Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III SA/Łd 30/26

Wyrok WSA w Łodzi z 26 maja 2026 r., III SA/Łd 30/26 – zajęcie pasa drogowego

Wynik

Uchylono zaskarżone postanowienie

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia
26 maja 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Dnia 26 maja 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Adamczewski, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Ceglarska-Piłat, Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2026 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 6 listopada 2025 roku nr SKO.4141.418-420.2025 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi na rzecz skarżącej S. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Postanowieniem z 6 listopada 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi (dalej: organ II instancji, sko lub kolegium) w pkt 1. odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i w pkt 2. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne: Prezydent Miasta Łodzi decyzją z 12 marca 2025r. nałożył na S. sp. z o.o. (dalej: strona, strona skarżąca lub skarżąca) karę pieniężną w wysokości 397 667,00 zł za zajęcie pasa drogowego drogi Powiatowej w dz. [...] ul. [...] (dz. nr [...]; [...]; [...], obręb P-6 na wysokości posesji nr [...] w celu: zajęcia na prawach wyłączności pasa drogowego poprzez wygrodzenie blokadami parkingowymi ogólnodostępnych miejsc parkingowych, bez zezwolenia zarządcy drogi w okresie od dnia 2024-08-02 do 2024-09-17. Decyzja ta została wysłana do strony skarżącej, na adres wskazany w KRS, tj. ul. [...],[...] Ł., niemniej jednak wobec nieodebrania zawierającej ją przesyłki pocztowej w terminie określonym w art. 44 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.), została ona zwrócona organowi pierwszej instancji przez operatora pocztowego - Pocztę Polską S.A. - i pozostawiona w aktach sprawy (w zamkniętej kopercie pocztowej z dołączonym dokumentem potwierdzenia odbioru). Pismami z 19 września 2025 r. strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 12 marca 2025 r., wniosek o wstrzymanie wykonania wskazanej decyzji oraz odwołanie od niej. We wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania strona skarżąca wskazała na brak prawidłowego doręczenia korespondencji dotyczącej przedmiotowej decyzji bez winy organu, a także na konieczności zapewnienia przestrzegania konstytucyjnej zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Strona wniosła o przesłuchanie wskazanych świadków oraz przeprowadzenie oględzin na okoliczność braku zawinienia strony w nieotrzymaniu decyzji, w szczególności sposobu doręczeń korespondencji oraz ilości podmiotów prowadzących działalność na nieruchomościach zlokalizowanych pod adresem ul. [...] w Ł.. Strona skarżąca zwróciła także uwagę na powszechne problemy związane z doręczaniem korespondencji przez Poczta Polską, szczególnie w okresie masowych zwolnień listonoszy, co miało miejsce w 2024 roku. Zgodnie z raportami i analizami z tego okresu, wiele nieruchomości, zwłaszcza tych o dużej liczbie mieszkańców, borykało się z problemem niewłaściwego doręczania korespondencji, a także z opóźnieniami w dostarczaniu ważnych przesyłek urzędowych. Praktyka pozostawiania korespondencji na regale przy wejściu do budynku, czy w innych miejscach, które nie stanowią skrzynek pocztowych, stanowi naruszenie podstawowych obowiązków doręczyciela określonych w przepisach prawa pocztowego. Strona podała, że jak wskazuje art. 6 ust 1 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe, doręczyciel jest zobowiązany do przekazania przesyłki adresatowi w sposób umożliwiający jej odebranie przez adresata lub osobę uprawnioną. Niedopełnienie tego obowiązku, szczególnie w przypadku tak dużej liczby adresatów (w naszym budynku około 100 najemców, a w sąsiednim budynku około 600 najemców), skutkuje poważnymi konsekwencjami procesowymi, takimi jak brak skutecznego doręczenia decyzji administracyjnej. Strona zwróciła również uwagę na to, że stosowanie nowoczesnych metod doręczenia, takich jak e-doręczenia czy ePUAP, mogłoby zapobiec wystąpieniu opisanej sytuacji. Takie rozwiązania zapewniają nie tylko szybsze doręczenie, ale również pewność, że adresat otrzyma przesyłkę. Z powyższych względów strona skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, ponieważ decyzja administracyjna została doręczona w sposób niewłaściwy, co uniemożliwiło stronie zapoznanie się z jej treścią w ustawowym terminie. Powołanym na wstępie postanowieniem z 6 listopada 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Kolegium stwierdziło, że warunkiem skuteczności czynności procesowej, jaką jest wniesienie odwołania, jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Organ ten wskazał, powołując treść art. 129 § 2 k.p.a., że decyzja Prezydenta Miasta Łodzi z 12 marca 2025 r. została nadana w urzędzie pocztowym listem poleconym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru na adres do doręczeń wskazany przez stronę w Krajowym Rejestrze Sadowym. Strona o konieczności odbioru powyższej przesyłki została powiadomiona przez urząd pocztowy w formie awiza dwukrotnie: - po raz pierwszy 19 marca 2025r.; - po raz drugi 27 marca 2025 r. Po czym, 3 kwietnia 2025 r., urząd pocztowy dokonał zwrotu przesyłki do organu I instancji jako przesyłki nie podjętej w terminie. Dalej kolegium, wskazując na art. 44 § 1, 2, 3 i 4 k.p.a., stwierdziło, że decyzja Prezydenta Miasta Łodzi z 12 marca 2025 r. została doręczona stronie 2 kwietnia 2025 r. w trybie art 44 k.p.a. Przyjmując dzień 2 kwietnia 2025r. jako datę doręczenia stronie wskazanej decyzji kolegium uznało, że 14 dniowy termin do wniesienia odwołania zaczął biec od 3 kwietnia 2025 r. i upłynął 16 kwietnia 2025 r. Strona złożyła odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji za pośrednictwem Poczty Polskiej 19 września 2025 r. co oznacza, że ustawowy termin do wniesienia odwołania nie został przez stronę dotrzymany. Następnie, odnosząc się do wniosku strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania kolegium wskazało, że podstawę rozstrzygnięcia w tym zakresie stanowi art. 58 § 1, 2, 3 oraz art. 59 § 1 i 2 k.p.a. Strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania wraz z odwołaniem 19 września 2025 r. uznając, iż wniosek ten został złożony w terminie wskazanym w art. 58 § 1 pkt 1 k.p.a. dopełniając tym samym czynności, dla której uchybiła terminu - złożyła odwołanie od ww. decyzji. W ocenie kolegium strona nie spełnia przesłanek do przywrócenia terminu bowiem we wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 12 marca 2025 r. nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Powołanie się na nienależyte świadczenie usług przez Pocztę Polską bez uprawdopodobnienia tej okoliczności (np. reklamacja w sprawie doręczenia ww. przesyłki) nie może stanowić podstawy do przywrócenia terminu do złożenia odwołania. Także żądanie strony zawarte we wniosku o przesłuchanie świadków oraz przeprowadzenie oględzin ww. nieruchomości nie stanowią takiej podstawy, bowiem to na stronie ciąży obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności, na które się powołuje. Kolegium odnosząc się do argumentacji strony w zakresie nowoczesnych metod doręczenia, takich jak e-doręczenia czy ePUAP, które mogłoby zapobiec wystąpieniu opisanej sytuacji wskazało, że skarżąca nie dokonała wpisu adresu do e-doręczeń w ogólnie dostępnej bazie, tj. w Krajowym Rejestrze Sądowym, jak również nie przesyłała pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej tylko za pośrednictwem Poczty Polskiej wskazując jako adres do doręczeń: ul. [...], [...] Ł., a nie adres e-PUAP lub adres do e-doręczeń. Organ II instancji wskazał również, iż strona mając wiedzę o uchybieniach związanych z doręczaniem pism do spółki ma możliwość wskazania innego adresu do doręczeń niż siedziba spółki - nie skorzystała ona jednak z tej możliwości, pomimo subiektywnego odczucia, że korespondencja jest doręczana w sposób wadliwy. W dalszym ciągu w KRS widnieje ww. adres strony jako jedyny (brak innego adresu do doręczeń i brak adresu e-doręczenia). W ocenie kolegium strona nie dochowała należytej staranności co do uprawdopodobnienia przyczyn uchybienia terminowi do złożenia odwołania. W konsekwencji nie spełnia przesłanki art. 58 § 1 k.p.a. Kolegium wskazało też, że niemożność dochowania terminu wynikać musi z trudnej do przezwyciężenia przeszkody, która nie jest zależna od strony. Samo stwierdzenie, że w siedzibie spółki byli pracownicy, a spółka nie ma zamontowanej skrzynki oddawczej jest niewystarczające do uznania, że strona uprawdopodobniła, iż uchybienie terminu do dokonania czynności procesowej jaką jest złożenie odwołania nastąpiło nie z jej winy zwłaszcza w kontekście, że to właśnie strona nie dopełniła obowiązku zamontowania pocztowej skrzynki oddawczej. W ocenie kolegium analiza stanu faktycznego przedmiotowej sprawy w kontekście przepisów prawa pozwala na stwierdzenie, iż złożony przez stronę wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie zasługuje na uwzględnienie. Kolegium stwierdziło nadto, że wobec wydanego rozstrzygnięcia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i uchybienia terminu do złożenia odwołania nie ma podstaw do wydania odrębnego rozstrzygnięcia w przedmiocie wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji organu pierwszej instancji. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi strona skarżąca zaskarżyła powyżej wskazane rozstrzygnięcie kolegium w całości, zarzucając: 1) naruszenie art. 58 § 1-2 i art. 59 § 1-2 k.p.a. - przez błędną wykładnię "braku winy" i przyjęcie zawyżonego standardu dowodowego (wymaganie udowodnienia zamiast uprawdopodobnienia), pominięcie całokształtu okoliczności faktycznych oraz dowodów zaoferowanych przez stronę; 2) naruszenie art. 58 § 2 k.p.a. - wadliwe ustalenie momentu "ustania przyczyny uchybienia" i w konsekwencji bezzasadne uznanie, że 7-dniowy termin na złożenie wniosku został przekroczony (wniosek złożono 19.09.2025 r., tj. w 7 dni od zapoznania się z decyzją 12.09.2025 r.); 3) naruszenie art. 39 - 44 oraz art. 40 § 2 k.p.a. - przez uznanie za skuteczne doręczenia zrealizowane z rażącym naruszeniem przepisów (pozostawianie korespondencji na regale przy wejściu, w portierni sąsiedniego budynku o tym samym numerze adresowym, bez doręczenia do właściwych skrzynek pocztowych i bez skutecznego awiza), ewentualnie pominięcie faktu, że korespondencję doręczono podmiotowi nieuprawnionemu; 4) naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. - poprzez niewyczerpujące wyjaśnienie stanu faktycznego: odmowę przeprowadzenia wnioskowanych dowodów (przesłuchania świadków, oględziny miejsca doręczeń w budynku przy ul. [...]) i wydanie rozstrzygnięcia przy niekompletnym materiale dowodowym; 5) naruszenie art. 112 § 1 k.p.a. - przez pominięcie skutków wadliwego/niepełnego pouczenia strony o środkach zaskarżenia (jeżeli dotyczy) - co nie może szkodzić stronie; 6) naruszenie art. 8 § 1 k.p.a. - przez formalistyczne, nadmiernie restrykcyjne podejście do instytucji przywrócenia terminu przy oczywiście uprawdopodobnionym braku winy i niezwłocznym działaniu strony; 7) naruszenie art. 3 § 2 pkt 2 i art. 52 § 1 p.p.s.a. - poprzez wykładnię nadmiernie ograniczającą prawo do sądu i kontrolę instancyjną decyzji I instancji. W oparciu o wskazane zarzuty strona wniosła o uchylenie w całości postanowienia kolegium odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia odwołania; uchylenie w całości postanowienia stwierdzającego wniesienie odwołania z uchybieniem terminu, oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Jednocześnie strona wskazała, że podtrzymuję dokonanie czynności, której terminowi uchybiono (odwołanie od decyzji z 12 marca 2025 r.), złożone wraz z wnioskiem z 19 września 2025 r. o przywrócenie terminu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. W pierwszym rzędzie wyjaśnić trzeba, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.". Przepis ten stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Poddane kontroli tutejszego sądu rozstrzygnięcie należy do kategorii postanowień kończących postępowanie. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz prawa procesowego normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Zakres sprawowanej przez sąd administracyjny kontroli wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd ma obowiązek dokonania oceny zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej zgodności z prawem, niezależnie od sformułowanych w skardze twierdzeń i zarzutów (por. np. wyrok NSA z 27 lipca 2004 r., OSK 628/04, Lex/el nr 183144). Sąd bada zatem całość zaskarżonego rozstrzygnięcia, a nie tylko to, co zarzuca strona skarżąca w złożonej skardze. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji (postanowienia) następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania (lit. b) lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Natomiast w myśl art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. W tak zakreślonym zakresie kognicji sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie narusza prawo w stopniu uzasadniającym jego wyeliminowanie z obrotu prawnego. Istotą sporu w niniejszej sprawie jest prawidłowość podjętych przez samorządowe kolegium odwoławcze działań, tj. prawidłowość postanowienia z 6 listopada 2025 r., którym kolegium odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z 12 marca 2025 r., którą nałożono na stronę skarżącą karę pieniężną w wysokości 397 667 zł za zajęcie pasa drogowego oraz stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia odwołania od tejże decyzji. Zaskarżone postanowienie wydano na podstawie art. 58 i art. 59 § 2 k.p.a. Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Równocześnie ustawodawca zaznaczył (art. 58 § 2 k.p.a.), iż prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Przy czym w myśl art. 58 § 3 k.p.a. przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne. Zgodnie zaś z art. 59 § 1 k.p.a. o przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji publicznej. Od postanowienia o odmowie przywrócenia terminu służy zażalenie. Co więcej, o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia (art. 59 § 2 k.p.a.). Zauważyć również należy, iż w myśl art. 129 § 2 k.p.a. termin do wniesienia odwołania wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Powyższe oznacza, że to na organie odwoławczym ciąży obowiązek zbadania zachowania przez stronę terminu do wniesienia odwołania. To natomiast w pierwszej kolejności wymaga ustalenia, czy w ogóle doszło do doręczenia decyzji organu I instancji, a jeżeli tak, to w jakiej dacie została ona doręczona stronie. Zatem organ, na podstawie przekonujących dowodów (przede wszystkim w oparciu o zwrotne potwierdzenie odbioru danego aktu), powinien poczynić stosowne ustalenia, przede wszystkim co do prawidłowości doręczenia, a następnie co do daty tegoż doręczenia stronie oraz konkretnej daty podjętych przez stronę działań, tj. daty złożenia pisma zawierającego środek zaskarżenia od tego rozstrzygnięcia lub daty złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia środka zaskarżenia. W kontrolowanej przez sąd sprawie kolegium rozpoznawało złożony przez stronę wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z 12 marca 2025 r. Przy czym zasadniczym argumentem strony skarżącej podnoszonym w toku postępowania o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania były nieprawidłowości dotyczące doręczenia tej decyzji - z 12 marca 2025 r. Niezależnie od powyższego organ administracji rozpoznając złożony przez stronę wniosek o przywrócenie terminu zobligowany był do podjęcia z urzędu kroków zmierzających do oceny prawidłowości doręczenia stronie wskazanej powyżej decyzji z 12 marca 2025 r. (której dotyczy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania), a w razie ustalenia, że doręczenie to było prawidłowe, powinien ustalić datę tegoż doręczenia. Jak wynika z treści zaskarżonego do sądu postanowienia z 6 listopada 2025 r. kolegium uznało, iż decyzja z 12 marca 2025 r. została stronie skarżącej prawidłowo doręczona w trybie doręczenia zastępczego, o którym mowa w art. 44 k.p.a., w dniu 2 kwietnia 2025 r. Zdaniem sądu, organ odwoławczy nie poczynił jednak prawidłowych ustaleń i ocen w odniesieniu do okoliczności związanych z doręczeniem stronie skarżącej decyzji z 12 marca 2025 r. W pierwszej kolejności dostrzec trzeba, iż problematykę doręczeń unormował ustawodawca w rozdziale 8 pt. "Doręczenia", działu I pt. "Przepisy ogólne" k.p.a. W myśl art. 40 § 1 k.p.a. pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez pełnomocnika - temu pełnomocnikowi. Przy czym, zgodnie z art. 40 § 2 k.p.a. jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi, jeżeli ustanowiono kilku pełnomocników, doręcza się pisma tylko jednemu pełnomocnikowi, Strona może wskazać takiego pełnomocnika. Jak wynika z akt sprawy strona skarżąca działała w toku postępowania przed organem I instancji samodzielnie, a co za tym idzie, jak słusznie przyjął organ I instancji, do niej należało doręczać pisma. W myśl art. 45 k.p.a. jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. Przepis art. 44 stosuje się odpowiednio. W niniejszej sprawie nie jest sporny adres strony skarżącej, pod którym dokonywano doręczeń - tj. ul. [...], Ł.. Jak bowiem wynika z akt sprawy adres ten strona skarżąca ujawniła w Krajowym Rejestrze Sądowym jako adres swojej siedziby. Z akt administracyjnych sprawy wynika, iż na ten adres wysłano stronie skarżącej: zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego (pismo z 29 sierpnia 2025 r. - w aktach sprawy znajduje się zaklejona koperta wraz z adnotacją: "Zwrot nie podjęto w terminie"); zawiadomienie o możliwości końcowego zapoznania się z aktami sprawy (pismo z 29 września 2025 r. - w aktach sprawy znajduje się zaklejona koperta wraz z adnotacją: "Zwrot nie podjęto w terminie"). Z akt sprawy wynika, że również na wskazany powyżej adres strony skarżącej została także wysłana decyzja z 12 marca 2025 r. dotycząca kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi – w aktach sprawy znajduje się zaklejona koperta wraz z adnotacją: "Zwrot nie podjęto w terminie". Równocześnie wskazać należy, iż zwrotne potwierdzenie odbioru nie zostało w sposób prawidłowy wypełnione przez doręczyciela – wynika zeń jedynie to, że: "przesyłki nie doręczono w sposób wskazany w pkt 1, przesyłkę pozostawiono w placówce pocztowej FUP Ł., ul. [...] o czym w dniu 19-03-2025 umieszczono zawiadomienie". Druk ten nie zawiera żadnych innych informacji. Organ przyjął, iż decyzja z 12 marca 2025 r. została doręczona stronie skarżącej w trybie art. 44 k.p.a. W myśl tego przepisu – art. 44 § 1 k.p.a., który na mocy art. 45 k.p.a. ma zastosowanie w niniejszej sprawie - w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43: 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej – w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) – w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ. W niniejszym przypadku decyzję z 12 marca 2025 r. doręczał operator pocztowy - Poczta Polska S.A. Wskazać również należy, iż zgodnie z art. 44 § 2 k.p.a. zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Nadto, w myśl art. 44 § 3 k.p.a. w przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Zgodnie z wolą ustawodawcy doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 44 § 4 k.p.a.). W świetle powyższego podkreślić należy, iż skuteczność doręczenia w trybie art. 44 k.p.a. uwarunkowana jest dopełnieniem przez doręczyciela określonych w treści tego przepisu czynności, tj.: stwierdzeniem niemożności doręczenia w sposób określony w art. 42 i art. 43 k.p.a., a w niniejszym przypadku w sposób określony w art. 45 k.p.a. (art. 44 § 1 w związku z art. 45 in fine k.p.a.), następnie zaś pozostawieniem zawiadomienia o możliwości odbioru pisma w placówce pocztowej w terminie siedmiu dni (art. 44 § 2 k.p.a.), a w przypadku nieodebrania tej przesyłki, pozostawienie ponownego zawiadomienia o możliwości jej odbioru, w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 k.p.a.). Ze znajdującej się w aktach sprawy koperty zawierającej decyzję z 12 marca 2025 r. wraz ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru wynika, że przesyłka pocztowa oznaczona numerem [...]: - została nadana 17 marca 2025 r. (stempel pocztowy z oznaczeniem daty nadania na kopercie); - na kopercie widnieje adnotacja w formie stempla z dopisaną ręcznie datą, tj.: "awizowano dnia 19-03-2025" wraz z nieczytelnym podpisem. Przy czym załączone do koperty zwrotne potwierdzenie odbioru nie zostało prawidłowo wypełnione, ani w punkcie 1, ani w punkcie 2. Tym samym należy stwierdzić, że ani na kopercie, ani na zwrotny potwierdzeniu odbioru doręczyciel nie zaznaczył, czy, a jeżeli tak to gdzie (tj. czy w oddawczej skrzynce pocztowej adresata, czy na drzwiach mieszkania, czy też w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata) oraz w jakiej dacie - umieszczono zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej; - na kopercie widnieje również adnotacja w formie stempla bez wpisanej daty, tj.: "awizowano powtórne dnia" oraz stempel pocztowy z oznaczeniem daty, tj. "27.03.2025" i nieczytelnym podpisem. Natomiast na załączonym do koperty zwrotnym potwierdzeniu odbioru w ogóle nie wypełniono punkt 3; - na kopercie widnieje też adnotacja w postaci stempla: "zwrot nie podjęto w terminie" oraz stempel z datą, tj. "03.04.2025". Natomiast na załączonym do koperty zwrotnym potwierdzeniu odbioru w ogóle nie wypełniono punkt 4. Tym samym należy stwierdzić, że ani na kopercie, ani na zwrotny potwierdzeniu odbioru doręczyciel nie zaznaczył z jakiego powodu przesyłki nie doręczono. W świetle powyższego należy stwierdzić, iż wobec braku adnotacji doręczyciela o miejscu pozostawienia awiza (adnotacji takiej nie ma bowiem ani na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, ani na kopercie zawierającej decyzję z 12 marca 2025 r.) całkowicie pozbawione racjonalności jest przyjęcie przez kolegium, że doszło do doręczenia tej przesyłki w trybie art. 44 k.p.a. Sąd stoi bowiem na stanowisku, zresztą powszechnie aprobowanym zarówno w judykaturze jak i w doktrynie, iż uchybienie któremukolwiek z elementów procedury doręczenia zastępczego powoduje, że organ korzystając z niego, nie może powołać się na domniemanie doręczenia. W ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że przesłanki z art. 44 k.p.a. należy wykładać ściśle, a nie przy zastosowaniu wykładni rozszerzającej. Procesowa instytucja doręczenia zastępczego polega nie tyle na domniemaniu, ile oparta jest na konstrukcji fikcji prawnej poprzez uznanie, że nastąpiło doręczenie pisma, które de facto nie miało miejsca. Warunkiem jednak przyjęcia przez organ takiej fikcji prawnej, tj. uznania, iż nastąpiło doręczenie zastępcze, jest dysponowanie przez ten organ niebudzącym wątpliwości dowodem potwierdzającym, że przesłanki określone w art. 44 k.p.a. zostały spełnione. Takim dowodem dla organu jest zwrotne potwierdzenie odbioru zawierające pełną informację, że adresat został zawiadomiony zarówno o pozostawieniu pisma, jak i o miejscu oraz terminie z datą i podpisem doręczyciela. Zatem nie może być wątpliwości co do tego, że aby uznać prawidłowość doręczenia decyzji w trybie art. 44 k.p.a. konieczne jest prawidłowe dokonanie wszystkich czynności przewidzianych w tym przepisie, tzn. pozostawienie w oddawczej skrzynce pocztowej adresata zawiadomienia o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej wraz z informacją o możliwości jej odbioru w terminie 7 dni licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia, w przypadku niepodjęcia w powyższym terminie przesyłki - pozostawienie powtórnego zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia 14-dniowego okresu awizowania, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Aby więc mówić o prawidłowym (skutecznym) doręczeniu zastępczym dokonanym w trybie art. 44 k.p.a., muszą zostać spełnione wszystkie powyższe warunki, które należy w odpowiedni sposób udokumentować w aktach sprawy - w postaci prawidłowo wypełnionego zwrotnego potwierdzenia odbioru, ewentualnie w postacie odpowiednich adnotacji na kopercie. W razie niedopełnienia choćby jednej z tych czynności przez operatora pocztowego niemożliwe jest stwierdzenie, że decyzja została doręczona prawidłowo (zob. przykładowo wyroki NSA: z dnia 31 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 2105/11, Lex/el nr 1403125; z dnia 9 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2893/14, Lex/el nr 1624414; z dnia 12 stycznia 2016 r., sygn. akt II OSK 1158/14, Lex/el nr 2033967; z dnia 4 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1367/11, Lex/el nr 1367240; z dnia 4 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 695/12, Lex/el nr 1145634; a także postanowienie NSA z dnia 14 czerwca 2016 r., sygn. akt I OSK 935/11, Lex/el nr 1082823). W judykaturze nie budzi wątpliwości fakt, iż odnotowanie wyłącznie informacji o awizowaniu, bez podania miejsca pozostawienia zawiadomienia, nie spełnia wymogu określonego w § 34 ust. 1 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 29 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków wykonywania usług powszechnych przez operatora wyznaczonego, to zaś nie pozwala uznać skuteczności takiego doręczenia (por. np. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 24 kwietnia 2024 r., sygn. akt I SA/Sz 20/24, Lex/el nr 3718367; a także wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2014 r., sygn. akt II GSK 2689/14, Lex/el nr 1643725). W świetle powyższego nie może być wątpliwości, że na zawrotnym potwierdzeniu odbioru (dowodzie doręczenia) powinna znaleźć się informacja o miejscu pozostawienia zawiadomienia. Skuteczność doręczenia w trybie zastępczym warunkuje stwierdzenie, że adresat w sposób nie budzący wątpliwości został zawiadomiony o nadejściu przeznaczonego dla niego pisma oraz miejscu w którym może je odebrać. Brak zawiadomienia, jak też wątpliwości czy dotarło ono do adresata, czyni doręczenie bezskutecznym (por. także wyrok WSA w Łodzi z dnia 5 października 2010 r., sygn. akt I SA/Łd 931/10, Lex/el nr 751816). Tylko bowiem poprawnie wypełniony druk zwrotnego potwierdzenia odbioru jest dowodem niezbędnym dla ustalenia czy spełnione zostały przesłanki doręczenia zastępczego (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 22 maja 2024 r., sygn. akt I SA/Gd 69/24, Lex/el nr 3723251). W rezultacie powyższego uznać należy, że kolegium nie dokonało prawidłowej oceny zebranego w aktach sprawy materiału dowodowego - tj. zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji z 12 marca 2025 r. wraz z kopertą, która zawierała skierowaną do strony skarżącej decyzję (zwróconą organowi z adnotacją – "Zwrot nie podjęto w terminie"), a można nawet rzec, że zupełnie ten dowód pominęło, mimo że ma on kluczowe znaczenie w niniejszej sprawie. W konsekwencji powyższego nie podjęło też rozważań co do tego, czy za skuteczne można było uznać doręczenie decyzji organu I instancji w trybie art. 44 k.p.a. Sąd stoi przy tym na stanowisku, iż w niniejszej sprawie kluczowe znaczenie miało wskazane powyżej zwrotne potwierdzenie odbioru. W stanie faktycznym niniejszej sprawy brak jest możliwości ustalenia, że spełnione zostały przesłanki z art. 44 § 2 i § 3 k.p.a. A co za tym idzie przyjęcie, że doszło do skutecznego doręczenia przesyłki w trybie art. 44 k.p.a. nie ma oparcia w aktach sprawy. Podkreślić przy tym należy, iż wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jest aktualny dopiero wówczas, gdy decyzja została prawidłowo doręczona, a strona istotnie uchybiła terminowi. Zatem reasumując, brak prawidłowych ustaleń co do skuteczności doręczenia stronie skarżącej decyzji z 12 marca 2025 r. - a w konsekwencji także brak należytej oceny, czy doszło do uchybienia terminowi do wniesienia odwołania - czyniło rozstrzygniecie w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania przedwczesnym. W niniejszej sprawie obowiązkiem kolegium było w pierwszej kolejności dokładne i wszechstronne wyjaśnienie okoliczności mogących rzutować na ocenę prawidłowości doręczenia stronie skarżącej decyzji organu I instancji w trybie art. 44 k.p.a., a więc ustalenie czy doręczenie zastępcze dokonane zostało skutecznie. Dopiero bowiem jednoznaczne przesądzenie tych kwestii umożliwia organowi II instancji rozważanie, czy strona skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia odwołania i czy uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy. Z tych względów uznać należy, że zaskarżone postanowienie zostało wydane przedwcześnie, z istotnym naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 w związku z art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponownie prowadząc postępowanie kolegium weźmie pod uwagę wskazania tutejszego sądu. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie, zaś o zwrocie kosztów postępowania sąd orzekł stosownie do art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. a.kr

Informacje o sprawie

Data wpływu
15 stycznia 2026
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sędziowie
Joanna Wyporska-Frankiewicz /sprawozdawca/ Katarzyna Ceglarska-Piłat Robert Adamczewski /przewodniczący/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny