III SA/Lu 7/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Robert Hałabis (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Ibrom Asesor WSA Agnieszka Kosowska po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 7 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym sprawy ze skargi K. M. na postanowienie nr 20 Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie z dnia 20 listopada 2023 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.

Zaskarżonym postanowieniem nr 20 z dnia 21 listopada 2023 r. Komendant Wojewódzki Policji w Lublinie stwierdził uchybienie terminu do wniesienia przez K. M. odwołania od rozkazu personalnego nr 212 Komendanta Powiatowego Policji w B. z dnia 31 sierpnia 2023 r., na podstawie którego zwolniono go ze służby w Policji z dniem 5 września 2023 r. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w sprawie, której stan faktyczny przedstawia się następująco: Rozkazem personalnym nr 212 z dnia 31 sierpnia 2023 r. Komendant Powiatowy Policji w B. zwolnił funkcjonariusza policji kom. K. M. (dalej jako "skarżący") ze służby w Policji z dniem 5 września 2023 r., wobec popełnienia przez niego czynu o znamionach przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. Rozkazowi personalnemu został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. W dniu 1 września 2023 r. bezpośredni przełożony policjanta podjął bezskuteczną próbę doręczenia skarżącemu wskazanego rozkazu personalnego w miejscu jego zamieszkania. Adresata jednak nie zastano, a obecna na miejscu matka odmówiła przyjęcia korespondencji. Z tego względu w tym samym dniu rozkaz personalny nr 212 został przesłany adresatowi za pośrednictwem Poczty Polskiej na adres zamieszkania i korespondencyjny. Skarżący nie odebrał dwukrotnie awizowanej przesyłki (w dniu 5 i 13 września 2023 r.), która w dniu 20 września 2023 r. została zwrócona do nadawcy. W opisanej sytuacji – zgodnie z art. 44 § 4 k.p.a. – uznano, że rozkaz personalny został prawidłowo doręczony adresatowi w dniu 19 września 2023 r. W dniu 24 października 2023 r. do organu wpłynął wniosek K. M. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Do wniosku skarżący dołączył odwołanie od rozkazu personalnego nr 212 Komendanta Powiatowego Policji w B. z dnia 31 sierpnia 2023 r. W uzasadnieniu tego wniosku skarżący podniósł, że zaskarżona decyzja personalna jest dla niego krzywdząca i niezgodna z prawem. Postanowieniem nr 19 z dnia 20 listopada 2023 r. Komendant Wojewódzki Policji w Lublinie odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od rozkazu personalnego nr 212 Komendanta Powiatowego Policji w B. z dnia 31 sierpnia 2023 r., uznał bowiem, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. W konsekwencji zaskarżonym postanowieniem nr 20 z dnia 21 listopada 2023 r. Komendant Wojewódzki Policji w Lublinie stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od rozkazu personalnego nr 212 Komendanta Powiatowego Policji w B. z dnia 31 sierpnia 2023 r. W uzasadnieniu tego postanowienia organ wyjaśnił, że skarżący nie odebrał skierowanej do niego i dwukrotnie awizowanej przesyłki, wobec czego w dniu 20 września 2023 r. przesyłka została zwrócona nadawcy. Zgodnie zaś z art. 44 § 4 k.p.a. uznano w takiej sytuacji, że rozkaz personalny został prawidłowo doręczony stronie w dniu 19 września 2023 r. Tym samym w przedmiotowej sprawie bieg terminu do złożenia odwołania rozpoczął swój bieg w dniu 20 września 2023 r., a zatem 14-dniowy termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem 3 października 2023 r. W związku z tym, że do dnia 3 października 2023 r. skarżący odwołania nie wniósł, to rozkaz personalny z dnia 31 sierpnia 2023 r. wydany w pierwszej instancji stał się ostateczny. Organ wyjaśnił również, że wprawdzie wnioskiem z dnia 24 października 2023 r. skarżący zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie o przywrócenie mu terminu do wniesienia odwołania od rozkazu personalnego, jednak w dniu 20 listopada 2023 r. Komendant Wojewódzki Policji w Lublinie wydał postanowienie nr 19 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od wskazanego wyżej rozkazu personalnego z uwagi na fakt, że strona w żaden sposób nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Organ podniósł, że wydanie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania jest obowiązkiem organu odwoławczego w każdym przypadku, gdy takie uchybienie miało miejsce. Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jego stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości, niż wydanie postanowienia przewidzianego w art. 134 k.p.a. W razie uchybienia przez stronę terminu do wniesienia odwołania i równoczesnego wystąpienia z wnioskiem o jego przywrócenie, kwestii tego, czy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony (art. 58 § 1 k.p.a.) należy przypisać znaczenie pierwszoplanowe, czego skutkiem jest obowiązek rozpatrzenia w pierwszym rzędzie tego rodzaju wniosku złożonego przez stronę. Sposób rozstrzygnięcia o żądaniu strony, o którym mowa w art. 58 § 2 w zw. art. 59 § 2 k.p.a. wywiera bowiem bezpośredni wpływ na ocenę terminowości złożonego odwołania, którego formalnym wyrazem jest skorzystanie przez organ odwoławczy z kompetencji przewidzianej w art. 134 k.p.a., albowiem w sytuacji uwzględnienia prośby strony o przywrócenie terminu brak jest możliwości wydania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, natomiast w przypadku odmownego rozpatrzenia wniosku postanowienie określone w art. 134 k.p.a. musi być traktowane jako procesowa konsekwencja poprzedzającego go aktu. Ustalenia, którymi powinien kierować się organ odwoławczy w takiej sytuacji, sprowadzają się do potwierdzenia, po pierwsze, że decyzja organu I instancji została stronie prawidłowo doręczona, po drugie, że złożyła ona odwołanie od decyzji, po trzecie, że tenże środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 129 § 2 k.p.a., i po czwarte, że organ odwoławczy postanowieniem ostatecznie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W świetle powyższych okoliczności, zgodnie z art. 134 k.p.a., organ odwoławczy wywiódł, że zachodziły podstawy do stwierdzenia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Skarżący K. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na powyższe postanowienie. W jej uzasadnieniu podniósł, że wydając zaskarżone postanowienie organ pominął kartę informacyjną z jego leczenia szpitalnego, która znajdowała się w aktach sprawy karnej. Osoba prowadząca postępowanie o zwolnienie go ze służby dokonała wybiórczej kopii materiałów sprawy karnej, ponieważ znajdowała się tam nazwa leku oraz opis choroby skarżącego niewygodna dla organu. Wyjaśnił, że przez cały czas przebywał na zwolnieniu lekarskim w związku z poniesionymi obrażeniami. Przyjmował leki przepisane mu po wyjściu ze szpitala i od lekarza psychiatry. W służbie przed tym wydarzeniem nie został mu udzielony urlop. Wskazał, że był w stanie ciągłego napięcia. Podniósł również, że organ I instancji, za pośrednictwem pracowników cywilnych i funkcjonariuszy, podsuwał mu różne pisma do podpisania, o których nie wiedział i naciskał na skarżącego, aby w jakikolwiek sposób podpisał dokumenty, w celu szybkiego załatwienia sprawy. Działo się to w Prokuraturze Rejonowej w B. przed przesłuchaniem przez prokuratora. Skarżący zarzucił też brak możliwości wykonywania z jego udziałem jakichkolwiek czynności oraz że nikt nie zadbał o jego dobro. Wskazał również, że organ nie zasięgnął opinii od lekarza "o wyrażeniu zgody na udział w czynnościach związanych z postępowaniem administracyjnym", czym naruszono jego prawo do obrony (art. 42 ust. 2 Konstytucji). Nie zwrócono również uwagi na to, jakie leki stosuje i w jakim jest stanie zdrowotnym. Do skargi załączył kartę informacyjną z leczenia szpitalnego, wydruki recept i historii leczenia z portalu pacjent.gov.pl. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Wniesiona przez skarżącego skarga nie zawiera żadnych usprawiedliwionych podstaw, dlatego nie było żadnych podstaw prawnych do jej uwzględnienia. Na wstępie wymaga wyjaśnienia, że skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, z późn. zm. – dalej jako "p.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie był zatem tego rodzaju akt o charakterze proceduralnym, to jest postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia przez stronę odwołania od rozkazu personalnego nr 212 Komendanta Powiatowego Policji w B. z dnia 31 sierpnia 2023 r. Stosownie do art. 129 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, z póżn. zm. – dalej jako "k.p.a."), odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję (postanowienie). Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie (art. 129 § 2 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a.). Zgodnie z art. 134 k.p.a. odwołanie wniesione przez stronę z uchybieniem powyższego terminu oznacza, że czynność ta jest bezskuteczna, a organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Jak wynika z akt sprawy, rozkaz personalny nr 212 Komendanta Powiatowego Policji w B. z dnia 31 sierpnia 2023 r. został doręczony skarżącemu w trybie doręczenia zastępczego określonego w art. 44 k.p.a. Stosownie do art. 44 § 1 k.p.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43: 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) – w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 k.p.a.). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 k.p.a.). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 4). W rozpoznawanej sprawie przesyłka zawierająca wskazany wyżej rozkaz personalny w przedmiocie zwolnienia funkcjonariusza policji ze służby została nadana za pośrednictwem Poczty Polskiej na prawidłowy adres: ul. [...] w G. . Ze znajdującego się w aktach sprawy elektronicznego potwierdzenia odbioru wynika, że przesyłkę dwukrotnie awizowano. Korespondencja została awizowana po raz pierwszy w dniu 5 września 2023 r., a zawiadomienie o tym fakcie umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Następnie przesyłka została powtórnie awizowana w dniu 13 września 2023 r., po czym w dniu 20 września 2023 r. zwrócono ją nadawcy z adnotacją "Zwrot – nie podjęto w terminie" (k. 55 akt administracyjnych). W opisanej sytuacji bezsporne jest skuteczne zastępcze doręczenia skarżącemu rozkazu personalnego. Doręczenie nastąpiło zgodnie z wymogami art. 44 k.p.a. Organ prawidłowo skierował przesyłkę zawierającą rozkaz personalny na adres ul. [...] w G.. Jak wynika z notatki służbowej funkcjonariusza Policji, w dniu 25 sierpnia 2023 r. w trakcie rozmowy ze skarżącym stwierdził on, że wyprowadził się z domu przy ul. [...] w B. i zamieszkuje u swojej matki w G. , przy ul. [...], stąd pod ten właśnie adres należy kierować wszelką korespondencję (k. 48 akt. administracyjnych). Dlatego rozkaz personalny należało uznać zatem za prawidłowo i skutecznie doręczony skarżącemu w dniu 19 września 2023 r. W takiej sytuacji czternastodniowy termin do wniesienia odwołania od przedmiotowego rozkazu personalnego upływał z dniem 3 października 2023 r., tymczasem odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania zostało złożone przez skarżącego dopiero w dniu 24 października 2023 r., a więc 3 tygodnie po upływie terminu. Wprawdzie na znajdujących się na wniosku i odwołaniu adnotacjach dotyczących przyjęcia dokumentów widnieje data 25 października 2023 r. (k. 69 i 70 akt administracyjnych), jednak z notatki służbowej funkcjonariusza pełniącego w dniu 24 października 2023 r. służbę na stanowisku Zastępcy Dyżurnego Komendy Powiatowej Policji w B. wynika, że skarżący złożył wyżej wymienione dokumenty właśnie w dniu 24 października 2023 r., o godz. 2252 (k. 67 i 68 akt administracyjnych). Dlatego ostatecznie organ prawidłowo za datę wpływu pisma przyjął dzień 24 października 2023 r. Skarżący wraz z odwołaniem złożył wniosek o przywrócenie uchybionego terminu. Postanowieniem z dnia 20 listopada 2023 r. Komendant Wojewódzki Policji w Lublinie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od rozkazu personalnego nr 212 Komendanta Powiatowego Policji w B. z dnia 31 sierpnia 2023 r. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że uchybienie ustawowemu terminowi jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy w zakresie odwołania nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia w oparciu o art. 134 k.p.a., według którego, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. W konsekwencji stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 9 maja 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 1878/11, wyrok WSA w Łodzi z dnia 14 lutego 2013 r., sygn. akt III SA/Łd 1122/12, wyrok WSA w Lublinie z dnia 6 maja 2021 r., sygn. akt III SA/Lu 54/21). W sytuacji, gdy skarżący wniósł odwołanie z przekroczeniem terminu przewidzianego w art. 129 § 2 k.p.a., i to w sposób znaczny, organ odwoławczy zobowiązany był do wydania postanowienia na podstawie art. 134 k.p.a. Gdy organ odwoławczy stwierdzi, że odwołanie zostało wniesione po terminie, nie może przystąpić do ich merytorycznego rozpoznania, natomiast ma obowiązek zastosować wskazany ostatnio przepis. Wymaga przy tym zaakcentowania, że już dzień wcześniej organ odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania nie znajdując żadnych podstaw do uwzględnienia tego wniosku w oparciu o podniesione przez skarżącego okoliczności. Reasumując stwierdzić należało, że w skardze nie zostały podniesione jakiekolwiek zarzuty, które byłyby usprawiedliwione i mogłyby wskazywać na to, że organ dopuścił się naruszenia prawa stwierdzając uchybienie przez skarżącego terminu do wniesienia odwołania. W takiej zaś sytuacji zaskarżone postanowienie prawa nie narusza. Mając powyższe rozważania na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie – na podstawie art. 151 p.p.s.a. – orzekł w sentencji wyroku o oddaleniu skargi.