w zgodności z innymi ustawami, jak też czy nie nadużyła swych uprawnień wynikających z art. 4 ust. 1 ustawy. Podnieść należy, że respektowanie procedury przewidzianej w art. 18 ust. 2 u.z.p. stanowiło gwarancję zachowania uprawnień procesowych strony w procedurze planistycznej między innymi przez zawiadomienie o wyłożeniu projektu planu, rozpoznanie przez zarząd zarzutów, a także zawiadomienie o sesji rady rozpoznającej zarzuty, co stwarzało możliwość udziału w procesie planistycznym. Działania gminy w zgodzie z wymienionym przepisem oznaczało wyłącznie zachowanie procedury planistycznej i nie mogło być wyłączną przesłanką dla oceny, że gmina nie nadużyła przyznanych jej uprawnień planistycznych, w całkowitym oderwaniu od merytorycznych rozwiązań planistycznych. Ocena, czy gmina działała w granicach wyznaczonych art. 4 ust. 1 ustawy winna być dokonana przez odniesienie projektowanych zamierzeń planistycznych do zasad obowiązujących w zagospodarowaniu przestrzennym wynikających z art. 1 ust. 2 ustawy, uprawnień właścicieli terenów wskazanych w przepisie art. 3 ustawy, a także zasady wynikającej z art. 10 ust. 2 pkt 8 u.z.p". Sąd orzekający w niniejszej sprawie uznaje, że brak jest podstaw do formułowania oceny, iż zmiana przeznaczenia działki oznaczonej numerem ewidencyjnym 19/4 (jednostka rejestrowa: 302708_2.0011.19/4, obręb Obrębizna, gmina Turek), wynikająca z zapisów uchwały Rady Gminy w Turku nr XXXIV/217/02 z dnia 20 czerwca 2002 roku, dokonana została bez zachowania uprawnień procesowych B. R., tj. ówczesnego właściciela nieruchomości obejmującej działkę nr 19 obręb Obrębizna, gmina Turek. Rada Gminy Turek, w dniu 28 grudnia 2000 roku, na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (Dz. U. z 1996r. nr 13, poz. 74 ze zm.) oraz art. 12 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999r. nr 15, poz. 139 ze zm.), podjęła uchwałę Nr XXII/151/00 w sprawie przystąpienia do sporządzenia zmiany w planie zagospodarowania przestrzennego wybranych terenów na obszarze Gminy Turek. Przedmiotem opracowania było ustalenie terenów pod zalesienie z zachowaniem warunków określonych w ustawach (§ 3 powołanej uchwały). Stosownie do art. 18 ust. 2 pkt 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym Zarząd Gminy T. ogłosił o przystąpieniu do sporządzania planu. Zgodnie z ogłoszeniem zamieszczonym w "[...]" nr [...] z dnia 4 lipca 2001 roku zainteresowaniu mogli zgłaszać wnioski na piśmie w siedzibie Urzędu Gminy T. ul. Ogrodowa 4 w pokoju nr 32 w dniach od 3 lipca 2001 roku do 24 lipca 2001 roku. Analiza dowodów włączonych do akt planistycznych ujawnia, że B. R. wystąpiła do Urzędu Gminy Turek z wnioskiem o przeznaczenie pod zalesienie działki oznaczonej numerem geodezyjnym 19 na obszarze 0,50 ha położonej w miejscowości Obrębizna (wykaz wniosków). Odnotować również należy, że w skardze niezgodnie z dokumentacją planistyczną skarżący wskazują, iż zmiana przeznaczenia dotyczyła terenów upraw polowych, ogrodniczych i sadowniczych z dopuszczeniem zabudowy uzasadnionej potrzebami gospodarstwa rolnego, ogrodniczego lub innej produkcji rolniczej, tj. terenów oznaczonych symbolem RPm. Treść załącznika nr 2.1 do Uchwały wskazuje natomiast, że ówczesna działka nr 19 (obręb Obrębizna) według stanu istniejącego oraz według stanu w planie ogólnym oznaczona była symbolem "RP", czyli obejmowała tereny upraw polowych, ogrodniczych i sadowniczych bez prawa zabudowy. Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 z późn. zm.; dalej w skrócie "u.z.p") naruszenie trybu postępowania oraz właściwości organów określonych w art. 18 powoduje nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. W świetle treści art. 18 ust. 5 u.z.p. w ramach procedury planistycznej organ gminy miał obowiązek zawiadomić na piśmie o terminie wyłożenia projektu planu: - właścicieli lub władających nieruchomościami, których interes prawny może być naruszony ustaleniami planu, - właścicieli nieruchomości, od których może być pobrana opłata, o której mowa w art. 36 ust. 3, - osoby, których wnioski nie zostały uwzględnione w projekcie planu, uzasadniając odmowę ich uwzględnienia. W dniu 11 marca 2002 roku do właścicieli działek oraz do właścicieli działek sąsiednich zgodnie z wypisami z rejestru gruntów potwierdzonymi przez Starostwo Powiatowe w Turku zostały wysłane zawiadomienia znak G.K.-7321/1/02, że "projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla wybranych terenów pod zalesienia, stanowiący zmianę ustaleń planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Gminy Turek w następujących miejscowościach (...), będzie wyłożony do publicznego wglądu wraz z prognozą skutków wpływu ustaleń planu na środowisko przyrodnicze w dniach 03.04.2002-26.04.2002 w siedzibie urzędu Gminy Turek (...) w godzinach 12.00 - 14.00 pokój nr 32". Dostrzegać przy tym należy, że w treści tego zawiadomienia zawarta został informacja, iż "(...) w celu omówienia ustaleń planu oraz uwarunkowań dotyczących zalesień wynikających z obowiązujących ustaw odbędzie się spotkanie z udziałem przedstawicieli Wydziału Rolnictwa, Leśnictwa i Ochrony Środowiska Starosta Powiatowego w Turku oraz projektanta planu w siedzibie Urzędu Gminy Turku ul. Ogrodowa 4 w sali narad nr 29 w dniu 18 kwietnia 2002 roku o godz. 10.00, na które zapraszamy zainteresowanych właścicieli terenów przewidzianych w projekcie planu pod zalesienie". Pismo o powyższej treści otrzymała w dniu 20 marca 2002 roku również B. R., co dokumentuje włączone do akt planistycznych zwrotne potwierdzenie odbioru z dnia 18 marca 2002 roku. Mając na uwadze powołane powyżej okoliczność Sąd stwierdza, że zmiana przeznaczenia działki oznaczonej ówcześnie nr 19, a tym samym wydzielonej z niej działki o numerze ewidencyjnym 19/4, położnej w miejscowości Obrębizna, gmina Turek, została dokonana z zachowaniem wszelkich wymogów prawnych dotyczących procedury planistycznej, w szczególności bez naruszenia uprawnień wynikających z prawa własności do nieruchomości. O niezgodności z prawem zaskarżonej uchwały nie stanowi argumentacja, iż skarżący, czy też ich bezpośredni poprzednicy prawni, nie składali wniosku o zmianę przeznaczenia lub nie wiedzieli o dokonanym planistycznym przeznaczeniu nieruchomości obejmującej działkę nr 19/4 pod zalesienie. W art. 24 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 z późn. zm.) określony został specjalny środek prawny dla ochrony interesów prawnych podmiotów, których interes prawny lub uprawnienia zostały naruszone przez ustalenia przyjęte w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wyłożonym do publicznego wglądu. Naruszeniem interesu prawnego lub uprawnienia jest wkroczenie w sferę prawną określonego podmiotu. Interes ten (uprawnienie), jak też jego charakter i zakres, wyznaczają przepisy prawa materialnego, co zgodnie podkreśla orzecznictwo sądowe. Przez prawo wnoszenia zarzutów do wyłożonego do publicznego wglądu projektu planu miejscowego właściciel terenu (nieruchomości) otrzymuje możliwość przedstawienia żądań lub propozycji mających na celu ochronę jego praw i interesów w fazie ustalania treści planu miejscowego. Uchwała rady gminy odrzucająca wniesiony zarzut lub jego część wymaga przekonującego uzasadnienia faktycznego i prawnego (art. 24 ust. 3 u.z.p.). Uchwały rad gmin odrzucające zarzuty mogą być zaskarżane do sądu administracyjnego stosownie do art. 24 ust. 3 u.z.p. Do sądu tego nie mogą być zaskarżane uchwały rad gmin odrzucające protesty. Można je natomiast skarżyć w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym. Wówczas skarżący musi wykazać się interesem prawnym lub uprawnieniem naruszonym kwestionowaną uchwałą, a skarga może być wniesiona po bezskutecznym wezwaniu organu gminy do usunięcia naruszenia (E. Radziszewski [w:] Komentarz do ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, Warszawa 2002, art. 24). Z przedłożonego przez skarżących aktu notarialnego wynika, że nabyli oni sporną nieruchomość (działkę nr 19/4) w sierpniu 2011 roku, czyli dziewięć lat po wejściu w życie zaskarżonej uchwały, od ówczesnych współwłaścicieli M. K. i P. S., którzy nabyli tę działkę w 2009 roku, czyli siedem lat po wejściu w życie zaskarżonej uchwały. Argumentacja wskazująca na nabycie spornej nieruchomości bez wiedzy o jej przeznaczeniu pod zalesienie może być rozpoznawana jedynie w aspekcie wad oświadczeń woli na gruncie prawa cywilnego. Sąd nie znalazł podstaw do przyjęcia stanowiska, że zaskarżona Uchwała została pojęta bez uwzględnienia wymagania ochrony środowiska przyrodniczego, zdrowia oraz bezpieczeństwa ludzi i mienia, a także walorów ekonomicznych przestrzeni i prawa własności (art. 1 ust. 2 pkt 3 i 5 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym). Rada gminy jest ustawowo upoważniona do tego, aby w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, w zależności od potrzeb, ustalić szczególne warunki zagospodarowania terenów, w tym zakaz zabudowy, wynikające z potrzeb ochrony środowiska przyrodniczego, kulturowego, zasobów wodnych i zdrowia ludzi, prawidłowego gospodarowania zasobami przyrody oraz ochrony gruntów rolnych i leśnych (art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym). Zgodnie z art. 10 ust. 7 u.z.p. do projektu zaskarżonej uchwały dołączona została Prognoza oddziaływania na środowisko ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla wybranych terenów pod zalesienie na obszarze gminy Turek (k. 20 i nast. akt planistycznych). Z treści powołanego dokumentu wynika, że obszar objęty opracowaniem obejmuje gleby klasy 6 i 5 stanowiące najmniejszą przydatność do produkcji rolnej, które w obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczono pod uprawy polowe (RP), tereny dolesień (RLD) tereny łąk i pastwisk (RZ) tereny upraw polowych z prawem zabudowy (RPm), które w stanie istniejącym użytkowane są jako tereny upraw polowych a na niewielkich terenach jako łąki i pastwiska. Lasy i grunty leśne zajmują 23,6% powierzchni gminy. Projektowane zalesienie na wniosek właścicieli ma charakter rozproszony i stanowi I etap realizacji poprawy lesistości gminy zgodnie z wytycznymi uchwalonego studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Turek. Zmiana funkcji terenów stanowiących gleby klasy VI i V o najmniejszej przydatności do produkcji rolnej nie powoduje negatywnych skutków dla środowiska. Lokalizacja terenów objętych zmianą planu nie koliduje z występowaniem złóż surowców mineralnych. We wnioskach prognozy wskazano, że projektowane zagospodarowanie nie stwarza zagrożeń dla środowiska wodnego, gruntowego, powietrza atmosferycznego i krajobrazu. Teren użytkowany obecnie rolniczo nie posiada zadrzewień stąd wprowadzenie nowych funkcji poprzez zalesienie spowoduje zwiększenie powierzchni biologicznie czynnej. Świat roślin i zwierząt zyska korzystne warunki rozwoju, a walory przyrodnicze terenów wzrosną. Nie przewiduje się wystąpienia zagrożeń nadzwyczajnych. Dostrzegać również należy, że w świetle art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 56, poz. 679 z późn. zm.) do zalesienia mogły być przeznaczone grunty rolne nieprzydatne do produkcji rolnej. Natomiast zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1-4 ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia (Dz. U. Nr 73, poz. 764) grunt rolny będący częścią gospodarstwa rolnego lub stanowiący jego całość mógł być przeznaczony do zalesienia, jeżeli spełniał co najmniej jeden z niżej wymienionych warunków: 1) jest gruntem klasy VI lub V, 2) jest gruntem położonym na stoku o średnim nachyleniu powyżej 15%, 3) jest gruntem okresowo zalewanym, 4) jest gruntem zdegradowanym w rozumieniu ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. Nr 16, poz. 78, z 1997 r. Nr 60, poz. 370, Nr 80, poz. 505 i Nr 160, poz. 1079, z 1998 r. Nr 106, poz. 668 oraz z 2000 r. Nr 12, poz. 136 i Nr 120, poz. 1268). Łączna powierzchnia gruntu przeznaczonego do zalesienia nie może być mniejsza niż 0,4 ha i nie może przekraczać 30 ha, przy czym minimalna powierzchnia wydzielenia musi wynosić co najmniej 0,10 ha (art. 13 ust. 2 ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia). Opisane powyżej cele i motywy oraz postanowienia ustawowe zostały skonsumowane w zapisach skarżonej Uchwały. W świetle § 2 ust. 3 zaskarżonej Uchwały projektowane zalesienie na wniosek właścicieli, ma charakter rozproszony i stanowi I etap realizacji poprawy lesistości gminy zgodnie z wytycznymi uchwalonego studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Turek. Natomiast zgodnie z § 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 1-5 Uchwały minimalna wielkość wydzielonej działki pod zalesienie musi wynosić co najmniej 0,10 ha, a grunt rolny będący częścią gospodarstwa rolnego lub stanowiący jego całość musi spełniać co najmniej jeden z niżej wymienionych warunków: 1) jest gruntem klasy VI lub V stanowiącym najmniejszą przydatność dla produkcji rolnej, 2) jest gruntem położonym na stoku o średnim nachyleniu powyżej 15%, 3) jest gruntem okresowo zalewanym, 4) jest gruntem zdegradowanym w rozumieniu ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga podlegała oddaleniu, o czym orzeczono w sentencji wyroku.

Informacje o sprawie

Data wpływu
16 lutego 2026
Hasła tematyczne
Prawo miejscowe
Skarżony organ
Burmistrz Miasta
Sędziowie
Józef Maleszewski /przewodniczący/ Katarzyna Witkowicz-Grochowska Sebastian Michalski /sprawozdawca/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny