III SA/Lu 62/17

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy.

W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie do jego opłacenia, skarżący zwrócił się z wnioskiem o udzielenie prawa pomocy poprzez zwolnienie od opłat sądowych w całości lub części. Następnie w nadesłanym na wezwanie urzędowym formularzu "PPPr" skarżący zaznaczył, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Na wezwanie referendarza skarżący uzupełnił braki formalne urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz część dokumentów źródłowych do złożenia których został zobowiązany. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu skarżący podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, a w skład majątku rodziny wchodzi dom o pow. [...] m2 (o szacunkowej wartości [...] zł), mieszkanie o pow. [...] m2 (o wartości [...] zł, dwie nieruchomości rolne o pow. [...] ha i [...] ha, siedem ciągników siodłowych wraz z naczepami, samochód osobowy marki [...], ciągnik i maszyny do produkcji rolnej, a ponadto zasoby pieniężne w kwocie [...] zł, polisę inwestycyjną oraz wierzytelności na kwotę ok. [...] zł. Skarżący oświadczył, że na dochód rodziny w łącznej kwocie [...] zł netto miesięcznie składa się dochód z prowadzonej przez niego działalności gospodarczej w kwocie [...] zł oraz renta rolnicza żony w wysokości [...] zł. Skarżący wskazał, że na jego miesięczne zobowiązania finansowe składają się wydatki na spłatę kredytów zaciągniętych na zakup samochodu ciężarowego i dwóch maszyn rolniczych, koszty zakupu paliwa na kwotę [...] zł oraz koszty ponoszone na utrzymanie mieszkania i mediów [...] zł. Ponadto skarżący ma zaciągnięty kredyt "w rachunku" na kwotę [...] zł. Referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Stosownie do art. 246 ( 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny(pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Na wstępie podnieść należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy należy rozpatrywać z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Strona ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Do kosztów sądowych na obecnym etapie postępowania należy wpis sądowy od skargi, który przy podanej przez stronę wartości przedmiotu zaskarżenia wynosi [...] zł - § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Pozostałe ewentualne koszty sądowe, tj. opłata sądowa od zażalenia, opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem (za wyjątkiem wpisu sądowego od potencjalnej skargi kasacyjnej, który wynosi połowę wpisu sądowego od skargi), nie przekroczy każdorazowo kwoty 100 zł - § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnym oraz § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz.U. Nr 221, poz. 2192). Natomiast stawka minimalna wynagrodzenia adwokata z wyboru, przy podanej wartości przedmiotu zaskarżenia, wynosi [...] zł - § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800). Porównanie obciążeń finansowych niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego do możliwości płatniczych strony prowadzi do wniosku, że skarżący nie wykazał przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, jak też częściowym. Sytuacja materialna skarżącego i jego rodziny jest bardzo dobra. Skarżący posiada majątek o znacznej wartości: nieruchomości (dom o pow. [...] m2, mieszkanie o pow. [...] m2, grunty rolne o pow. [...] ha i [...] ha) i ruchomości (pojazdy samochodowe: siedem ciągników siodłowych i naczep, samochód osobowy marki [...], sprzęt rolniczy). W skład posiadanych zasobów finansowych wchodzi polisa inwestycyjna, wierzytelności na kwotę ok. [...] zł oraz oszczędności w kwocie [...] zł. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą przynoszącą dochód, zaś jego żona pobiera rentę rolniczą. Mimo, że skarżący nie nadesłał oświadczenia wykazującego wielkość przychodów i kosztów w prowadzonej działalności gospodarczej, do czego był zobowiązany wezwaniem z 26 kwietnia 2017 r., to jednak na podstawie analizy przedłożonego wyciągu z firmowego rachunku bankowego skarżącego za okres styczeń – maj 2017 r. można stwierdzić, iż skarżący prowadzi działalność większych rozmiarów. Świadczy o tym wielkość obrotów w wymienionym okresie, które w pozycji "WN" wyniosły [...] zł, zaś w pozycji "MA" [...] zł. Z kolei środki dostępne na wymienionym koncie na 30 maja 2017 r. wyniosły [...] zł. Skarżący posiada zatem zasoby finansowe, które może przeznaczyć na opłacenie kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie. Oceniając możliwości płatnicze skarżącego nie można również pominąć, że jest on właścicielem dwóch nieruchomości rolnych, na których prowadzi działalność rolniczą, mogących przynosić dochód i pożytki rolne (skarżący nie podał dochodu uzyskiwanego z tej działalności, ani też mimo wezwania referendarza, nie nadesłał zaświadczenia potwierdzającego wielkość posiadanych nieruchomości rolnych w ha przeliczeniowych, co uniemożliwiło obliczenie przeciętnego dochodu z gospodarstwa rolnego). Za przyznaniem skarżącemu prawa pomocy nie przemawia fakt, że jest on obciążony spłatą kredytów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej i rolniczej. Podkreślić należy, że zobowiązania cywilnoprawne związane nie mają pierwszeństwa przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, do których należą koszty postępowania sądowoadministracyjnego wszczętego przez stronę. Koszty te należy uiszczać na równi z innymi wydatkami obciążającymi skarżącego. Podkreślić należy, że przyznanie prawa pomocy oznacza, że ciężar tych kosztów w zakresie objętym prawem pomocy poniesie zamiast strony budżet państwa, czyli faktycznie inni obywatele. Dlatego też stanowiąca pomoc państwa instytucja prawa pomocy, powinna być stosowana w sytuacjach wyjątkowych wobec osób, które pomimo największych starań, nie mogą tych kosztów uiścić ze względu na szczególnie trudną sytuację materialną (np. osób bez dochodów lub o najniższych dochodach, nieposiadających majątku). W świetle przedstawionych okoliczności dotyczących sytuacji majątkowej i finansowej skarżącego i jego rodziny należy uznać, że skarżący do takich osób nie należy. Dysponując dochodami z prowadzenia działalności gospodarczej i rolniczej, posiadając znaczny majątek, jak również środki finansowe (oszczędności [...] zł i środki dostępne na koncie bankowym – [...] zł), skarżący może sfinansować koszty postępowania w sprawie niniejszej bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie referendarza opłacenie kosztów sądowych, jak również kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika leży w granicach realnych możliwości płatniczych skarżącego. Skarżący nie wykazał zatem wystąpienia przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, jak i częściowym. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.