III SA/Lu 1100/16

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi S. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym postanawia: I.Przyznać S. B. prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych. II.Odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie

Wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, złożonym na urzędowym formularzu, skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Uzasadniając wniosek podniósł, że ubiega się o prawo pomocy ze względu na stan zdrowia i warunki materialne. W dalszej części wniosku skarżący podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z synem, który prowadzi działalność rolniczą. Wykazał, że w skład jego majątku wchodzi udział w domu o pow. [...] m2 oraz samochód marki [...] (r. prod. [...]). Skarżący podał, że źródłem jego utrzymania jej emerytura w kwocie [...] zł netto miesięcznie , natomiast syn uzyskuje dochód z działalności rolniczej w wysokości [...] zł netto. Skarżący podniósł, że spłaca kredyt bankowy w kwocie [...] zł, ponosi wydatki na ogrzewanie domu w wysokości [...] zł oraz energię elektryczną w wysokości [...] zł.. Referendarz sądowy stwierdził co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Podnieść należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Koszty sądowe na obecnym etapie prowadzenia sprawy sprowadzają się do wpisu sądowego od potencjalnej skargi kasacyjnej w kwocie [...] zł - § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) oraz opłaty kacelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem - § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz.U. Nr 221, poz. 2192). Natomiast opłata radcy prawnego w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji wynosi 2.400 zł netto - § 21 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 8 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. z 2016 r., poz. 1715) i 2.952 zł brutto - § 4 ust. 3 powołanego rozporządzenia w związku z art. 41 ust. 1 i art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r., poz. 710 ze zm.). Mając na względzie z jednej strony aktualną sytuację materialną i zdrowotną skarżącego przedstawioną w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz wynikającą z akt sprawy, z drugiej zaś strony wysokość kosztów postępowania stwierdzić należy, że wniosek strony zasługuje na uwzględnienie jedynie w zakresie częściowym. Skarżący jest osobą starszą, schorowaną, po niedawno przebytej operacji (k.25,26 akt sąd.), obecnie utrzymującą się z emerytury w kwocie [...] zł, nie posiadającym żadnych zasobów finansowych. W przedstawionej sytuacji opłacenie wszystkich kosztów postępowania w sprawie niniejszej, spowodowałoby w ocenie referendarza uszczerbek w utrzymaniu koniecznym strony. Dlatego zasadne jest przyznanie stronie prawa pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie radcy prawnego, bowiem poniesienie tych kosztów jednorazowo, w większym zakresie niż poniesienie kosztów sądowych, obciążyłoby budżet domowy skarżącego. Z tych względów oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie I postanowienia. W ocenie referendarza brak jest podstaw do przyznania stronie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, strona bowiem nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika) ma bowiem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób mających szczególnie trudną sytuację materialną, które ze względu na okoliczności życiowe są pozbawione środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone (osób bez dochodów lub o najniższych dochodach, nie posiadających żadnego majątku). Sytuacja materialna i rodzinna skarżącego nie należy do wyjątkowo trudnych. Skarżący ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, posiada majątek nieruchomy (udział w domu o pow. [...] m2) i ruchomy (samochód), osiąga stały dochód ze świadczenia emerytalnego, zamieszkuje z synem, który posiada własny dochód z prowadzenia działalności rolniczej. Porównując wielkość dochodów skarżącego do kosztów sądowych niniejszej sprawy stwierdzić należy, że ich opłacenie leży w granicach realnych możliwości finansowych strony. Odnosząc się do argumentu o konieczności spłaty kredytu bankowego podnieść należy, że zobowiązania prywatnoprawne (umowy kredytowe, umowy pożyczki) nie mają pierwszeństwa przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, do których należą koszty sądowe. Koszty sądowe nie mogą bowiem być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich opłacania. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w punkcie II postanowienia.