III OZ 212/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Rafał Stasikowski po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 13 lutego 2026 r., sygn. akt II SA/Gl 6/26 w przedmiocie odmowy wstrzymania zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia Wójta Gminy Niegowa z dnia 16 września 2025 r., nr RPV.6324.2.3.2020 o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w sprawie ze skargi E.B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 30 października 2025 r. nr SKO.4110.31.2025 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie w sprawie nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 13 lutego 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił wstrzymania wykonania postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 30 października 2025 r., nr SKO.4110.31.2025, w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od postanowienia w sprawie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oraz postanowienia Wójta Gminy Niegowa z dnia 16 września 2025 r., tj. postanowienia organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że postanowienie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania nie podlega wykonaniu. Jest to rozstrzygnięcie proceduralne i jako takie nie wywiera skutku w sferze wykonalności decyzji, od której odwołanie wniesiono. Nie powoduje ono powstania żadnych skutków w sferze interesu prawnego strony, nie nakłada na skarżącą nowych praw lub obowiązków, które podlegałyby wykonaniu. Skoro zatem zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w rozumieniu art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej p.p.s.a.) to nie może do niego mieć zastosowania instytucja wstrzymania wykonania aktu uregulowana w omówionym przepisie. Odnosząc się do wniosku o wstrzymanie postanowienia organu pierwszej instancji Sąd wskazał, powołując się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2023 r., sygn. akt II GPS 2/22, że skoro wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczy postanowienia organu pierwszej instancji, które nie może zostać uznane za akt wydany lub podjęty w postępowaniu prowadzonym w granicach tej samej sprawy, to niedopuszczalnym jest wstrzymanie jego wykonania na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżąca pismem z 11 marca 2026 r. złożył zażalenie na postanowienie Sądu pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie podlegało oddaleniu. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Poza opisanymi przesłankami wynikającymi art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz wymogami jakie stawiane są wnioskodawcy domagającemu się zastosowania przewidzianej tym przepisem instytucji ochrony tymczasowej, wskazać należy na pierwszorzędną przesłankę warunkującą zastosowanie powołanej regulacji. Otóż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu może dotyczyć tylko takich aktów, które nadają się do wykonania. Wykonalnymi zaś aktami są akty zobowiązujące, ustalające dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, a także akty, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki. Nie każdy zatem akt administracyjny kwalifikuje się do wykonania i w związku z tym nie każdy wymaga wykonania. Wstrzymanie wykonania dotyczy zatem sytuacji, gdy zaskarżony akt wywołuje skutki materialnoprawne przez przyznanie uprawnienia lub obowiązku, których wykonanie wywołuje skutki prawne lub faktyczne trudne do odwrócenia lub których wykonanie powodowałoby wyrządzenie znacznej szkody. Co do zasady przymiotu wykonalności nie będą więc miały decyzje odmawiające stwierdzenia lub przyznania określonych praw lub obowiązków albo rozstrzygnięcia, które nie wywołują określonych skutków materialnoprawnych, np. dotyczące zawieszenia czy umorzenia postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny podziela dokonaną przez Sąd pierwszej instancji ocenę, że wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia nie mógł zostać uwzględniony. Sąd pierwszej instancji nie mógł zastosować ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, bowiem przedmiotem skargi do sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie w sprawie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Zaskarżone postanowienie nie nakłada na skarżącą żadnego obowiązku, ani nie kreuje praw, a jedynie orzeka o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Wobec powyższego wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu nie jest możliwe. Zasadnie również Sąd pierwszej instancji odmówił wstrzymania postanowienia Wójta Gminy Niegowa z dnia 16 września 2025 r. wskazując, że skoro wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczy postanowienia organu pierwszej instancji, które nie może zostać uznane za akt wydany lub podjęty w postępowaniu prowadzonym w granicach tej samej sprawy, to niedopuszczalnym jest wstrzymanie jego wykonania na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. W konsekwencji powyższego brak było podstaw do zmiany prawidłowego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. ----------------------- 2