Sygnatura
III SA/Po 295/26
Wyrok WSA w Poznaniu z 22 kwietnia 2026 r., III SA/Po 295/26 – miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
- Data orzeczenia
- 22 kwietnia 2026
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Świerczak (spr.) Sędzia WSA Wojciech Rowiński Sędzia WSA Sebastian Michalski Protokolant starszy sekretarz sądowy Iwona Maciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi M. S. na uchwałę Rady Miejskiej w Swarzędzu z dnia 28 listopada 2023 r. nr LXXX/815/2023 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Dolina Cybiny i okolice", Gmina Swarzędz - obręb Uzarzewo, Kobylnica, Uzarzewo-Katarzynki (pow. ca. 183 ha) oddala skargę w całości.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Rada Miejska w Swarzędzu działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 08 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2023 r. poz. 40 ze zm.), art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2023 r. poz. 977 ze zm. dalej jako "u.p.z.p.") w związku z art. 67 ust. 3 ustawy z dnia 07 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1688) podjęła w dniu 28 listopada 2023 r. uchwałę Nr LXXX/815/2023 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Dolina Cybiny i okolice", Gmina Swarzędz - Uzarzewo, Kobylnica, i Uzarzewo Katarzynki (pow. ca. 183 ha), dalej jako "Plan miejscowy" i "MPZP". Skargę na powyższą uchwałę wywiódł do Sądu M. S. wnosząc o stwierdzenie jej nieważności w części dotyczącej § 11, § 19, § 22, § 24 w zakresie w jakim obejmują one działki nr 396 i 397 mieszczące się w Kobylnicy przy ul. Katarzyńskiej/Gruszczyńskiej, stanowiące własność M. S. oraz zasądzenie od Organu na rzecz skarżącego kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych. Zaskarżonej części uchwały zarzucono naruszenie prawa: 1) art. 15 ust. 1 oraz art. 20 ust. 1 w zw. z art. 28 u.p.z.p. poprzez przyjęcie ustaleń sprzecznych z ustaleniami przyjętymi w Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Swarzędz i brak podjęcia stosownej uchwały w przedmiocie stwierdzenia sprzeczności planu z ustaleniami Studium, m.in. poprzez ustalenie na przedmiotowym terenie przeznaczenia skrajnie odmiennego od zasad zagospodarowania terenu ustalanych ogólnie w Studium tj. terenów dróg wewnętrznych (3KDW), terenów infrastruktury wodociągowej (1W), terenu publicznych ciągów pieszo-jezdnych (1KPJ) i terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej (2MN); 2) art. 1 ust. 2 pkt 1, 7 i 9 u.p.z.p. w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 2 u.p.z.p. w zw. z art. 64 ust. 2 Konstytucji oraz w zw. z art. 28 u.p.z.p. w zakresie, w jakim organ naruszył konstytucyjne prawo własności poprzez ustalenie dla części tej przedmiotowej działki przeznaczenia pod drogę wewnętrzną oznaczoną symbolem 3KDW, co ma służyć osobom trzecim i całkowicie pozbawia właściciela możliwości innego, korzystnego dla siebie wykorzystania działki na inne cele i zmusza go do znoszenia uciążliwości polegającej na korzystaniu z jego działki przez osoby trzecie bez żadnego wynagrodzenia; 3) art. 15 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. w zw. z § 4 pkt 6 i § 7 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. z 2003 r., poz. 1587 ze zm.) w zw. z § 12 ust 1 pkt 1 i 2 i § 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 r. w zw. z art. 140 k.c. - naruszenie zasad sporządzania planu zagospodarowania przestrzennego polegającego na ustanowieniu w treści graficznej planu wyznaczenia nieprzekraczalnej linii zabudowy w odległości 12 m od terenu 1W, zamiast 4 m jak stanowią przepisy powszechnie obowiązujące. 4) art. 6 ust. 2 u.p.z.p. w zw. z art. 28 ust. 1 u.p.z.p. i z związku z art. 140 k.c., art. 31 ust 3 i art. 64 Konstytucji RP - naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego poprzez ustalenie dla terenu oznaczonego w Planie symbolem "2MN": nieprzekraczalnej linii zabudowy od strony drogi wewnętrznej (3KDW) w odległości większej aniżeli 6 metrów od zewnętrznej krawędzi jezdni oraz nieprzekraczalnej linii zabudowy od strony terenu o symbolu 1KPJ w odległości większej aniżeli 4 metrów od zewnętrznej krawędzi jezdni 5) art. 1 ust. 2 pkt 6 i 7, art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1 oraz art. 6 ust. 1 w związku z art. 28 ust. 1 u.p.z.p. w związku z art. 140 k.c. oraz w związku z art. 2, art. 7, art. 21 ust. 1, art. 22, art. 31 ust. 3 i art. 64 ust. 3, art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez przekroczenie władztwa planistycznego oraz nieuzasadnione, niezgodne z zasadą proporcjonalności niecelowe ograniczenie prawa własności nieruchomości i swobody prowadzenia działalności gospodarczej przez Skarżącego, bez zważenia interesu Skarżącego i określenia jaki interes publiczny uzasadnia to ograniczenie oraz poprzez naruszenie zasady proporcjonalności i ustalenie przeznaczenia terenu stanowiącego ograniczenie dla jego prawidłowego zagospodarowania, jak również ustalenie przeznaczenia terenu w sposób rażąco odmienny od przeznaczenia gruntów sąsiednich, czym zwiększa ich wartość koszem wartości przedmiotowej nieruchomości; Skarżący wywodzi interes prawny do zaskarżenia ww. uchwały z prawa własności do nieruchomości obejmującej działki ewidencyjne nr 396 i 397, położonej w Kobylnicy gm. Swarzędz przy ul. Katarzyńskiej/Gruszczyńskiej, zapisanej w księdze wieczystej nr [...] W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta, stosownie do art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634), zwanej dalej p.p.s.a., obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, a zgodnie z art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. także na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5 podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., sąd stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały one wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.). Unormowanie to nie określa, jakiego rodzaju naruszenia prawa są podstawą do stwierdzenia przez sąd nieważności uchwały, doprecyzowanie przesłanek określających kompetencje sądu administracyjnego w tym względzie następuje w ustawach samorządowych. Przepis art. 28 ust. 1 u.p.z.p. przewiduje, że nieważność uchwały rady gminy w całości lub w części powodują istotne naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, istotne naruszenie trybu jego sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie. W rozpatrywanym przypadku Sąd nie doszukał się takich naruszeń. Przedmiotem kontroli sądowej jest uchwała Rady Miejskiej w Swarzędzu z 28 listopada 2023 r. Nr LXXX/815/2023 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Dolina Cybiny i okolice", Gmina Swarzędz - Uzarzewo, Kobylnica, i Uzarzewo Katarzynki (pow. ca. 183 ha). Skarżący jest właścicielem działki ewidencyjnej nr 396 i 397, położonej w Kobylnicy gm. Swarzędz przy ul. Katarzyńskiej/Gruszczyńskiej, zapisanej w księdze wieczystej nr [...] Zgodnie z art. 101 u.s.g. każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Podstawą uwzględnienia skargi może być wyłącznie naruszenie obiektywnego porządku prawnego. W konsekwencji naruszenie interesu prawnego (uprawnienia) skarżącego przesądza o skutecznym uruchomieniu kontroli sądowej, ale samo przez się nie implikuje jeszcze uwzględnienia skargi. Stwierdzenie nieważności uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego może nastąpić tylko w razie stwierdzenia określonych, stypizowanych naruszeń prawa. Strona skarżąca, jako właściciel nieruchomości położonej w obszarze zaskarżonego planu miejscowego ma legitymację do uruchomienia sądowej kontroli przedmiotowej uchwały w zakresie zasad i trybu sporządzania planu oraz w zakresie ustaleń dotyczących tej nieruchomości. Ustalenia planu kształtują i zarazem ograniczają sposób wykonywania przysługującego stronie skarżącej prawa, wobec czego przesłanka wspomnianej legitymacji w postaci naruszenia interesu prawnego strony jest w sposób niebudzący wątpliwości spełniona. Zakres możliwości realizowania tego prawa, determinuje przy tym interes prawny strony skarżącej oraz naruszenie tego interesu. Władztwo planistyczne jest wynikającą z przepisów u.p.z.p. kompetencją gminy do samodzielnego i zgodnego z jej interesami kształtowania polityki przestrzennej. Zgodnie z art. 3 ust. 1 u.p.z.p. kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, z wyjątkiem morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej oraz terenów zamkniętych, należy do zadań własnych gminy. Gmina posiada więc samodzielność w zakresie władczego przeznaczania i określania warunków zagospodarowania terenów tzw. władztwo planistyczne. Przepis art. 1 ust. 2 pkt 7 u.p.z.p. obliguje organy planistyczne do uwzględniania w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym prawa własności. Nie oznacza to jednak, że ustalenia planu nie mogą w żaden sposób wkraczać w sferę praw podmiotowych właściciela nieruchomości. Art. 6 ust. 1 u.p.z.p. stanowi wprost, że ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Oczywiście, kształtowanie wykonywania prawa własności, będące de facto ograniczaniem wykonywania tego prawa, nie może nosić znamion dowolności. Musi być uzasadnione i mieścić się w granicach obowiązującego porządku prawnego. Stosownie do art. 15 ust. 2 pkt 10 u.p.z.p. w planie miejscowym określa się obowiązkowo zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej. "System komunikacji", którym mowa w powołanym przepisie, to system dróg publicznych w rozumieniu ustawy o drogach publicznych, który ma zapewniać prawidłową obsługę komunikacyjną całego obszaru, dla którego sporządzany jest plan miejscowy. Obsługę komunikacyjną przy tym zapewniać ma sama Gmina, co koresponduje z normą art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o samorządzie gminnym, zgodnie z którą zadania własne gminy obejmują sprawny gminnych dróg, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego, a także art. 19 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, zgodnie z którym wójt (burmistrz, prezydent) jest zarządcą dróg gminnych (publicznych) i do jego właściwości należą sprawy z zakresu planowania, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania i ochrony dróg. Ponadto zgodnie z § 4 pkt 11 lit. a i b rozporządzenia ministra Rozwoju i Technologii z dnia 17 grudnia 2021 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. z 2021 r. poz. 2404) ustalenia dotyczące zasad modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej zawierają: a) określenie układu komunikacyjnego i sieci infrastruktury technicznej wraz z ich parametrami oraz klasyfikacją dróg i innych szlaków komunikacyjnych, b) określenie powiązań układu komunikacyjnego i sieci infrastruktury technicznej z układem zewnętrznym. W kontekście okoliczności tej sprawy zwrócenia uwagi wymaga, że wyznaczenie w planie miejscowym drogi wewnętrznej jest w pełni dopuszczalne, chociaż jej rola i status różnią się od dróg publicznych. W miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego drogi wewnętrzne są często wyznaczane jako elementy obsługi komunikacyjnej (dojazd do działek), ale - w przeciwieństwie do dróg publicznych – ich budowa nie może być wymuszona na właścicielu gruntu w trybie wywłaszczenia. Przyjęcie w planie rozwiązania polegającego na przeznaczeniu – tak jak w niniejszej sprawie - określonego terenu pod drogę wewnętrzną oznacza, że teren ten nadal pozostaje własnością jego dotychczasowego właściciela. Jednocześnie takie przeznaczenie skutkuje tym, że na tym terenie będzie mogła być zrealizowana tylko zaplanowana droga wewnętrzna. Stanowi to więc niewątpliwie – tak jak przeznaczenie części nieruchomości pod drogę publiczną - ograniczenie prawa własności. Ocena, czy ograniczenie to nie nastąpiło z naruszeniem władztwa planistycznego winna być zatem dokonana przy uwzględnieniu kryterium racjonalności i celowości wyznaczenia takiej drogi. Skarżący zarzuca brak zgodności ze Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Swarzędz w związku z ustaleniem na terenie jego działek terenu drogi wewnętrznej oznaczonych jako 3KDW, terenów infrastruktury wodociągowej oznaczonych jako 1W, publicznych ciągów pieszo-jezdnych oznaczonych jako 1KPJ i terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oznaczonych jako 2MN. Zdaniem Sądu, przyjęcie w obrębie części nieruchomości stanowiącej własność skarżącego przeznaczenia pod drogę wewnętrzną oznaczoną symbolem 3KDW nie świadczy o naruszeniu granic władztwa planistycznego. Działka nr ewid. 397 położna w Kobylnicy zgodnie z wypisem z ewidencji gruntów stanowi użytek określony jako drogi. Jednak jak wskazuje organ, jej szerokość jest zbyt mała by mogła komfortowo służyć jako droga obsługująca działki m. in. skarżącego, dlatego też została poszerzona w miejscowym planie do szerokości 10 m. Poszerzenie to zostało zaplanowane po zachodniej stronie, na terenie działki nr ewid. 396, a nie po wschodniej stronie, z uwagi na wielkość przylegającej działki i możliwość jej późniejszego zagospodarowania zgodnie z pozostałymi ustaleniami planu. Projektowana droga 3KDW obsługiwać będzie jedynie działki położone przy niej. Nie stanowi ona głównego układu drogowego, ani połączenia z inną drogą (zakończenie placem do nawracania, brak możliwości zjazdu na ciąg pieszo-rowerowy), stąd też z uwagi na funkcję jaką będzie pełniła nie ma potrzeby przeznaczania tego terenu jako drogę publiczną. Jak wskazuje organ, przyjęta w planie szerokość drogi wewnętrznej jest szerokością standardową dla terenu Miasta i Gminy Swarzędz, która umożliwia bezpieczną obsługę terenów do niej przyległych oraz dojazdu śmieciarek, straży pożarnej czy karetek. Skarżący nie ma obowiązku udostępniać drogi osobom postronnym. Wyznaczona w planie droga wewnętrzna nie stanowi drogi przejezdnej - ma ona stanowić wyłącznie obsługę komunikacyjną działek, które z nią graniczą. Należy zauważyć, że nieruchomość skarżącego znajduje się w obszarze inwestycyjnych i stopniowo zabudowywanych terenów porolniczych i jest przewidziana pod zabudowę mieszkaniową, w którym studium nie wprowadza zakazu wyznaczenia dróg wewnętrznych. Wymóg proporcjonalności, zwany także zakazem nadmiernej ingerencji, oznacza konieczność zachowania proporcji pomiędzy ograniczeniem danego konstytucyjnego prawa lub wolności (czyli nałożonymi na jednostkę obciążeniami), a zamierzonym celem (pozytywnym efektem) danej regulacji prawnej. Wiąże się to z koniecznością wyważania dwóch dóbr (wartości), których pełna realizacja jest niemożliwa. W planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uwzględnia się nie tylko prawo własności i interesy właścicieli, ale również potrzeby interesu publicznego (art. 1 ust. 2 pkt 7, 9 u.p.z.p.). Wyznaczenie terenów pod zabudowę mieszkaniową wymaga zapewnienia dojazdu do nich oraz możliwości bezpiecznego funkcjonowania przyszłych mieszkańców. Odnosząc się do zarzutu niezgodności MPZP z zapisami Studium w pierwszej kolejności wypada przywołać treść art. 20 u.p.z.p. (w brzmieniu obowiązującym na dzień uchwalenia Planu). Zgodnie z tym przepisem Plan miejscowy uchwala rada gminy, po stwierdzeniu, że nie narusza on ustaleń studium, rozstrzygając jednocześnie o sposobie rozpatrzenia uwag do projektu planu oraz sposobie realizacji, zapisanych w planie, inwestycji z zakresu infrastruktury technicznej, które należą do zadań własnych gminy, oraz zasadach ich finansowania, zgodnie z przepisami o finansach publicznych. Należy wskazać, że użyty w art. 20 ust. 1 tej ustawy zwrot "nie narusza" oznacza, że pomiędzy treścią studium, a treścią uchwalonego planu miejscowego nie musi zachodzić pełna zgodność, wystarczy aby nie było sprzeczności pomiędzy tymi ustaleniami (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 października 2019 r., II OSK 2525/18 oraz z 21 czerwca 2023 r., II OSK 2243/20 - opubl. w CBOSA). Studium ma być z założenia aktem elastycznym, który stwarzając nieprzekraczalne ramy dla swobodnego planowania miejscowego pozwala na maksymalne uwzględnienie warunków i potrzeb lokalnych przy tworzeniu regulacji planów miejscowych. Natomiast plan miejscowy ma stanowić uszczegółowienie zapisów zawartych w studium, a nie ich dowolną interpretację, czy wręcz całkowitą zmianę. Wymóg braku sprzeczności planu miejscowego ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego nie oznacza i nie może oznaczać prostego przenoszenia ustaleń studium do planu. W ramach przyznanego gminie władztwa planistycznego na tym etapie planowania następuje dopuszczalna prawem interpretacja ustaleń studium. Organ stanowiący gminy, jako twórca polityki przestrzennej gminy, dokonuje autointerpretacji uchwalonego przez siebie studium w zakresie oceny zgodności z nim projektu planu miejscowego. W ramach tego władztwa organ gminy nie może wyjść jednak poza ogólne ustalenia wynikające ze studium. Ponadto podnieść należy, że Studium z racji skali w jakiej jest sporządzane nie wyznacza wszystkich funkcji jakie mogą być wyznaczone na konkretnym terenie. Funkcje takie jak ciąg pieszo-jezdny, droga publiczna czy infrastruktura wodociągowa stanowią uzupełnienie funkcji mieszkaniowej. Zgodnie z zapisami Studium "Każdorazowo należy przeanalizować potrzeby i wymagania wynikające z istniejącego już zagospodarowania, a także potrzeb opracowywanego terenu. Dlatego należy uznać za zgodne ze studium, takie ustalenia, które spowodują, że funkcja podstawowa będzie zajmować nie mniej niż 50% powierzchni terenu objętego planem, a przyjęte rozwiązanie będzie uzasadnione aktualnymi potrzebami. Oczywiście te nowe funkcje nie mogą zwiększać uciążliwości dla ludzi i dla środowiska przyrodniczego." (strona 7 pkt 1.1 zmiany Studium, Tom Kierunki). W ocenie Sądu nie można zgodzić się z twierdzeniem skarżącego jakoby skoro Studium przewidywało na terenach M/U budownictwo mieszkaniowe wielorodzinne z usługami z dopuszczeniem zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej (wolnostojącej, bliźniaczej i szeregowej) to ograniczenie tego terenu w miejscowym planie tylko do zabudowy jednorodzinnej wolnostojącej oraz zabudowy wodociągowej jest całkowicie sprzeczne ze studium i wyklucza realizację na nieruchomości funkcji przewidzianej w studium. Ustawodawca dopuścił, by gmina kształtując ład przestrzenny wyznaczała różne poziomy uszczegółowienia dozwolonej na danym terenie zabudowy. W ustaleniach ogólnych Studium faktycznie wskazuje się, że na terenach M/U planowana zabudowa to głównie zabudowa wielorodzinna, jednak na stronie 30 zmiany Studium (pkt 2.2.1, Tom Kierunki) znajdują się ustalenia szczegółowe dla terenu na którym położone są nieruchomości skarżącego, tj. I.67.M/U. Zgodnie z tym zapisem "na terenie I.67.M/U dopuszcza się realizację wyłącznie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z dopuszczeniem usług". W ramach przysługującego Organowi władztwa planistycznego uznano, że z uwagi na sąsiedztwo terenów skarżącego najbardziej właściwym będzie wyznaczenie na tym terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej wolnostojącej. W okolicznościach tej sprawy nie mógł także odnieść zamierzonego skutku zarzut sprzeczności Studium z Planem poprzez przeznaczenie w części działki nr 396 jako terenu 1W (tereny infrastruktury wodociągowej). Jak wynika z wyjaśnień organu, podjęte rozstrzygnięcie wynikało z konieczności zapewnienia możliwości wykonania nowych odwiertów wody. Organ wyjaśnia, że poszczególne odwierty ulegają zużyciu, co powoduje konieczność realizacji kolejnych. Nowe odwierty muszą być jednak lokalizowane w pewnym oddaleniu od poprzednich, co generuje konieczność zabezpieczenia odpowiedniego terenu na ten cel. Niewyznaczenie terenów tak strategicznych jak tereny ujęć wody skutkować może ostatecznie nawet brakiem wody lub przerwami w ich dostawie zarówno na terenie gminy Swarzędz jak i gmin ościennych zasilanych z ujęć wód zlokalizowanych wzdłuż ulicy Katarzyńskiej/Gruszczyńskiej. Przedmiotowe rozstrzygnięcie zostało podjęte w porozumieniu z gestorem sieci (spółką [...]). Gestor sieci pierwotnie zgłosił o wiele większe zapotrzebowanie na tereny pod infrastrukturę wodociągową, jednak po licznych spotkaniach w tym przedmiocie organy Gminy Swarzędz doszły do kompromisu z gestorem, którego efektem są ustalenia planu w zakresie terenów 1W. W przypadku działki nr 396 w Kobylnicy podjęto decyzję, że z uwagi na sąsiedztwo terenów infrastruktury wodociągowej należy zabezpieczyć przyszłe ujęcia wód podziemnych i odsunąć linię zabudowy na ustaloną odległość tj. 12 m. Została także poddana analizie możliwość zabudowy działki i biorąc pod uwagę, pozostałe ustalenia Miejscowego planu, takie jak ustalona minimalna wielkość działki (1500 m˛), maksymalny procent zabudowy (30%) oraz minimalny udział powierzchni biologicznie czynnej w stosunku do powierzchni działki budowlanej (50%), nie stwierdzono ograniczeń w możliwości realizacji inwestycji mieszkaniowej zgodnie z pozostałymi parametrami. Teren działki nr ewid. 396 przeznaczony pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną może zostać, zgodnie z zapisami planu, podzielony na dwie działki o powierzchni ok. 1800 m˛ każda. Biorąc więc pod uwagę wielkość działki, ustalenie linii zabudowy w odległości 12m od terenu infrastruktury wodociągowej, nie wpłynie negatywnie na możliwości jej zabudowy. Skarżący ma możliwość zagospodarowania działki tak, by w tej strefie zlokalizować ogród, tj. teren biologicznie czynny czy miejsca postojowe. Odnosząc się do kolejnego zarzutu, Sąd wskazuje, że brak przeznaczenia pod funkcje mieszkaniowe terenów Skarżącego położonych na południe od terenu 1KPJ (tereny publicznych ciągów pieszo-jezdnych) wynika z przebiegu granicy obszaru Natura 2000 "Dolina Cybiny" oraz wyznaczonego dla tego terenu kierunku zagospodarowania przestrzennego (tereny zieleni naturalnej) w obowiązującym na dzień uchwalenia miejscowego planu Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Mając na uwadze powyższe uwarunkowania, Organ nie miał podstaw do przeznaczenia działek 396 i 397 w tym zakresie pod zabudowę mieszkaniową. Przeznaczenie działek 43/2, 42/1 oraz 41 (po południowej stronie terenów 1KPJ i 18KDW) w części pod tereny mieszkaniowe (11 MN, 14 MN) wynikało natomiast z wyznaczonego dla tego terenu kierunku zagospodarowania przestrzennego w studium oraz ukształtowania terenu. Wskazać należy, że zieleń buforowa została wyznaczona na wszystkich terenach mieszkaniowych położonych skrajnie wzdłuż terenu Natura 2000 z wyjątkiem terenów graniczących z terenami lasów bądź terenami silnie zadrzewionymi. Natomiast w przypadku terenu 2U buforem od terenów chronionych jest obszar zieleni parkowej zlokalizowanej pomiędzy terenem usługowym, a Natura 2000. Na pozostałych terenach pas zieleni buforowej jest poprowadzony wzdłuż terenów zabudowy. Skarżący wskazuje, że linia zabudowy dla terenu 2MN od strony terenu 3KDW jest linią nieprzekraczalną (podczas gdy Plan miejscowy wskazuje tu obowiązującą linię zabudowy) i w jego ocenie niezasadne oddalenie jej na odległość 6 m. Ponadto Skarżący zarzuca ustalenie linii zabudowy w odległości 10 m od strony ciągu pieszo-jezdnego. Biorąc pod uwagę lokalizację terenu i analizy oraz chęć ochrony sąsiednich terenów Natura 2000 Dolina Cybiny, uznano za właściwe odsunięcie linii zabudowy od strony ciągu pieszo-jezdnego położonego na granicy terenu MN ze wspomnianym terenem Natura 2000. Natomiast odległość linii zabudowy od strony drogi wewnętrznej 3KDW jest odległością powszechnie stosowaną i biorącą pod uwagę możliwość parkowania samochodu przed budynkiem. Ustalona linia zabudowy nie wpływa na możliwość podziału ani na możliwość zabudowy nieruchomości zgodnie z pozostałymi parametrami. Skarżący ma możliwość dowolnego kształtowania zabudowy zgodnie z ustaloną powierzchnią zabudowy. W ocenie Sądu ustalona linia zabudowy zapewnia prawidłowe funkcjonowanie przyszłych właścicieli i mieszkańców nieruchomości i nie wpływa negatywnie na możliwości zagospodarowania nieruchomości Skarżącego. Jak podnosi organ ustalenia dotyczące linii zabudowy (podobnie jak te, które dotyczą szerokości dróg wewnętrznych) są standardem przyjętym na terenie gminy Swarzędz. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 64 ust. 3 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 140 k.c. w zw. z art. 6 ust. 2 u.p.z.p., Sąd nie znalazł podstaw do ich uwzględnienia. W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się, że ochrona prawa własności, gwarantowana przede wszystkim przez przepisy art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 2 Konstytucji RP, a także przez art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 1 Protokołu nr 1, nie jest nieograniczona. Przepisy Konstytucji RP, szczególnie art. 64 ust. 3, pozwalają na wprowadzenie ograniczeń w zakresie prawa własności wyłącznie ustawą i tylko wtedy, gdy nie naruszają one istoty prawa własności. Ustawodawca ma prawo wprowadzać takie ograniczenia poprzez ustawę, co wynika także z art. 140 Kodeksu cywilnego. Jak przyjął w jednym z wyroków NSA (wyrok NSA z 18 lipca 2016 r., II OSK 478/16), ochrona własności czy prawa użytkowania wieczystego nie może być rozumiana krańcowo, że każda ingerencja w sferę tych praw stanowi naruszenie Konstytucji. Konstytucja chroni różne dobra, zarówno związane z interesem indywidualnym obywateli, jak i potrzebami całego społeczeństwa. Stosownie do okoliczności zachodzi nieraz potrzeba dania pierwszeństwa jednemu dobru przed drugim. Planowanie przestrzenne z reguły powoduje konflikt różnych wartości i interesów. Nie ulega więc wątpliwości, że m.p.z.p. może ingerować w zakres wykonywania prawa własności. Prawo własności nie ma charakteru absolutnego i podlega różnorodnym ograniczeniom. Zgodnie z art. 6 ust. 1 u.p.z.p., organ planistyczny jest uprawniony do ustanawiania w miejscowym planie zakazów oraz ograniczeń dotyczących sposobu korzystania z nieruchomości. Reasumując, powyższe pozwoliło Sądowi przyjąć, że wprowadzone regulacje służą uporządkowaniu przestrzeni i pozostają uzasadnione uwarunkowaniami funkcjonalnymi tego obszaru, przy uwzględnieniu dotychczasowego sposobu korzystania z nieruchomości. Zastosowane w niniejszej sprawie rozwiązania planistyczne nie ograniczają więc w sposób nieproporcjonalny praw skarżącego pozostawiając prawo do korzystania z nieruchomości stanowiącej jego własność. W ocenie Sądu, pomimo że w subiektywnej ocenie skarżącego doszło do naruszenia czy też ograniczenia prawa własności skarżącego poprzez uchwalenie zaskarżonej uchwały, to z pewnością mieści się ono ww. granicach wynikających z powołanych wyżej przepisów. Nie zostały przy tym naruszone, jak wskazano już wyżej, przepisy procedury planistycznej. Brak jest więc podstaw do czynienia organowi uchwałodawczemu zarzutów w powyższym zakresie. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że brak jest podstaw do uznania, aby zaskarżona Uchwała została podjęta z istotnym naruszeniem zasad i trybu sporządzania planu miejscowego ani też naruszeniem właściwości organów w tym zakresie, powodując nieważność uchwały w rozumieniu art. 28 ust. 1 u.p.z.p. w zaskarżonej części. W tym stanie rzeczy zarzuty skargi nie mogły odnieść zamierzonego skutku. W konsekwencji Sąd skargę oddalił na zasadzie art. 151 p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 13 lutego 2026
- Hasła tematyczne
- Zagospodarowanie przestrzenne
- Skarżony organ
- Rada Miasta
- Sędziowie
- Monika Świerczak /przewodniczący sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)
art. 20 ust. 1 · Dz.U. 2023 poz. 977
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II OSK 1040/25 · 22 kwietnia 2026
Wyrok NSA z 22 kwietnia 2026 r., II OSK 1040/25 – miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
Sygnatura: II OSK 86/24 · 22 kwietnia 2026
Wyrok NSA z 22 kwietnia 2026 r., II OSK 86/24 – miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
Sygnatura: II OSK 398/26 · 22 kwietnia 2026
Postanowienie NSA z 22 kwietnia 2026 r., II OSK 398/26 – miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny