III SA/Lu 394/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Robert Hałabis po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. B. na decyzję Rektora Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II z dnia 15 maja 2023 r. nr ROP-016-61/23 w przedmiocie zawieszenia w prawach studenta p o s t a n a w i a: I. odrzucić skargę; II. zwrócić skarżącej A. B. kwotę 200 zł (dwieście złotych) z tytułu uiszczonego po terminie wpisu od skargi.

Skarżąca A. B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Rektora Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II z dnia 15 maja 2023 r. (nr ROP-016-61/23) w przedmiocie zawieszenia jej w prawach studenta. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 2 sierpnia 2023 r. wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł – w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi (zarządzenie – k. 35 akt sądowych). W czasie biegu ustawowego terminu do uiszczenia wpisu od skargi strona wniosła o przyznanie prawa pomocy, poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Postanowieniem z dnia 19 października 2023 r., sygn. akt III SPP/Lu 78/23, starszy referendarz sądowy odmówił skarżącej w całości przyznania prawa pomocy, a na skutek wniesienia sprzeciwu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 29 listopada 2023 r. utrzymał w całości w mocy wskazane wyżej postanowienie starszego referendarza sądowego. Wobec powyższego, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 5 grudnia 2023 r. ponownie wezwano skarżącą do uiszczenia należnego wpisu od skargi w kwocie 200 zł – w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi (zarządzenie – k. 108 akt sądowych). Z adnotacji poczty na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wezwania wynika, że pierwsza skierowana do strony awizacja korespondencji zawierającej wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi nastąpiła w dniu 14 grudnia 2023 r. (k. 111 akt sądowych). Natomiast w wydruku śledzenia przesyłek wynika, że drugie awizowanie przesyłki miało miejsce w dniu 22 grudnia 2023 r. (k. 114 akt sądowych). W tych okolicznościach przesyłka została uznana za skutecznie doręczoną stronie z dniem 28 grudnia 2023 r. W rzeczywistości zaś faktyczne doręczenie skarżącej wezwania do uiszczenia wpisu od skargi do rąk własnych nastąpiło w dniu 29 grudnia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 220 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, z późn. zm. – dalej jako "p.p.s.a."), Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata, w tym opłata, o której mowa w art. 235a. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2, 3 i 3a, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Jednakże według regulacji szczególnej co do skutków nieopłacenia pisma podlegającego opłacie zawartej w art. 220 § 3 p.p.s.a., skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Opłata sądowa w postaci wpisu od skargi powinna być uiszczona przy wniesieniu do sądu pisma podlegającego opłacie (art. 219 § 1 p.p.s.a.). Nieopłacona skarga dotknięta jest formalnym brakiem fiskalnym. Dlatego w razie nieuiszczenia wpisu wraz z wniesieniem skargi wzywa się stronę do usunięcia tego braku w przewidzianym ustawą terminie. Skuteczne usunięcie tego rodzaju braku formalnego skargi nastąpić może tylko z zachowaniem ustawowego terminu. Uiszczenie wpisu po terminie jest równoznaczne z jego nieuiszczeniem (zob. postanowienie NSA z dnia 4 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1985/11). Zgodnie zaś z art. 73 § 1 p.p.s.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-68, art. 69 § 1 oraz art. 70-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (art. 73 § 2 p.p.s.a.). W przypadku niepodjęcia pisma w powyższym terminie, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (art. 73 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z art. 73 § 4 p.p.s.a., doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 omawianego przepisu, czyli termin ten należy liczyć od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej, bądź w urzędzie gminy. Jest to tzw. fikcja doręczenia (domniemanie doręczenia). Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sądowych wynika, że w dniu 14 grudnia 2023 r. skierowaną do strony przesyłkę zawierającą wezwanie do uiszczenia wpisu pozostawiono na okres 14 dni w urzędzie pocztowym, a zawiadomienie o pozostawieniu pisma w urzędzie pocztowym umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Ponownego awizowania przesyłki dokonano dnia 22 grudnia 2023 r. Tym samym, ostatnim dniem na odbiór przesyłki, a jednocześnie dniem, w którym w przypadku niepodjęcia pisma powinno zostać ono uznane za doręczone, był dzień 28 grudnia 2023 r. Przesyłka zawierająca wezwanie do uiszczenia wpisu nie została pozostawiona w aktach sprawy ze skutkiem "fikcyjnego" doręczania wyłącznie dlatego, że w dniu 29 grudnia 2023 r. została podjęta przez adresata (skarżącą) w placówce pocztowej, co zostało potwierdzone własnoręcznym podpisem skarżącej na zwrotnym potwierdzenia odbioru przesyłki. Okoliczność ta nie zmienia jednak faktu, że skuteczne według ustawy doręczenie nastąpiło właśnie w dniu 28 grudnia 2023 r., a zatem o jeden dzień wcześniej niż faktyczne doręczenie wezwania do rąk własnych adresata. W konsekwencji, faktyczny odbiór przesyłki przez skarżącą w dniu 29 grudnia 2023 r., wobec już dokonanego skutecznego doręczenia w trybie art. 73 § 4 p.p.s.a., nie mógł wywrzeć skutku prawnego mającego znaczenie dla biegu terminu do wniesienia skargi. Dlatego siedmiodniowy termin do usunięcia braku fiskalnego skargi (uiszczenia wpisu od skargi) upłynął zatem w dniu 4 stycznia 2024 r. (czwartek). Tymczasem skarżąca uiściła wpis w wysokości 200 zł dopiero w dniu 5 stycznia 2024 r., a zatem jeden dzień po terminie. Skoro zatem skarżąca dokonując opłacenia skargi poprzez uiszczenia wpisu uchybiła ustawowemu terminowi dla skutecznego dokonania tej czynności, to w tym stanie rzeczy Sąd – na podstawie art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a. w związku z art. 58 § 3 p.p.s.a. – obowiązany był skargę odrzuć, o czym orzekł w pkt I postanowienia. Zgodnie zaś z przepisem art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy. Na tej zatem podstawie należało skarżącej zwrócić cały uiszczony po terminie wpis od skargi, o czym rozstrzygnięto w pkt II postanowienia.