III SA/Lu 259/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi K. Z. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy.

Wnioskiem z dnia 21 lutego 2018 r. złożonym na urzędowym formularzu skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy. Następnie skarżący usunął braki formalne wniosku dotyczące zakresu żądania prawa pomocy i podpisu. W uzupełnionym formularzu skarżący zakreślił, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu złożonego wniosku skarżący podniósł, że prowadzona przez niego firma jest małym, rodzinnym przedsiębiorstwem, dysponującym [...] samochodami ciężarowymi i zatrudniającym [...] kierowców. W ostatnim czasie kondycja finansowa firmy uległa pogorszeniu ze względu na sytuację polityczną na [...]. Zdaniem wnioskodawcy z uwagi na dużą konkurencję i ogromny wybór przewoźników ceny frachtów są na poziomie graniczącym z opłacalnością. Wszystkie transakcje handlowe są z odroczonym terminem płatności, co powoduje, że niekiedy firma traci płynność finansową i musi być dofinansowywana z oszczędności. Ponadto firma nierzadko ma problemy z odzyskaniem należności od firm zlecających transport. Taka sytuacja doprowadziła do braku możliwości dalszego rozwoju. W dalszej części urzędowego formularza skarżący podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, a w skład jego majątku wchodzi udział w [...] części domu o pow. [...] m2, udział w nieruchomości rolnej o pow. [...] ha (współwłasność z żoną), udział w [...] części lokalu biurowego o pow. [...] m2, oszczędności w kwocie [...] zł na rachunku bankowym firmowym, wierzytelności na kwotę [...] zł (minimum 10 dni po terminie wymagalności) i na kwotę [...] zł (przed terminem wymagalności) oraz [...] samochodów ciężarowych (r. prod. [...] i [...]) i samochód osobowy marki [...]. W skład majątku żony wchodzi udział w [...] części domu o pow. [...] m2, udziały w [...] części wymienionego lokalu biurowego i nieruchomości rolnej o pow. [...] ha oraz oszczędności na kwotę [...] zł. Skarżący podał, że z działalności gospodarczej uzyskuje dochód ok. [...] zł miesięcznie, a żona pozostaje na jego utrzymaniu. Jako stałe miesięczne wydatki skarżący wskazał koszty opłaty mediów, ubezpieczenia, podatków oraz ogrzewania domu na kwotę [...] zł miesięcznie oraz koszty leczenia jego i żony na kwotę [...] zł miesięcznie. Rozpoznając wniosek referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.). W pierwszej kolejności należy podnieść, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Na obecnym etapie postępowania do wymaganych kosztów sądowych należy wpis sądowy od ewentualnej skargi kasacyjnej w kwocie [...] złotych - § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Natomiast koszty wynagrodzenia radcy prawnego z wyboru są ustalane w umowie pomiędzy mocodawcą a pełnomocnikiem, jednakże odniesieniem są tu stawki określone w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 265), dalej jako rozporządzenie. Stosownie do § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia, stawka minimalna w postępowaniu przed sądem administracyjnym w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wynosi – 75 % stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam radca prawny – 100 tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł. Zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie, w której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna stawkę minimalną oblicza się na podstawie § 2. Mając na uwadze, że w przedmiotowej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna (kara pieniężna w wysokości [...] zł), stawka określona w § 2 pkt 4 tego rozporządzenia będzie podstawą ustalenia wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. W myśl § 2 pkt 4 powołanego rozporządzenia przy wartości przedmiotu sprawy powyżej 5000 zł do 10.000 zł stawka minimalna wynosi 1.800 zł. Porównując wielkość wymienionych obciążeń finansowych do sytuacji materialnej skarżącego stwierdzić należy, że w sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., warunkujące przyznanie prawa pomocy w całkowitym, bądź częściowym zakresie. Przedstawiona w urzędowym formularzu sytuacja materialna skarżącego jest dobra. Skarżący posiada znaczny majątek nieruchomy (udziały w domu, lokalu biurowym, nieruchomości rolnej) i ruchomy ([...] samochodów ciężarowych i samochód osobowy) oraz zasoby finansowe ([...] zł oszczędności). Pozostająca ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym żona również posiada własny majątek nieruchomy (udziały w domu, lokalu biurowym, nieruchomości rolnej) i oszczędności pieniężne w wysokości [...] zł. Prowadzona przez skarżącego działalność gospodarcza przynosi dochód w kwocie [...] zł miesięcznie. Mając powyższe na uwadze, w szczególności znaczną wartość majątku nieruchomego i ruchomego oraz posiadane zasoby finansowe uznać należy, że sytuacja materialna skarżącego nie uprawnia do udzielenia mu prawa pomocy. Przyznanie prawa pomocy oznacza, że ciężar kosztów objętych prawem pomocy poniesie zamiast strony budżet państwa, czyli faktycznie inni obywatele. Dlatego też, stanowiąca pomoc państwa instytucja przyznania prawa pomocy powinna być stosowana wobec osób, które ze względu na szczególnie trudną sytuację materialną nie mogą ponieść jakichkolwiek, bądź pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (np. osób bezrobotnych, bez majątku, bez stałych źródeł dochodów). W ocenie referendarza, posiadany przez skarżącego majątek, w tym znaczna kwota oszczędności wielokrotnie przekraczająca wymienione powyżej koszty postępowania, powoduje, że skarżącego nie można zaliczyć do osób ubogich. Skarżący nie spełnia kryteriów przyznania pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym, określonych art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. Wobec niewykazania przez skarżącego przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, jak też częściowym oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono, jak na wstępie.