III SA/Po 1151/22

Dnia 11 maja 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak Sędzia WSA Mirella Ławniczak (spr.) Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 maja 2023 roku sprawy ze skargi W. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 28 września 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu kosztów egzekucyjnych oddala skargę.

Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 28 września 2022 r. utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora I Oddziału ZUS w P. z dnia 8 czerwca 2022 r. odmawiające zwrotu kosztów egzekucyjnych w łącznej kwocie 2121,65 zł pobranych na podstawie 4 tytułów wykonawczych wystawionych 22 września 2021 r. ( opłata manipulacyjna w wysokości 12000 zł, wydatki egzekucyjne w wysokości 12,88 zł i opłata egzekucyjna w wysokości 908,77 zł. Organ II instancji wskazał w uzasadnieniu decyzji, że podstawą wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego była decyzja wymiarowa ZUS I Oddział w P. z dnia 29 lipca 2021 r. Decyzja została przesłana na prawidłowy adres i po dwukrotnym awizowaniu uznano ja za doręczoną 17 sierpnia 2021 r. – w trybie art. 44 kpa. Decyzja weszła do obrotu prawnego. Wierzyciel wystawił łącznie 12 tytułów wykonawczych w sposób prawidłowy – są one odrębne dla każdego rodzaju zaległości ( na każdy rodzaj składek ). Wbrew twierdzeniom zobowiązanego nie dokonał on samodzielnych wpłat po wystawieniu decyzji wymiarowej, czynił to już po wszczęciu egzekucji. Część zaległości została zrealizowana przez organ egzekucyjny po podjętych czynnościach egzekucyjnych. Organ ten zaliczał dokonywane wpłaty częściowo na zaległe a częściowo na aktualne zobowiązania ( zgodnie z dyspozycją zobowiązanego ). Na łączną kwotę 2121,65 zł kosztów egzekucyjnych ( pobranych na podstawie 4 tytułów wykonawczych wystawionych 22 września 2021 r. ) składają się : - opłata manipulacyjna w wysokości 1200 zł - wydatki egzekucyjne w wysokości 12,88 zł - opłata egzekucyjna w wysokości 908,77 zł. Organ w uzasadnieniu decyzji wskazał szczegółowo sposób rozliczenia wpłat dokonanych w łącznej kwocie 230000 zł w dacie od 27 września do 21 października 2021 r. Ponadto organ rozliczył kwotę 2278,83 zł uzyskaną w ramach prowadzonej egzekucji 4 października 2021 r. Zobowiązany wniósł o umorzenie należności z tytułu składek ale wniosek ten został przez wierzyciela pozostawiony pismem z 13 stycznia 2022 r. bez rozpatrzenia z powodu niedostarczenia dokumentacji dotyczącej pomocy publicznej. Zobowiązany nie złożył wniosku o rozłożenie na raty. Nie było wobec tego podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego w całości lub części. W skardze do WSA w Poznaniu wniesiono o uchylenie postanowień organów obu instancji. Zarzucono naruszenie - art. 138 § 1 w zw. z art. 144 kpa poprzez utrzymanie w mocy postanowienia I instancji mimo konieczności jego uchylenia - pominięcie istotnych okoliczności faktycznych sprawy, albowiem skarżący nie uchylał się od uiszczania przedmiotowych należności - błędne ustalenie, że organ dokonał prawidłowego rozliczenia należności oraz że postępowanie o umorzenie należności zostało umorzone ze względu na braki formalne, a nie na bezprzedmiotowość - art. 6 § 1, art. 56, art. 59 oraz art. 64 i nast. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. Wskazać należy na wstępie, że przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest odmowa zwrotu kosztów egzekucyjnych w łącznej kwocie 2121,65 zł pobranych na podstawie 4 tytułów wykonawczych wystawionych 22 września 2021 r. Na łączną kwotę 2121,65 zł kosztów egzekucyjnych ( pobranych na podstawie 4 tytułów wykonawczych wystawionych 22 września 2021 r. ) składają się : - opłata manipulacyjna w wysokości 1200 zł - wydatki egzekucyjne w wysokości 12,88 zł - opłata egzekucyjna w wysokości 908,77 zł. Skarżący wskazał m. in., że jego zdaniem uiszczał on samodzielnie należne składki wobec ZUS, dlatego nie było podstaw do wszczęcia postępowania egzekucyjnego, czyli również do naliczenia kosztów egzekucyjnych. Zgodnie z art. 64 cd. § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r-O postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U.2022,poz.479 ze zm. dalej u.p.e.a.) jeżeli po wyegzekwowaniu lub uzyskaniu kosztów egzekucyjnych okaże się, że wszczęcie lub prowadzenie postępowania egzekucyjnego było niezgodne z prawem, w szczególności jeżeli w chwili wyegzekwowania lub uzyskania kosztów egzekucyjnych postępowanie egzekucyjne podlegało umorzeniu, organ egzekucyjny, który zakończył postępowanie egzekucyjne, zwraca zobowiązanemu lub wierzycielowi wyegzekwowane lub uzyskane koszty egzekucyjne wraz z ustawowymi odsetkami naliczonymi od dnia ich wyegzekwowania lub uzyskania do dnia obciążenia rachunku bankowego organu egzekucyjnego przekazywanymi środkami pieniężnymi. Wskazać należy w tym miejscu zatem ( tak jak uczynił to organ II instancji w uzasadnieniu swojej decyzji ), że podstawą wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego była w niniejszej sprawie decyzja wymiarowa ZUS I Oddział w P. z dnia 29 lipca 2021 r. ( k. 122 akt adm. ). Decyzja została przesłana na prawidłowy adres i po dwukrotnym awizowaniu uznano ja za doręczoną 17 sierpnia 2021 r. – w trybie art. 44 kpa ( k. 120 akt adm. ). Decyzja weszła do obrotu prawnego i wywołała określone skutki prawne. Niezależnie od tego czy została ona faktycznie odebrana i przeczytana przez zobowiązanego. Nie wnosił on środków zaskarżenia od tej decyzji – stała się ona zatem ostateczna i prawomocna z dniem 17 września 2021 r. Na jej podstawie można było wszczynać postępowanie egzekucyjne. Wierzyciel wystawił łącznie 12 tytułów wykonawczych w sposób prawidłowy – są one odrębne dla każdego rodzaju zaległości ( na każdy rodzaj składek ). Skarżący dokonywał określonych wpłat na poczet zaległości stanowiących przedmiotowe zadłużenie, ale mimo tego zdaniem Sądu istniały podstawy do wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Zobowiązany dokonał bowiem spłaty jedynie części istniejącego zadłużenia wynikającego z decyzji wymiarowej. Postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte 8 października 2021 r. ( data doręczenia zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z odpisami tytułów wykonawczych), wobec tego wpłaty zobowiązanego dokonywane po tej dacie zostały uznane zasadnie przez organ za wpłaty dokonane w ramach toczącego się już postępowania egzekucyjnego. Część zaległości została zrealizowana przez organ egzekucyjny po podjętych czynnościach egzekucyjnych. Organ ten zaliczał dokonywane wpłaty częściowo na zaległe a częściowo na aktualne zobowiązania ( zgodnie z dyspozycją zobowiązanego). Organ II instancji w uzasadnieniu decyzji wskazał szczegółowo sposób rozliczenia wpłat w dacie od 27 września do 13 października 2021 r. ( k. 189-194 akt adm. ). Ponadto organ rozliczył kwotę 2278,83 zł uzyskaną w ramach prowadzonej egzekucji 4 października 2021 r. Zgodnie z art. 56 § 1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części: 1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej; 2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany ze zobowiązanym, a jest prowadzona egzekucja z rzeczy lub prawa majątkowego, które nie wygasło wskutek śmierci zobowiązanego; 3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego; 4) na żądanie wierzyciela; 5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Zobowiązany wniósł o umorzenie należności z tytułu składek ( pismo z 21 kwietnia 2021 r. ), ale wniosek ten został przez wierzyciela pozostawiony pismem z 13 stycznia 2022 r. bez rozpatrzenia z powodu niedostarczenia dokumentacji dotyczącej pomocy publicznej ( k. 182 akt adm. ). Zobowiązany złożył wniosek o rozłożenie na raty w dniu 1 lipca 2019 r. – ale wniosek pozostawiono bez rozpoznania ze względu na brak informacji o jaka pomoc ubiega się skarżący ( k. 177 akt adm ). Nie było wobec tego podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego w całości lub części. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego wierzyciel nie wydał decyzji dotyczącej ulgi w dochodzonej należności. Ostatecznie zdaniem Sądu organy obu instancji trafnie stwierdziły, że w sprawie nie było podstaw do zastosowania art. 64 cd. § 1 u.p.e.a., co skutkowało odmową zwrotu kosztów egzekucyjnych. Wobec powyższego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.