III SA/Lu 66/17

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. I. z 1 marca 2017 r. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. I. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia: I. Przyznać A. I. prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych. II. Odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Skarżący wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie do jego opłacenia, złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w osobie J. A. Uzasadniając wniosek podniósł, że jest młodym rolnikiem, który w 2014 r. rozpoczął pracę na wydzierżawionych gruntach. W dalszej części wniosku skarżący podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z rodzicami, dwiema siostrami (jedna z sióstr studiuje, druga pozostaje osobą bezrobotną) i babcią. Wykazał, że w skład jego majątku wchodzi udział w [...] części w [...] o pow. [...] m2 oraz prawo dzierżawy gruntów rolnych. Rodzina skarżącego posiada dom o pow. [...] m2 i grunty rolne o pow. [...] ha. Skarżący podał, że na łączny dochód rodziny w kwocie [...] zł netto miesięcznie składa się dochód z dzierżawionych przez niego gruntów w kwocie [...] zł, emerytura babci w wysokości [...] zł netto oraz dochód rodziców z gospodarstwa rolnego w kwocie [...] zł. Skarżący podniósł, że matka i babcia są osobami schorowanymi, ponoszącymi znaczne wydatki na leczenie. Referendarz sądowy stwierdził co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Podnieść należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Koszty sądowe w sprawie niniejszej nie przekraczają każdorazowo kwoty 100 zł - § 2 ust. 1 pkt 1 i pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) oraz § 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz.U. Nr 221, poz. 2192). Opłata radcy prawnego w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji wynosi 240 zł netto - § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. z 2016 r., poz. 1715) i 295,20 zł brutto - § 4 ust. 3 powołanego rozporządzenia w związku z art. 41 ust. 1 i art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r., poz. 710 ze zm.). Mając na względzie z jednej strony aktualną sytuację materialną i rodzinną skarżącego przedstawioną w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz wynikającą z akt sprawy, z drugiej zaś strony wysokość kosztów postępowania stwierdzić należy, że wniosek strony zasługuje na uwzględnienie jedynie w zakresie częściowym. Skarżący jest młodym rolnikiem, który rozpoczął samodzielne prowadzenie działalności rolniczej w związku z wydzierżawieniem w dniu [...] r. gruntów o pow. [...] ha fiz., tj. [...] ha przel. (umowa dzierżawy z dnia [...] r., k.20-21 akt adm.), nie posiadającym żadnych zasobów finansowych. W przedstawionej sytuacji opłacenie wszystkich kosztów postępowania w sprawie niniejszej, spowodowałoby w ocenie referendarza uszczerbek w utrzymaniu koniecznym strony. Dlatego zasadne jest przyznanie stronie prawa pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie radcy prawnego, bowiem poniesienie tych kosztów jednorazowo, w większym zakresie niż poniesienie kosztów sądowych, obciążyłoby budżet domowy skarżącego. Jednocześnie należy nadmienić, że sąd (referendarz sądowy) nie ustanawia dla strony pełnomocnika z urzędu imiennie, bowiem stosownie do art. 244 § 3 p.p.s.a., jeżeli strona we wniosku wskazała radcę prawnego [...], właściwa rada okręgowej izby radców prawnych [...] w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym radcą prawnym [...] wyznaczy radcę prawnego [...] wskazanego przez stronę. Z tych względów oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie I postanowienia. W ocenie referendarza brak jest podstaw do przyznania stronie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, strona bowiem nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja przyznania prawa pomocy w całkowitym (przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika) ma bowiem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób mających szczególnie trudną sytuację materialną, które ze względu na okoliczności życiowe są pozbawione środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone (osób bez dochodów lub o najniższych dochodach, nie posiadających żadnego majątku). Przedstawiona przez skarżącego sytuacja materialna i rodzinna uprawnia do stwierdzenia, że jego obecna sytuacja materialna nie należy do szczególnie trudnych. Skarżący ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, posiada udział w [...], osiąga dochód z gospodarstwa rolnego w wysokości [...] zł netto miesięcznie, nie ma nikogo na utrzymaniu. Porównując wielkość dochodów skarżącego do kosztów sądowych, które każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 zł i są rozłożone w czasie, stwierdzić należy, że ich opłacenie leży w granicach realnych możliwości finansowych strony uzyskującej stały dochód z tytułu prowadzenia działalności rolniczej, mogącej czerpać pożytki z gospodarstwa rolnego. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w punkcie II postanowienia.