Sygnatura
III SA/Łd 266/26
Wyrok WSA w Łodzi z 18 czerwca 2026 r., III SA/Łd 266/26 – ewidencja gruntów i budynków
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
- Data orzeczenia
- 18 czerwca 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Dnia 18 czerwca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Kowalska Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz Protokolant Sekretarz sądowy Paulina Kutkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2026 roku sprawy ze skargi Skarbu Państwa - Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo Bełchatów na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Łodzi z dnia 16 lutego 2026 roku nr GIK-II.7221.90.2025 w przedmiocie odrzucenia zarzutów dotyczących danych zawartych w modernizowanej ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 16 lutego 2026 r. Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej: organ odwoławczy), po rozpatrzeniu odwołania Skarbu Państwa - Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwa B (dalej: skarżący), utrzymał w mocy decyzję Starosty Bełchatowskiego (dalej: organ I instancji) z dnia 20 listopada 2025 r. o odrzuceniu zarzutów skarżącego dotyczących danych ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym obrębu [...] gminy B., odnoszących się do wydzielenia z działek nr 285 i 287 nowych działek ewidencyjnych oraz wykazania na działkach nr 285/2 i 287/2 użytku Wp - gruntów pod wodami powierzchniowymi płynącymi. Z akt administracyjnych wynika następujący przebieg sprawy. Pismem z dnia 1 października 2025 r. skarżący zgłosił zarzuty dotyczące danych ujawnionych w wyniku modernizacji ewidencji gruntów i budynków dla obrębu ewidencyjnego [...]. Kwestionował wydzielenie z działki nr 285 działek nr 285/1, 285/2 i 285/3 oraz z działki nr 287 działek nr 287/1, 287/2 i 287/3, a także wykazanie na działkach nr 285/2 i 287/2 użytku Wp. Podnosił, że na spornych działkach nie ma rzeki, a wody nigdy tam nie płynęły. Wskazywał, że obok znajduje się wybetonowane koryto, prawdopodobnie pozostające w zarządzie Wód Polskich. Zdaniem skarżącego podział działek spowoduje problemy, ponieważ Wody Polskie nie przejmą wydzielonego gruntu, który faktycznie nie stanowi wód płynących. Skarżący podnosił także, że działki nr 285/1 i 287/1 nie będą miały dostępu do drogi publicznej, co pozostaje w sprzeczności z art. 93 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami (dalej: u.g.n.). Wskazywał również, że w wyniku podziału powstały działki leśne o powierzchni mniejszej niż 0,3000 ha, mimo że art. 93 ust. 2a u.g.n. dopuszcza taki podział tylko w określonych przypadkach. Wniósł o pozostawienie działek bez podziału i bez wytyczania dodatkowych użytków albo o włączenie działek nr 285/1 i 287/1 do konturu wód płynących. Organ I instancji decyzją z 20 listopada 2025 r. odrzucił zarzuty dotyczące danych zawartych w modernizowanej ewidencji gruntów i budynków. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego od tej decyzji organ odwoławczy utrzymał ją w mocy. W uzasadnieniu wskazał, że sprawa została rozpoznana w trybie art. 24a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2024 r. poz. 1151 ze zm., dalej: p.g.k.), dotyczącym modernizacji ewidencji gruntów i budynków. Odwołał się także do § 7 ust. 4, § 29-31 i § 33a rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków oraz do przepisów ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne dotyczących cieków naturalnych i ustalania linii brzegu. Organ odwoławczy ustalił, że wykonawca prac modernizacyjnych przyjął dane z materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, a w razie potrzeby korzystał z wyników pomiarów geodezyjnych. W trakcie wywiadu terenowego stwierdzono, że w granicach działek nr 285 i 287 widoczne jest koryto cieku naturalnego, w którym obecnie nie płynie woda. Na tej podstawie wykonawca wykazał granice cieku naturalnego [...] i wydzielił działki nr 285/2 oraz 287/2 jako zajęte przez wodę płynącą. Organ zaznaczył, że działki te pozostały w dotychczasowej jednostce rejestrowej i w związku z modernizacją ewidencji gruntów i budynków nie doszło do przeniesienia własności na PGW Wody Polskie. Projekt operatu opisowo-kartograficznego obrębu [...] był wyłożony do wglądu od 8 do 29 sierpnia 2025 r. Skarżący wniósł uwagi do projektu, które nie zostały uwzględnione. Organ odwołał się również do danych archiwalnych z operatu założenia ewidencji gruntów [...]oraz do późniejszej zmiany ewidencyjnej dotyczącej działki nr 285. Wskazał, że po wniesieniu zarzutów organ I instancji zwrócił się do wykonawcy prac modernizacyjnych o przeprowadzenie dodatkowych czynności. Wykonawca dokonał ponownej analizy dokumentacji znajdującej się w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym, a 23 października 2025 r. przeprowadził wizję lokalną z udziałem leśniczego G. A. oraz przedstawicieli powiatu. Podczas wizji okazano przebieg granic cieku naturalnego na działkach nr 285/2 i 287/2 oraz przebieg granic starorzecza wynikający z dokumentacji archiwalnej. Według organu czynności te potwierdziły, że wykazany w ramach prac modernizacyjnych przebieg cieku naturalnego jest zgodny ze stanem faktycznym na gruncie, a pomierzona granica pokrywa się z faktyczną górą skarpy cieku [...]. Organ wskazał również, że granice działek ewidencyjnych nr 354 i 355, stanowiących starorzecze określone na podstawie danych archiwalnych, nie pokrywają się z faktycznym przebiegiem rzeki [...] w terenie. Obecny podczas czynności leśniczy nie wniósł zastrzeżeń do wyników prac terenowych. Organ podał, że w wyniku modernizacji w miejsce działki nr 285 wykazano działki nr 285/1, 285/2 i 285/3, a w miejsce działki nr 287 - działki nr 287/1, 287/2 i 287/3. Działki nr 285/2 i 287/2 oznaczono jako użytek Wp - grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi. Powierzchnia działki nr 285/2 wyniosła 0,0044 ha, a działki nr 287/2 - 0,0201 ha. Organ odwoławczy uznał, że wykazanie granicy cieku naturalnego miało podstawę w § 33a rozporządzenia, a grunt zajęty przez ciek naturalny powinien stanowić odrębną działkę ewidencyjną. Podkreślił, że przebieg cieku wykazany w modernizacji ma charakter tymczasowy do czasu ustalenia linii brzegu w trybie Prawa wodnego. Za bezzasadne uznał natomiast zarzuty naruszenia art. 93 ust. 2a i ust. 3 u.g.n., ponieważ w jego ocenie nie doszło do podziału nieruchomości w rozumieniu tej ustawy, lecz do ujawnienia w ewidencji przebiegu cieku naturalnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie: 1/ przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. § 7 ust. 4 w zw. z § 33a rozporządzenia w zw. z art. 16 pkt 5 oraz art. 22 ustawy - Prawo wodne, poprzez przyjęcie, że suche koryto na działkach nr 285 i 287 stanowi "ciek naturalny" w rozumieniu Prawa wodnego, co czyniło bezzasadnym wydzielenie gruntów pod wodami powierzchniowymi płynącymi i utworzenie działek nr 285/2 oraz 287/2; 2/ przepisów postępowania, których naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, w tym oparcie rozstrzygnięcia na pobieżnych wynikach wizji terenowej z dnia 23 października 2025 r., podczas której stwierdzono: "widoczne jest koryto cieku naturalnego, w którym obecnie nie płynie woda", z pominięciem argumentacji skarżącego o sztucznym charakterze tego obiektu, który nie stanowi naturalnego cieku wodnego. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że brak jest jakichkolwiek obiektywnych dowodów hydrograficznych czy hydrologicznych, które potwierdzałyby, że w tym zagłębieniu terenu w ogóle, a tym bardziej w sposób ciągły lub okresowy, płynie woda. Samo fizyczne istnienie suchego zagłębienia nie kreuje bytu prawnego w postaci cieku naturalnego. Obiekt ten nie spełnia zatem definicji wód płynących ani gruntów pokrytych wodami w rozumieniu Prawa wodnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podkreślił, że w ramach prac modernizacyjnych wykonawca uzyskał informację PGW Wody Polskie z 10 marca 2025 r., zgodnie z którą przez obręb geodezyjny [...] przepływają śródlądowe wody płynące cieku naturalnego [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję o odrzuceniu zarzutów skarżącego dotyczących danych ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym po modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu [...]. Zarzuty odnosiły się do wydzielenia z dawnych działek nr 285 i 287 nowych działek nr 285/2 i 287/2 oraz wykazania tych nowych działek jako użytku Wp - gruntów pod wodami powierzchniowymi płynącymi. Modernizacji ewidencji gruntów i budynków dokonuje się na podstawie art. 24a p.g.k. Zgodnie z tym przepisem, starosta może zarządzić przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków na obszarze poszczególnych obrębów ewidencyjnych (ust. 1). Starosta podaje do publicznej wiadomości informację o rozpoczęciu prac geodezyjnych oraz informuje o trybie postępowania związanego z modernizacją ewidencji gruntów i budynków (ust.2). Informacje, o których mowa w ust. 2, podlegają wywieszeniu na okres 14 dni na tablicy ogłoszeń w siedzibie starostwa powiatowego (ust. 3). Projekt operatu opisowo-kartograficznego podlega, na okres 15 dni roboczych, wyłożeniu do wglądu osób fizycznych, osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, w siedzibie starostwa powiatowego, a także udostępnieniu za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. z 2020 r. poz. 344) (ust. 4). Starosta informuje o terminie i miejscu wyłożenia, o którym mowa w ust. 4, poprzez wywieszenie tej informacji na tablicy ogłoszeń w siedzibie starostwa powiatowego i właściwego urzędu gminy, na co najmniej 14 dni przed dniem wyłożenia, oraz ogłoszenia jej w prasie o zasięgu krajowym (ust. 5). Każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane ujawnione w projekcie operatu opisowo-kartograficznego, może w okresie wyłożenia projektu do wglądu zgłaszać uwagi do tych danych (ust. 6). Upoważniony pracownik starostwa powiatowego, posiadający uprawnienia, o których mowa w art. 43 pkt 2, przy udziale przedstawiciela wykonawcy prac geodezyjnych związanych z modernizacją ewidencji gruntów i budynków, w terminie 15 dni roboczych od upływu terminu wyłożenia do wglądu projektu operatu opisowo-kartograficznego, rozstrzyga o przyjęciu lub odrzuceniu uwag zgłoszonych do tego projektu, po czym informuje zgłaszającego uwagi o sposobie rozpatrzenia uwag oraz sporządza wzmiankę o treści zgłoszonych uwag i sposobie ich rozpatrzenia w protokole (ust. 7). Po upływie terminu, o którym mowa w ust. 7, dane objęte modernizacją, zawarte w projekcie operatu opisowo-kartograficznego stają się danymi ewidencji gruntów i budynków i podlegają ujawnieniu w bazie danych ewidencji gruntów i budynków. Informację o tym starosta ogłasza w dzienniku urzędowym województwa oraz w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej starostwa (ust. 8). Każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym, może w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa informacji, o której mowa w ust. 8, zgłaszać zarzuty do tych danych (ust. 9). O uwzględnieniu lub odrzuceniu zarzutów starosta rozstrzyga w drodze decyzji (ust. 10). Orzeczenie to jest pierwszą decyzją administracyjną wydawaną w postępowaniu modernizacyjnym. Ewidencja gruntów i budynków ma charakter rejestrowy i informacyjny. Ujawnienie określonych danych w ewidencji nie rozstrzyga sporów o własność ani nie prowadzi do przeniesienia prawa własności. Modernizacja ewidencji polega na aktualizacji i dostosowaniu danych ewidencyjnych do obowiązujących wymagań, w tym do danych wynikających z pomiarów, dokumentacji geodezyjnej oraz innych dopuszczalnych źródeł. Nie jest ona jednak postępowaniem w sprawie podziału nieruchomości w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami. Z tego względu wykazanie w ewidencji nowych działek powstałych wskutek wyodrębnienia gruntu zajętego przez ciek naturalny nie podlega ocenie według przesłanek z art. 93 ust. 2a i ust. 3 u.g.n. Celem modernizacji jest uzupełnienie bazy danych ewidencyjnych i utworzenie pełnego zakresu zbiorów danych ewidencyjnych oraz modyfikacja istniejących danych ewidencyjnych do wymagań określonych w rozporządzeniu w sprawie ewidencji gruntów i budynków. W niniejszej sprawie istota sporu sprowadza się właściwie do oceny jednej okoliczności – czy organ ewidencyjny miał podstawy do wykazania, w ramach modernizacji ewidencji gruntów i budynków przebiegu cieku naturalnego [...] przez sporne grunty (dawne działki nr 285 i 287) oraz do wyodrębnienia nowych działek nr 285/2 i 287/2 jako gruntów pod wodami powierzchniowymi płynącymi. Decydujące w tym zakresie znaczenie ma treść § 7 ust. 4 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 219 ze zm., dalej: rozporządzenie), w myśl którego grunt zajęty przez ciek naturalny stanowi odrębną działkę ewidencyjną niezależnie od tego, czy wody w tym cieku płyną korytem naturalnym, czy korytem uregulowanym odkrytym lub zakrytym. Jeżeli zatem w trakcie modernizacji ewidencji zostanie stwierdzony grunt zajęty przez ciek naturalny, powinien on zostać wykazany jako odrębna działka ewidencyjna. Tak właśnie stało się w niniejszej sprawie, i w ocenie Sądu działanie takie było prawidłowe. Jak wynika z akt sprawy, w trakcie prac modernizacyjnych pismem z 10 marca 2025 r., wykonawca został poinformowany przez PGW Wody Polskie, że "Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Poznaniu informuje na podstawie hydrografii prowadzonej zgodnie z art. 329 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo wodne, że przez obręby geodezyjne [...] przepływają śródlądowe wody płynące cieku naturalnego [...], a przez obręb geodezyjny [...] przepływają śródlądowe wody płynące cieku naturalnego [...]". Następnie dokonano wyłożenia projektu operatu opisowo-kartograficznego obrębu [...] do wglądu w starostwie oraz elektronicznie. Po złożeniu przez skarżącego uwag do projektu, organ poinformował o ich nieuwzględnieniu, a następnie skarżący zgłosił zarzuty do danych ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym. Wówczas organ wystąpił do wykonawcy prac modernizacyjnych o przeprowadzenie dodatkowych czynności dla wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. W dniu 23 października 2025 r. wykonawca, z udziałem leśniczego oraz przedstawicieli powiatu, przeprowadził wizję lokalną. Okazano przebieg granic cieku naturalnego oraz starorzecza. Ustalono, że w terenie widoczne jest koryto cieku naturalnego, pomierzona granica pokrywa się z faktyczną górą skarpy cieku [...], a granice starorzecza z danych archiwalnych nie odpowiadają faktycznemu przebiegowi rzeki. Leśniczy nie wniósł zastrzeżeń do wyników. Kluczowymi elementami ustalenia, że przez dawne działki nr 285 i 287 przebiega ciek [...], były: 1) informacja PGW Wody Polskie o cieku naturalnym [...] w obrębie [...]; 2) ponowna analiza dokumentacji w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym; 3) wyniki pomiarów sytuacyjnych; 4) wizja lokalna z dnia 23 października 2025 r. z udziałem leśniczego i przedstawicieli powiatu; 5) ustalenie, że widoczne jest koryto cieku naturalnego, a pomierzona granica pokrywa się z faktyczną górą skarpy cieku [...] 6) ustalenie, że granice działek starorzecza z dokumentacji archiwalnej nie pokrywają się z aktualnym przebiegiem rzeki w terenie; 7) brak zastrzeżeń leśniczego obecnego przy czynnościach terenowych. Organy nie przyjęły zatem istnienia cieku naturalnego w sposób dowolny. Ustalenie to zostało oparte na informacji PGW Wody Polskie, dokumentacji geodezyjnej, wynikach pomiarów sytuacyjnych oraz oględzinach w terenie. Było to zgodne z treścią § 29 rozporządzenia, który stanowi, że źródłami danych wykorzystywanych przy zakładaniu albo modernizacji ewidencji są: 1) materiały zgromadzone w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym; 2) wyniki pomiarów geodezyjnych lub oględzin; 3) dane zawarte w innych ewidencjach i rejestrach; 4) dane zawarte w dokumentach udostępnionych przez zainteresowane osoby, organy i jednostki organizacyjne. Kluczowym argumentem skarżącego przeciwko poczynionym w toku modernizacji ustaleniom była okoliczność, że na spornych działkach nie ma rzeki, a wody nigdy tam nie płynęły. Skarżący podkreślał, że suche koryto lub porośnięty pas zieleni nie jest ciekiem naturalnym, bo art. 16 pkt 5 Prawa wodnego wymaga występowania wód płynących co najmniej okresowo. Zdaniem skarżącego § 33a rozporządzenia można stosować tylko do faktycznie istniejących cieków naturalnych; przepis ten nie pozwala "stworzyć" cieku z suchego zagłębienia. Skarżący odwoływał się także do treści art. 93 ust. 2a i ust. 3 u.g.n.: nowo wydzielone działki są mniejsze niż 0,3000 ha, a działki 285/1 i 287/1 nie mają dostępu do drogi publicznej. Zarzuty te były niezasadne. Powołane przez skarżącego przepisy art. 93 ust. 2a i 3 u.g.n. nie miały (i nie mogły mieć) zastosowania w tej sprawie. Zgodnie z art. 93 ust. 2a u.g.n., podział nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele rolne i leśne, a w przypadku braku planu miejscowego wykorzystywanych na cele rolne i leśne, powodujący wydzielenie działki gruntu o powierzchni mniejszej niż 0,3000 ha, jest dopuszczalny, pod warunkiem że działka ta zostanie przeznaczona na powiększenie sąsiedniej nieruchomości lub dokonana zostanie regulacja granic między sąsiadującymi nieruchomościami. W decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości określa się termin na przeniesienie praw do wydzielonych działek gruntu, który nie może być dłuższy niż 6 miesięcy od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna. Przepisu nie stosuje się w przypadku podziałów nieruchomości, o których mowa w art. 95. Stosownie natomiast do ust. 3, podział nieruchomości nie jest dopuszczalny, jeżeli projektowane do wydzielenia działki gruntu nie mają dostępu do drogi publicznej; za dostęp do drogi publicznej uważa się również wydzielenie drogi wewnętrznej wraz z ustanowieniem na tej drodze odpowiednich służebności dla wydzielonych działek gruntu albo ustanowienie dla tych działek innych służebności drogowych, jeżeli nie ma możliwości wydzielenia drogi wewnętrznej z nieruchomości objętej podziałem. Nie ustanawia się służebności na drodze wewnętrznej w przypadku sprzedaży wydzielonych działek gruntu wraz ze sprzedażą udziału w prawie do działki gruntu stanowiącej drogę wewnętrzną. Przepisu nie stosuje się w odniesieniu do projektowanych do wydzielenia działek gruntu stanowiących części nieruchomości, o których mowa w art. 37 ust. 2 pkt 6. Należy podkreślić, że nowe oznaczenia działek pojawiły się w następstwie modernizacji ewidencji gruntów i budynków oraz wykazania granicy gruntu zajętego przez ciek naturalny, a nie w wyniku zatwierdzenia podziału nieruchomości w trybie u.g.n. Warunki dopuszczalności podziału nieruchomości, w tym wymóg dostępu do drogi publicznej, nie wyznaczają legalności działania ewidencyjnego. Sposób numeracji działek, nawet jeśli analogiczny do postępowań podziałowych, nie zmienia charakteru dokonanych przez organ ewidencyjny czynności. Decydujące jest to, że rozstrzygnięcie zapadło w ramach modernizacji ewidencji gruntów i budynków i dotyczyło wyłącznie danych ewidencyjnych. Skarżący trafnie wskazywał, że samo istnienie suchego zagłębienia terenu nie wystarcza automatycznie do przyjęcia cieku naturalnego. Przepis § 33a rozporządzenia zakłada istnienie cieku naturalnego, nie jest natomiast podstawą do dowolnego tworzenia cieku w ewidencji. Jednakże w niniejszej sprawie nic takiego nie miało miejsca. Stosownie do § 33a rozporządzenia, do czasu ustalenia linii brzegu dla cieków naturalnych, jezior oraz innych naturalnych zbiorników wodnych przebieg granic działek ewidencyjnych między gruntami tworzącymi dna i brzegi tych cieków, jezior i zbiorników a gruntami do nich przyległymi wykazuje się w ewidencji za pomocą danych określonych na podstawie wyników geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych wykonanych zgodnie z zasadami określonymi w przepisach art. 220 ust. 1-4 ustawy Prawo wodne. W niniejszej sprawie organ nie poprzestał na samym stwierdzeniu suchego koryta. Przeprowadzono analizę dokumentacji, czynności terenowe i geodezyjne, odniesiono się do przebiegu starorzecza, wskazano na informację PGW Wody Polskie, opartą na hydrografii, że przez obręb [...] przepływają śródlądowe wody płynące cieku naturalnego [...]. Zgodnie z art. 16 pkt 5 ustawy Prawo wodne, ilekroć w ustawie jest mowa o ciekach naturalnych rozumie się przez to rzeki, strugi, strumienie i potoki oraz inne wody płynące w sposób ciągły lub okresowy naturalnymi lub uregulowanymi korytami. Z definicji cieku naturalnego wynika zatem, że nie musi to być przepływ stały. Ciek naturalny może obejmować wody płynące okresowo, naturalnymi albo uregulowanymi korytami. Dlatego okoliczność, że w dniu wizji lokalnej w korycie nie płynęła woda, nie podważa ustaleń organu. Ustalenie to zostało poparte również innymi, wymienionymi już wcześniej, czynnościami: analizą dokumentacji geodezyjnej, wynikami pomiarów geodezyjnych, uzgodnieniem z PGW Wody Polskie oraz pismem Wód Polskich o przebiegu cieku naturalnego [...] przez obręb [...]. W trakcie wizji lokalnej rzeczywiście woda nie płynęła w ustalonych granicach cieku, ale całość okoliczności faktycznych pozwalała na przyjęcie, że chodzi o ciek naturalny w rozumieniu art. 16 pkt 5 ustawy - Prawo wodne. Podsumowując, skoro organ miał podstawy do przyjęcia, że sporny odcinek dotyczy cieku naturalnego [...], to mógł zastosować § 33a rozporządzenia i wykazać w ewidencji przebieg granic działek między gruntami tworzącymi dno i brzegi cieku a gruntami przyległymi na podstawie pomiarów geodezyjnych wykonanych według reguł art. 220 ust. 1-4 Prawa wodnego. Następstwem takiego ustalenia było zastosowanie § 7 ust. 4 rozporządzenia, zgodnie z którym grunt zajęty przez ciek naturalny stanowi odrębną działkę ewidencyjną. Ten przepis uzasadnia wyodrębnienie działek nr 285/2 i 287/2 jako działek obejmujących grunt pod ciekiem naturalnym. Zauważyć należy, że przy kwalifikacji Wp nie należy utożsamiać "gruntu pod wodami powierzchniowymi płynącymi" wyłącznie z miejscem, w którym w dniu oględzin widoczna jest woda. Kontur tych gruntów wyznaczają linie brzegów cieków naturalnych; przy cieku okresowym brak widocznego przepływu w konkretnym dniu nie niweczy kwalifikacji ewidencyjnej, jeżeli z pozostałego materiału wynika, że chodzi o ciek naturalny. Organ słusznie przy tym zwrócił uwagę na tymczasowy charakter przebiegu granic działek ewidencyjnych wykazanych w ramach modernizacji. Zgodnie z art. 220 ust. 5 ustawy – Prawo wodne, linię brzegu ustala, w drodze decyzji, na wniosek podmiotu mającego interes prawny lub faktyczny: 1) właściwy terenowy organ administracji morskiej – dla morskich wód wewnętrznych oraz wód morza terytorialnego; 2) minister właściwy do spraw gospodarki wodnej – dla cieków naturalnych, jezior oraz innych naturalnych zbiorników wodnych o ciągłym albo okresowym naturalnym odpływie wód powierzchniowych. Decyzja o ustaleniu linii brzegu stanowi podstawę do dokonania wpisu w ewidencji gruntów i budynków (art. 220 ust. 20 ustawy – Prawo wodne). Zatem definitywne ustalenie linii brzegu możliwe jest w tym właśnie trybie na wniosek podmiotu mającego interes prawny lub faktyczny. Możliwość zainicjowania tego postępowania przez stronę nie oznacza, że organ ewidencyjny musiał odstąpić od zastosowania § 33a rozporządzenia. Skoro organ dysponował materiałem pozwalającym na ewidencyjne wykazanie przebiegu granic do czasu ustalenia linii brzegu, miał podstawy do dokonania takiego ujawnienia w ramach modernizacji. Nie można też zgodzić się ze skarżącym, że organy oparły się wyłącznie na pobieżnych oględzinach. Wizja lokalna była jednym z elementów materiału dowodowego, obok dokumentacji geodezyjnej, pomiarów sytuacyjnych oraz informacji PGW Wody Polskie. W konsekwencji Sąd nie stwierdził zarzucanych przez skarżącego naruszeń prawa procesowego, w szczególności art. 7, art. 77 § 1, art. 80 ani art. 107 § 3 k.p.a. Materiał dowodowy był wystarczający do rozstrzygnięcia zarzutów w granicach postępowania ewidencyjnego, a uzasadnienie decyzji pozwala odtworzyć podstawy faktyczne i prawne rozstrzygnięcia. W tym stanie rzeczy skarga podlegała oddaleniu (art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2026 r. poz. 143). ak
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 21 kwietnia 2026
- Symbol z opisem
- 6120 Ewidencja gruntów i budynków
- Hasła tematyczne
- Geodezja i kartografia
- Skarżony organ
- Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
- Sędziowie
- Agnieszka Krawczyk /przewodniczący sprawozdawca/ Joanna Wyporska-Frankiewicz Małgorzata Kowalska
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
art. 24a · Dz.U. 2024 poz. 1151
- Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
§ 7 ust. 4 · Dz.U. 2024 poz. 219
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
art. 151 · Dz.U. 2026 poz. 143
- Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t. j.)
art. 220 · Dz.U. 2025 poz. 960
Powiązane dokumenty
Sygnatura: III SA/Gd 146/26 · 18 czerwca 2026
Wyrok WSA w Gdańsku z 18 czerwca 2026 r., III SA/Gd 146/26 – ewidencja gruntów i budynków
Sygnatura: VII SA/Wa 1247/26 · 18 czerwca 2026
Wyrok WSA w Warszawie z 18 czerwca 2026 r., VII SA/Wa 1247/26 – ewidencja gruntów i budynków
Sygnatura: VIII SA/Wa 294/26 · 18 czerwca 2026
Postanowienie WSA w Warszawie z 18 czerwca 2026 r., VIII SA/Wa 294/26 – ewidencja gruntów i budynków
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny