Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III SA/Po 275/26

Wyrok WSA w Poznaniu z 28 maja 2026 r., III SA/Po 275/26 – utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy

Wynik

Oddalono skargi

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia
28 maja 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta (spr.) Sędzia WSA Monika Świerczak Sędzia WSA Wojciech Rowiński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 maja 2026 r. sprawy ze skarg K. R. i Z. R. na postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 października 2025 r. nr [...] oraz z dnia 29 października 2025 r. nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia oddala skargi w całości.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Prezydent Miasta [...] decyzją z 10 listopada 2022 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (DZ. U. z 2022 r. poz. 2000, dalej: k.p.a.) oraz art. 5 ust. 7 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2022 r. poz. 1297 ze zm., dalej: u.c.p.g.) nakazał Z. R. i K. R., właścicielom nieruchomości położonej przy ul. [...] w P., wykonanie obowiązku przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej. Uzasadniające decyzję organ wskazał, że przez właścicieli nieruchomości należy rozumieć również współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością. Prezydent Miasta [...] wydał następnie upomnienie z 16 czerwca 2023 r. wzywając do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji z 10 listopada 2022 r. Upomnienie zawierało pouczenie, zgodnie z którym w przypadku niewykonania ww. obowiązku po upływie 7 dni od doręczenia upomnienia, może być wszczęte postępowanie egzekucyjne przewidziane dla egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym. Upomnienie zostało doręczone adresatom decyzji 4 lipca 2023 r. W dalszej kolejności, organ wystawił w stosunku do K. R. tytuł wykonawczy nr [...] z 1 października 2024 r., a w stosunku do Z. R. tytuł wykonawczy nr [...] z tej samej daty. Postanowieniem z 1 października 2024 r. nr [...] (nr rej. [...]), wydanym na podstawie art. 20 § 1 pkt 2, art. 119 § 1, art. 121 § 1, 2 i 3, art. 122 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r. poz. 2505 ze zm., dalej: u.p.e.a.) w zw. z art. 5 ust. 9 u.c.p.g. Prezydent Miasta [...] nałożył na Z. R. grzywnę w kwocie [...]zł i wezwał do jej uiszczenia w terminie 30 dni od doręczenia postanowienia na wskazany rachunek bankowy informując, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona przymusowo ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych (pkt 1); wezwał do wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym, polegającego na przyłączeniu nieruchomości położonej przy ul. [...] w P., do istniejącej sieci kanalizacyjnej w terminie 30 dni od doręczenia postanowienia pouczając, że w przypadku niewykonania obowiązku w terminie nakładane będą grzywny w tej samej lub wyższej kwocie (pkt 2). W pouczeniu do przedmiotowego postanowienia wskazano w szczególności, że służy na nie zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego zobowiązanemu przysługuje również prawo wniesienia do organu egzekucyjnego zażaleń oraz zarzutów w terminie 7 dni od dnia doręczenia. Odpowiednio, postanowieniem z 1 października 2024 r. nr [...] (nr rej. [...]) o tożsamych podstawach oraz treści organ nałożył grzywnę w kwocie [...]zł na K. R.. Pismem z 15 października 2024 r. skierowanym do Prezydenta Miasta [...], zatytułowanym "oświadczenie", zobowiązani wskazali, że nie są stronami w sprawie. Wskazali osobę będącą obecnym właścicielem nieruchomości oraz stwierdzili, że jako byli właściciele (obecnie lokatorzy) nie mogą nic w tej sprawie zrobić, ponieważ nie mają żadnego umocowania prawnego. Pismem z 25 października 2024 r. organ wezwał zobowiązanych do sprecyzowania, czy pismo to stanowi zażalenie na postanowienie (postanowienia) w przedmiocie nałożenia grzywny, czy tez pismo to należy traktować wyłącznie jako oświadczenie w sprawie. W odpowiedzi, pismami z 30 października 2024 r. zobowiązani wskazali, że pismo z 15 października 2024 r. stanowi zażalenie w sprawie nałożenia grzywny. Prezydent Miasta [...] przekazał zażalenia wraz z materiałami sprawy do Samorządowego Kolegium Odwoławczego przy piśmie z 8 listopada 2024 r. Postanowieniem z 5 maja 2025 r. nr [...] Kolegium uchyliło w całości zaskarżone postanowienie z 1 października 2024 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia na K. R. grzywny w celu przymuszenia i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Kolegium stwierdziło, że obowiązek przyłączenia do sieci kanalizacyjnej dotyczy przede wszystkim właścicieli nieruchomości, ale także podmiotów faktycznie władających nieruchomością. Wobec podniesienia przez stronę zarzutu, że nie jest obecnie właścicielem nieruchomości, należy przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia statusu prawnego nieruchomości oraz kwestii faktycznego władania nią, zgodnie z art. 2 ust. 2a u.c.p.g. W przypadku ustalenia na podstawie zebranego materiału dowodowego, że strona nie jest w posiadaniu nieruchomości, nie będzie można egzekwować od niej wykonania obowiązku. Analogicznie, postanowieniem z 5 maja 2025 r. nr [...] Kolegium uchyliło w całości postanowienie z 1 października 2024 r. w przedmiocie nałożenia na Z. R. grzywny w celu przymuszenia, podnosząc w uzasadnieniu tożsame okoliczności oraz wytyczne. Ponownie procedując w sprawie Prezydent Miasta [...] pozyskał oświadczenie P. W. - właściciela nieruchomości położonej przy ul. [...] w P., z którego wynika, że ww. nigdy nią nie władał. Właściciel stwierdził również, że K. R. i Z. R. nie wydali mu dotąd nieruchomości, a nadto nie uiszczają w stosunku do niego żadnej opłaty. To te osoby mają zawarte umowy na dostawy mediów oraz generują ścieki i odpady. Organ pozyskał również protokoły rozpraw w postępowaniach o sygn. [...] Sądu Rejonowego [...] w sprawie z powództwa Z. R. i A. P. przeciwko J. W. i Miastu [...] o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa oraz o sygn. [...] z powództwa K. R. i K. R. przeciwko J. W., P. W. i Miastu [...] o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa. Postanowieniem z 14 sierpnia 2025 r. nr [...] (nr rej. 14 55) Prezydent Miasta [...] nałożył na Z. R. grzywnę w kwocie [...]zł i wezwał do jej uiszczenia w terminie 30 dni od doręczenia postanowienia na wskazany rachunek bankowy informując, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona przymusowo ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych (pkt 1); wezwał do wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym, polegającego na przyłączeniu nieruchomości położonej przy ul. [...] w P., do istniejącej sieci kanalizacyjnej w terminie 30 dni od doręczenia postanowienia pouczając, że w przypadku niewykonania obowiązku w terminie nakładane będą grzywny w tej samej lub wyższej kwocie (pkt 2). Uzasadniając postanowienie organ wskazał, że zobowiązany jest użytkownikiem i mieszkańcem, który faktycznie włada przedmiotową nieruchomością jako posiadacz samoistny. Właściciel nieruchomości, zgodnie z zeznaniami stron postępowania w sprawie ustalenia istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, nie ma fizycznego dostępu do nieruchomości, tym bardziej prowadzenia na jej terenie prac budowlanych. Między właścicielem a zobowiązanym nie została zawarta umowa, o której mowa w art. 2 ust. 2a u.c.p.g. Organ stwierdził również, że okoliczność faktycznego władania przedmiotową nieruchomością, a nie dysponowania formalnym tytułem prawnym do tejże nieruchomości, ma zasadnicze znaczenie przy ustalaniu podmiotu zobowiązanego do wykonania obowiązków określonych w postanowieniu. Postanowieniem z 14 sierpnia 2025 r. nr [...] (nr rej. [...]) Prezydent Miasta [...] nałożył grzywnę w kwocie [...]zł na K. R., podnosząc w uzasadnieniu tożsamą argumentację jak w postanowieniu nr rej. [...] wydanym w stosunku do Z. R.. Zażalenia na powyższe postanowienia wywiódł pełnomocnik zobowiązanych w osobie adwokata, w obu przypadkach wnosząc o zmianę postanowienia poprzez uchylenie nałożonej grzywny oraz uchylenie obowiązku określonego w pkt 2 zaskarżonego postanowienia, ewentualnie o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, w szczególności celem wezwania do udziału w sprawie właściciela nieruchomości, a także o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia do czasu jego prawomocnego rozpoznania. Zaskarżonym postanowieniom pełnomocnik zarzucił naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. polegające na niewłaściwym zastosowaniu wobec zobowiązanego w sytuacji, gdy nie jest właścicielem nieruchomości. Postanowieniem z 29 października 2025 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie z 14 sierpnia 2025 r. nr [...] wydane w stosunku do zobowiązanej K. R.. Kolegium stwierdziło, że organ egzekucyjny przeprowadził postępowanie wyjaśniające zgodnie ze wskazaniami SKO. Organ wykazał, że zobowiązana jest posiadaczem władającym nieruchomością i zamieszkuje ją, tym samym jest zobowiązana do wykonania przyłącza z uwagi na treść art. 2 ust. 2a u.c.p.g. Postanowieniem z 29 października 2025 r. nr [...] Kolegium utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta [...] z 14 sierpnia 2025 r. nakładające na Z. R. grzywnę w celu przymuszenia. Uzasadnienie postanowienia Kolegium zawierało zbieżną argumentację oraz ocenę prawną jak zaprezentowana w stosunku do zobowiązanej K. R.. Skargi od powyższych postanowień Kolegium wywiedli zobowiązani Z. R. i K. R., reprezentowani przez pełnomocnika w osobie adwokata. Postanowieniem z 11 lutego 2026 r. wydanym na podstawie art. 111 § 2 P.p.s.a. połączono sprawy ze skarg w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz dalszego prowadzenia pod sygn. akt III SA/Po 275/26. Pełnomocnik w skardze złożonej w imieniu K. R. zarzucił organowi naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. polegające na niewłaściwym zastosowaniu wobec skarżącej w sytuacji, gdy nie jest ona właścicielem nieruchomości. Jednocześnie pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji (sic!) oraz postanowienia Prezydenta Miasta [...] z 14 sierpnia 2025 r. oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz ww. postanowienia do czasu ich prawomocnego rozpoznania. Tożsame zarzuty oraz wnioski procesowe pełnomocnik przedstawił w skardze wywiedzionej od postanowienia Kolegium z 29 października 2025 r. nr [...] wydanego w stosunku do Z. R.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 11 marca 2026 r. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonych postanowień oraz postanowień Prezydenta Miasta [...] z 14 sierpnia 2025 r. znak [...] (nr [...]) oraz z 14 sierpnia 2025 r. znak [...] (nr [...]). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skargi nie zasługiwały na uwzględnienie. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Stosownie do art. 3 § 2 ust. 2 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Orzekanie - w myśl art. 135 P.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 P.p.s.a. Przedmiotem skarg w niniejszym postępowaniu są postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego, którymi organ utrzymał w mocy postanowienia organu egzekucyjnego - Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym, to jest przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej. Egzekwowany obowiązek wynika z treści decyzji organu z 10 listopada 2022 r. nr [...] wydanej w przedmiocie nakazania K. R. i Z. R. wykonania obowiązku przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej. W pierwszej kolejności należy wskazać, że przedmiotowa decyzja, stanowiąca podstawę do wystawienia w kontrolowanych postępowaniach tytułów wykonawczych, oparta została o przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (u.c.p.g.). Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g. ilekroć w ustawie jest mowa o właścicielach nieruchomości - rozumie się przez to także współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością. Natomiast w myśl art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych; przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych. W kontrolowanych postępowaniach przedmiotem sporu pozostaje kwestia istnienia po stronie skarżących obowiązku przyłączenia nieruchomości położonej przy ul. [...] w P. do istniejącej sieci kanalizacyjnej. Z materiałów sprawy wynika, że od decyzji Prezydenta Miasta [...] z 10 listopada 2022 r. nr [...] nie zostało wniesione odwołanie, przez co może ona stanowić podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Zgodnie z art 15 § 1 u.p.e.a. egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego oraz inne dane niezbędne do prawidłowego wykonania obowiązku przez zobowiązanego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. W kontrolowanym postępowaniu przesłanka ta została spełniona. Stosownie do art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W ramach prowadzenia egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym, organ egzekucyjny może zastosować grzywnę w celu przymuszenia lub wykonanie zastępcze. W myśl art. 7 § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Nałożenie grzywny w celu przymuszenia następuje w oparciu o art. 122 § 1 u.p.e.a. Natomiast w myśl art. 122 § 2 u.p.e.a. postanowienie o nałożeniu grzywny powinno zawierać wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych (pkt 1); wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie, a w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy będzie orzeczone wykonanie zastępcze (pkt 2). Stosownie do art. 122 § 3 u.p.e.a. zobowiązanemu służy prawo zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 i 34) oraz prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny. Postanowienia organu egzekucyjnego z 14 sierpnia 2025 r. nr [...] zawierają wszystkie wyszczególnione powyżej elementy. W reakcji na wydanie ww. postanowień pełnomocnik zobowiązanych skierował do Samorządowego Kolegium Odwoławczego zażalenia, których argumentacja jest w istotnej części zbieżna z treścią skarg złożonych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu i koncentruje się na zakwestionowaniu istnienia egzekwowanego obowiązku po stronie skarżących z uwagi na okoliczność, że nie są oni właścicielami nieruchomości objętej obowiązkiem przyłączenia do sieci kanalizacyjnej. Przechodząc do zasadniczych rozważań należy wskazać, że zarzuty pełnomocnika skarżących oparte zostały o przepisy prawa materialnego, które mogły stanowić podstawę odwołania od decyzji organu I instancji z 10 listopada 2022 r. nr [...], natomiast nie mogą odnieść zamierzonych przez stronę skutków w toku postępowania egzekucyjnego. Zarzuty podniesione w skardze w istocie dotyczą decyzji o nałożeniu na skarżących obowiązków o charakterze niepieniężnym, która to decyzja nie podlega kontroli w niniejszej sprawie. Kontrolą legalności objęte są postanowienia organów egzekucyjnych w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia, a kontrola ta sprowadza się do oceny, czy nałożone obowiązki zostały wykonane oraz do określenia wymiaru grzywny. Skarżący tymczasem skutecznie nie podważyli ustaleń faktycznych co do niewykonania nałożonych na nich obowiązków o charakterze niepieniężnym. Zgodnie z art. 122 § 3 u.p.e.a., zobowiązanemu służy prawo zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 i 34) oraz prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny. Alternatywne ujęcie tych środków prawnych prowadzi do wniosku, że prawidłowość nałożonej grzywny nie może być kwestionowana przez podnoszenie okoliczności związanych z egzekucją nałożonego obowiązku i określonych w art. 33 u.p.e.a. W zażaleniu na postanowienie o zastosowaniu grzywny w celu przymuszenia nie jest zatem dopuszczalne powoływanie okoliczności wskazanych w art. 33 u.p.e.a., ponieważ zażalenie takie byłoby w istocie rzeczy zarzutem. Kwestionując postanowienia nakładające grzywnę w celu przymuszenia, pełnomocnik skarżących powołuje się w istocie na okoliczności mieszczące się w kategorii zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, czyli nieistnienie obowiązku, wywodzone z treści przepisów prawa materialnego, to jest art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. W zażaleniu, o którym mowa w art. 122 § 3 u.p.e.a., a także w razie wniesienia następnie skargi do sądu możliwe jest zakwestionowanie dopuszczalności oraz prawidłowości skorzystania przez organ egzekucyjny ze środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia. Nie można natomiast kwestionować zasadności obowiązku, do którego wykonania grzywna ma przymusić (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 grudnia 2025 r. III OSK 1900/24, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 29 maja 2024 r. II SA/Kr 519/24, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 21 lutego 2023 r. II SA/Wr 606/22, wszystkie orzeczenia dostępne pod adresem: https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Uzupełniająco należy podkreślić, że organ egzekucyjny nie jest władny podejmować żadnych działań ingerujących w treść decyzji, stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego. Organ egzekucyjny nie jest w szczególności uprawniony do kontroli istniejącej decyzji, na podstawie której wystawiono tytuły wykonawcze. Celem postępowania egzekucyjnego pozostaje doprowadzenie do wykonania spoczywającego na zobowiązanych obowiązku. W czasie trwania tego postępowania nie może dochodzić do powtórnego kwestionowania jego istnienia ani tym bardziej zasadności jego realizacji, zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a. Strona, przeciwko której wdrożono egzekucję, może wnieść zarzuty w oparciu o art. 33 § 1 u.p.e.a. lub domagać się umorzenia postępowania egzekucyjnego (art. 59 u.p.e.a.). Podstawy zarzutów określa art. 33 § 1 u.p.e.a. i mogą nimi być: nieistnienie obowiązku (pkt 1), określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1, przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu (pkt 2), błąd co do zobowiązanego (pkt 3), brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane (pkt 4), wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części (pkt 5), brak wymagalności obowiązku w przypadku odroczenia terminu wykonania obowiązku, rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. (pkt 6). Zarzuty dotyczą zatem istoty postępowania egzekucyjnego, a od ich zasadności zależy to, czy postępowanie egzekucyjne w ogóle może się dalej toczyć, a zatem, czy w ogóle istnieje możliwość zastosowania jakiegokolwiek środka egzekucyjnego. Natomiast zażalenie na postanowienie o zastosowaniu konkretnego środka egzekucyjnego, jakim jest grzywna w celu przymuszenia, może kwestionować inne okoliczności tj. procedurę poprzedzającą nałożenie przedmiotowej grzywny np. brak wcześniejszego wystawienia tytułu wykonawczego, brak doręczenia zobowiązanemu upomnienia, przyjęcie niewłaściwej wysokości grzywny czy też zastosowanie tego środka w sytuacji, gdy inny byłby dla zobowiązanego mniej dolegliwy. Zażalenie, o którym mowa w art. 122 § 3 u.p.e.a. może więc podnosić kwestie dopuszczalności i prawidłowości skorzystania przez organ z takiego a nie innego środka egzekucyjnego. Przedmioty obu postępowań są zatem różne, a organ rozstrzygając w każdym z nich związany jest takim, wynikającym u.p.e.a., przedmiotem (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 17 maja 2018 r. II SA/Sz 286/18). W tym miejscu wypada również wskazać, że skarżący w toku postępowania zostali prawidłowo pouczeni o przysługujących im środkach prawnych. Reprezentujący ich pełnomocnik w osobie adwokata zdecydował o złożeniu w sprawie zażalenia. Z pism wniesionych przez pełnomocnika jednoznacznie wynika, że stanowią one zażalenia wywiedzione od postanowień o nałożeniu grzywny. Zażalenia zostały skierowane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, to jest do organu właściwego do rozpatrzenia zażalenia. Organy nie miały zatem podstaw, aby przyjąć, że pełnomocnik stron wnosi zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej. Z powyższych względów Sąd doszedł do przekonania o braku słuszności zarzutów podniesionych przez pełnomocnika skarżących. Kierując się art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd nie znalazł żadnych innych podstaw skutkujących uchyleniem zaskarżonych postanowień. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a., uznając zarzuty pełnomocnika skarżącego za niezasadne, oddalił wniesione skargi w całości.

Informacje o sprawie

Data wpływu
6 lutego 2026
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sędziowie
Donata Starosta /przewodniczący sprawozdawca/ Monika Świerczak Wojciech Rowiński

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny