III SA/Lu 505/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Robert Hałabis Sędzia WSA Anna Strzelec po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi I. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 13 sierpnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie na rzecz I. W. kwotę 100 zł (sto złotych) z tytułu zwrotu kosztów postępowania.

Pismem z dnia 7 lipca 2025 r. I. W. wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie (dalej jako "Kolegium", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") za pośrednictwem Dyrektora Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego im. A. K. w P. (dalej jako "organ I instancji" lub "Dyrektor Ośrodka") odwołanie od decyzji tego organu nr [...], nie wskazując daty rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu odwołania wskazała, że nie zgadza się z zaskarżonym rozstrzygnięciem, które obciąża ją kosztami surowca przeznaczonego na wyżywienie syna K. [...] K. za okres od [...] 2023 r. do [...] 2024 r. w łącznej wysokości 6942 zł. Zasadniczym argumentem przemawiającym (w ocenie skarżącej) za wadliwością decyzji było to, że wobec jej syna orzeczono środek wychowawczy w postaci umieszczenia w młodzieżowym ośrodku wychowawczym na koszt Skarbu Państwa. Kolegium postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2025 r. nr [...] stwierdziło niedopuszczalność postanowienia. W uzasadnieniu organ II instancji stwierdził, że zaskarżona decyzja odnosi się do porozumienia zawartego w dniu 18 marca 2024 r. pomiędzy Powiatem P. a Powiatem Ł. w przedmiocie rozliczenia kosztów pobytu K. K. w Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym im. A. K. w P.. Kolegium uznało, że wniesione odwołanie jest niedopuszczalne, co skutkowało stwierdzeniem jego niedopuszczalności na podstawie art. 134 k.p.a. Wskazane porozumienie w przedmiocie rozliczenia kosztów pobytu K. [...] w Ośrodku nie stanowi bowiem decyzji administracyjnej, nie przysługują od niego środki odwoławcze, a więc nie podlega kontroli Kolegium. I. W. (dalej jako "skarżąca") złożyła skargę sądową na powyższe postanowienie, zarzucając błędne zastosowanie art. 134 k.p.a. Skarżąca wyjaśniła, że z treści odwołania jasno wynikało, że odnosiło się ono do decyzji z dnia 10 czerwca 2025 r. Dyrektora Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego im. A. K. w P., obciążającej ją kosztami surowca przeznaczonego na wyżywienie syna, za okres od [...] 2023 r. do [...] 2024 r. w łącznej wysokości [...] zł. W odpowiedzi na skargę Kolegium wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Odnosząc się do pisma Dyrektora Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego im. A. K. w P. z dnia 10 czerwca 2025 r. informującego I. W. o obciążeniu kosztami surowca przeznaczonego na wyżywienie K. [...], organ odwoławczy stwierdził, że w świetle art. 129 k.p.a. w związku z regulacjami ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2025 r., poz. 1043) i § 76 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 2 listopada 2015 r. (Dz. U. z 2015 r., poz. 1872 ze zm.) nie jest organem właściwym do kontroli instancyjnej w przedmiotowej sprawie, upoważnionym do rozpoznania odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Z akt administracyjnych wynika, że pismem z dnia 10 czerwca 2025 r. nr [...] Dyrektor Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego im. A. K. w P. (dalej jako "Dyrektor Ośrodka") poinformował skarżącą, że na podstawie § 76 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 2 listopada 2015 r. (Dz. U. z 2015 r., poz. 1872 ze zm.) oraz zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w Ł. z dnia [...] 2022 r., sygn. III Nkd [...], została obciążona kosztami surowca przeznaczonego na wyżywienie syna, za okres od [...] 2023 r. do [...] 2024 r. w łącznej wysokości [...] zł. W piśmie tym zawarto pouczenie, że "Od niniejszej decyzji przysługuje Pani możliwość odwołania w terminie 14 dni (zgodnie z art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego). Skarżąca dostosowała się do powyższego pouczenia i pismem z dnia 7 lipca 2025 r. złożyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie (dalej jako "Kolegium", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") za pośrednictwem Dyrektora Ośrodka (dalej jako "organ I instancji" lub "Dyrektor Ośrodka") odwołanie od decyzji tego organu nr [...], wnosząc o jego uchylenie. W piśmie tym nie wskazano daty powyższego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu odwołania wskazała, że nie zgadza się z zaskarżonym rozstrzygnięciem. Zasadniczym argumentem przemawiającym za wadliwością decyzji (w ocenie skarżącej) było to, że wobec jej syna orzeczono środek wychowawczy w postaci umieszczenia w młodzieżowym ośrodku wychowawczym na koszt Skarbu Państwa. Kolegium postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2025 r., nr [...] stwierdziło niedopuszczalność postanowienia. W uzasadnieniu organ II instancji stwierdził, że zaskarżona decyzja odnosi się do porozumienia zawartego w dniu 18 marca 2024 r. pomiędzy Powiatem P. a Powiatem Ł. w przedmiocie rozliczenia kosztów pobytu K. [...] w Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym im. A. K. w P.. W konsekwencji uznało, że wniesione odwołanie jest niedopuszczalne, co skutkowało stwierdzeniem jego niedopuszczalności na podstawie art. 134 k.p.a. Wskazane porozumienie w przedmiocie rozliczenia kosztów pobytu K. [...] w Ośrodku nie stanowi bowiem decyzji administracyjnej i nie przysługują od niego środki odwoławcze, a więc nie podlega kontroli Kolegium. W ocenie sądu zaskarżone postanowienie zapadło z naruszeniem art. 134 k.p.a. W myśl tego przepisu, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Z niezrozumiałych przyczyn Kolegium w sposób arbitralny uznało, że odwołanie odnosi się do porozumienia zawartego w dniu 18 marca 2024 r. pomiędzy Powiatem P. a Powiatem Ł. w przedmiocie rozliczenia kosztów pobytu K. [...] w Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym im. A. K. w P.. Tymczasem, w świetle niebudzącej wątpliwości treści odwołania skarżącej z dnia 7 lipca 2025 r. wynika, że przedmiotem odwołania było pismo Dyrektora Ośrodka nr [...] Wprawdzie skarżąca nie wskazała daty tego pisma, ale bezsporne jest, że nosi ono datę 10 czerwca 2025 r. Zadaniem organu odwoławczego po wpłynięciu odwołania w pierwszej kolejności jest ustalenie, czy przedmiotem odwołania jest decyzja administracyjna w rozumieniu przepisów k.p.a., czy odwołanie zostało wniesione w terminie ustawowym i czy spełnia ustawowe wymagania. Jeśli weryfikacja powyższych kwestii będzie pozytywna, organ II instancji powinien rozpoznać odwołanie i wydać jedną z decyzji przewidzianych w art. 138 § 1 lub § 2 k.p.a. Jeśli zaś organ odwoławczy uzna, że jest niewłaściwy w sprawie, powinien przekazać podanie (tu: odwołanie) do organu właściwego (art. 65 § 1 k.p.a.). Jeżeli natomiast organ odwoławczy stwierdzi, że odwołanie jest niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych, albo zostało wniesione z uchybieniem terminu ustawowego, powinien wydać właściwe postanowienie w trybie art. 134 k.p.a. Z tych wszystkich względów zaskarżone postanowienie podlegało uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej "p.p.s.a") Ponownie rozpoznając sprawę Kolegium uwzględni wskazania zawarte w niniejszym uzasadnieniu. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania uzasadniają przepisy art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Na koszty te w kwocie [...]zł złożył się uiszczony wpis od skargi w wysokości [...] zł,