III SA/Po 164/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Szymon Widłak po rozpoznaniu 5 sierpnia 2021 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku o wstrzymanie wykonania, w sprawie ze skargi N. Sp. z o.o. w P. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie [...] z [...] listopada 2020 r., nr [...], w przedmiocie odmowy zwolnienia od zakazu grodzenia nieruchomości przyległych do publicznych śródlądowych wód powierzchniowych, postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

W skardze na decyzję opisaną w rubrum niniejszego postanowienia skarżąca spółka zwróciła się wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej i nieodwracalnej szkody, poprzez wykonanie tej decyzji. Na uzasadnienie wniosku skarżąca podała, że organ nakazał w zaskarżonej decyzji natychmiastową likwidację dokonanego przegrodzenia rzeki, co stanowi podstawę sporu pomiędzy skarżącą, a organem. W ocenie skarżącej likwidacja grodzenia mogłaby mieć nieodwracalne skutki, bowiem dzika zwierzyna – w szczególności w okresie zimowym – może wkraczać na teren nieruchomości, zagrażając przebywającym tam osobom. Na terenie nieruchomości trwają ponadto prace budowlane. Usunięcie ogrodzenia spowodowałoby, że korytem rzeki na teren budowy mogłaby się dostać nie tylko dzika zwierzyna, ale i osoby trzecie bez odpowiedniego zabezpieczenia, co może stwarzać realne zagrożenie dla ich bezpieczeństwa. Brak grodzenia narusza bezpieczeństwo publiczne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wyjątkiem od tej reguły jest przyznanie sądowi w ściśle określonych przypadkach, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., możliwości udzielenia stronie ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania aktu lub czynności w całości lub w części. Do okoliczności tych przywołany przepis kwalifikuje – niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Szkoda z art. 61 § 3 P.p.s.a. to taka szkoda, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot świadczenia bądź jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (postanowienie NSA z 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Z kolei, trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Strona domagająca się wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji powinna uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku i poprzeć je dokumentami potwierdzającymi prawdziwość podanych okoliczności. Wnioskodawca powinien dołączyć do wniosku stosowne dokumenty, które pozwoliłyby sądowi ocenić prawdopodobieństwo i rozmiar szkody lub skutków powstałych w związku z egzekucją zaskarżonego aktu lub czynności. W tym miejscu należy podkreślić, że użyte przez ustawodawcę pojęcia "znacznej szkody" i "trudnych do odwrócenia skutków" są pojęciami nieostrymi tzn. takimi, które nabierają treści w realiach konkretnej sprawy sądowoadministracyjnej. Wobec tego strona zobowiązana jest we wniosku skonkretyzować rodzaj grożącej jej szkody na skutek wykonania aktu. W przeciwnym razie sąd badający wniosek nie będzie mógł dokonać analizy, czy wnioskodawca rzeczywiście spełnia przesłanki zastosowania wobec niego tymczasowej ochrony, o której stanowi art. 61 § 3 P.p.s.a. W realiach niniejszej sprawy nie sposób stwierdzić, aby okoliczności z art. 61 § 3 P.p.s.a. zaistniały. Po pierwsze, wskazać trzeba, że zaskarżona decyzja rozstrzyga w przedmiocie nie zwolnienia skarżącej spółki od zakazów określonych w art. 232 ust. 1 ustawy z 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 310 ze zm.) dla inwestycji polegającej na ogrodzeniu nieruchomości skarżącej w odległości poniżej 1,5 m od linii brzegu rzeki Główna. Tymczasem przedmiotem wstrzymania wykonania mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu lub czynności należy zaś rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania, a co za tym idzie nie każdy wymaga wykonania. Co do zasady, cechy wykonalności nie mają decyzje czy postanowienia odmowne. Wstrzymanie wykonania aktu lub czynności związane jest z elementem realizacji przyznanych przez zaskarżony akt uprawnień bądź wypełniania nałożonych obowiązków, a więc dotyczy sytuacji, gdy zaskarżony akt wywołuje skutki materialnoprawne. Skoro zaś zaskarżona decyzja ma charakter odmowny, brak jest podstaw, aby zastosować wobec niej rozważaną obecnie instytucję tymczasowej ochrony z art. 61 § 3 P.p.s.a. Po drugie, skarżąca zwraca uwagę na to, że zaskarżoną decyzją nałożono na nią obowiązek likwidacji istniejącego już przegrodzenia rzeki Głównej. Także w tym względzie nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej, aby zaszły podstawy do zastosowania art. 61 § 3 P.p.s.a. Dość stwierdzić, że obowiązek likwidacji takiego rodzaju ogrodzenia, w sytuacji braku odstępstwa przewidzianego przez przepisy powszechnie obowiązującego prawa, wynika z zakazu unormowanego w art. 232 ust. 1 Prawa wodnego, tymczasem instytucja przewidziana w art. 61 § 3 P.p.s.a. nie daje tut. Sądowi możliwości wstrzymania wobec skarżącej obowiązywania regulacji ustawowych. Ponadto, skarżąca nie wskazuje na bezpośrednie następstwa wykonania zaskarżonej decyzji, a odnosi się do okoliczności, które – uwzględniając pozostałą jej argumentację – przemawiają w jej ocenie za koniecznością udzielenia jej zwolnienia z art. 232 ust. 4 Prawa wodnego. Na obecnym etapie postępowania, przed merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy, odniesienie się do tej problematyki jest natomiast niedopuszczalne. Wobec powyższego, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.