Sygnatura
III SA/Łd 961/25
Wyrok WSA w Łodzi z 15 kwietnia 2026 r., III SA/Łd 961/25 – obowiązek meldunkowy
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
- Data orzeczenia
- 15 kwietnia 2026
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Dnia 15 kwietnia 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Kowalska (spr.), Sędzia WSA Katarzyna Ceglarska-Piłat, Protokolant Specjalista Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2026 roku sprawy ze skargi M. L. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia 16 października 2025 roku nr SOC-II.621.43.2025 w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Decyzją z 16 października 2025 r. Wojewoda Łódzki utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Pabianic z 26 sierpnia 2025 r. w przedmiocie wymeldowania M. L. z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego przy ul. [...] 4 w P.. Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym. 5 marca 2025 r. Prezydent Miasta Pabianic wszczął na wniosek J.L., właścicielki nieruchomości położonej w P. przy ul. [...] 4, postępowanie administracyjne w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego M. L.. Uzasadniając złożony wniosek J. L. wskazała, że jej siostra – M. L. nie mieszka pod przedmiotowym adresem od około 25 lat, posiada mieszkanie w Ł. przy ul. [...] 5. Decyzją z 26 sierpnia 2025 r. Prezydent Miasta Pabianic orzekł o wymeldowaniu M. L. z pobytu stałego w P. przy ul. [...] 4. W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że aktem notarialnym nr [...] sporządzonym 17 czerwca 2021 r. Mx i W. małżonkowie L. nieruchomość przy ul. [...] 4 darowali córce J. L. - w zamian za ustanowienie przez obdarowaną na ich rzecz dożywotniej służebności osobistej, polegającej na prawie do zamieszkiwania i korzystania z całego domu jednorodzinnego. Obecnie przedmiotową nieruchomość zamieszkuje mama wnioskodawczyni W. L.. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy daje podstawę do stwierdzenia, że M. L. swoje centrum życiowe trwałe przeniosła wiele lat temu z ulicy [...] 4 w P. do mieszkania w Ł. przy ulicy [...] 5. Zdaniem organu meldunkowego strona przyjeżdża do spornego lokalu jedynie w celu odwiedzin swojej matki, a fakt, że posiada pod przedmiotowym adresem zarejestrowaną działalność gospodarczą nie świadczy o jej zamieszkiwaniu. Fakt opuszczenie spornej nieruchomości potwierdzają kopie deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z roku 2014 i 2021 podpisane przez ówczesnego współwłaściciela przedmiotowej nieruchomości Mx L., składane w imieniu swoim i żony, w których wskazywano dwie osoby zamieszkujące. Również z załączonych kopii zawiadomień organu gminy w sprawie wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi (z 2015 r., 2017 r., 2020 r. i 2021 r.) wynika, że każdorazowo opłata naliczana była w odniesieniu do dwóch osób zamieszkujących nieruchomość. Deklaracją o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z roku 2023 W. L., w związku ze śmiercią małżonka, dokonała zmiany danych w ww. deklaracji z dwóch na jedną osobę zamieszkującą, i w tej wysokości opłata była uiszczana. Organ meldunkowy dodał, że w 2013 r. Mx. L. złożył oświadczenie - pod rygorem odpowiedzialności karno-skarbowej za składanie fałszywych zeznań, z którego wynika, że na nieruchomości przy ul. [...] 4 w P. zameldowane są trzy osoby, na stałe zamieszkują ją dwie osoby, a M.L., zamieszkuje w Ł. przy ul. [...]. Organ I instancji wskazał, że przesłuchany w charakterze świadka 13 maja 2025 r. W. R. - sąsiad nieruchomości przy ul. [...] 4 w P. co najmniej od 1974 r., nie miał wątpliwości, że przy ul. [...] 4 w P. mieszka W. L.. "Czy mieszka ktoś więcej trudno powiedzieć. Ktoś przyjeżdża wieczorami w odwiedziny (...) samochód pani M. L. widuję co najmniej dwa - trzy razy w tygodniu i stoi tam około pół dnia. Na pewno panią M. L. widuję w każdą niedzielę, a w pozostałe dni trudno powiedzieć.". Z kolei świadek H. G. - sąsiadka z nieruchomości przy ul. [...] 5 w Ł. nie miała wątpliwości, że M. L. jest jej sąsiadką od 22 lat. W wyjaśnieniach z 3 czerwca 2025 r. wskazała nawet, że sama mieszka przy ul. [...] od 2003 r., a M. L. sprowadziła się około pół roku później. Również świadek J. G., zamieszkująca od 2003 r. w Ł. przy ul. [...] 5 zeznała, że zna M. L. jako sąsiadkę, gdyż wspomniana mieszka w lokalu nr 1 przy ul. [...] 5 w Ł., lecz nie ma wiedzy od kiedy dokładnie. Z przeprowadzonych w dniu 16 lipca 2025 r. oględzin przedmiotowego lokalu wynika, że w pokoju (jednym z trzech znajdujących się na parterze, wskazanym jako pokój M. L.) znajdują się meble (meblościanka z książkami i pamiątkami, biurko i krzesło), laptop, ładowarka do telefonu, ręczniki, stetoskop w szufladzie, przenośny kuferek z kosmetykami i przyborami higienicznymi oraz dwa wieszaki z ubraniami zawieszone na meblościance. W lodówce nie było półki z artykułami spożywczymi. W protokole znalazły się również wyjaśnienia M. L., z których wynika, że swoje rzeczy przywozi na bieżąco -"wymienia je w ramach potrzeb" i "w mieszkaniu tym" nie pierze. Z pisma pełnomocnika M. L. z 27 marca 2025 r. wynika, że zainteresowana opiekuje się swoją 89-letnią mamą, kupując, dostarczając i przygotowując leki do codziennego stosowania, kupując i wykonując jej szczepienia ochronne, przeprowadzając badania lekarskie i inne czynności o charakterze medyczno-pielęgnacyjnym. W niedzielę wspólnie z mamą spożywa obiady, spaceruje, zaopatruje w płyny i wynosi śmieci. Wspólnie ze swoim partnerem opiekuje się psem W. L., zabezpieczając pokarmy, 3 dni w tygodniu zabierając na spacery, a ponadto do weterynarza i fryzjera. Partner wspomnianej wykonuje też inne czynności porządkowe wokół domu i np. wymienia żarówki. Jako dowód adw. P.N. przedstawił zaświadczenie o zmianie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej z 28 grudnia 2009 r., które ma świadczyć o fakcie posługiwania się przez zainteresowaną adresem przy ul. [...] 4 w P. i dokonywanie rozliczeń z Urzędem Skarbowym, Zakładem Ubezpieczeń Społecznych i Urzędem Statystycznym w oparciu o ten adres jako adres zamieszkania przedsiębiorcy. W toku przesłuchania 3 czerwca 2025 r. M. L. stwierdziła, że nie opuściła miejsca zameldowania i jest to jej miejsce zamieszkania w okresie 30 lat. Na pytanie dlaczego nie dokonała czynności wymeldowania z pobytu stałego oraz zameldowania w miejscu faktycznego pobytu, odpowiedziała, że z uwagi na rodziców. Ponadto z zeznań strony wynika, że nie ponosi opłat związanych z przedmiotowym lokalem, wymelduje się po śmierci mamy. Strona zeznała, że ma wiele nieruchomości. Nie jest w stanie stwierdzić, gdzie koncentruje swoje życie osobiste i w którym z mieszkań jest najwięcej jej rzeczy. W piśmie z 13 czerwca 2025 r. M. L. podkreśliła, że pod adresem w P. regularnie przebywa, ma klucze do nieruchomości, spędza w niej noce, trzyma swoje rzeczy osobiste, opiekuje się swoją mamą i przebywa tam też pies będący jej własnością, który dotrzymuje towarzystwa mamie. Organ I instancji wskazał nadto, że z dokumentów z Centralnego Rejestru Wyborców, że strona, na swój wniosek, decyzją z 4 kwietnia 2024 r. została dopisana na wniosek do stałego obwodu głosowania w Ł.. W dokumencie tym widniej jako adres zameldowania na pobyt stały ul. [...] 4 w P., a adres stałego zamieszkania wskazano w Ł. przy ul. [...] 5 m. 1. Nie zgadzając się z powyższą decyzją M. L. złożyła odwołanie wskazując na naruszenie: 1. przepisów prawa materialnego, tj. art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (tj. Dz. U. z 2025 r., poz. 274 ze zm.), poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, co doprowadziło do bezpodstawnego przyjęcia, iż spełnione zostały przesłanki wymeldowania, 2. naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 8 k.pa. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego oraz prowadzenie postępowania w sposób odbierający zaufanie odwołującej się do władzy publicznej przy rażącym zignorowaniu zasady bezstronności i równego traktowania oraz art. 24 § 3 i 4 k.p.a. poprzez uznanie, że pracownik Urzędu Miejskiego w P. - st. Insp. I. K. nie podlegała wyłączeniu przez wzgląd na rzekomo niewystępujące okoliczności, które to mogłyby wywołać wątpliwości co do bezstronności pracownika, a także nieuprawnione dopuszczenie pracownika (...) do czynności oględzin (...). Przywołaną na wstępie decyzją z 16 października 2024 r. Wojewoda Łódzki utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Pabianic z 26 sierpnia 2025 r. w przedmiocie wymeldowania M. L. z pobytu stałego. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że wszystkie dowody, które miałyby potwierdzać zamieszkiwanie M. L. w spornej nieruchomości pochodzą wyłącznie od niej samej, gdyż wynikają bądź z jej zeznań i wyjaśnień bądź z przeprowadzanego dowodu z oględzin lokalu, który to lokal przedstawiony został tak, jak go zainteresowana chciała pokazać. Jedyny przedstawiony przez stronę dokument - zaświadczenie o zmianie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej z 28 grudnia 2009 r. świadczy wyłącznie o tym, że i M. L. podała adres zameldowania jako adres swojego zamieszkania, pomimo tego, że nie posiadała tytułu prawnego do tej nieruchomości i z dużym prawdopodobieństwem (opartym na zeznaniach świadków zamieszkałych w Ł.) już od 2003 r. zamieszkiwała w Ł. przy ul. [...] 5 m. 1. W toku całego postępowania, aktywność strony odwołującej organ odwoławczy ocenia jako nastawioną wyłącznie na blokowanie prowadzenia niniejszego postępowania. Taka postawa nie jest zrozumiała, bo strona starała się nie dopuścić do przeprowadzenia dowodów, które w przypadku osób zamieszkujących daną nieruchomość są niezwykle korzystne i z łatwością mogą zweryfikować pozytywnie proces zamieszkiwania. Przykładem takiej postawy jest nazywanie eskalacją procedur czy szkalowaniem wizerunku wezwanie przez organ na świadków osób zamieszkałych w Ł. przy ul. [...] 5 (pismo z 27 maja 2025 r. skierowane przez M. L. do Naczelnika Wydziału Spraw Obywatelskich Urzędu Miejskiego w P.). Wysiłki strony w celu niedopuszczenia do dokonania oględzin. Temu celowi służył także złożony przez stronę wniosek o wyłączenie pracownika organu I instancji. Organ odwoławczy nie miał wątpliwości, że celem wniosku było niedopuszczenie do przeprowadzenia oględzin spornego lokalu, a ewentualnie w dłuższej perspektywie wykorzystanie do próby obalenia tego dowodu. Powyższy wniosek został oddalony przez Prezydenta Miasta Pabianic 23 lipca 2025 r. Organ drugiej instancji podkreślił różnicę między zamieszkiwaniem, a pojawianiem się zameldowanej w spornym lokalu. Podkreślił, że z pewnością pojawianie się na posesji ma stworzyć wrażenie zamieszkiwania w niej, podobnie jak rzeczy osobiste przynoszone do przedmiotowego mieszkania, jednakże organ odwoławczy nie dostrzegł, analizując materiał dowodowy, żeby rzeczywiście M. L. koncentrowała swoje sprawy życiowe w P. przy ul. [...] 4. Wizyty w lokalu, nawet połączone z okazjonalnym nocowaniem, związane są w ścisły sposób z odwiedzinami mamy odwołującej się, natomiast nie widać żadnego związku emocjonalnego z lokalem (odwołująca nie odkurza, nie myje okien czy podłóg, nawet nie przejmuje się niepodłączoną pralką). Tymczasem zdaniem organu koncentracja spraw życiowych winna mieć również charakter możliwy do stwierdzenia przez obiektywnego obserwatora, a wszystkie zewnętrzne oznaki zamieszkiwania, takie jak codzienne parkowanie samochodu przed posesją, kontakty i relacje z sąsiadami, przyjmowanie gości, płacenie opłat za mieszkanie jego właścicielowi czy też podatków i opłat organom publicznym - nie mają potwierdzenia w aktach sprawy. Faktem jest, że M. L. jest w posiadaniu kluczy do lokalu jednak nie stanowi to, w ocenie organu II instancji, wystarczającej podstawy do przyjęcia braku spełnienia przesłanek do wymeldowania. Fakt posiadania kluczy umożliwia odwołującej swobodne wejście do nieruchomości, odwiedzanie swojej mamy czy nawet przywiezienie kilku swoich rzeczy, ale nie potwierdza jej zamieszkiwania w danym miejscu. Wojewoda dodał, że zameldowanie nie daje osobie zameldowanej żadnego prawa do lokalu, więc to, że właściciel nigdy nie zażądał zwrotu kluczy lub po prostu nie zmienił zamków w drzwiach, wynikało wyłącznie z jego dobrej woli. W ocenie organ odwoławczego opuszczenie lokalu wiele lat temu przez M. L. miało charakter dobrowolny i trwały. Pojawianie się odwołującej na spornej posesji nie przemawia za dalszym utrzymaniem zameldowania zainteresowanej w przedmiotowym lokalu, gdyż okazjonalne wizyty nie mogą być uznane za pobyt stały rozumiany jako zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Nie posiadając tytułu prawnego do spornego lokalu, odwołującą nie łączy z lokalem żadna więź prawna i nic nie wskazuje również na posiadanie przez zainteresowaną zamiaru faktycznego zamieszkiwania, lecz jedynym jej celem jest utrzymanie zameldowania Na ostateczną decyzję Wojewody Łódzkiego skargę do sądu administracyjnego złożyła M. L., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając zaskarżonemu rozstrzygnięciu: I. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 33 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, poprzez błędną wykładnię przepisu, a w konsekwencji jego niewłaściwe zastosowanie, w związku z bezpodstawnym uznaniem, że użyte w przepisie pojęcie "opuszcza miejsce stałego pobytu" odnosi się do sytuacji zaistniałej w niniejszym postępowaniu względem skarżącej M. L., co doprowadziło do bezpodstawnego przyjęcia, że względem skarżącej zachodzą przesłanki do wymeldowania z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego położonego przy ul. [...] 4 w P.; 2. art. 35 ustawy o ewidencji ludności, poprzez błędną wykładnię przepisu, a w konsekwencji jego niewłaściwe zastosowanie, w związku z bezpodstawnym uznaniem, że użyte w przepisie pojęcie "opuścił miejsce pobytu stałego" odnosi się do sytuacji zaistniałej w niniejszym postępowaniu względem skarżącej M. L., co doprowadziło do bezpodstawnego przyjęcia, że względem skarżącej zachodzą przesłanki do wymeldowania z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego położonego przy ul. [...] 4 w P.; II. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 8 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego oraz prowadzenie postępowania w sposób odbierający zaufanie odwołującej się do władzy publicznej przy rażącym zignorowaniu zasady bezstronności i równego traktowania, co doprowadziło organ do: - błędnego uznania, że obie strony opiekują się schorowaną matką W. L., - błędnego uznania, że M. L. zamieszkuje w lokalu nr 1 położonym przy ul. [...] 5 w Ł., - błędnego uznania, że całokształt zachowań M. L. wskazuje na to, że nie koncentruje ona swoich interesów życiowych w lokalu przy ul. [...] 4 w P., - błędnego uznania, że zeznania M. L. są niespójne i wzajemnie się wykluczają, - błędnego uznania, że treść deklaracji o wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi ma znaczenie dla faktu zamieszkiwania pod określonym adresem, - bezpodstawnego zbagatelizowania wyjaśnień skarżącej w przedmiocie tego, dlaczego w nieruchomości położonej przy ul. [...] 4 w P. nie posiada ona więcej swoich prywatnych rzeczy, pomimo, że skarżąca przekonująco wyjaśniła tę okoliczność, - bezpodstawnego uznania za wiarygodne zdjęć załączonych przez J. L., dowodzących rzekomo, że wieczorem po przeprowadzeniu oględzin nieruchomości M. L. zabrała swoje rzeczy, pomimo braku opatrzenia tych fotografii jakąkolwiek datą, - bezpodstawnego przyznania, że działania skarżącej mają na celu stworzyć pozory zamieszkiwania w spornej nieruchomości, - bezpodstawnego przyjęcia, że przebywanie w spornej nieruchomości nie w każdy dzień tygodnia oraz nie każdej nocy świadczy o fakcie niezamieszkiwania jej przez skarżącą w sposób stały, - nieuprawnionego przyjęcia, że dopisanie się do innego obwodu głosowania świadczy o niezamieszkiwaniu w spornej nieruchomości w sposób stały, - bezpodstawnego przyjęcia, że skarżąca w sposób trwały przeniosła swoje centrum życiowe do lokalu nr 1 położonego przy ul. [...] 5 w Ł., - bezpodstawnego przyjęcia, że skarżąca odwiedza sporną nieruchomość jedynie w celu odwiedzin matki W. L. , - nieuprawnionego przyjęcia, że dalsze zameldowanie skarżącej na pobyt stały w spornej nieruchomości byłoby równoznaczne z utrzymaniem rejestracji fikcyjnej, odbiegającej od rzeczywistości, co miałoby pozostawać w sprzeczności z celem przepisów ewidencyjnych i obowiązkiem meldunkowym, - bezpodstawnego przyjęcia, że celem wniosku o wyłączenie pracownika organu I instancji było niedopuszczenie do przeprowadzenia oględzin lokalu; 2. art. 24 § 3 i 4 k.p.a. poprzez nieuprawnione uznanie, że pracownik Urzędu Miejskiego w P. - st. insp. I. K. nie podlegała wyłączeniu przez wzgląd na rzekomo niewystępujące okoliczności, które to mogłyby wywołać wątpliwość co do bezstronności pracownika, a także nieuprawnione dopuszczenie pracownika Urzędu Miejskiego w P. - st. insp. I. K. do czynności oględzin nieruchomości położonej przy ul. [...] 4 w P., w sytuacji w której względem pracownika tego został złożony wniosek o jego wyłączenie, który to na dzień czynności nie został jeszcze rozpatrzony, co doprowadziło do przeprowadzenia przez pracownika urzędu czynności, która nie była niecierpiąca zwłoki ze względu na interes społeczny lub ważny interes stron, pomimo, że pracownik sposób prowadzenia postępowania przez tego urzędnika wywoływał uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności. Mając powyższe na względzie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o umorzenie postępowania przed organem II instancji, jak i przed organem I instancji. Skarżąca wniosła nadto o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest niezasadna i jako taka podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026, poz. 143, dalej: p.p.s.a.), sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego pod względem jego zgodności z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a ww. ustawy. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd ma obowiązek uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego aktu administracyjnego, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając niniejszą sprawę według wskazanych wyżej kryteriów sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta Pabianice z 26 sierpnia 2025 r nie naruszają prawa w stopniu zobowiązującym do ich uchylenia. Podstawę materialnoprawną kontrolowanej decyzji stanowił art. 35 ustawy z 24 września 2010 r o ewidencji ludności (Dz. U. z 2025 r. poz. 274; dalej "ustawa o ewidencji"). Przepis ten mówi, że organ gminy wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Podkreślić należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtowało się jednolite stanowisko, iż zarówno zameldowanie jak i wymeldowanie jest jedynie stwierdzeniem pewnego faktu i nie wpływa w żaden sposób na uprawnienia strony wynikające z prawa własności czy innych praw (por. wyrok WSA w Poznaniu z 6 czerwca 2013 r. sygn. akt IV SA/Po 310/13; wyrok NSA z 10 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 824/11 - orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej "CBOSA"). Zameldowanie nie służy zatem powstaniu, czy też potwierdzeniu prawa własności do określonego lokalu, zaś wymeldowanie w żaden sposób tego prawa nie niweczy. Celem decyzji o wymeldowaniu jest wyłącznie doprowadzenie do zgodności faktycznego miejsca pobytu osoby z miejscem rejestracji, decyzja ma więc charakter czysto ewidencyjny i służy jedynie aktualizacji i doprowadzeniu do zgodności pomiędzy miejscem zamieszkania, a miejscem zameldowania. Decyzja o wymeldowaniu, jak wynika z analizy wskazanego wyżej przepisu ma charakter związany i zapada po zaistnieniu następujących przesłanek: po pierwsze - opuszczenie miejsca pobytu stałego; po drugie - niedopełnienie obowiązku wymeldowania się. Pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji). O pobycie stałym przesądzają zatem dwa elementy: fizyczne przebywanie danej osoby w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem oraz zamiar przebywania w tym miejscu (lokalu) w sposób stały (na stałe). Miejsce stałego pobytu danej osoby, w rozumieniu art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję (por. wyroki WSA w Warszawie z 22 maja 2005 r. sygn. akt IV SA/Wa 600/05, WSA w Bydgoszczy z 23 czerwca 2010 r., sygn. akt II SA/Bd 355/10, WSA w Krakowie z 22 kwietnia 2022 r., sygn. akt III SA/Kr 28/22 dostępne w CBOSA). Sporadyczne krótkotrwałe pobyty w lokalu nie dają podstawy do uznania, że w danym lokalu skoncentrowane zostały czynności życiowe strony. O opuszczeniu miejsca pobytu w rozumieniu art. 35 ustawy o ewidencji można mówić wówczas, gdy osoba fizyczna nie przebywa w lokalu mieszkalnym, w którym poprzednio miała zorganizowane centrum życiowe oraz gdy nieprzebywanie jest wynikiem woli tej osoby. Nie każde opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stanowi bowiem podstawę do orzeczenia o wymeldowaniu. Dla stwierdzenia, że nastąpiło opuszczenie lokalu w rozumieniu powołanego przepisu konieczne jest ustalenie, że opuszczenie to miało charakter dobrowolny i trwały oraz, że w sprawie doszło do przeniesienia centrum spraw życiowych strony w inne miejsce. Jak przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych przez trwałość opuszczenia lokalu należy rozumieć przebywanie poza miejscem stałego zameldowania z równoczesnym zerwaniem związków z lokalem dotychczasowym. Z kolei z dobrowolnym opuszczeniem lokalu mamy do czynienia wówczas, gdy wynika ono z nieskrępowanej woli przeniesienia swych interesów życiowych w inne miejsce. Chodzi zatem o sytuację, w której osoba fizyczna nie przebywa w lokalu mieszkalnym, w którym miała zorganizowane centrum życiowe, a nieprzebywanie to jest wynikiem woli tej osoby. O kwalifikacji pobytu oznaczonej osoby w konkretnym lokalu mieszkalnym decyduje nie tylko treść oświadczenia składanego przez stronę postępowania, ale całokształt okoliczności faktycznych sprawy wskazujących na to, jaki jest rzeczywisty zamiar osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu. Do okoliczności takich należą między innymi: sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu (przebywanie w nim w sensie fizycznym, praca, nauka, prowadzenie życia towarzyskiego), posiadanie rzeczy w lokalu lub związanych z danym lokalem (np. kluczy, rzeczy osobistych), a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim (por. wyroki NSA: z 21 kwietnia 2020 r. sygn. akt II OSK 2337/19, z 16 stycznia 2019 r. sygn. akt II OSK 319/17, z 6 marca 2014 r. sygn. akt II OSK 2408/12, dostępne w CBOSA). Rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może nastąpić w sposób wyraźny – przez złożenie stosownego oświadczenia, ale także w sposób dorozumiany – przez zachowanie, które w sposób nie budzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby skoncentrowania swojej aktywności życiowej w innym miejscu. W ocenie sądu, w oparciu o całokształt okoliczności ustalonych w postępowaniu administracyjnym, trafnie orzekające organy administracji uznały, że skarżąca opuściła dobrowolnie i trwale miejsce stałego zameldowania w P. przy ul [...] 4 i w tym lokalu nie zamieszkuje, co uzasadniało wydanie decyzji o jej wymeldowaniu. Zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (zasada swobodnej oceny dowodów - art. 80 k.p.a.). Obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego jest związany ściśle z przyjętą zasadą swobodnej oceny dowodów. Swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w ocenę dowolną, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem reguł tej oceny, tj. po pierwsze - opierać się należy na materiale dowodowym zebranym przez organ. Po drugie ocena powinna być oparta na wszechstronnej ocenie całokształtu materiału dowodowego i po trzecie - organ powinien dokonać oceny znaczenia i wartości poszczególnych dowodów, każdego z osobna i we wzajemnej łączności, dla toczącej się sprawy, z zastrzeżeniem ograniczeń dotyczących dokumentów urzędowych, które mają na podstawie art. 76 § 1 k.p.a. szczególną moc dowodową. W końcu, po czwarte - rozumowanie, w wyniku którego organ ustala istnienie okoliczności faktycznych, powinno być zgodne z zasadami logiki. Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny (art. 75 § 1 k.p.a.). Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził zarzucanego w skardze naruszenia przepisów prawa procesowego. Organy bowiem zgodnie z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przeprowadziły wyczerpujące postępowanie dowodowe i prawidłowo oceniły zgromadzony materiał dowodowy. Zajęte w sprawie stanowisko organ przedstawił w uzasadnieniu odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 k.p.a. zawierającym wskazanie faktów i dowodów, na których organ się oparł, oraz powodów dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. Prawidłowo także w zaskarżonej decyzji organ przytoczył i wyjaśnił mające zastosowanie w sprawie przepisy, a także ustosunkował się do wszystkich okoliczności i zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Wbrew zarzutom skargi ocena materiału dowodowego zebranego w sprawie odpowiada zasadom logiki i doświadczenia życiowego. Z istoty reguły swobodnej oceny dowodów wynika, że organ ma obowiązek oraz prawo swobodnie oceniać dowody i na ich podstawie dokonywać ustaleń, nie może jedynie wyprowadzać wniosków, które nie wynikają z materiału dowodowego, w kontrolowanej sprawie z sytuacją taką nie mieliśmy do czynienia. Jak wynika z akt sprawy, organ I instancji przeprowadził obszerne postępowanie dowodowe, w ramach którego pozyskał zarówno dowody osobowe (zeznania świadków, oświadczenia stron), jak też dowody z dokumentów (wniosek strony z Centralnego Rejestru Wyborców, deklaracje śmieciowe, zaświadczenie o wpisie do ewidencji dzielności gospodarczej, oświadczenie ojca skarżącej z 7 marca 2013 r.), a nadto przeprowadził dowód z oględzin przedmiotowej nieruchomości. Zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdził faktu stałego zamieszkiwania strony w spornym lokalu lecz wynikają z niego okoliczności przeciwne wskazujące na fakt trwałego i dobrowolnego opuszczenia miejsca swojego zameldowania przez skarżącą. W ocenie sądu organy wbrew gołosłownym zarzutom skargi należycie rozważyły zebrane dowody i trafnie uznały na ich podstawie, że zostały spełnione przesłanki do wymeldowania skarżącej z pobytu stałego. W toku postępowania strona skarżąca nie podważyła ustaleń wynikających z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, że opuściła lokal rodzinny dobrowolnie i trwale i w lokalu tym nie zamieszkuje i nie koncertuje swojego centrum życiowego. Sąd podziela stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej decyzji, że strona niewątpliwie często przebywa w tym lokalu sprawując opiekę nad swoją mamą w podeszłym wieku, której to sytuacji nie można utożsamiać ze stałym w nim zamieszkiwaniem. Podkreślić należy, że nie jest przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów poczynienie ustaleń faktycznych niezgodnych z oczekiwaniami strony, skoro materiał dowodowy wskazuje na trafność ustaleń dokonanych przez organy. Podniesiony w skardze zarzut naruszenia przepisów postępowania nie podważył prawidłowości rozstrzygnięcia organów. Innymi słowy okoliczność zamieszkiwania przez skarżącą na stałe w spornym lokalu, nie została przez nią wykazana w toku postępowania, a zatem w kontrolowanej sprawie nie ma mowy o naruszeniu zasad oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Zgromadzone w toku postępowania deklaracje śmieciowe potwierdzają, że w spornym lokalu co najmniej od 2013 roku na stałe zamieszkiwały wyłącznie 2 osoby tj. rodzice skarżącej a od 2023 roku tylko jej matka. Okoliczność ta znalazła potwierdzenie także w złożonym przez ojca skarżącej pod rygorem odpowiedzialności karnej oświadczeniu z 7 marca 2013 r., w którym wskazał, że w lokalu w P. zamieszkują jedynie 2 osoby, a zameldowana w nim M. L. zamieszkuje w Ł. przy ul. [...]. Okoliczność ta znajduje potwierdzenie także w złożonym przez samą skarżącą wniosku o dopisanie do stałego obwodu głosowania w Ł., w którym strona jako adres swojego stałego zamieszkiwania sama wskazał ul. [...] 5 w Ł.. Okoliczność zamieszkiwania strony pod tym adresem potwierdziły także jej sąsiadki, które nie miały wątpliwości, że skarżąca jest ich sąsiadką i zamieszkuje w Ł. przy ul. [...] 5. Okoliczności stałego zamieszkiwania przez skarżącą pod adresem w P. nie potwierdziły oględziny dokonane przez organ w spornym lokalu ani oświadczenia strony złożone w ich toku. Nie można przyjąć że strona na stałe zamieszkuje w P. skoro sama wskazała, że do tego mieszkania dowozi swoje rzeczy w miarę potrzeby, nie przechowuje w nim produktów spożywczych, nie gotuje w nim ani nie pierze. Nie sposób uznać za sprzeczną z zasadami logiki i doświadczenia życiowego ocenę organów, że nieruchomość w P. nie stanowi centrum życiowego skarżącej. Strona nie wykazała że ponosi jakiekolwiek koszty związane z utrzymaniem spornego lokalu. Także zeznania bezpośredniego sąsiada strony nie potwierdzają, że skarżąca na stałe zamieszkuje w nieruchomości sąsiad bowiem zeznał jedynie, że widuje skarżącą w każdą niedzielę, a 2-3 razy w tygodniu jej samochód stoi tam około pół dnia. Okoliczności powyższe znajdują potwierdzenie w oświadczeniach strony składanych w toku postępowania, w których wskazała, że w niedziele wspólnie z mamą spożywa obiad i spaceruje, a ponadto kupuje i dostarcza mamie leki, przeprowadza badania lekarskie ona i jej partner opiekują się psem, który dotrzymuje towarzystwa mamie 3 dni w tygodniu zabierają go na spacery. Podkreślić należy, że samo odwiedzanie matki skarżącej i sprawowanie nad nią opieki choć z moralnego punktu widzenia zasługuje na pełną aprobatę i pochwałę nie może przesądzać jednak o zamieszkiwaniu strony w spornym lokalu. Także fakt posiadania kluczy do nieruchomości nie świadczy o stałym zamieszkiwaniu strony w tej nieruchomości. Zrozumiałym jest bowiem, że strona opiekując się swoją mamą w podeszłym wieku posiada dostęp do spornego lokalu, a jej siostra będąca właścicielką nieruchomości nie czyni jej przeszkód w kontaktach z matką. Należy podkreślić, że posiadanie przez skarżącą pewnych rzeczy osobistych w spornej nieruchomości takich jak ubrania, przybory toaletowe, laptop czy ładowarka do telefonu, które stwierdzono w toku oględzin 16 lipca 2025 r., nie świadczy o stałym zamieszkiwaniu w lokalu i tym samym o koncentracji tamże jej interesów życiowych. Ujawnienie w trakcie oględzin w lokalu kilku rzeczy osobistych skarżącej nie może świadczyć o jej stałym w nim zamieszkiwaniu i prawidłowo oceniły organy, że miało na celu stworzenie jedynie pozoru takiego stanu faktycznego, który jednak w sprawie nie występował. Podkreślić trzeba, że przy ustalaniu dobrowolności i trwałości opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu, nie można poprzestać wyłącznie na oświadczeniach zainteresowanej strony, ale trzeba wziąć pod uwagę obiektywne, możliwe do stwierdzenia okoliczności. Same deklaracje osoby wymeldowanej o przebywaniu w lokalu nie wyczerpują znamion pobytu stałego, zwłaszcza jeśli - tak jak w przypadku skarżącej - nie znajdują one pokrycia w zachowaniu strony, jak i pozostają w oczywistej w sprzeczności z pozostałymi dowodami potwierdzającymi fakt jej niezamieszkiwania w spornej nieruchomości. Wobec powyższego prawidłowe są wnioski organu wyciągnięte na podstawie wszechstronnej oceny całego materiału dowodowego, w toku której prawidłowo organ ocenił nie tylko poszczególne dowody, ale także dokonał ich oceny we wzajemnej łączności, że sporna nieruchomość nie stanowi dla skarżącej miejsca pobytu stałego w rozumieniu ustawy o ewidencji ludności oraz, że strona opuszczając miejsce swojego zameldowania dobrowolnie i trwale nie dopełniła obowiązku wymeldowania, o którym mowa w art. 33 ust. 1 ustawy o ewidencji. W konsekwencji prawidłowo ustalony stan faktyczny prowadzi do słusznej konkluzji, że w sprawie nie doszło do naruszenia zarzucanych w skardze przepisów prawa materialnego przez organy administracji, tj. art. 35 i art. 33 ust. 1 ustawy o ewidencji. Pełnomocnik strony poza kwestionowaniem prawidłowych w ocenie sądu ustaleń organów mimo sformułowania zarzutu naruszenia art. 80 k.p.a. nie podważył oceny materiału dowodowego dokonanej przez organy nie wykazał, że jest ona sprzeczna z zasadami logiki czy doświadczenia życiowego bądź że organ w jej trakcie pominął jakieś dowody co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Fakt, że organ twierdzenia skarżącej uznał za niewiarygodne, a okoliczność wskazania spornego adresu jako adresu prowadzenia działalności gospodarczej za nieistotną dla wykazania faktu stałego zamieszkiwania strony w spornym lokalu nie świadczy o wadliwej ocenie materiału dowodowego sprawy. Sąd nie dopatrzył się także w postępowaniu organów naruszenia zasady zaufania do organów państwa (art. 8 k.p.a.). Niezadowolenie strony postępowania z wydanego przez organ administracji rozstrzygnięcia nie może być utożsamiane z naruszeniem wynikającego z art. 8 k.p.a. obowiązku prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Nie sposób przyjąć, że wymóg prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej będzie zachowany tylko wówczas, gdy organy administracji będą wydawać rozstrzygnięcia, których oczekuje strona postępowania (zob. wyrok NSA z 9 kwietnia 2025 r., sygn. akt III OSK 575/24). W złożonej skardze strona nie wykazała, że organ odmówił przeprowadzenia jakoś zgłaszanych przez nią wniosków dowodowych wobec powyższego za niczym nie poparte uznać należy jej twierdzenia o jednostronności prowadzonego postępowania dowodowego. W sprawie nie doszło także do naruszenia art. 24 § 3 i 4 k.p.a. Przekonanie o stronniczości osoby będącej pracownikiem organu dokonującej oględzin spornej nieruchomości nie zostało poparte żadnymi racjonalnymi argumentami bądź dowodami. Argumentacja złożonego wniosku o wyłączenie pracownika organu odnosiła się w głównej mierze do ponawianych przez niego prób dokonania oględzin lokalu mimo sprzeciwu w tym zakresie wyrażanego przez skarżącą i jej matkę z uwagi na jej zły stan zdrowia. Przed wydaniem decyzji przez organ I instancji, w sprawie rozpoznano wniosek strony o wyłączenie pracownika od udziału w postępowaniu, odmawiając powyższego postanowieniem z dnia 23 lipca 2025 r. W zaskarżonej decyzji odnosząc się do powyższego zasadnie wskazano, że aby doszło do wyłączenia pracownika organu od prowadzenia konkretnej sprawy musi dojść do spełnienia konkretnych przesłanek wynikających z art. 24 k.p.a. Organy stwierdziły, że takie przesłanki nie wystąpiły. W uzasadnieniu wskazano, że wnioskodawczyni nie uprawdopodobniła istnienia okoliczności, które mogą wywoływać wątpliwość co do bezstronności pracownika. Ocenę tą należy podzielić. Sąd nie dostrzegł także podstaw do wyłączenia pracownika organu podzielając stanowisko wojewody, że wniosek strony miał na celu jedynie uniemożliwienie przeprowadzenia zaplanowanych oględzin lokalu, który to dowód mimo, iż nie jest obligatoryjny to stanowi jeden z kluczowych dowodów w sprawie o wymeldowanie. Dodatkowo podnosząc zarzut naruszenia art. 24 § 3 k.p.a strona w żaden sposób nie wykazała ewentualnego wpływu powyższego uchybienia na wynik sprawy, a tylko takie naruszenie prawa procesowego mogłoby w ogóle przesądzać o konieczności wyeliminowania skarżonej decyzji z obrotu prawnego . Uznając zatem skargę za niezasadną sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę tę oddalił. ec
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 16 grudnia 2025
- Symbol z opisem
- 6050 Obowiązek meldunkowy
- Hasła tematyczne
- Ewidencja ludności
- Skarżony organ
- Wojewoda
- Sędziowie
- Katarzyna Ceglarska-Piłat Małgorzata Kowalska /sprawozdawca/ Teresa Rutkowska /przewodniczący/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
art. 151 · Dz.U. 2026 poz. 143
- Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t. j.)
art. 25, art. 33, art. 35 · Dz.U. 2025 poz. 274
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
art. 7, art. 75, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 · Dz.U. 2025 poz. 1691
Powiązane dokumenty
Sygnatura: VII SA/Wa 3074/25 · 15 kwietnia 2026
Wyrok WSA w Warszawie z 15 kwietnia 2026 r., VII SA/Wa 3074/25 – obowiązek meldunkowy
Sygnatura: II OSK 2347/23 · 14 kwietnia 2026
Postanowienie NSA z 14 kwietnia 2026 r., II OSK 2347/23 – obowiązek meldunkowy
Sygnatura: II OZ 355/26 · 14 kwietnia 2026
Postanowienie NSA z 14 kwietnia 2026 r., II OZ 355/26 – obowiązek meldunkowy
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny