III SA/Po 1436/14

Dnia 5 maja 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka Sędziowie NSA Maria Lorych-Olszanowska WSA Mirella Ławniczak (spr.) Protokolant: Ref. staż. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 maja 2015 roku przy udziale sprawy ze skargi A. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2014 roku nr [...] w przedmiocie wszczęcia postępowania dotyczącego ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku rolnym oraz w podatku od nieruchomości na rok 2014 I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. przyznaje adwokatowi K. G. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu kwotę 295,20,- (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych uwzględniającą podatek od towarów i usług w kwocie 55,20,- (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu, III. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane.

W dniu [...] lutego 2014 roku Burmistrz [...] wydał, skierowany do A. W., nakaz płatniczy na łączne zobowiązanie pieniężne w sprawie wymiaru podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości za rok 2014. Decyzją z dnia [...] maja 2014 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpoznaniu odwołania, uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazano, że na organ podatkowy I instancji nie zrealizował obowiązku zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a decyzja nie zawiera uzasadnienia faktycznego. Burmistrz [...], postanowieniem z dnia [...] maja 2014 roku, skierowanym do A. W., na podstawie art. 155 §1 oraz art. 165 §1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2012, poz. 749 ze zm.), wszczął z urzędu postępowanie podatkowe celem ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości i podatku rolnym na 2014 rok. Organ pouczył stronę o prawie do wniesienia zażalenia na wydane postanowienie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpoznaniu zażalenia wniesionego przez A. W., postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2014 roku, utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wyjaśniono, że organ pierwszej instancji uwzględnił wytyczne z decyzji SKO z dnia [...] maja 2014 roku i prawidłowo, na podstawie art. 165 §1 i §2 ustawy – Ordynacja podatkowa, wydał postanowienie o wszczęciu postępowania podatkowego, a nadto, na podstawie art. 155 §1 powołanej ustawy, słusznie wezwał stronę do złożenia aktualnej informacji w sprawie podatku od nieruchomości i podatku rolnego. A. W., stosując się do pouczenia zawartego w postanowieniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wniósł zażalenie do sądu administracyjnego. W uzasadnieniu pisma podniósł, że nie zgadza się z wydanym rozstrzygnięciem oraz jego uzasadnieniem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko prezentowane w uzasadnieniu skarżonego rozstrzygnięcia. Organ podkreślił przy tym, że skarga do sądu została wniesiona w terminie. Natomiast zawarty w skardze wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia jest bezprzedmiotowy. Postanowienie organu zostało opatrzone błędnym pouczeniem o środkach zaskarżenia. Organ pouczył stronę, że zażalenie do sądu administracyjnego wnosi się w terminie 7 dni. Tymczasem prawidłowy termin na wniesienie skargi wynosi trzydzieści dni. W piśmie z dnia 05 lutego 2015 roku, Skarżący reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu, podtrzymując argumentację skargi wniósł o uchylenie skarżonego postanowienia w całości, a ponadto zażądał stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza [...] z dnia [...] lutego 2014 roku nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2014, poz. 1647) zadaniem sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli zaskarżonych aktów i czynności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem obowiązującym w dniu ich wydania. Zakres tej kontroli wyznaczają przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270, ze zm.). Sąd administracyjny orzeka w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami i wnioskami podnoszonymi w skardze, ani też powołaną podstawą prawną, a przewidziane ustawą środki stosuje w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia - art. 134 §1 oraz art. 135 P.p.s.a. Skarga jest uzasadniona, lecz z innych względów niż zarzuty podnoszone w pismach skarżącego oraz jego pełnomocnika. Stosownie do art. 236 §1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2012, poz. 749 ze zm.) na wydane w toku postępowania postanowienie służy zażalenie, gdy ustawa tak stanowi. Wszczęcie postępowania podatkowego z urzędu następuje w formie postanowienia (art. 165 §2 ustawy – Ordynacja podatkowa). Ustawa nie stanowi, aby na postanowienie o wszczęciu postępowania podatkowego z urzędu przysługiwało zażalenie. Zażalenie przysługuje na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania podatkowego (art. 165a §2 ustawy – Ordynacja podatkowa). Postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji (art. 237 w związku z art. 239 ustawy - Ordynacja podatkowa). Uwzględniając, że postanowienie wydane przez Burmistrza [...] nie podlegało zaskarżeniu w drodze odrębnego środka prawnego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] powinno stwierdzić niedopuszczalność wniesionego zażalenia na podstawie art. 228 §1 pkt 1 w związku z art. 239 ustawy – Ordynacja podatkowa. Nieuprawnione są oczekiwania Skarżącego, które zmierzają do usunięcia z obrotu prawnego, w ramach niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego, postanowienia Burmistrza [...] o wszczęciu postępowania podatkowego w sprawie dotyczącej ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku rolnym oraz w podatku od nieruchomości za 2014 rok. Skarga do sądu administracyjnego przysługuje na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty – art. 3 §2 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wyjaśnić zatem należy, że na postanowienie Burmistrza [...] o wszczęciu postępowania podatkowego z urzędu nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Kontrola sądowoadministracyjna takiego postanowienia może zostać zrealizowana w ramach skargi na decyzję kończącą postępowanie podatkowe w drugiej instancji. Stosowanie środków sądowoadministracyjnych wobec postanowienia Burmistrza [...] w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym jest niedopuszczalne, gdyż ten akt został wydany poza granicami sprawy, której dotyczy skarga w rozumieniu art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z tych samych względów poza granicami kognicji sądu określonymi skargą pozostaje decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2014 roku nr [...] oraz poprzedzający ją nakaz płatniczy na łączne zobowiązanie nr [...] wydany przez Burmistrza [...] w dniu [...] lutego 2014 roku. Prawo do sądu w odniesieniu do tych aktów mogło zostać zrealizowana poprzez wywiedzenie odrębnej skargi do sądu administracyjnego. Natomiast stosowanie środków sądowoadministracyjnych w odniesieniu do tych aktów w ramach niniejszego postępowania jest niedopuszczalne, gdyż wskazane akty zostały wydane poza granicami sprawy, której dotyczy skarga w rozumieniu art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Uchyleniu podlega postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], gdyż wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 §1 pkt 1 lit c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia w rozumieniu art. 145 §2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie jest postanowieniem, na które przysługuje zażalenie w postępowaniu podatkowym, ani nie jest postanowieniem, które kończy postępowanie podatkowe w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku rolnym oraz podatku od nieruchomości. Zatem nie zostały spełnione warunki do stwierdzenia nieważności tego aktu zakreślone w treści art. 219 ustawy – Ordynacja podatkowa. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270) orzekł jak w punkcie I wyroku. O kosztach postępowania postanowiono na podstawie art. 200 oraz art. 205 §2 P.p.s.a w zw. z §18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. 2013, poz. 461). O wykonalności zaskarżonego aktu Sąd orzekł na podstawie art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi