Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III SA/Lu 678/25

Wyrok WSA w Lublinie z 16 kwietnia 2026 r., III SA/Lu 678/25 – dodatek mieszkaniowy

Wynik

Uchylono decyzję I i II instancji

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia
16 kwietnia 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Strzelec (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędzia WSA Agnieszka Kosowska po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 16 października 2025 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania wypłaty dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Burmistrza Miasta Świdnik z dnia 25 czerwca 2025 r., nr [...]

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Zaskarżaną decyzją z dnia 16 października 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie, po rozpatrzeniu odwołania J. W., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta Ś. z dnia 25 czerwca 2025 r. w przedmiocie wstrzymania wypłaty dodatku mieszkaniowego. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. W piśmie z dnia 4 czerwca 2025 r. Burmistrz Miasta Ś. (dalej "organ I instancji") otrzymał informację od Przedsiębiorstwa Energetyki Cieplnej "[...]" w Ś. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, że J. W. (dalej "skarżąca") posiada zadłużenie z tytułu opłat za centralne ogrzewanie zajmowanego przez nią lokalu socjalnego przy ul. [...] w Ś.. Organ I ustalił, że przedmiotowe zadłużenie istnieje od grudnia 2021 r. do czerwca 2025 r. (w tym za dwa pełne miesiące: kwiecień i maj 2025 r.) – pismo Przedsiębiorstwa Energetyki Cieplnej "[...]" w Ś. Sp. z o.o. z dnia 18 czerwca 2025 r. Decyzją z dnia 25 czerwca 2025 r. Burmistrz Miasta Ś., na podstawie art. 7 ust. 11 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1335), wstrzymał skarżącej wypłatę dodatku mieszkaniowego w wysokości 102,75 zł miesięcznie przyznanego decyzją z dnia 26 marca 2025 r. do czasu uregulowania zaległości czynszowych. Od powyższej decyzji J. W. wniosła odwołanie. Skarżąca wskazała, że w sprawie centralnego ogrzewania zajmowanego przez nią lokalu mieszkalnego toczy się postępowanie sądowe pomiędzy nią a "[...] Ś.", dlatego też nie zgadza się z wydaną decyzją i wnosi o jej zmianę lub uchylenie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie (dalej jako "Kolegium" lub "organ odwoławczy") decyzją z dnia 16 października 2025 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że podnoszona przez skarżącą okoliczność toczącego się postępowania sądowego nie ma wpływu na wynik postępowania w niniejszej sprawie. W ocenie Kolegium organ I instancji, na podstawie zebranych dowodów, prawidłowo ustalił stan faktyczny i dokonał jego oceny, w świetle mającej w sprawie zastosowania regulacji art. 7 ust 11 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Zdaniem Kolegium ocena materiału dowodowego dokonana przez organ I instancji jest bezstronna i nie narusza granic swobodnej oceny dowodów oraz jest zgodna z zasadami prawidłowego rozumowania, wskazaniami wiedzy i nie zawiera błędów faktycznych oraz logicznych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie J. W. zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie. Skarżącą podniosła, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem, ponieważ organ odwoławczy nie uzasadnił w pełni wyczerpująco swojego stanowiska. W ocenie skarżącej Kolegium błędnie ustaliło fakty i naruszyło procedurę, rozpatrując odwołanie od decyzji organu I instancji bez odniesienia się do pism do niego załączonych. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalanie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Kontroli sądu w niniejszej sprawie poddana została decyzja w przedmiocie wstrzymania skarżącej wypłaty dodatku mieszkaniowego. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie sądu zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają przepisy postępowania administracyjnego oraz prawa materialnego, w stopniu majacym wpływ na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz c) p.p.s.a. stanowi podstawę do ich uchylenia. Materialnoprawną podstawę decyzji stanowił przepis art. 7 ust. 11 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych. Zgodnie z tym przepisem, w wypadku stwierdzenia, że osoba, której przyznano dodatek mieszkaniowy, nie opłaca na bieżąco należności za zajmowany lokal mieszkalny, wypłatę dodatku mieszkaniowego wstrzymuje się, w drodze decyzji administracyjnej, do czasu uregulowania zaległości. Jeżeli uregulowanie zaległości nie nastąpi w ciągu 3 miesięcy od dnia wydania decyzji, o której mowa w zdaniu pierwszym, decyzja o przyznaniu dodatku mieszkaniowego wygasa. W wypadku uregulowania należności w terminie określonym w zdaniu drugim wypłaca się dodatek mieszkaniowy za okres, w którym wypłata była wstrzymana. Zarządca budynku albo inna osoba uprawniona do pobierania należności za lokal mieszkalny zawiadamia organ przyznający dodatek mieszkaniowy o wystąpieniu zaległości, o których mowa w art. 7 ust. 11, obejmujących pełne 2 miesiące, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia tych zaległości. W przypadku niedopełnienia tego obowiązku zarządca budynku albo inna osoba uprawniona do pobierania należności za lokale mieszkalne zwraca organowi przyznającemu dodatek mieszkaniowy kwoty dodatków wypłaconych za miesiące, w których występowały zaległości w tych opłatach. Zarządca budynku albo inna osoba uprawniona do pobierania należności za lokal mieszkalny zwraca organowi te kwoty w terminie kolejnych 2 miesięcy, jeżeli gospodarstwo domowe, któremu przyznano dodatek mieszkaniowy, nie uiści zaległych opłat w terminie miesiąca od powstania obowiązku zawiadomienia organu o powstaniu zaległości. Jeżeli ryczałt na zakup opału był wypłacany zarządcy budynku albo innej osobie uprawnionej do pobierania należności za lokal mieszkalny, na których spoczywa obowiązek powiadamiania organu przyznającego dodatek mieszkaniowy o wystąpieniu zaległości w opłatach, zarządca budynku albo inna osoba uprawniona do pobierania należności za lokal mieszkalny zwraca także nienależnie wypłacony ryczałt (art. 8 ust. 4 ustawy). Istotą dodatku mieszkaniowego jest partycypowanie organów administracji publicznej w ponoszeniu kosztów związanych z utrzymaniem lokalu mieszkalnego przez osoby posiadające do niego tytuł prawny, które jednak we własnym zakresie nie są w stanie sprostać ponoszeniu wydatków związanych z jego utrzymaniem. Oznacza to, że dodatki mieszkaniowe stanowią formę pomocy Państwa dla osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej, przy czym osoby te muszą partycypować (współdziałać) w przezwyciężaniu swej trudnej sytuacji. Konsekwencją tego jest okoliczność, że osoba, której przyznano dodatek mieszkaniowy musi ponosić i uiszczać pozostałą (poza tym dodatkiem) część opłat związanych z utrzymaniem lokalu. Jak wynika z akt administracyjnych, organ I instancji swoją decyzję o wstrzymaniu wypłaty dodatku mieszkaniowego oparł na informacji Przedsiębiorstwa Energetyki Cieplnej "[...]" w Ś. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, że skarżąca posiada zadłużenie za energię cieplną dostarczaną do zajmowanego przez nią lokalu socjalnego przy ul. [...] w Ś.. Na dzień 4 czerwca 2025 r. zadłużenie wynosiło 5 697,29 zł. W oparciu o informację uzyskaną od tego podmiotu organ I instancji ustalił również, że przedmiotowe zadłużenie istnieje od grudnia 2021 r. i że obejmuje ono kwiecień i maj 2025 r. - pismo Przedsiębiorstwa Energetyki Cieplnej "[...]" w Ś. Sp. z o.o. z dnia 18 czerwca 2025 r. Organ odwoławczy uznał dokonane przez organ I instancji ustalenia stanu faktycznego i ocenę prawną za prawidłowe. Tymczasem z powołanego wyżej przepisu art. 8 ust. 4 ustawy wynika, że to zarządca budynku albo inna osoba uprawniona do pobierania należności za lokal mieszkalny zawiadamia organ przyznający dodatek mieszkaniowy o wystąpieniu zaległości, o których mowa w art. 7 ust. 11. Zarządcą budynku, w którym znajduje się zajmowany przez skarżącą lokal mieszkalny, jest Przedsiębiorstwo Komunalne P. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Ś.. Na tę okoliczność zwracała uwagę skarżąca w toku postępowania administracyjnego. Jednak organy obu instancji w ogóle nie zajęły się tą kwestią, bezkrytycznie przyjmując informację "[...]" w Ś. o zadłużeniu za energię cieplną, które posiada skarżąca, jako pochodzącą od podmiotu, o którym mowa w art. 8 ust. 4 ustawy. Z akt sprawy i decyzji organów wynika, że organy nie zweryfikowały w ogóle czy zawiadomienie pochodziło od podmiotu, o którym mowa w art. 8 ust. 4 ustawy, czy zaległość istnieje, jaki jest charakter tej zaległości, czy jest to zaległość, o której mowa w art. 7 ust. 11 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, czy zaległość ma charakter bieżący. Skoro przesłanką wstrzymania dodatku mieszkaniowego jest nieopłacanie na bieżąco należności za zajmowany lokal przez osobę, której przyznano dodatek, to zadaniem organu przyznającego dodatek mieszkaniowy jest zweryfikowanie informacji zarządcy budynku, w tym w szczególności ustalenie, czy zgłoszona zaległość ma charakter bieżący, to znaczy, czy dotyczy zaległości powstałych w okresie obowiązywania decyzji uprawniającej do dodatku mieszkaniowego, którego wstrzymanie wypłaty ma nastąpić. Przy czym dla wstrzymania takiego dodatku nie ma znaczenia wysokość ogólnej zaległości wobec spółdzielni mieszkaniowej, natomiast istotne jest, czy zaległość ta dotyczy należności bieżących (por. wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 2011 r., sygn. akt I OSK 75/11). Podkreślenia jeszcze raz w tym miejscu wymaga, że zawiadomienie o wystąpieniu zaległości ma pochodzić od zarządcy budynku, w którym znajduje się lokal zajmowany przez osobę, której przyznano dodatek mieszkaniowy. Natomiast w analizowanej sprawie, jak już podniesiono, organy obu instancji nie próbowały nawet uzyskać informacji istotnych dla wyniku sprawy od podmiotu uprawnionego, a wręcz zobowiązanego do ich udzielania. Z tych już względów nie sposób podzielić stanowiska organu odwoławczego, że ocena materiału dowodowego dokonana przez organ I instancji jest zupełna i prawidłowa. Wskazać należy, że z umowy najmu lokalu socjalnego z dnia 31 października 2023 r. wynika, że właścicielem lokalu socjalnego pod adresem ul. [...] w Ś. jest Gmina Miejska Ś., w imieniu i na rzecz której działa Przedsiębiorstwo Komunalne P. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Ś.. Skarżąca w toku postępowania administracyjnego podnosiła, że złożyła pełną dokumentację o opłatach za wynajmowany lokal i informowała o toczącym się postępowaniu sądowym z Przedsiębiorstwem Energetyki Cieplnej "[...]" w Ś.. Poinformowała również o tym, że zajmowany przez nią lokal jest wyposażony w instalację centralnego ogrzewania, oraz że Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej "[...]" w Ś. nie jest zarządcą budynku przy ul. [...] w Ś., a więc też lokalu przez nią zajmowanego. Co istotne, z umowy najmu lokalu socjalnego wynika, że czynsz nie obejmuje zaliczek na energię cieplną, wodę, wywóz nieczystości oraz inne świadczenia (§ 4 ust. 2 umowy). Opłaty eksploatacyjne obejmują zaliczkę na zimną wodę i ścieki, telewizję kablową, wywóz nieczystości, światło w piwnicy, opłatę stałą (§ 4 ust. 3 umowy). We wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego, w punkcie "informacja zarządcy o rodzaju i wysokości opłat ponoszonych za lokal mieszkalny" w polu "opłata za CO" nie została wpisana żadna kwota, pole nie zostało również skreślone. Skarżąca podnosiła w odwołaniu, że nie ma zaległości w opłatach za CO, ponieważ nie musi ich ponosić, co wynika z przedłożonych przez nią ww. dokumentów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, choć zobligowane do ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy, w świetle zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.), jak i organ I instancji w ogóle nie odniosły się do tych twierdzeń skarżącej. Nie zwrócono się do zarządcy nieruchomości w celu wyjaśnienia kwestii podnoszonych przez skarżącą, nie ustalono rzeczywistego zadłużenia, nie wyjaśniono braku wskazania zaliczki na CO we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Nie wyjaśniono również jaki charakter ma wskazywany przez skarżącą i Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej "[...]" w Ś. Sp. z o.o. spór sądowy i kto w istocie jest jego stroną, w sytuacji, gdy skarżąca w odwołaniu twierdziła, że w 2021 r. wypowiedziała podpisaną w dniu 6 października 2020 r. umowę o centralne ogrzewanie. Tymczasem dla prawidłowego zastosowania przepisu art. 7 ust. 11 ustawy o dodatkach mieszkaniowych koniczne jest ustalenie w sposób niebudzący wątpliwości, w oparciu o stosowny materiał dowodowy, czy zaległości istnieją i czy mają charakter bieżący. Nie może bowiem ujść organom z pola widzenia, że wstrzymanie wypłaty dodatku mieszkaniowego jest dolegliwym skutkiem, a zatem obowiązkiem organu jest dokładne, rzetelne zweryfikowanie informacji o nieopłacaniu na bieżąco należności za zajmowany lokal mieszkalny. Mając powyższe na względzie stwierdzić zatem należy, że zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, zobowiązujących organ do podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy (art. 7 k.p.a.), zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.) i oceny istotnych w sprawie okoliczności na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), czy dana okoliczność została udowodniona oraz przepisów prawa materialnego – art. 7 ust. 11 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Stwierdzone uchybienia powodują konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 135 p.p.s.a. Ponownie rozpatrując sprawę we wskazanym zakresie, organ będzie kierował się przedstawioną wyżej oceną i przede wszystkim zwróci się do zarządcy nieruchomości w celu wyjaśnienia podnoszonych przez skarżącą kwestii istniejącego zadłużenia. Zgromadzi zupełny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy, a po jego wszechstronnym rozważeniu rozstrzygnie sprawę wydając decyzję, w której przedstawi ustalenia faktyczne w zakresie wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności, jak również ich ocenę prawną, z jednoczesnym odniesieniem się do wszystkich argumentów i zarzutów sformułowanych przez skarżącą. Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł, jak w sentencji. Sprawa niniejsza została rozpoznana przez sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika z akt niniejszej sprawy wniosek taki został złożony przez organ, a skarżąca nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.

Informacje o sprawie

Data wpływu
18 grudnia 2025
Hasła tematyczne
Dodatki mieszkaniowe
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sędziowie
Agnieszka Kosowska Anna Strzelec /przewodniczący sprawozdawca/ Jerzy Drwal

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny