III SA/Lu 668/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Strzelec (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Kosowska Sędzia WSA Iwona Tchórzewska Protokolant Referent Elwira Szymaniuk-Szkodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 22 października 2025 r., nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2025 r. Lubelski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, po rozpatrzeniu odwołania R. S. (dalej też jako "skarżący"), utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. z dnia [...] maja 2025 r, o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej "choroby zakaźnej lub pasożytniczej albo jej następstw - boreliozy". Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy: W dniu 8 sierpnia 2023 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P. (dalej "organ I instancji", "PPIS w P.") otrzymał sporządzone i przekazane przez skarżącego zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej - "choroby zakaźnej lub pasożytniczej albo jej następstw - boreliozy" wymienionej w poz. 26 wykazu chorób zawodowych. Organ I instancji wszczął postępowanie administracyjne i po zgromadzeniu materiału dowodowego, dotyczącego przebiegu zatrudnienia skarżącego w kontekście narażenia na czynnik sprawczy związany z procedowaną w sprawie jednostką chorobową, sporządził w dniu 29 sierpnia 2023 r, kartę oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej. Organ I instancji ustalił m.in., że podczas wykonywania pracy we własnym gospodarstwie rolnym (1 stycznia 1985 r. - rozpoczęcie aktywności zawodowej w gospodarstwie rolnym; 8 sierpnia 2021 r.- zakończenie aktywności zawodowej w gospodarstwie rolnym), po uwzględnieniu okresów absencji skarżący przez 29 lat i 2 miesiące był narażony na ukąszenia przez kleszcze, mogące być nosicielami bakterii Borrelia burgdorferi. Powyższe ustalenia wraz z kartą oceny narażenia zawodowego i skierowaniem na badania, organ I instancji przesłał do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Lublinie (dalej jako: "WOMP w Lublinie" lub "jednostka orzecznicza I stopnia"). Jednostka orzecznicza I stopnia, na podstawie anamnezy, badania ogólnego i badań specjalistycznych, jak również karty oceny narażenia zawodowego, sporządzonej przez PPIS w P. oraz analizy całej dokumentacji medycznej, zgromadzonej w niniejszej sprawie - wydała orzeczenie lekarskie z dnia 13 lutego 2024 r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej "choroby zakaźnej lub pasożytniczej albo jej następstw - boreliozy" wymienionej w poz. 26 wykazu chorób zawodowych. W dniu 5 kwietnia 2024 r. organ I instancji wydał decyzję o braku podstaw do stwierdzenia wyżej wymienionej choroby zawodowej. W dniu 10 kwietnia 2024 r. do organu I instancji wpłynęło pismo jednostki orzeczniczej I stopnia, że R. S. odwołał się od orzeczenia lekarskiego. W ustawowym terminie skarżący wniósł również odwołanie od decyzji organu I instancji, które z uwagi na powołane wyżej okoliczności zostało przez organ odwoławczy uwzględnione. W toku ponownego rozpoznania sprawy, organ I instancji po otrzymaniu orzeczenia lekarskiego z Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi (dalej "IMP w Łodzi", "jednostka orzecznicza II stopnia") z dnia 17 kwietnia 2025 r. o braku podstaw do rozpoznania choroby w dniu 29 maja 2025 r. wydał ponownie decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej pod postacią boreliozy, wymienionej w poz. 26 wykazu chorób zawodowych. W odwołaniu od przedmiotowej decyzji skarżący podnosił, że pracował jako rolnik we własnym gospodarstwie od 1 stycznia 1985 r. do 9 sierpnia 2021 r. Profil produkcyjny gospodarstwa obejmował hodowlę zwierząt (bydło, trzoda chlewna) oraz uprawę zbóż. Wykonywał czynności zawodowe, które narażały go na kontakt z kleszczami przenoszącymi krętki Borrelia burgdorferi. Podkreślił, że analiza wykonanych od 2022 r. badań w kierunku boreliozy (testy ELISA oraz Western-Blot) pozwalają na potwierdzenie przebytej w przeszłości boreliozy, a z dostępnych informacji wynika, że nieleczona może doprowadzić do zapalenia stawów i problemów neurologicznych, na które choruję od lat. W jego ocenie orzeczenie jednoznacznie nie wyklucza, że do zachorowania na boreliozę mogło dość w czasie wykonywania przez niego pracy w gospodarstwie rolnym. Lubelski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej "organ odwoławczy", "organ II instancji") utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ II instancji wyjaśnił, że na etapie postępowania odwoławczego wystąpił pismem z dnia 8 lipca 2025 r. do jednostki orzeczniczej II stopnia celem wydania opinii uzupełniającej do orzeczenia z dnia 17 kwietnia 2025 r. w kontekście zgłoszonych przez skarżącego zarzutów. Pismem z dnia 18 września 2025 r. IMP w Łodzi udzielił odpowiedzi, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w orzeczeniu z dnia 17 kwietnia 2025 r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Organ II instancji podniósł, że opinie lekarskie sporządzone w sprawie wydały kwalifikowane jednostki orzecznicze I i II stopnia. Z akt sprawy wynika, iż proces diagnostyczno - orzeczniczy przebiegał zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa w zakresie chorób zawodowych. Cały materiał dowodowy, dotyczący przedmiotowej choroby został poddany analizie przez wykwalifikowanego lekarza orzecznika z IMP w Łodzi, który jako ekspert w dziedzinie medycyny pracy nie znalazł podstaw do uznania rozpoznanej u pacjenta jednostki chorobowej jako choroby powstałej w trakcie aktywności zawodowej. Argumenty przemawiające za brakiem rozpoznania choroby zawodowej są poparte przywoływanymi w treści opinii informacjami zebranymi z analizowanej dokumentacji medycznej i przeprowadzonych badań i obrazują stanowisko lekarza orzecznika zawarte w orzeczeniu lekarskim z dnia 17 kwietnia 2025r., jak również w opinii uzupełniającej z dnia 18 września 2025 r. Organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym, bez orzeczenia lekarskiego (opinii) bądź sprzecznie z nim organ nie może dokonać rozpoznania choroby, co oznacza, że ustalenie jednego z ważnych elementów zaliczenia schorzenia do choroby zawodowej uzależnione jest od treści specjalistycznego orzeczenia lekarskiego. W ocenie organu II instancji orzeczenia lekarskie są również prawidłowe pod względem formalnym. Organ odwoławczy wyjaśnił, że mimo, iż organ I instancji potwierdził narażenie zawodowe skarżącego jednostka orzecznicza, która wydała ostateczną opinię lekarską po analizie całej dokumentacji, wymaganej do wydania orzeczenia uznała, iż istniało potencjalne ryzyko pokłucia przez kleszcze zakażone krętkami Borrelia burgdorferi, jednakże skarżący nie posiada dokumentacji medycznej potwierdzającej wystąpienie rumienia wędrującego oraz wyników badań serologicznych w kierunku boreliozy z okresu zatrudnienia jako rolnik, a pierwsze badania serologiczne wykonane przez pacjenta zostały wykonane ponad rok po ustaniu zatrudnienia, co oznacza, że do udokumentowanego zakażenia nie doszło podczas pracy zawodowej. W ocenie jednostki orzeczniczej w dostępnej dokumentacji brak jest innych jednoznacznych objawów związanych z boreliozą sprzed 2022 roku. Tym samym, brak jest możliwości wykazania z bezspornym lub przynajmniej wysokim prawdopodobieństwem, iż do zakażenia i w konsekwencji do rozwoju choroby doszło w okresie wykonywania pracy w narażeniu. W tych okolicznościach, skoro analiza całości zebranego materiału dowodowego, nie pozwoliła upoważnionej jednostce orzeczniczej na rozpoznanie przedmiotowej choroby zawodowej, to decyzja PPIS w P. jest prawidłowa. R. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na ostateczną decyzję organu odwoławczego. W ocenie skarżącego zaskarżona decyzja narusza zarówno prawo materialne, jak i prawo procesowe, a przede wszystkim została wydana na podstawie wadliwej, niekompletnej, błędnie uzasadnionej i sprzecznej z prawem opinii jednostki orzeczniczej. Skarżący postawił zarzut naruszenia: 1. art. 2351 Kodeksu pracy, przez błędną interpretację przesłanki "bezspornego lub wysokiego prawdopodobieństwa". W jego ocenie przepis nie wymaga wykazania momentu zakażenia, lecz jedynie ustalenia, że choroba mogła zostać spowodowana czynnikami występującymi w środowisku pracy, a u skarżącego narażenie zawodowe było trwałe, wieloletnie i potwierdzone przez sam organ: 29 lat i 2 miesiące pracy rolnika. W jego ocenie organ dysponował kompletną kartą oceny narażenia, która jednoznacznie potwierdza stopień ekspozycji. W takich warunkach występuje wysokie prawdopodobieństwo zawodowe charakteru choroby, a organ nie może wymagać udokumentowania rumienia czy badań laboratoryjnych sprzed 20-30 lat, gdy diagnostyka boreliozy nie była rutynowo wykonywana i lekarze często nie kierowali pacjentów na badania. Skarżący podkreślał, że borelioza jest chorobą przewlekłą i o opóźnionej manifestacji, której objawy mogą wystąpić po wielu latach, a wykaz chorób zawodowych sam stanowi przy boreliozie: "okres ujawnienia - nie można określić".; 2. art. 2352 Kodeksu pracy – poprzez błędne rozumienie wymogu dokumentacji objawów. Skarżący podnosił, że przepis ten wymaga, aby objawy choroby wystąpiły w okresie określonym w wykazie chorób zawodowych, dla boreliozy wykaz stanowi: "Okres ujawnienia - nie można określić".; 3. art. 7, art. 77 § 1 i § 4 ustawy z dnia14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2025 r., poz. 1691, dalej "k.p.a."), poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy. W ocenie skarżącego w sprawie zaniechano: - analizy przebytych objawów stawowych z 2019 r., mimo że są typowe dla boreliozy stawowej, - odniesienia się do faktu wielokrotnych ekspozycji zawodowych, - uwzględnienia specyfiki choroby przewlekłej o opóźnionych objawach, - rozważenia orzecznictwa sądów administracyjnych, które dopuszcza korzystanie z dowodów pośrednich, jeżeli choroba z natury ujawnia się późno, - powołania biegłego sądowego z zakresu chorób zakaźnych lub epidemiologii. Skarżący zarzucił, że organ postąpił biernie i ograniczył się do powtórzenia opinii lekarza, mimo że opinia ta zawiera błędne rozumienie prawa, pomija znane fakty epidemiologiczne i nie analizuje rumieni zgłaszanych przez skarżącego w przeszłości oraz że organ w ogóle nie odniósł się w pełni do objawów stawowych z hospitalizacji w 2019 r.; 4. art. 8 k.p.a., poprzez brak realizacji zasady zaufania do państwa, pewności prawa i proporcjonalności; 5. art. 80 k.p.a., poprzez oparcie się na opinii nienależycie uzasadnionej i wewnętrznie sprzecznej, a organ nie może bezkrytycznie przyjmować opinii, jeżeli jest niepełna, nie analizuje całości materiału i błędnie interpretuje prawo (nie było świadomości społecznej o boreliozie). W podsumowaniu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania, z obowiązkiem: powołania niezależnego biegłego specjalisty z zakresu chorób zakaźnych, epidemiologii lub reumatologii i ponownej oceny materiału dowodowego z uwzględnieniem całego okresu narażenia oraz zastosowania prawidłowej wykładni art. 2351-2352 Kodeksu pracy i rozważenia typowych dla boreliozy objawów z roku 2019. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Organ wyjaśnił przy tym, że niewłaściwa jest interpretacja strony co do zapisu określenia "okres ujawnienia- nie można określić". Interpretacja pełnego zapisu z załącznika stanowiącego wykaz chorób zawodowych oznacza, iż lekarz orzecznik w celu postawienia diagnozy, może brać pod uwagę wyniki badań pacjenta niezależnie od czasu, który upłynął od ustania pracy w narażeniu. To znaczy, że w procesie diagnostyczno - orzeczniczym w kierunku boreliozy, przedmiotem analizy może być cała dokumentacja medyczna, dotycząca okresu zatrudnienia oraz sporządzona po ustaniu aktywności zawodowej do momentu zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej i na etapie badań w jednostkach orzeczniczych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiot kontroli sądu stanowiła decyzja Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej -"choroby zakaźnej lub pasożytniczej albo jej następstw" – boreliozy, wymienionej w poz. 26 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Zgodnie z art. 235ą ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. z 2025 r., poz. 277), dalej "k.p.", za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Stosownie do art. 235˛ k.p., rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Z treści art. 2351 k.p. wynika, że stwierdzenia choroby zawodowej wymaga zaistnienia łącznie trzech przesłanek: 1) schorzenia uznanego za chorobę zawodową, ujętego w prawnym wykazie chorób zawodowych, 2) wykonywania pracy w warunkach tzw. narażenia zawodowego, czyli w warunkach działania czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy danego pracownika albo w związku ze sposobem wykonywania przez niego pracy i 3) stwierdzenia bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem związku przyczynowego między chorobą a tymi szkodliwymi warunkami. Rzeczą organu prowadzącego postępowanie z wniosku o stwierdzenie choroby zawodowej jest zatem ustalenie danych dotyczących środowiska pracy wnioskodawcy, występujących czynników ryzyka, określenie wykonywanych przez pracownika czynności i ich ewentualnego wpływu na powstanie choroby zawodowej, a w konsekwencji ustalenie związku (bądź jego braku) pomiędzy stwierdzonym schorzeniem i wykonywaną pracą. W niniejszej sprawie niesporne jest spełnienie dwóch pierwszych przesłanek, a mianowicie narażenia zawodowego, które zostało potwierdzone u skarżącego przez organ administracji i uznanie przez jednostki orzecznicze I i II stopnia, występowania choroby z wykazu chorób zawodowych. Nie było bowiem sporne, że jednostki orzecznicze rozpoznały u pacjenta przebytą boreliozę, przypisaną do poz. 26 wykazu chorób zawodowych. Zgodzić się jednak należy z organami, że nie została spełniona trzecia przesłanka, zawarta w definicji choroby zawodowej, a mianowicie stwierdzenia bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Analizując podstawy wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej należy w szczególności zwrócić uwagę na regulację sposobu orzekania o rozpoznaniu choroby zawodowej. Ocena zaistnienia powyższych przesłanek następuje w postępowaniu uregulowanym przepisami wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 237 § 1 k.p. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2022 r., poz. 1836), którym określono jednoznacznie kompetencje poszczególnych organów i jednostek medycznych. Zgodnie z § 4 ust. 1 zd. 1 przedmiotowego rozporządzenia właściwy państwowy inspektor sanitarny, który otrzymał zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej, wszczyna postępowanie, w szczególności przeprowadza ocenę narażenia zawodowego oraz sporządza kartę oceny narażenia zawodowego, którą wraz ze skierowaniem na badania przekazuje do jednostki orzeczniczej I stopnia. Do orzekania w zakresie chorób zawodowych uprawniony jest lekarz spełniający wskazane w § 5 rozporządzenia wymagania kwalifikacyjne, a więc wymagania określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (Dz.U. z 2022 r., poz. 437) zatrudniony w jednostkach orzeczniczych I i II stopnia. Lekarz, o którym mowa w § 5 ust. 1, wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, zwane dalej "orzeczeniem lekarskim", na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego (§ 6 ust. 1). Decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika (§ 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych). Jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału (§ 8 ust. 2 rozporządzenia). Zaakcentować przy tym należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym obowiązuje powszechnie pogląd o związaniu organów inspekcji sanitarnej rozpoznaniem podanym w stosownym orzeczeniu lekarskim. Zatem, jak trafnie wskazał organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji odwołując się do w pełni aktualnego również w obowiązującym stanie prawnym stanowiska zawartego w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2002 r. - OPS 3/02,publ. ONSA 2003/1/4, że bez orzeczenia lekarskiego (opinii) bądź sprzecznie z nim organ nie może dokonać rozpoznania choroby zawodowej. Oznacza to, iż ustalenie jednego z ważnych elementów zaliczenia schorzenia do choroby zawodowej uzależnione jest od treści specjalistycznego orzeczenia lekarskiego. Tym samym bez pozytywnych opinii lekarskich bądź sprzecznie z tymi opiniami organ inspekcji sanitarnej nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. Należy mieć na uwadze, że tryb postępowania w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej jest szczególnym rodzajem postępowania administracyjnego, natomiast regulacje procesowe zawarte w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych uzupełniają ogólne regulacje postępowania administracyjnego, poprzez ich uszczegółowienie i dostosowanie do specyfiki rozpatrywanych spraw. Postępowanie administracyjne w przedmiocie choroby zawodowej charakteryzuje się istotną, odmienną od klasycznych spraw administracyjnych, specyfiką w zakresie postępowania dowodowego. Wynika ona z faktu, jak już podniesiono, że ani organy inspekcji sanitarnej, ani sądy administracyjne kontrolujące wydane przez te organy decyzje administracyjne, nie posiadają specjalistycznej wiedzy, pozwalającej na samodzielną ocenę konkretnych przypadków lub jednostek chorobowych pod względem zaliczenia ich do określonej choroby zawodowej. Dlatego ustawodawca wprowadził obowiązek wydania w tego rodzaju sprawie orzeczenia lekarskiego jako opinii biegłego, by kwestie związane z wiedzą medyczną poddane zostały ocenie podmiotów wyspecjalizowanych (zob. wyrok NSA z dnia 30 września 2025 r., sygn. akt II GSK 266/25 i powołane tam orzecznictwo – orzeczenia.nsa.gov.pl. – dalej CBOSA). Orzeczenia jednostek organizacyjnych służby zdrowia w kwestii rozpoznania choroby zawodowej lub braku do tego podstaw są więc wiążące dla organów inspekcji sanitarnej, jeżeli zostały wydane z zachowaniem norm określonych w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych (por. wyroki NSA z dnia: 3 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 1872/13; 28 stycznia 2015 r., sygn. akt II OSK 1567/13; 2 marca 2021 r., sygn. akt II OSK 1102/18 - CBOSA). Orzeczenie lekarskie jest opinią w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a., która, jak trafnie podniósł organ odwoławczy, podlega swobodnej ocenie stosownie do art. 80 k.p.a. w powiązaniu z pozostałym zgromadzonym materiałem dowodowym. Organy inspekcji sanitarnej nie są jednak uprawnione do kontroli merytorycznej orzeczeń lekarskich jednostek organizacyjnych umocowanych do rozpoznawania chorób zawodowych, ani też dokonywania własnych ustaleń prowadzących do odmiennego rozpoznania jednostki chorobowej (zob. wyroki NSA z dnia 21 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 1964/17, LEX nr 2473616 i z dnia 8 lutego 2011 r., sygn. akt II OSK 2056/10, LEX nr 1071199). Związanie orzeczeniem lekarskim oczywiście nie oznacza, jak już wspomniano, że organ jest zwolniony z ustanowionego w art. 7 k.p.a. obowiązku podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Obowiązkiem organu inspekcji sanitarnej jest bowiem zbadanie, czy wydane orzeczenie lekarskie wyjaśniło istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalnych i czy opinia ta jest rzeczowo i przekonująco uzasadniona. W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, zgromadzony materiał dowodowy, który legł u podstaw podjęcia zaskarżonego rozstrzygnięcia nie pozwala na zarzucenie organowi ani naruszenia powołanych w skardze przepisów postępowania ani przepisów prawa materialnego. W ocenie sądu, stosownie do art. 7 k.p.a. organy inspekcji sanitarnej podjęły wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. W sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) przy skorzystaniu przez organ odwoławczy z kompetencji jakie stwarza § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, a ocena zebranego materiału dowodowego dokonana została według wymagań wynikających z art. 80 k.p.a., tj. na podstawie całokształtu materiału dowodowego i znalazła swój wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Jak już wskazano sam fakt zapadnięcia na chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych nie jest wystarczającą przesłanką do uznania jej za chorobę zawodową, jeśli nie pozostaje w związku przyczynowym z warunkami występującymi w środowisku pracy, bądź gdy takiego związku nie można dowieść z wysokim prawdopodobieństwem. Sama też okoliczność uznania w karcie oceny narażenia zawodowego, że w okresie pracy w gospodarstwie rolnym istniało ryzyko ukąszenia przez kleszcze, mogące być nosicielami bakterii Borrelia burgdorferi, wbrew zarzutom skargi, nie przesądza o obowiązku organu inspekcji sanitarnej do stwierdzenia choroby zawodowej. Przypadek skarżącego był rozpatrywany przez uprawnione jednostki orzecznicze. Zgodnie ze stanowiskiem jednostki orzeczniczej I stopnia wyrażonym w orzeczeniu z dnia 13 lutego 2024 r. wydanym na podstawie anamnezy, badania ogólnego i badań specjalistycznych, jak również karty oceny narażenia zawodowego, sporządzonej przez PPIS w P. oraz analizy całej dokumentacji medycznej, zgromadzonej w niniejszej sprawie – brak podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej pod postaci boreliozy. Jednostka orzecznicza I stopnia wprost wskazała, że wykonane w ośrodku badanie immunologiczne pozwala na rozpoznanie przebytej boreliozy. Jednakże w dostarczonej dokumentacji medycznej nie odnaleziono wpisów o objawach mogących świadczyć o zakażeniu krętkami w trakcie aktywności zawodowej, nie wykonywano również badań diagnostycznych w kierunku boreliozy. Pierwsze badanie diagnostyczne w kierunku boreliozy wykonano w sierpniu 2022 r. i kolejne w październiku 2022 r. (okres pracy w narażeniu 1 styczeń 1985 r. - 8 sierpień 2021 r. z przerwami spowodowanymi niezdolnością do pracy w rolnictwie). Co istotne w dokumentacji medycznej odnaleziono wpis z dnia 1 sierpnia 2022 r., że "przed 2-3 miesiącami ugryzienie kleszcza, obecnie pojawił się rumień". W konkluzji, w ocenie jednostki orzeczniczej I instancji brak zatem podstaw do rozpoznania choroby powstałej w okresie aktywności zawodowej. Tożsame stanowisko w tej kwestii zajęła jednostka orzecznicza II stopnia. W orzeczeniu z dnia 17 kwietnia 2025 r. wskazano, że analiza dokumentacji i wykonywanych od 2022 r. badań w kierunku boreliozy (testy ELISA oraz W-B} pozwala na potwierdzenie przebytej w przeszłości boreliozy. Dostępna dokumentacja dotycząca narażenia zawodowego skarżącego wykazała, że w okresie wykonywania pracy na stanowisku rolnika istniało potencjalne ryzyko pokłucia przez kleszcze zakażone krętkami Borrelia burgdorferi. Udokumentowane objawy rumienia wędrującego pojawiły się w lipcu 2022 r., czyli już w okresie, w którym skarżący przybywał na rencie z tytułu całkowitej niezdolności do pracy (narażenie zawodowe ustało od dnia 9 sierpnia 2021 r.). Wbrew stanowisku skargi ani uprawnione jednostki orzecznicze ani organy administracji nie pominęły w swej ocenie oświadczeń skarżącego dotyczących wielokrotnych ukłuć i pracy w narażeniu. Powszechnie jednak wiadomym jest, że nie każde ukąszenie przez kleszcza kończy się zachorowaniem na boreliozę a sama praca w narażeniu na potencjalne ryzyko pokłucia przez kleszcze zakażone krętkami Borrelia burgdorferi nie uprawnia do przyjęcia etiologii zawodowej schorzenia. Co istotne jednak jednostek orzecznicza II stopnia w swoim orzeczeniu zauważyła, że "Objawy, które według zainteresowanego są związane z boreliozą, a z powodu których wielokrotnie przybywał na zwolnieniach lekarskich (łącznie około 8 lat i 11 miesięcy) przed przyznaniem renty rolniczej nie są specyficznie dla Choroby z Lyme. Symptomatologia, a także zgromadzona dokumentacja medyczna sugeruje związek z innymi - rozpoznanymi wcześniej jednostkami nozologicznymi - chorobą zwyrodnieniową uogólnioną z zajęciem m.in. stawów kolanowych (rozpoznanie z karty informacyjnej Oddziału Reumatologicznego SPZOZ w R. P. z 21.01.2019 r.), zawrotami głowy w przebiegu zmian miażdżycowych i naczyniopochodnych mózgu, niedrożnością tętnicy szyjnej wewnętrznej lewej, zmianami dyskopatycznymi kręgosłupa i innymi. W związku z powyższym nie ma podstaw do rozpoznania etiologii zawodowej rozpatrywanej choroby (boreliozy), co jest wnioskiem zgodnym z orzeczeniem z dnia 13.02.2024 r. (...)". Nie sposób też pominąć, że organ odwoławczy dążąc do należytego wyjaśnienia sprawy i w zgodzie z zasadą dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.) wykorzystał regulację, o której mowa w § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych i pismem z dnia 8 lipca 2025 r. zwrócił się do IMP w Łodzi, celem złożenia wyjaśnień, będących uzupełnieniem do wydanego w sprawie orzeczenia lekarskiego z dnia 17 kwietnia 2025r. W odpowiedzi jednostka orzecznicza II stopnia udzieliła niebudzącej wątpliwości informacji, że analiza narażenia zawodowego oraz dostępnej dokumentacji medycznej nie pozwala na przyjęcie bezspornie lub przynajmniej z wysokim prawdopodobieństwem, iż do zakażenia i w konsekwencji do rozwoju choroby doszło w okresie wykonywania pracy w narażeniu. Organy obu instancji trafnie przypisały istotne znaczenie w sprawie orzeczeniom medycznym, które wydane zostały przez podmioty posiadające wiadomości specjalne w zakresie orzekania o chorobach zawodowych. Ponownie podkreślić należy, że organ sanitarny jest bezwzględnie związany orzeczeniem lekarskim w zakresie rozpoznania choroby zawodowej. Związanie polega zatem na tym, że jeśli orzeczenie lekarskie nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów, to stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej. W przypadku zatem, gdy orzeczenie lekarskie jest prawidłowe pod względem formalnym, zawiera wyczerpujące uzasadnienie i jest zgodne z prawem - organ administracyjny jest takim orzeczeniem związany. Kontrola i możliwość podważenia opinii lekarskich przez organ jest możliwa, ale w ograniczonym zakresie. Sąd administracyjny, o czym też już była mowa kontrolując pod względem zgodności z prawem decyzję państwowego inspektora sanitarnego, może zakwestionować to orzeczenie jedynie pod względem formalnym (np. z tego punktu widzenia, że zostało wydane w niewłaściwej formie, bez należytego uzasadnienia lub przez nieuprawnionego lekarza). Nie może to jednak dotyczyć merytorycznej treści prawidłowo sporządzonego orzeczenia lekarskiego. Niedopuszczalne jest zatem, aby organ przeciwstawiał jedynie własną wiedzę wiadomościom specjalnym posiadanym przez lekarzy odpowiednich specjalności, uzewnętrznionym w treści ich sformalizowanych orzeczeń. Organy w niniejszej sprawie oparły się na klarownych orzeczeniach lekarskich wydanych przez właściwe jednostki orzecznicze i działały zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia. Powyższa ocena formalna została w sprawie dokonana w sposób wszechstronny. Należy wskazać, że organy przekonująco wykazały, że rozpoznanie przebycia choroby boreliozy, przy równoczesnym stwierdzeniu po jego stronie skarżącego narażenia zawodowego w związku z wykonywanymi z przerwami pracami w rolnictwie nie były wystarczającymi przesłankami do ustalenia, że odkrycie stanu serologicznego po przebyciu w przeszłości zakażenia krętkami Borrelia stanowi chorobę zawodową. Koniecznym warunkiem dla rozpoznania tej choroby zawodowej było bowiem wykazanie istnienia ścisłego związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy charakterem wykonywanej pracy a objawami chorobowymi, które występują we właściwym okresie od ustania narażenia zawodowego. Chociaż w przypadku boreliozy okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym nie został określony w przepisach prawa, to jednak niewadliwie w tej sprawie przyjęto, z wykorzystaniem w procesie diagnostyczno-orzeczniczym dokumentacji medycznej dotyczącej m.in. okresu zatrudnienia (a więc i dokumentacji z 2019 r., do której nawiązano w skardze) oraz sporządzonej po ustaniu aktywności zawodowej, że wskazany związek w niniejszej sprawie nie został z przyczyn uzasadnionych okolicznościami sprawy stwierdzony, na co dowodem jest to, że uprawnione jednostki i lekarze wydali komplementarne względem siebie orzeczenia, zawierające logiczne uzasadnienie i czytelne wyjaśnienie, dlaczego stwierdzono brak bezspornego lub występującego z wysokim prawdopodobieństwem związku choroby z narażeniem zawodowym oraz by choroba skarżącego powstała w trakcie pracy zawodowej. Zdaniem sądu w okolicznościach rozpoznawanej sprawy brak jest podstaw do zakwestionowania oceny dowodów i poczynionych w oparciu o tę ocenę ustaleń przyjętych za podstawę zaskarżonej decyzji. Zarzuty sformułowane w skardze nie podważają skutecznie tej oceny. Wbrew zarzutom skargi skontrolowane postępowanie administracyjne nie budziło zastrzeżeń co do jego wszechstronności w zakresie gromadzenia materiału dowodowego, czy jego też kompleksowej oceny, zgodnie z przepisami art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji, jak również przebieg prowadzonego postępowania nie wskazują, by doszło do naruszenia zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 § 1 k.p.a.), czy sprzeniewierzenia się zasadzie przekonywania oraz wyjaśnienia przesłanek, którymi organ kierował się przy rozstrzyganiu sprawy (art. 11 k.p.a.), a wreszcie by skonstruowanie uzasadnienia decyzji organu odwoławczego nastąpiło niezgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a. Także reguły proceduralne przewidziane w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych zostały zachowane. Organy dokonały również prawidłowej wykładni powołanych w skardze przepisów prawa materialnego, tj. art. 2351 i art. 2352 k.p. Z tych wszystkich względów działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę.