III SA/Po 1712/21

Dnia 11 sierpnia 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Sachajko (spr.) Sędzia WSA Marzenna Kosewska Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz Protokolant: sekr. sąd. Aleksandra Wystańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2022 roku sprawy ze skargi M. G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia 25 października 2021 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia zwolnienia/zatrzymania towaru oddala skargę.

Decyzją [...] z 25 października 2021 roku Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu utrzymał w mocy decyzję [...] wydaną 14 czerwca 2021 roku przez Naczelnika Wielkopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Poznaniu o zawieszeniu zwolnienia/zatrzymaniu towaru w postaci ładowarek sieciowych model [...] (150 szt.) z oznaczeniem słowno-graficznym [...], co do których zachodzi podejrzenie, że naruszają prawa własności intelektualnej firmy [...], [...] W uzasadnieniu organ wskazał, że w piśmie z 18.06.2021 r. przedstawiciel firmy [...] zwrócił się do Naczelnika Wielkopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Poznaniu o wskazanie właściwego miejscowo organu do złożenia wniosku o ściganie, oraz o udostępnienie danych personalnych osób podejrzanych o popełnienie przestępstwa wypełniającego dyspozycję art. 305 ust. 1 ustawy z dnia 30.06.2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2001, nr 49, poz. 508). Do pisma z 18.06.2021 r. (przesłanego drogą elektroniczną), przedstawiciel firmy [...] załączył skan wniosku do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 17.06.2021 r. o podjęcie działań przez organy celne w celu ochrony praw własności intelektualnej firmy [...]. Decyzją z 22.06.2021 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie uwzględnił w całości wniosek o podjęcie działania w odniesieniu do towarów zatrzymanych na podstawie decyzji Naczelnika Wielkopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Poznaniu nr [...] z dnia 14.06.2021 r. w związku z podejrzeniem naruszenia praw własności intelektualnej zarejestrowanych na rzecz firmy [...]. Przedmiotowy wniosek o podjęcie działania został zarejestrowany w systemie informatycznym VSNCI/COPIS pod numerem [...] Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż organ celny w dniu 10.06.2021 r. przeprowadził rewizję celną towaru zgłoszonego do procedury dopuszczenia do obrotu powiadomienie o numerze [...] z 08.06.2021 r., w wyniku której stwierdził towar w postaci ładowarek sieciowych model [...] (150 sztuk) z oznaczeniem słowno-graficznym [...], w stosunku do których zaszło podejrzenie naruszenia praw własności intelektualnej firmy [...], [...]. W konsekwencji Naczelnik Wielkopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Poznaniu uznał, iż w niniejszej sprawie istnieje uzasadnione podejrzenie naruszenia prawa własności intelektualnej firmy [...] i decyzją nr [...] z 14.06.2019 r. i na podstawie art. 18 ust. 1 ww. rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 608/2013 zawiesił zwolnienie towaru w postaci ładowarek sieciowych model [...] (150 sztuk) z oznaczeniem słowno-graficznym [...], oraz powyższym powiadomieniem o tym samym numerze i z tego samego dnia na podstawie art. 18 ust. 3 ww. rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 608/2013 zawiadomił w terminie wskazanym w rozporządzeniu zgłaszającego o zawieszeniu zwolnienia towarów oraz zawiadomił reprezentującą firmę [...] [...] SA kancelarię adwokacką [...], czyli podmiot uprawniony do złożenia wniosku dotyczącego domniemanego naruszenia praw własności intelektualnej o zawieszeniu zwolnienia towarów. Jednocześnie zauważono, że organy celne nie mogły zgodnie z art. 18 ust 4 ww. rozporządzenia zwolnić przedmiotowego towaru, gdyż kancelaria adwokacka [...] w dniu 17.06.2021 r., a więc zachowując termin wskazany w art. 5 ust. 3 ww. rozporządzenia (cztery dni robocze od powiadomienia o zawieszenia zwolnienia towaru) złożyła właściwym służbom celnym, czyli w Izbie Administracji Skarbowej w Warszawie, wniosek o podjęcie działania w odniesieniu do towarów zatrzymanych na podstawie decyzji Naczelnika Wielkopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Poznaniu nr [...] z 14.06.2021 r. w związku z podejrzeniem naruszenia praw własności intelektualnej firmy [...]. Mając na uwadze powyższe organ stwierdził, iż w niniejszej sprawie istniała podstawa prawna (art. 18 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 608/2013 z dnia 12 czerwca 2013r.) by Naczelnik Wielkopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Poznaniu dokonał zawieszenia / zatrzymania przedmiotowego towaru ponieważ uzasadnione okazały się podejrzenia o ewentualne naruszenie prawa własności intelektualnej firma [...]. W skardze na powyższe M. G. zarzucił organowi naruszenie art. 10 k.p.a. poprzez uniemożliwienie skarżącemu zapoznania się z całością akt postępowania oraz uniemożliwienie skarżącemu aktywnego uczestniczenia w postępowaniu, art. 80 k.p.a. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów, art. 84 k.p.a. poprzez niepowołanie biegłego z dziedziny elektroniki. W konsekwencji wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga nie zasługiwała na jej uwzględnienie. W rozpoznawanej przez Sąd sprawie doszło do zawieszenia zwolnienia towaru ze wskazaniem, że zachodzi co do niego podejrzenie naruszenia prawa własności intelektualnej i dotyczyło to towaru ładowarek sieciowych (150 szt.). Podczas wykonywania czynności służbowych funkcjonariusz Oddziału Celnego w Poznaniu przeprowadził rewizję celną towaru zgłoszonego do procedury dopuszczenia do obrotu. W wyniku rewizji celnej funkcjonariusz stwierdził, że towarem są ładowarki opatrzone słowno-graficznym znakiem towarowym [...], co do których zachodziło podejrzenie naruszenia prawa własności intelektualnej. Wskazać należy, że towary wprowadzane na obszar celny podlegają, od chwili ich wprowadzenia, dozorowi celnemu, a to oznacza, że mogą też podlegać kontroli organów celnych mającej na celu ustalenie przestrzegania przepisów prawa celnego i innych regulacji dotyczących przewożonych towarów. Organy celne zwalniają towary po dokonaniu weryfikacji zgłoszenia lub jego przyjęciu bez weryfikacji, jeżeli spełnione zostaną warunki objęcia towarów daną procedurą i o ile towary nie są przedmiotem ograniczeń lub zakazów. Mając powyższe na uwadze, dopuszczenie wprowadzonych na obszar celny towarów uzależnione jest m.in. od tego czy wprowadzenie takich towarów nie jest objęte ograniczeniem lub zakazem. Zasady i tryb postępowania przy zawieszeniu towarów podejrzanych o naruszenie praw własności intelektualnej reguluje rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 608/2013 z dnia 12 czerwca 2013 r. w sprawie egzekwowania praw własności intelektualnej przez organy celne oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1383/2003 (Dz.U.UE.L 2013.181.15), zwane dalej "rozporządzeniem". Zgodnie z art. 18 ust. 1 rozporządzenia w przypadku, gdy organy celne zidentyfikują towary podejrzane o naruszenie prawa własności intelektualnej, które nie są objęte decyzją uwzględniającą wniosek, mogą one, z wyjątkiem przypadków towarów łatwo psujących się, zawiesić zwolnienie towarów lub zatrzymać je. Aby możliwe było zawieszenie zwolnienia towaru na podstawie art. 18 ust. 1 rozporządzenia wystarczy zaistnienie podejrzenia dotyczącego naruszenia jakiegokolwiek prawa własności intelektualnej, w przeciwieństwie do sytuacji unormowanej w art. 17 ust. 1 rozporządzenia, gdzie mowa jest o zawieszeniu zwolnienia towarów w sytuacji podejrzenia naruszenia prawa własności intelektualnej ale takiego, które objęte zostało decyzją uwzględniającą wniosek. Na użytek rozporządzenia "prawa własności intelektualnej" oznaczają bowiem znak towarowy, wzór, prawo autorskie lub jakiekolwiek prawo pokrewne zgodnie z prawem krajowym lub unijnym, oznaczenie geograficzne, patent zgodnie z prawem krajowym lub unijnym, dodatkowe świadectwo ochronne dla produktów leczniczych (...), dodatkowe świadectwo ochronne dla środków ochrony roślin (...), wspólnotowe prawo do ochrony odmian roślin (...), prawo do ochrony odmian roślin zgodnie z prawem krajowym, topografię układu scalonego zgodnie z prawem krajowym lub unijnym, wzór użytkowy w zakresie, w jakim jest chroniony prawem krajowym lub unijnym jako prawo własności intelektualnej, nazwę handlową w zakresie, w jakim jest chroniona prawem krajowym lub unijnym jako wyłączne prawo własności intelektualnej (art. 2 pkt 1 lit. a-I rozporządzenia). W tej sytuacji dokonanie zawieszenia zwolnienia towaru nie wymaga ustalenia treści decyzji uwzględniającej wniosek, w celu zidentyfikowania praw własności intelektualnej chronionych tą decyzją, co do których zachodzi podejrzenie naruszenia, lecz wystarczy samo podejrzenie naruszenia prawa własności intelektualnej. W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, istniały podstawy do zawieszenia zwolnienia towaru. Przyjęty przez organ, a niekwestionowany przez stronę skarżącą stan faktyczny uzasadniał zawieszenie zwolnienia towaru. Powołane rozporządzenie reguluje tryb postępowania w sytuacji, gdy organy celne zidentyfikują towary podejrzane o naruszenie prawa własności intelektualnej. Jak wynika z akt organ powiadomił zgłaszającego o przeprowadzeniu rewizji celnej. Podjęte przez organ działania wynikały z art. 17 rozporządzenia. Zgodnie z art. 18 ust. 4. rozporządzenia organy celne zwalniają towary lub kończą ich zatrzymanie niezwłocznie po dopełnieniu wszystkich formalności celnych w następujących przypadkach: a) gdy nie zidentyfikowały one jakiejkolwiek osoby lub podmiotu uprawnionych do złożenia wniosku dotyczącego domniemanego naruszenia praw własności intelektualnej w terminie jednego dnia roboczego od zawieszenia zwolnienia lub zatrzymania towarów; b) gdy nie otrzymały one wniosku zgodnie z art. 5 ust. 3 lub gdy odrzuciły taki wniosek. W sytuacji jak omawiana, organ otrzymał wniosek Spółki [...], a więc nie było podstaw do zwolnienia zatrzymania towaru. W ocenie Sądu działania organu celnego podjęte w sprawie były prawidłowe, zgodne z przepisami. W sprawie działając zgodnie z art. 17 ust. 1 rozporządzenia, po powzięciu wątpliwości co do naruszenia przez importowany towar prawa własności intelektualnej, organ pierwszej instancji prawidłowo wydał decyzję o zawieszeniu zwolnienia towaru. Sąd zauważa, że po zawieszeniu zwolnienia towaru, zgodnie z art. 23 rozporządzenia inicjatywę przejmuje właściciel praw. Tu Spółka zachowując termin ostatecznie wskazany przez organ przekazała powiadomienie o wszczęciu przez Spółkę postępowania w celu ustalenia czy zostało naruszone prawo własności intelektualnej. Odnosząc się do zarzutów skargi należy zauważyć, że powoływane tu wielokrotnie rozporządzenie zawiera jedynie przepisy proceduralne dla organów celnych. W związku z tym niniejsze rozporządzenie nie wprowadza żadnych kryteriów służących do stwierdzenia, czy doszło do naruszenia prawa własności intelektualnej. W sprawie były podstawy do zawieszenia zwolnienia towaru ze względu na podejrzenie naruszenia praw własności intelektualnej. Ocena czy doszło do naruszenia bądź nie prawa własności intelektualnej nie należy do organów celnych. Dopiero w postępowaniu przez sądem powszechnym dojdzie do ustalenia tej kwestii. Odnosząc się do postulatu powołania biegłego, zauważyć należy, że w myśl art. 2 pkt 7 Rozporządzenia organ dokonuje oceny towaru pod kątem ewentualnego naruszenia prawa własności intelektualnej "prima facie". Oznacza to, że już samo organoleptyczne stwierdzenie tego podejrzenia wystarczy dla wdrożenia procedury z art. 17. Odmienna wykładnia byłaby nie tylko sprzeczna z językowym brzmieniem przepisu, ale również przeczyłaby celowi tej normy, jakim jest umożliwienie organom sprawnego przeciwdziałania dopuszczenia na rynek towarów o niepewnym źródle pochodzenia. W celu zapewnienia szybkiego egzekwowania praw własności intelektualnej, w przypadku gdy organy celne mają podejrzenie, że towary znajdujące się pod ich dozorem naruszają prawa własności intelektualnej, przewidziano możliwość zawieszenia zwolnienia towarów lub ich zatrzymania przez organy celne, z ich własnej inicjatywy lub na wniosek, tak aby osoby lub podmioty uprawnione do złożenia wniosku mogły wszcząć postępowanie w celu ustalenia, czy prawo własności intelektualnej zostało naruszone. W pozostałym zakresie zarzuty skarżącego dotyczą kwestii proceduralnych o znaczeniu niemogącym wpłynąć na ostateczne rozstrzygnięcie w sprawie. Mając powyższe na uwadze, Sąd stosownie do art. 151 p.p.s.a. skargę jako niezasadną oddalił.