III SA/Lu 594/16

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi I. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.

W skardze kasacyjnej pełnomocnik skarżącej zwrócił się z wnioskiem o przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Do skargi kasacyjnej pełnomocnik załączył urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, a na wezwanie referendarza nadesłał dokumenty źródłowe i dodatkowe oświadczenie. W uzasadnieniu wniosku złożonego na urzędowym formularzu skarżąca podniosła, że nie posiada żadnych środków finansowych, a z powodu braku majątku jest wpisana do rejestru dłużników. W dalszej części urzędowego formularza skarżąca wykazała, że prowadzi wspólne gospodarstwo z mężem, a w skład ich majątku wchodzi dom obciążony kredytem bankowym oraz samochód osobowy marki [...] również objęty kredytem. Skarżąca podała, że wynagrodzenie męża z tytułu pracy wynosi [...] zł netto, natomiast nie wspomniała o prowadzeniu przez siebie działalności gospodarczej. Skarżąca podniosła również, że na stałe miesięczne wydatki składa się spłata kredytów w kwocie [...] zł, alimenty w wysokości [...] zł oraz opłata za mieszkanie i media [...] zł. Referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej: p.p.s.a, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej jest żądaniem przyznania pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 i 4 p.p.s.a.). Użycie w przytoczonym unormowaniu sformułowania "wykaże" oznacza, że to na stronie ubiegającej się o zwolnienie od kosztów sądowych spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Obowiązkiem wnioskodawcy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące wykazanie swojej sytuacji rodzinnej i szeroko pojętej sytuacji materialnej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Natomiast jeżeli fakty, które podaje we wniosku, nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 9 września 2004 r., sygn. akt FZ 360/04, niepubl., postanowienie z dnia 20 grudnia 2010 r., sygn. akt I FZ 428/10, niepubl.). Oceniając wniosek strony skarżącej w aspekcie wskazanych wyżej kryteriów, stwierdzić należy, że nie zasługuje na uwzględnienie. Istnieje bowiem szereg wątpliwości dotyczących sytuacji finansowej i dochodowej strony, które nie zostały przez skarżącą wyjaśnione. Przede wszystkim wskazać należy, że z danych zawartych w urzędowym formularzu wynika, iż wydatki na spłatę kredytów ([...] zł), alimenty ([...] zł) i opłaty za media ([...] zł), przewyższają uzyskiwane przez rodzinę dochody (wynagrodzenie męża w kwocie [...] zł). Skarżąca we wniosku nie wyjaśniła, skąd przy nadwyżce wydatków ([...] zł) nad dochodami ([...] zł) czerpie środki na utrzymanie konieczne i pokrycie straty w działalności gospodarczej (podsumowanie KPiR za 2016 r., k-92 akt sąd.). W aspekcie tego, co skarżąca oświadczyła we wniosku, nie zasługuje na wiarę jej oświadczenie z 22 lutego 2017 r., że stratę finansową z prowadzenia działalności gospodarczej pokryła z zarobków męża i pomocy rodziny. Podnieść należy, że skarżąca nie nadesłała wyciągów z wszystkich posiadanych przez siebie i męża rachunków bankowych. Skarżąca złożyła wyciągi ze swojego rachunku bankowego o nr [...] oraz z dwóch rachunków męża o nr [...] i o nr [...]. Natomiast z umowy pożyczki powtórnej z [...] r. zawartej przez skarżącą z [...] Bankiem [...] wynika, że kwota pożyczki ma zostać przelana na rachunek, z którego wyciągów skarżąca nie przedstawiła (§ 1 pkt 3 umowy). Podobnie z przedłożonej umowy pożyczki z [...] r. zawartej przez męża skarżącej z [...] wynika, że kwota pożyczki zostanie przelana na trzy konta bankowe, z których wyciągów nie przedstawiono (§ 4 pkt 1 umowy). Ponadto analiza wyciągu z rachunku bankowego męża o nr [...] pozwala na stwierdzenie, że mąż skarżącej [...] r. zasilił to konto kwotą [...] zł z rachunku bankowego, z którego wyciągu również nie przedstawiono. Istnieje zatem uzasadnione przypuszczenie, że część transakcji finansowych jest przeprowadzana za pośrednictwem rachunków bankowych, z których wyciągów nie przedłożono. Oceniając możliwości płatnicze skarżącej, nie można również pominąć, że z przedstawionych wyciągów bankowych wynika, że skarżąca i jej mąż regularnie spłacają swoje zobowiązania kredytowe (raty kredytowe, spłata kart kredytowych) i inne należności finansowe w stosunku ZUS, organów skarbowych, co nie świadczy o braku środków finansowych. Zdaniem referendarza koszty sądowe jako należności publicznoprawne, nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich opłacania. W ocenie referendarza udzielone przez stronę informacje na temat sytuacji materialnej złożone w formie oświadczenia na druku PPF, jak również w dodatkowych dokumentach nie tworzą jasnego obrazu jej zdolności płatniczych. Skarżąca wbrew obowiązkowi zachowania należytej staranności, nie przedstawiła rzetelnie i wyczerpująco swojej sytuacji finansowej. Tym samym skarżąca nie wykazała przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Z tych względów oraz na podstawie art. 258 ( 1 i ( 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.