III SA/Po 1216/22

Dnia 2 czerwca 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak (spr.) Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Asesor sądowy WSA Jacek Rejman po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 czerwca 2023 roku sprawy ze skargi P. S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] października 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności dobrostanowej na rok 2021 oddala skargę.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. decyzją z dnia 25 października 2022 r. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z dnia 11 sierpnia 2022 r. o odmowie przyznania skarżącemu płatności dobrostanowej ( [...] ) na rok 2021. W uzasadnieniu wskazano, że wniosek o płatność złożono 16 czerwca 2021 r. deklarując wariant 2.2 dobrostan krów mlecznych utrzymywanych grupowo – zwiększona powierzchnia w budynkach. Maksymalna liczba zwierząt mogących przebywać jednocześnie w gospodarstwie rolnym wynosiła 54 sztuki. Organ II instancji wskazał, że zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 marca 2020 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Dobrostan zwierząt" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014–2020 ( Dz. U. z 2020 r., poz. 382 ze zm. ) : płatność dobrostanową przyznaje się rolnikowi, o którym mowa w art. 33 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, z późn. zm.4)), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1305/2013", jeżeli zobowiązał się do realizacji określonych pakietów i ich wariantów w ramach operacji, o której mowa w art. 33 ust. 1 rozporządzenia nr 1305/2013, oraz: 1) któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, który może być wykorzystywany do ubiegania się o tę płatność, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym"; 2) który posiada, na dzień złożenia wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej, co najmniej jedną oznakowaną zgodnie z przepisami o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt oraz zarejestrowaną w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt: a) lochę, która jest oznakowana kolczykiem z indywidualnym numerem identyfikacyjnym lochy zgodnie z tymi przepisami – w przypadku wariantów, o których mowa w § 4 ust. 2 pkt 1 lit. a i c, b) krowę – w przypadku pakietu, o którym mowa w § 4 ust. 2 pkt 2. Zgodnie z § 4 rozporządzenia 1. Odpowiednie obowiązkowe wymogi ustanowione zgodnie z tytułem VI rozdziału I rozporządzenia nr 1306/2013 oraz inne odpowiednie obowiązkowe wymogi, o których mowa w art. 33 ust. 2 rozporządzenia nr 1305/2013, są wskazane w załączniku nr 2 do rozporządzenia. 2. Wymogi, które wykraczają ponad odpowiednie obowiązkowe wymogi ustanowione zgodnie z tytułem VI rozdziału I rozporządzenia nr 1306/2013, oraz inne odpowiednie obowiązkowe wymogi, o których mowa w art. 33 ust. 2 rozporządzenia nr 1305/2013, są określone w załączniku nr 3 do rozporządzenia, przy czym wymogi te obejmują także obowiązek prowadzenia na formularzu udostępnionym przez Agencję rejestru wypasu krów mlecznych, i są przestrzegane w ramach następujących pakietów i ich wariantów: 1) Pakiet 1. Dobrostan świń: a) wariant 1.1. Dobrostan loch – zwiększona powierzchnia w budynkach, b) wariant 1.2. Dobrostan tuczników – zwiększona powierzchnia w budynkach, c) wariant 1.3. Dobrostan loch – dostęp do wybiegu, d) wariant 1.4. Dobrostan tuczników – dostęp do wybiegu; 2) Pakiet 2. Dobrostan krów: a) wariant 2.1. Dobrostan krów mlecznych – wypas, b) wariant 2.2. Dobrostan krów mlecznych utrzymywanych grupowo – zwiększona powierzchnia w budynkach, c) wariant 2.3. Dobrostan krów mamek. 3. Rolnik może realizować jednocześnie więcej niż jeden wariant, z tym że wariant, o którym mowa w ust. 2 pkt 1: 1) lit. c, może być realizowany, jeżeli rolnik realizuje jednocześnie wariant, o którym mowa w ust. 2 pkt 1 lit. a; 2) lit. d, może być realizowany, jeżeli rolnik realizuje jednocześnie wariant, o którym mowa w ust. 2 pkt 1 lit. b. 4. Rolnik przestrzega wymogów w ramach wariantów, o których mowa w ust. 2: 1) pkt 1 lit. a i c – od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej do dnia 14 marca roku następującego po roku, w którym został złożony ten wniosek; 2) pkt 1 lit. b i d – od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej do dnia złożenia takiego wniosku w kolejnym roku, lecz nie dłużej niż do dnia 15 maja tego kolejnego roku; 3) pkt 2 lit. a – co najmniej przez 120 dni w okresie: a) od dnia 1 kwietnia roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności dobrostanowej, do dnia 15 października tego roku – w przypadku gdy ten wniosek został złożony do dnia 1 kwietnia, b) od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej do dnia 15 października roku, w którym został złożony ten wniosek – w przypadku gdy ten wniosek został złożony po dniu 1 kwietnia; 4) pkt 2 lit. b – od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej do dnia 14 marca roku następującego po roku, w którym został złożony ten wniosek; 5) pkt 2 lit. c, w zakresie wymogów, o których mowa w ust. 6: a) pkt 1 załącznika nr 3 do rozporządzenia – co najmniej przez 140 dni w okresie: – od dnia 1 kwietnia roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności dobrostanowej, do dnia 15 października tego roku – w przypadku gdy ten wniosek został złożony do dnia 1 kwietnia, – od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej do dnia 15 października roku, w którym został złożony ten wniosek – w przypadku gdy ten wniosek został złożony po dniu 1 kwietnia, b) pkt 2 i 3 załącznika nr 3 do rozporządzenia – od dnia 16 października roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności dobrostanowej, do dnia 14 marca kolejnego roku. Zgodnie natomiast z definicją zawartą w § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia użyte w rozporządzeniu określenia oznaczają: 6) krowa mleczna – samicę bydła domowego (Bos taurus) typu użytkowego mlecznego lub typu użytkowego kombinowanego o mlecznym kierunku jej użytkowania, której wiek przekracza 24 miesiące. Organ wskazał, że definicja krowy mlecznej jest jednoznaczna i nie ma podstaw do odstąpienia od jej stosowania. Skarżący wskazał, że w jego gospodarstwie może przebywać jednocześnie maksymalnie 54 sztuk krów mlecznych oraz, że zwierzęta te przebywają ze zwierzętami innego rolnika. Po wyjaśnieniach ustalono, że w gospodarstwach obu rolników może przebywać jednocześnie 54 sztuki krów mlecznych. Ustalenie, czy dane zwierzę ma charakter krowy mlecznej jest dokonywane według danych zawartych w rejestrze zwierząt gospodarskich. W wyniku weryfikacji deklaracji skarżącego i M. S. ustalono, że w dniach 16 czerwca – 23 września 2021 r., 30 września-15 października 2021 r. oraz 4 listopada – 27 listopada 2021 r. doszło do przekroczenia maksymalnej liczby krów mlecznych. Łączna dni przekroczenia wyniosła 140 dni ( procentowa długość trwania przekroczenia wyniosła 51,47 % ). Od 18 lipca do 1 września 2021 r. w obu gospodarstwach było 60 sztuk krów mlecznych ( przekroczono plan o 6 sztuk ). Zgodnie z § 5 ust. 5 rozporządzenia okres utrzymywania zwierząt przez rolnika i liczbę tych zwierząt w tym okresie ustala się na podstawie danych za wartych w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt. Rolnik we wniosku nie wskazuje konkretnych sztuk bydła i nie określa ich liczby – organ uzyskuje informacje na ten temat z systemu identyfikacji i rejestracji zwierząt. Ostatecznie zdaniem organu skarżący nie spełnił wymogów do otrzymania płatności dobrostanowej w ramach wariantu 2.2. W skardze strona zarzuciła naruszenie § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 marca 2020 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Dobrostan zwierząt" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014–2020 poprzez dokonanie jego błędnej wykładni. W ocenie strony krowa staje się mleczna dopiero po wycieleniu. Organ błędnie ustalił, że strona przekroczyła dopuszczalną ilość krów mlecznych i nie został zapewniony dobrostan krów mlecznych. W żadnym okresie objętym wnioskiem liczba krów nie przekroczyła faktycznie 50 sztuk. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Wskazać należy na wstępie, że zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 marca 2020 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Dobrostan zwierząt" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014–2020 ( Dz. U. z 2020 r., poz. 382 ze zm. ) : płatność dobrostanową przyznaje się rolnikowi, o którym mowa w art. 33 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, z późn. zm.4)), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1305/2013", jeżeli zobowiązał się do realizacji określonych pakietów i ich wariantów w ramach operacji, o której mowa w art. 33 ust. 1 rozporządzenia nr 1305/2013, oraz: 1) któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, który może być wykorzystywany do ubiegania się o tę płatność, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym"; 2) który posiada, na dzień złożenia wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej, co najmniej jedną oznakowaną zgodnie z przepisami o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt oraz zarejestrowaną w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt: a) lochę, która jest oznakowana kolczykiem z indywidualnym numerem identyfikacyjnym lochy zgodnie z tymi przepisami – w przypadku wariantów, o których mowa w § 4 ust. 2 pkt 1 lit. a i c, b) krowę – w przypadku pakietu, o którym mowa w § 4 ust. 2 pkt 2. Zgodnie z § 4 rozporządzenia 1. Odpowiednie obowiązkowe wymogi ustanowione zgodnie z tytułem VI rozdziału I rozporządzenia nr 1306/2013 oraz inne odpowiednie obowiązkowe wymogi, o których mowa w art. 33 ust. 2 rozporządzenia nr 1305/2013, są wskazane w załączniku nr 2 do rozporządzenia. 2. Wymogi, które wykraczają ponad odpowiednie obowiązkowe wymogi ustanowione zgodnie z tytułem VI rozdziału I rozporządzenia nr 1306/2013, oraz inne odpowiednie obowiązkowe wymogi, o których mowa w art. 33 ust. 2 rozporządzenia nr 1305/2013, są określone w załączniku nr 3 do rozporządzenia, przy czym wymogi te obejmują także obowiązek prowadzenia na formularzu udostępnionym przez Agencję rejestru wypasu krów mlecznych, i są przestrzegane w ramach następujących pakietów i ich wariantów: 1) Pakiet 1. Dobrostan świń: a) wariant 1.1. Dobrostan loch – zwiększona powierzchnia w budynkach, b) wariant 1.2. Dobrostan tuczników – zwiększona powierzchnia w budynkach, c) wariant 1.3. Dobrostan loch – dostęp do wybiegu, d) wariant 1.4. Dobrostan tuczników – dostęp do wybiegu; 2) Pakiet 2. Dobrostan krów: a) wariant 2.1. Dobrostan krów mlecznych – wypas, b) wariant 2.2. Dobrostan krów mlecznych utrzymywanych grupowo – zwiększona powierzchnia w budynkach, c) wariant 2.3. Dobrostan krów mamek. 3. Rolnik może realizować jednocześnie więcej niż jeden wariant, z tym że wariant, o którym mowa w ust. 2 pkt 1: 1) lit. c, może być realizowany, jeżeli rolnik realizuje jednocześnie wariant, o którym mowa w ust. 2 pkt 1 lit. a; 2) lit. d, może być realizowany, jeżeli rolnik realizuje jednocześnie wariant, o którym mowa w ust. 2 pkt 1 lit. b. 4. Rolnik przestrzega wymogów w ramach wariantów, o których mowa w ust. 2: 1) pkt 1 lit. a i c – od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej do dnia 14 marca roku następującego po roku, w którym został złożony ten wniosek; 2) pkt 1 lit. b i d – od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej do dnia złożenia takiego wniosku w kolejnym roku, lecz nie dłużej niż do dnia 15 maja tego kolejnego roku; 3) pkt 2 lit. a – co najmniej przez 120 dni w okresie: a) od dnia 1 kwietnia roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności dobrostanowej, do dnia 15 października tego roku – w przypadku gdy ten wniosek został złożony do dnia 1 kwietnia, b) od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej do dnia 15 października roku, w którym został złożony ten wniosek – w przypadku gdy ten wniosek został złożony po dniu 1 kwietnia; 4) pkt 2 lit. b – od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej do dnia 14 marca roku następującego po roku, w którym został złożony ten wniosek; 5) pkt 2 lit. c, w zakresie wymogów, o których mowa w ust. 6: a) pkt 1 załącznika nr 3 do rozporządzenia – co najmniej przez 140 dni w okresie: – od dnia 1 kwietnia roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności dobrostanowej, do dnia 15 października tego roku – w przypadku gdy ten wniosek został złożony do dnia 1 kwietnia, – od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej do dnia 15 października roku, w którym został złożony ten wniosek – w przypadku gdy ten wniosek został złożony po dniu 1 kwietnia, b) pkt 2 i 3 załącznika nr 3 do rozporządzenia – od dnia 16 października roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności dobrostanowej, do dnia 14 marca kolejnego roku. Zgodnie z definicją zawartą w § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia użyte w rozporządzeniu określenia oznaczają: 6) krowa mleczna – samicę bydła domowego (Bos taurus) typu użytkowego mlecznego lub typu użytkowego kombinowanego o mlecznym kierunku jej użytkowania, której wiek przekracza 24 miesiące. Zgodnie z § 5 ust. 5 rozporządzenia okres utrzymywania zwierząt przez rolnika i liczbę tych zwierząt w tym okresie ustala się na podstawie danych za wartych w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt. Zgodnie § 14 ust. 1 rozporządzenia : Jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach poszczególnych wariantów, płatność dobrostanowa w części dotyczącej danego wariantu przysługuje w wysokości zmniejszonej o kwotę stanowiącą iloczyn: 1) iloczynu: a) współczynnika dotkliwości danego uchybienia i b) współczynnika trwałości danego uchybienia – określonych w załączniku nr 5 do rozporządzenia oraz 2) kwoty wysokości płatności dobrostanowej, jaka przysługiwałaby w ramach danego wariantu, gdyby rolnik przestrzegał tych wymogów. W przedmiotowej spawie wniosek o płatność złożono 16 czerwca 2021 r. deklarując wariant 2.2 dobrostan krów mlecznych utrzymywanych grupowo – zwiększona powierzchnia w budynkach. Skarżący wskazał, że w jej gospodarstwie może przebywać jednocześnie maksymalnie 54 sztuk krów mlecznych oraz, że zwierzęta te przebywają ze zwierzętami innego rolnika. Po wyjaśnieniach ustalono, że w gospodarstwach obu rolników może przebywać jednocześnie 54 sztuki krów mlecznych. Zdaniem Sądu organ wskazał prawidłowo, że definicja krowy mlecznej jest jednoznaczna i nie ma podstaw do odstąpienia od jej stosowania. Zgodnie z definicją zawartą w § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia użyte w rozporządzeniu określenia oznaczają: 6) krowa mleczna – samicę bydła domowego (Bos taurus) typu użytkowego mlecznego lub typu użytkowego kombinowanego o mlecznym kierunku jej użytkowania, której wiek przekracza 24 miesiące. Jest to rodzaj definicji legalnej, przyjętej przez prawodawcę na potrzeby niniejszego programu pomocy unijnej dla rolników. Organ dokonał prawidłowej literalnej wykładni tego przepisu, a jej wynik był oczywisty i nie budził wątpliwości w aspekcie zgodności z założeniami programu. Organ stwierdził również trafnie zdaniem Sądu, że ustalenie, czy dane zwierzę ma charakter krowy mlecznej jest dokonywane według danych zawartych w rejestrze zwierząt gospodarskich. W wyniku weryfikacji deklaracji skarżącego i M. S. ustalono, że w dniach 16 czerwca – 23 września 2021 r., 30 września-15 października 2021 r. oraz 4 listopada – 27 listopada 2021 r. doszło do przekroczenia maksymalnej liczby krów mlecznych. Łączna liczba dni przekroczenia wyniosła 140 ( procentowa długość trwania przekroczenia wyniosła 51,47 % ). Od 18 lipca do 1 września 2021 r. w obu gospodarstwach było 60 sztuk krów mlecznych ( przekroczono zatem plan o 6 sztuk ). Niezasadny był zatem zarzut strony, że liczba ta nie przekroczyła w żadnym okresie ilości 50 sztuk. Trafnie wskazał organ, że rolnik we wniosku nie wskazuje konkretnych sztuk bydła i nie określa ich liczby – organ uzyskuje informacje na ten temat z systemu identyfikacji i rejestracji zwierząt. Ostatecznie organ stwierdził prawidłowo niezgodność między liczbą krów mlecznych w rejestrze zwierząt gospodarczych a dopuszczalną ilością tych zwierząt w gospodarstwie. Te okoliczności faktyczne były podstawą do zastosowania sankcji określonego rodzaju. W związku z powyższym Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.