Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III SA/Łd 155/26

Wyrok WSA w Łodzi z 15 kwietnia 2026 r., III SA/Łd 155/26 – funkcjonariusze Policji

Wynik

Uchylono decyzję I i II instancji

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia
15 kwietnia 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Dnia 15 kwietnia 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Kowalska, Sędzia WSA Katarzyna Ceglarska-Piłat, Protokolant Specjalista Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2026 roku sprawy ze skargi M. S. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi z dnia 22 stycznia 2026 roku nr 9/2026 w przedmiocie odmowy wyrównania wynagrodzenia za styczeń i luty 2023 roku oraz świadczeń pieniężnych związanych z odejściem ze służby 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji w Poddębicach z dnia 2 stycznia 2026 roku nr 1/26, 2. umarza postępowanie administracyjne, 3. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi na rzecz M. S. kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z 22 stycznia 2026 r. nr 9/2026 Komendant Wojewódzki Policji (zwany dalej organem odwoławczym) na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 127 § 2 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania M. S., utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w P. z 2 stycznia 2026 r. nr 1/2026 odmawiającą M. S. (zwany dalej stroną lub skarżącym) wyrównania wynagrodzenia za styczeń i luty 2023 r. oraz świadczeń pieniężnych związanych z odejściem ze służby (ekwiwalent za niewykorzystany urlop, odprawę i nagrodę roczną za 2023 r.). Organ odwoławczy stwierdził jednocześnie, iż wniosek o wypłatę odsetek oraz o przekazanie do Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, informacji o wysokości ostatniego wynagrodzenia stanowiącego podstawę do wyliczenia wymiaru emerytury, stał się bezprzedmiotowy. W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne. 24 listopada 2025 r. starszy aspirant w stanie spoczynku M. S. skierował do Komendy Wojewódzkiej Policji w Łodzi ( data wpływu 27 listopada 2025r.) wniosek z dnia 9 października 2025 r. o: 1) wyrównanie wynagrodzenia i wypłatę należnych środków pieniężnych wraz z ustawowymi odsetkami za styczeń i luty 2023 r. oraz pozostałych świadczeń pieniężnych należnych funkcjonariuszowi Policji odchodzącemu na emeryturę wyliczonych na podstawie uposażenia należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku: - wyrównanie ekwiwalentu za niewykorzystany urlop i wypłatę należnych środków pieniężnych wraz z ustawowymi odsetkami, - wyrównanie odprawy i wypłatę należnych środków pieniężnych wraz z ustawowymi odsetkami, - wyrównanie i wypłatę nagrody rocznej za 2023 rok wraz z ustawowymi odsetkami. 2) przekazanie do Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji informacji o wysokości ostatniego wynagrodzenia stanowiącego podstawę do wyliczenia wymiaru emerytury. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że został zwolniony ze służby w Policji w dniu 1 lutego 2023r. na podstawie art. 41 ust. 1pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Za ostatni miesiąc służby zostało mu wypłacone wynagrodzenie bez uwzględnienia podwyżki wynikającej z waloryzacji kwoty bazowej uposażeń żołnierzy i funkcjonariuszy za 2023 r. Powołał się na art. 43 ust. 3 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023( Dz. U. 2022 poz. 2666) oraz art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 23 grudnia 1999 r o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej strefie budżetowej oraz zmianie niektórych ustaw ( tekst jedn. Dz.U. 2024, poz. 1356). Wniosek został przekazany do Komendy Powiatowej Policji w P.. Pismem z 8 grudnia 2025 r. Komendant Powiatowy Policji w P. zawiadomił, że 5 grudnia 2025 r. wszczął postępowanie administracyjne w przedmiocie wyrównania wynagrodzenia i wypłatę należnych środków pieniężnych wraz z ustawowymi odsetkami za styczeń i luty 2023 r. oraz pozostałych świadczeń pieniężnych należnych funkcjonariuszowi Policji odchodzącemu na emeryturę wyliczanych na podstawie uposażenia należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku oraz informacji o wysokości ostatniego wynagrodzenia, stanowiącego podstawę wyliczenia wymiaru emerytury i przekazanie jej do Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA w Łodzi. W dniu 2 stycznia 2026 r. Komendant Powiatowy Policji w P. wydał na podstawie art. 104 k.p.a., art. 41 ust. 1,3,4 i 5 ustawy o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 ( Dz. U. 2022 poz. 2666) oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 lutego 2023r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego ( Dz. U. poz. 385 ) decyzję Nr 1/26, którą odmówił stronie wyrównania wynagrodzenia za styczeń i luty 2023 roku oraz świadczeń pieniężnych związanych z odejściem ze służby (ekwiwalent za niewykorzystany urlop, odprawę i nagrodę roczną za 2023 r.). Jednocześnie stwierdził, iż w tej sytuacji wniosek o wypłatę odsetek oraz o przekazanie do Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji informacji o wysokości ostatniego wynagrodzenia, stanowiącego podstawę do wyliczenia wymiaru emerytury, stał się bezprzedmiotowy. Strona odwołała się od powyższej decyzji, którą zaskarżyła w całości. Decyzją z 22 stycznia 2026 r. Komendant Wojewódzki Policji w Łodzi utrzymał w mocy decyzję z 2 stycznia 2026 r. Komendanta Powiatowego Policji w P.. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że skarżący został zwolniony ze służby w Policji 1 lutego 2023 r. Policjant otrzymał uposażenie za styczeń i luty 2023 r. oraz otrzymał świadczenia pieniężne przysługujące w związku ze zwolnieniem ze służby, naliczone zgodnie z przepisami prawa obowiązującymi w terminie jego wypłaty. Tym samym należne uposażenie wykazane w zaświadczeniu do Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji zostało wskazane w prawidłowej wysokości. Organ odwoławczy stwierdził, że problematykę związaną z uprawnieniem funkcjonariusza policji do wypłaty podwyżek wprowadzonych w roku 2023 reguluje ustawa budżetowa na rok 2023 z dnia 15 grudnia 2022 r. (Dz. U. 2023 r. poz. 256) oraz ustawa z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 (Dz. U. 2022 r. poz. 2666). Powyższe przepisy wprowadzają nową kwotę bazową w wysokości 1740,64 zł dla funkcjonariuszy Policji, która obowiązuje do obliczenia ich uposażeń od 1 marca 2023 r. do 31 grudnia 2023 r. Jednocześnie od 1 stycznia 2023 r. do dnia 28 lutego 2023 r. utrzymują w mocy kwotę bazową w wysokości 1614,69 zł ustaloną w ustawie budżetowej na rok 2022 z dnia 17 grudnia 2021 r. (Dz. U. z 2022 r. poz. 270). Zdaniem organu odwoławczego brzmienie powołanych przepisów oraz czas wejścia w życie ustaw nie pozostawiają wątpliwości co do wysokości uposażenia za styczeń i luty 2023 r. Uposażenie strony wypłacone za styczeń i luty 2023 r. zostało naliczone oraz wypłacone zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a także w terminie określonym i zgodnym z ustawą o Policji. Organ odwoławczy podzielił także stanowisko organu I instancji co do odmowy wyrównania oraz wypłaty ww. świadczeń pieniężnych należnych w związku ze zwolnieniem ze służby, bowiem ich wysokość zależy od uposażenia należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku, które nie uległo waloryzacji ani wyrównaniu, o którym mowa w art. 114 ust. 1, art. 115 ust. 1, art. 115a, art 110 ust. 1, art. 111 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2025 r. poz. 636 ze zm.) Ponadto organ odwoławczy zauważył, iż dokonywanie wydatkowania środków publicznych wymaga istnienia podstawy prawnej w tej mierze. Ustawodawca nie przewidział jakiegokolwiek rozwiązania prawnego do wypłaty wyrównania dla funkcjonariuszy, którzy odeszli ze służby przed 1 marca 2023 r. Brak takiej regulacji uniemożliwia organowi dokonywanie naliczeń, a następnie wyrównywania uposażeń i innych świadczeń pieniężnych. Odnosząc się do żądania strony dotyczącego przekazania do Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji informacji o wysokości ostatniego wynagrodzenia stanowiącego podstawę do wyliczenia wymiaru emerytury, organ odwoławczy wskazał, że w myśl art. 5 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej i ich rodzin, podstawę wymiaru emerytury lub renty inwalidzkiej stanowi uposażenie należne funkcjonariuszowi na ostatnio zajmowanym stanowisku. W ocenie organu odwoławczego, mając na uwadze, iż uposażenie stanowiące podstawę do wyliczenia wymiaru emerytury nie uległo zmianie, organ I instancji słusznie odmówił przekazania do Zakładu Emerytalno-Rentowego żądanych wyliczeń. Przepisy ustawy budżetowej na rok 2023 oraz ustawy o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 r. wprowadzają nową kwotę bazową w wysokości 1740,64 zł dla funkcjonariuszy Policji , która obowiązuje do obliczenia ich uposażeń w okresie od 1 marca 2023r. do 31 grudnia 2023r. Jednocześnie od 1 stycznia 2023 r. do dnia 28 lutego 2023r. utrzymują w mocy kwotę bazową w wysokości 1614,69 zł ustaloną w ustawie budżetowej na rok 2022. W związku z odmową wypłaty wyrównania uposażenia zdaniem organu odwoławczego bezprzedmiotowe jest również żądanie wypłaty odsetek ustawowych. Ponadto organ wskazał, że nie jest to sprawa administracyjna rozstrzygana decyzją administracyjną. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, organ odwoławczy wskazał, że zarzut naruszenia art. 41 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 należy uznać za niezasadny. Wypłacając uposażenie, płatnik nie ma możliwości dowolnego kształtowania jego wysokości, ani tym bardziej przesądzania o niekonstytucyjności przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Podwyżki nie mogą być przyznane w inny sposób niż wynika to z przepisów prawa. Tym samym nie ma również możliwości podwyższenia uposażenia policjantom, których ustawodawca nie przewidział w ustawie budżetowej i "okołobudżetowej" na 2023 r. Organ działa na podstawie i w granicach przepisów prawa oraz ma obowiązek stosować przepisy powszechnie obowiązujące, co do których uprawnione organy nie orzekały o sprzeczności z Konstytucją. W ocenie organu odwoławczego niezasadny jest zarzut naruszenia art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 23 grudnia 1999 r. o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sterze budżetowej oraz o zmianie niektórych ustaw, bowiem przedmiotowy przepis nie ma zastosowania do podwyższenia uposażeń żołnierzy zawodowych, funkcjonariuszy oraz funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej w myśl art. 41 ust. 4 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 r. (Dz. U. 2022 poz. 2666). Skargę do sądu administracyjnego wniosła strona, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając decyzję organu odwoławczego w całości i zarzucając jej naruszenie przepisów: 1) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 61 ust. 1 i 3 oraz art. 104 k.p.a. poprzez jego zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji Komendanta Powiatowego Policji w P. nr 1/2026 z 12 stycznia 2026 r., w sytuacji kiedy skarżący nie występował z wnioskiem do organu o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie wyrównania uposażenia za 2023 r. i mimo to wydania decyzji merytorycznej w sprawie, 2) art. 138 § 1 pkt. 2 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nieuchylenie decyzji Komendanta Miejskiego Policji w Łodzi oraz nieumorzenie postępowania w pierwszej instancji, w sytuacji braku podstaw podmiotowych do nawiązania przez organ ze skarżącym relacji materialnoprawnej dotyczącej wysokości uposażenia wobec faktu, iż nie był on w dacie wydania rozstrzygnięcia w sprawie już od 2 lat funkcjonariuszem, 3) art. 64 § 2 k.p.a. w. zw. z art. 8 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i niewystąpienie do strony o sprecyzowanie żądania zawartego w wezwaniu do zapłaty, o ile organ miał wątpliwości, co do jego treści, co doprowadziło do nieuprawnionego wszczęcia postępowania administracyjnego, wbrew woli strony i wydania decyzji merytorycznej przez organ, 4) art. 61a § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i niewydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego. Gdyby sąd nie podzielił wskazanych powyżej zarzutów, z ostrożności procesowej dodatkowo skarżący zarzucił naruszenie: 5) art. 41 ust. 1–3 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 (Dz. U. z 2022 r. poz. 2666 ze zm.), dalej zwana "ustawą", w zw. z art 2 i art. 32 oraz art. 60 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. nr 78 poz. 483 ze zm.), dalej zwana "Konstytucją RP", poprzez ich wadliwą interpretację i zastosowanie polegające na przyjęciu, iż zgodne z zasadą zaufania obywatela do państwa, zasadą równości obywateli wobec prawa, zakazu dyskryminacji, legalizmu i równego dostępu do służby publicznej jest zróżnicowanie sytuacji prawnej funkcjonariuszy odchodzących ze służby do końca lutego 2023 r. wobec funkcjonariuszy tych samych formacji mundurowych pozostających w służbie po 1 marca 2023 r., mimo iż w okresie styczeń–luty 2023 r. znajdowali się oni w tożsamej sytuacji faktycznoprawnej, skutkującą pozbawieniem tych pierwszych prawa do waloryzacji uposażenia za okres, w którym pozostawali w służbie w 2023 r., w sytuacji wypłaty rekompensaty za ten sam okres funkcjonariuszom pozostającym w służbie po 1 marca 2023 r. Wobec przedstawionych zarzutów skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości, a także zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.), zwana dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi, że przy ich wydaniu doszło do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c, pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd, oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów, uznał, że skarga zasługiwała na uwzględnienie, choć nie wszystkie zarzuty w niej podniesione były uzasadnione. W rozpatrywanej sprawie skarżący, który odszedł na emeryturę od dnia 2 lutego 2023 r. wystąpił do organu o wyliczenie i wypłacenie wyrównania uposażenia za styczeń i luty 2023 r. ze składowymi zobowiązań finansowych przysługujących przy przejściu na emeryturę wraz z zaległymi odsetkami ustawowymi z uwzględnieniem waloryzacji kwoty bazowej uposażeń żołnierzy i funkcjonariuszy za 2023r. Zdaniem organów obu instancji, skarżący w dniu zakończenia służby otrzymał uposażenie wraz ze wszystkimi dodatkami w ustawowym terminie i w wysokości przewidzianej przez obowiązujące w tej dacie przepisy, które zostały przedstawione w uzasadnieniach decyzji i dlatego odmówiono stronie wyrównania uposażenia za wnioskowany okres. Przechodząc do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Komendanta Powiatowego Policji w P. na wstępie wskazać należy, że nie jest zasadny podniesiony w skardze zarzut rozpoznania sprawy przez organy w sytuacji kiedy skarżący nie występował z wnioskiem do organu o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie wyrównania uposażenia za 2023r., gdyż skarżący niewątpliwie z takim wnioskiem do organu wystąpił. Nie można także podzielić zarzutu, że treść wniosku skierowanego do organu budziła wątpliwości co do intencji skarżącego i wymagała zwrócenia się do niego o ich wyjaśnienie. Treść wniosku skierowanego do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi jednoznacznie wskazywała, że skarżący, który zakończył służbę w Policji 1 lutego 2023 r. domaga się od organu waloryzacji uposażenia oraz pozostałych świadczeń za styczeń i luty 2023r., kiedy pozostawał jeszcze w służbie. Wbrew twierdzeniom skargi, treść samego pisma wskazuje na intencję jego autora, a ponadto ani nie było ono zatytułowane "wezwanie do zapłaty" ani w swojej treści nie zawierało wprost takiego wezwania. Nie zmienia to faktu, że chociaż treść pisma skarżącego wskazywała, że jest to wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego, to okoliczności sprawy, a przede wszystkim to, że skarżący od ponad 2 lat nie był funkcjonariuszem Policji ,nie uprawniały Komendanta Powiatowego Policji i Komendanta Wojewódzkiego Policji do merytorycznego rozpoznania wniosku. W ocenie sądu, biorąc pod uwagę przedmiot postępowania w rozpoznawanej sprawie, spór ten nie powinien być rozstrzygany na drodze administracyjnoprawnej, lecz w postępowaniu cywilnym przez sąd powszechny, gdyż dotyczy on byłego funkcjonariusza Policji, czyli osoby, która nie pozostaje w stosunku administracyjnej zależności z tą formacją. Nie było więc podstawy prawnej do załatwienia sprawy w drodze decyzji administracyjnej, co oznacza, że organy nie były uprawnione do jej wydania, a o zasadności wniosku skarżącego powinien rozstrzygnąć sąd powszechny. Uzasadniając powyższe stanowisko, w pierwszej kolejności zauważyć należy, że zasady ustalania wysokości uposażenia przysługującego policjantowi określają przepisy rozdziału 9 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2025 r. poz. 636). Stosownie do treści art. 99 ust. 2 ustawy o Policji, policjant otrzymuje uposażenie i inne świadczenia pieniężne określone w ustawie z tytułu pełnienia służby. Przepis art. 100 ustawy o Policji zawiera wyliczenie składników uposażenia policjanta, stanowiąc, że uposażenie policjanta składa się z uposażenia zasadniczego i z dodatków do uposażenia. Ramy czasowe istnienia prawa do uposażenia zostały ograniczone z jednej strony dniem mianowania policjanta na stanowisko służbowe ( art. 99 ust. 1 ustawy o Policji), z drugiej – ostatnim dniem miesiąca, w którym nastąpiło zwolnienie policjanta ze służby ( art. 106 ust. 3 ustawy o Policji). Zgodnie z art. 105 ust. 2 ustawy o Policji, uposażenie zasadnicze i dodatki do uposażenia o charakterze stałym są płatne miesięcznie z góry w pierwszym dniu roboczym każdego miesiąca, z zastrzeżeniem ust. 3 i 5. Przeciętne uposażenie policjantów stanowi wielokrotność kwoty bazowej, której wysokość ustaloną według odrębnych zasad określa ustawa budżetowa (art. 99 ust. 3 ustawy). Przez przeciętne uposażenie, o którym mowa w ust. 3, należy rozumieć uposażenie wraz z miesięczną równowartością nagrody rocznej (art. 99 ust. 3a ustawy). Wielokrotność kwoty bazowej, o której mowa w ust. 3, określa Rada Ministrów w drodze rozporządzenia (art. 99 ust. 4 ustawy Zgodnie z treścią art. 101 ust. 1 ustawy o Policji, wysokość uposażenia zasadniczego policjanta jest uzależniona od grupy zaszeregowania jego stanowiska służbowego oraz od posiadanej wysługi lat. Minister właściwy do spraw wewnętrznych, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw pracy, określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady otrzymywania oraz wysokość uposażenia zasadniczego policjantów, uwzględniając grupy zaszeregowania i odpowiadające im stawki uposażenia, zaszeregowanie stanowisk służbowych do poszczególnych grup i odpowiadające im policyjne stopnie etatowe, warunki podwyższania tego uposażenia, a także sposób ustalania jego wzrostu z tytułu wysługi lat (art. 101 ust. 2 ustawy). Stosownie do treści art. 102 ustawy, minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego, uwzględniając rodzaje okresów służby, pracy i innych okresów podlegających zaliczeniu do wysługi, sposób jej dokumentowania oraz tryb postępowania w tych sprawach. Ustawa okołobudżetowa na rok 2023 r. weszła w życie z dniem 1 stycznia 2023 r., przewidując w art. 41 ust. 1, że kwoty bazowe ustalone w ustawie budżetowej na rok 2023 dla żołnierzy zawodowych, funkcjonariuszy oraz funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej będzie stosować się do obliczenia ich uposażeń w okresie od dnia 1 marca 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. Na mocy wskazanego przepisu do uposażeń od dnia 1 marca 2023 r. zastosowanie miały więc podwyższone kwoty bazowe ustalone na mocy art. 9 ustawy budżetowej na rok 2023 r. (która weszła w życie w dniu 8 lutego 2023 r. z mocą wsteczną od 1 stycznia 2023 r.) w wysokości 1740,64 zł dla żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy (art. 9 ust. 1 pkt 2 lit. c cyt. ustawy budżetowej na rok 2023). Natomiast w art. 41 ust. 2 ustawy okołobudżetowej na 2023 r. przewidziano zasadę, że do obliczania uposażeń żołnierzy zawodowych, funkcjonariuszy oraz funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej należnych od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia 28 lutego 2023 r. stosuje się kwoty bazowe ustalone w ustawie budżetowej na rok 2022 z dnia 17 grudnia 2021 r. (Dz. U. z 2022 r. poz. 270). Na mocy wskazanego przepisu do uposażeń za styczeń i luty 2023 r. zastosowanie miały więc kwoty bazowe jeszcze niepodwyższone, to jest ustalone na mocy art. 9 ustawy budżetowej na rok 2023 r. w wysokości 1614,69 zł dla żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy (art. 9 ust. 1 pkt 2 lit. c cyt. ustawy budżetowej na rok 2022). Lektura powołanych wyżej przepisów, w ocenie sądu wskazuje, że kwestia szeroko rozumianej regulacji uposażeń – w tym także ewentualnego wyrównania ich wysokości – odnosi się wyłącznie do funkcjonariuszy Policji, a więc osób pozostających w tej formacji w służbie czynnej. Szczególnie dobitnie wyraża się to w treści art. 99 ust. 1 i art. 106 ust. 3 ustawy o Policji. W myśl pierwszego, prawo do uposażenia powstaje z dniem mianowania policjanta na stanowisko służbowe. Stosownie zaś do art. 106 ust. 3 ww. ustawy, prawo do uposażenia wygasa z ostatnim dniem miesiąca, w którym nastąpiło zwolnienie policjanta ze służby lub zaistniały inne okoliczności uzasadniające wygaśnięcie tego prawa. Przepisy te jednoznacznie określają cezurę czasową, w ramach której istnieje prawna możliwość kształtowania stosunku służbowego policjanta, w tym co do jego uposażenia, w ramach form władczych związanych z wydawaniem wobec niego decyzji w postępowaniu administracyjnym. Ramy te ograniczają się zatem do okresu czynnej służby policjanta, tj. od mianowania na stanowisko służbowe do dnia zwolnienia ze służby (por. m.in. wyrok NSA z 24 września 2014 r. sygn. akt I OSK 1317/13). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 września 2014 r., sygn. I OSK 1317/13 , organy służb mundurowych mogą kształtować w drodze postępowania administracyjnego prawo do uposażenia jedynie funkcjonariuszy pozostających w służbie. Nie oznacza to, że po zwolnieniu ze służby funkcjonariusz traci roszczenie z tytułu prawa do uposażenia lub innych świadczeń, o jakich mowa w rozdziale 9 ustawy o Policji, ale ich rozpoznanie nie następuje w ramach procedury administracyjnej , lecz sądowej przed sądami powszechnymi ( np. patrz uchwała SN z 26 stycznia 2006r., sygn. III PZP 1/05, wyrok NSA z 12 czerwca 2014 r., sygn. I OSK 1293/14). Także w wyroku z 2 września 2025 r., sygn. akt III OSK 1833/22, Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że "Ustalenie prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat dotyczy wyłącznie czynnego policjanta. Tylko bowiem policjantowi przysługuje uposażenie. Natomiast prawo do uposażenia wygasa z ostatnim dniem miesiąca, w którym nastąpiło zwolnienie ze służby. (...) Nie można zatem ustalić wzrostu uposażenia w sytuacji, gdy po stronie osoby zainteresowanej brak jest prawa do uposażenia. Uposażenie jest świadczeniem przysługującym z tytułu stosunku służbowego, w jakim osoba zgłaszająca roszczenie z tytułu uposażenia pozostaje". Skład orzekający w niniejszej sprawie, podobnie jak WSA w Łodzi w sprawach III SA/Łd 4/26 i III SA/Łd 812/25 podziela powyższe zapatrywanie, uznając, że prowadzi ono do wniosku, że skoro stosunek służbowy skarżącego jako funkcjonariusza Policji wygasł wraz ze zwolnieniem go ze służby, to w istocie brak jest po stronie organów Policji niezbędnych podstaw prawnych, aby kwestie związane z uposażeniem i świadczeniami pochodnymi móc kształtować wobec byłego policjanta na ścieżce administracyjnoprawnej. To powiązanie jest bowiem związane z trwaniem stosunku służbowego, a ten w niniejszej sprawie wygasł – skoro skarżący przeszedł na emeryturę z dniem 1 lutego 2023 r. Formy takiej nie można domniemywać, zwłaszcza że ilekroć ustawodawca chce, aby właśnie na drodze administracyjnej wpływać na relacje odnoszące się wprost do uprawnień/obowiązków byłego policjanta, czyni tak wprost. Przykładem tego jest regulacja przewidziana w art. 95 ustawy o Policji, zgodnie z którą decyzję administracyjną o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się, m.in. w stosunku do policjanta zwolnionego ze służby. Podobnego rozwiązania nie przewiduje się natomiast wobec byłych policjantów w żadnej innej kwestii, w tym związanej z wyrównaniem uposażenia, co oznacza, że organy Policji nie mogą sobie tego rodzaju kompetencji przyznać samodzielnie czy jej domniemywać, gdyż byłoby to wbrew ogólnej zasadzie praworządności, wyrażonej w art. 6 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Reasumując, po zwolnieniu funkcjonariusza Policji ze służby brak jest drogi administracyjnej dochodzenia roszczeń o wyrównanie uposażenia. Skoro tak, sprawy te podlegają kognicji sądów powszechnych ( art. 177 Konstytucji RP). W związku z powyższym, nawet jeżeli, w ocenie sądu, organy obu instancji zasadnie przyjęły, że pismo skarżącego z 27 listopada 2025 r. (data wpływu pisma do Komendy Wojewódzkiej Policji w Łodzi) stanowiło wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie wyrównania uposażenia zasadniczego za okres styczeń-luty 2023 r., to powinnością organu Policji było wydanie postanowienia o zwrocie podania na podstawie art. 66 § 3 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Zwrot podania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Zdaniem sądu, w kontrolowanej sprawie właściwy jest właśnie sąd powszechny, jako że dotyczy ona uposażenia byłego funkcjonariusza. Sąd powszechny właściwy będzie także w kwestii żądania przez skarżącego odsetek za opóźnienie . Sądowi orzekającemu w niniejszej sprawie wiadomo także z urzędu, że aktualnie sądy powszechne przyjmują tego rodzaju sprawy do rozpoznania, uznając ich cywilnoprawny charakter (por. m.in.: postanowienia Sądu Okręgowego w Warszawie: z 27 listopada 2025 r. sygn. akt XIV Pz 96/25; z 14 października 2025 r. sygn. akt XXI Pz 103/25; z 30 września 2025 r. sygn. akt XXI Pz 101/25). W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Przepisy powyższe przewidują, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W stanie faktycznym niniejszej sprawy, w ocenie składu orzekającego, organy dokonały błędnej wykładni przepisów prawa materialnego, tj. przede wszystkim art. 99 oraz 100, 101 i 106 ust. 3 ustawy o Policji oraz art. 41 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023, przyjmując, że z przepisów tych wynikała kompetencja rozpoznania żądania skarżącego na drodze administracyjnoprawnej, podczas gdy przepisy te nie stanowiły w tym zakresie stosownej podstawy prawnej, a sprawę tę powinien rozpoznać właściwy sąd powszechny. W rezultacie należy stwierdzić, że organy nieprawidłowo wszczęły i prowadziły postępowanie administracyjne na podstawie art. 61 § 3 k.p.a., naruszając art. 66 § 3 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, tj. poprzez niewydanie postanowienia o zwrocie podania z uwagi na to, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, co miało wpływ na wynik sprawy. Z uwagi na ostatnią ze wspomnianych kwestii, prowadzącą do bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego przeprowadzonego przez organy Policji, sąd, działając na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a., postępowanie to umorzył. Sąd nie stwierdził nieważności zaskarżonych decyzji mimo stwierdzenia braku podstawy prawnej do ich wydania, gdyż z urzędu jest mu wiadome, że stanowisko sądów powszechnych nie jest jednorodne i stwierdzały one także swoją niewłaściwość w tożsamych przedmiotowo sprawach. W takim przypadku, zgodnie z art. 66 § 4 organ nie może zwrócić podania z tej przyczyny, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, jeżeli w tej sprawie sąd uznał się już za niewłaściwy. Z kolei, zgodnie z art. 58 § 4 p.p.s.a., sąd administracyjny nie może odrzucić skargi z powodu, o którym mowa w § 1 pkt 1 (jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego), jeżeli w tej sprawie sąd powszechny uznał się za niewłaściwy. Z taką sytuacją Sąd miał do czynienia np. w sprawie zakończonej wyrokiem z dnia 13 maja 2025 r sygn. III SA/Łd 166/25 . O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 118). Na zasądzoną od organu na rzecz skarżącego kwotę składa się wynagrodzenie radcy prawnego (480 zł) oraz opłata od pełnomocnictwa (17 zł). ds

Informacje o sprawie

Data wpływu
4 marca 2026
Hasła tematyczne
Policja
Skarżony organ
Komendant Policji
Sędziowie
Katarzyna Ceglarska-Piłat Małgorzata Kowalska Teresa Rutkowska /przewodniczący sprawozdawca/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny