III SA/Kr 886/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Marasek-Zybura WSA Grzegorz Karcz (spr.) WSA Janusz Kasprzycki po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 29 kwietnia 2025 r. nr 1201-IEE.7113.2.62.2025.2.MB w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu kosztów egzekucyjnych uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji

Postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2025 roku nr 1201-IEE.7113.2.62.2025.2.MB Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie (dalej: organ II instancji, organ odwoławczy) po rozpatrzeniu zażalenia M. P. (dalej: skarżący, zobowiązany) utrzymał w mocy wydane przez Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie (dalej: organ I instancji, organ egzekucyjny) postanowienie z dnia 06 marca 2025r. nr 180000.71.827103.2024 UKE odmawiające umorzenia kosztów egzekucyjnych. Kontrolowane postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym. Zobowiązany w dniu 22 grudnia 2024 r. zwrócił się do organu egzekucyjnego o umorzenie kosztów egzekucyjnych. We wniosku podał, że jest w trudnej sytuacji finansowej i zdrowotnej w związku z czym nie może zapłacić powstałych kosztów egzekucyjnych. W toku prowadzonego postępowania organ egzekucyjny zgromadził: - oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej osoby fizycznej, która nie prowadzi działalności gospodarczej z 16 listopada 2024r., z 20 listopada 2024r., - potwierdzenia przelewów, - składniki płacy z listy numer 65/7 2024 za miesiąc 2024-07 z Urzędu [...], - składniki płacy z listy numer 41/5 2024 za miesiąc 2024-05 z Urzędu [...], - umowę najmu lokalu mieszkalnego z 15 sierpnia 2020r., - dokumentację medyczną, - paragony, - pismo zobowiązanego z 17 stycznia 2025r. - zawiadomienie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Krakowa Krowodrzy w Krakowie z 16 marca 2022r., - wezwanie do złożenia wyjaśnień od Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Krakowa Krowodrzy w Krakowie z 16 marca 2022r., - zajęcia wierzytelności od Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Krakowa Krowodrzy w Krakowie z 21 marca 2022r., - wyrok Sądu Rejonowego z 7 września 2021r., - umowę pożyczki z 12 lutego 2021r. a ponadto informacje pozyskane z: - Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, - Centralnej Ewidencji Pojazdów, - Centralnej Bazy Danych Ksiąg Wieczystych, - notatki służbowej z rozmowy telefonicznej z 20 listopada 2024r. Pismem z 5 lutego 2025 r. organ egzekucyjny poinformował zobowiązanego o zakończeniu postępowania wyjaśniającego prowadzonego w sprawie jego wniosku o umorzenie zadłużenia z tytułu kosztów egzekucyjnych oraz o prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów a następnie opisanym wyżej postanowieniem z dnia 6 marca 2025 r. odmówił umorzenia kosztów egzekucyjnych w wysokości 4.856,79 zł. W podstawie prawnej organ egzekucyjny powołał art. 64e ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2025 r. poz. 132), zwanej dalej "u.p.e.a.“. Uzasadniając to postanowienie organ egzekucyjny wskazał, iż zobowiązany podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej a ponieważ nie wywiązał się z obowiązku opłacania wymaganych składek na jego koncie powstały zaległości oraz, że w wyniku podjętych czynności egzekucyjnych powstały koszty egzekucyjne naliczone zgodnie z ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W przedmiotowej sprawie jest prowadzone postępowanie egzekucyjne, które nie zostało zakończone a koszty egzekucyjne będące przedmiotem niniejszego wniosku są związane z dochodzeniem należności z tytułu składek i nie uległo przedawnieniu. Organ egzekucyjny ustalił, że zobowiązany do 20 lutego 2024r prowadził działalność gospodarczą. Jest kawalerem i prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Pracuje w Urzędzie [...] na podstawie umowy o pracę i z tego tytułu osiąga wynagrodzenie 6 506,40 zł brutto, 4 506,16 zł netto. Nie posiada dochodów z innych źródeł, nie pobiera zasiłków z pomocy społecznej ani nie korzysta z ínnych form wsparcia. Przy czym z ustaleń własnych organu wynika, że podstawa wymiaru składek za ostatni kwartał 2024r. wyniosła brutto: za 10/2024 - 8 866,40 zł, za 11/2024 - 6 627,20 zł, za 12/2024 - 9 627,20 zł co daje średniomiesięczny dochód brutto 8 373,60 zł tj. netto ok 6 038 zł, zaś 01/2025 - 6 627,20 zł brutto, tj. netto ok 4 848 zł. Stałe miesięczne wydatki związane z utrzymaniem zobowiązany oszacował na kwoty: - z tytułu miesięcznych opłat ( czynsz, bez opłat eksploatacyjnych) - 1 700 zł, - koszty związane z leczeniem - 35 zł, - inne - 300 zł. Ponadto zobowiązany wykazał zobowiązania pieniężne u osób fizycznych w kwocie 11 000 zł, miesięcznie 450 zł oraz inne w kwocie 82 096,77 zł, miesięcznie 2 743,00 zł. Zobowiązania są spłacane, jako formę spłaty wskazał egzekucję prowadzoną przez Komornika w łącznej miesięcznej kwocie spłaty 3 193,00 zł. Zgodnie z oświadczeniem zobowiązanego nie posiada on nieruchomości, co jest zgodne z informacjami z Centralnej Bazy Danych Ksiąg Wieczystych. Jest właścicielem samochodu marki Ford Focus z 2002r. co z kolei potwierdzają dane z Centralnej Ewidencji Pojazdów. Z innych składników mienia ruchomego zobowiązany wymienił komputer HP H250 o wartości 400 zł. Do akt sprawy została dołączona dokumentacja medyczna zobowiązanego. W ocenie organu egzekucyjnego zgromadzone w sprawie dokumenty nie pozwalają stwierdzić, że wystąpił "ważny interes zobowiązanego" w rozumieniu art. 64e § 2 u.p.e.a. gdyż w toku prowadzonego postępowania w sprawie o umorzenie kosztów egzekucyjnych zobowiązany nie udowodnił trudnej sytuacji materialno-bytowej, zdrowotnej czy rodzinnej, która mogłaby stanowić podstawę do umorzenia powstałych kosztów egzekucyjnych. Zdaniem organu egzekucyjnego wskazane przez zobowiązanego problemy zdrowotne mogą być co prawda utrudnieniem w codziennej egzystencji, lecz nie stanowią wystarczającej podstawy do umorzenia należności z tytułu kosztów egzekucyjnych, gdyż choroba ta nie pozbawia zobowiązanego możliwości uzyskania dochodu. Przeciwnie pomimo problemów zdrowotnych jest on osobą aktywną zawodowo, pracuje na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy. Ustalony dochód gospodarstwa domowego zobowiązanego jest wyższy od kwoty minimum socjalnego, w związku z czym nie ma podstaw do stwierdzenia, że w przedmiotowej sprawie występuje stan ubóstwa. Ponadto zobowiązany nie korzysta z zasiłków stałych, okresowych czy celowych dedykowanych osobom znajdującym się w ciężkiej sytuacji bytowej ( np. na zakup opału, opłat za media czy zakup posiłków lub żywności). Brak też informacji, aby korzystał z innych instytucji wsparcia. Wykazane zobowiązania pieniężne u osób fizycznych w oraz inne egzekwowane przez Komornika w łącznej miesięcznej kwocie spłaty 3 193,00 zł również niczego nie przesądzają, bo fakt posiadania takich zobowiązań nie stanowi przesłanki do umorzenia należności z tytułu kosztów egzekucyjnych. Przeciwnie przyznanie w takiej sytuacji ulgi doprowadziłoby do naruszenia interesu publicznego, ponieważ skutkiem umorzenia byłoby zwolnienie spod egzekucji osiąganych dochodów oraz posiadanego majątku na rzecz zaległości, które nie korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia na gruncie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym. W ocenie organu sytuacja materialno-bytowa zobowiązanego pozwala na spłatę wnioskowanych należności, bo zobowiązany jest osobą aktywną zawodowo a jego wiek oraz brak orzeczonej niezdolności do pracy pozwala na dalszą aktywność zawodową i uzyskiwanie środków na spłatę zobowiązań. W związku z tym należy uznać, że powoływane trudności materialne mają jedynie charakter przejściowy. Ponadto organ egzekucyjny podkreślił, że stoi na straży prawidłowego wypełniania tych obowiązków oraz, że strona, podejmując i prowadząc działalność gospodarczą, czyni to we własnym imieniu i na własną odpowiedzialność. Wskazał, że zadłużenie na koncie zobowiązanego jest wynikiem niewywiązywania się z obowiązku regulowania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz FP w czasie prowadzonej działalności gospodarczej. Natomiast koszty egzekucyjne powstały w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym celem odzyskania nieopłaconych należności. Podsumowując zdaniem organu egzekucyjnego zebrany w sprawie materiał dowodowy nie wykazuje przesłanek do stwierdzenia, że w przypadku zobowiązanego zachodzą okoliczności, które skutkowałyby umorzeniem kosztów egzekucyjnych. Nie zaistniała przesłanka ważnego interesu zobowiązanego. W ocenie organu uregulowanie przez zobowiązanego kosztów egzekucyjnych (np. w formie ratalnej) nie spowoduje zagrożenia niezaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki umożliwiające umorzenie kosztów egzekucyjnych. Za umorzeniem należności nie przemawia ważny interes zobowiązanego ani interes publiczny. Zobowiązany złożył zażalenie na to postanowienie podnosząc, że zapłacenie przez niego jednorazowo kwoty 4856,79 zł kosztów egzekucyjnych nie jest możliwe gdyż jego miesięczne wynagrodzenie netto wynosi 5836,60 zł przy czym z uwagi na zajęcia sądowe otrzymuje tylko połowę tej kwoty tj 2918,33 zł w związku z czym egzekucja tych kosztów egzekucyjnych spowoduje powstanie dodatkowych kosztów egzekucyjnych a zatem pogorszenie jego sytuacji finansowej. Organ odwoławczy nie uwzględnił zażalenia i postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2025 r. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572 dalej k.p.a.) oraz art. 17 § 1, art. 18, art. 23 § 1 oraz 64e u.p.e.a utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. Uzasadniając to postanowienie organ II instancji podał, że weryfikacja przesłanek odnoszących się do umorzenia kosztów egzekucyjnych została dokonana przez organ I instancji w sposób prawidłowy. Świadczy o tym zakres i rodzaj materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, oraz sporządzona analiza zawarta w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Zdaniem organu odwoławczego organ egzekucyjny wziął pod uwagę całokształt materiału dowodowego oraz złożone przez zobowiązanego dokumenty i nie stwierdził zaistnienia ważnego interesu zobowiązanego ani tym bardziej interesu publicznego (art. 64e § 2 pkt 1 lit. a), które mogłyby przemawiać za udzieleniem wnioskowanej ulgi. Zobowiązany złożył oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym oraz o sytuacji materialnej i zdrowotnej, z którego wynika, że pracuje, jest osobą aktywną zawodowo i otrzymuje wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę. Dochód zobowiązanego pomimo dokonywanych potrąceń komorniczych jest wyższy od minimum socjalnego. Wynika z tego, że zobowiązany posiada majątek pozwalający w przyszłości uregulować całości zadłużenia łącznie z kosztami egzekucyjnymi. Wskazał, że koszty egzekucyjne wynoszą 4.856,79 zł i stanowią zaledwie znikomy procent ogółu zaległości z tytułu składek ZUS, które wynoszą ogółem 96.708,69 zł. Oznacza to, że odmowa umorzenia samych kosztów egzekucyjnych i w konsekwencji konieczności ich poniesienia, będzie miała niewielki wpływ na sytuację zobowiązanego w świetle obowiązku zapłacenia znacznie wyższej kwoty należności głównej i odsetek za zwłokę. Organ I instancji nie stwierdził przesłanek wskazujących na ważny interes zobowiązanego. Podsumowując, organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji podjął rozstrzygnięcie mieszczące się w ramach uznania administracyjnego. W ocenie organu odwoławczego weryfikacja przesłanek odnoszących się do umorzenia kosztów egzekucyjnych została dokonana przez organ I instancji w sposób prawidłowy. Świadczy o tym zakres i rodzaj materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz sporządzona analiza zawarta w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie, mając na uwadze powyższe ustalenia, nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia i postanowił jak na wstępie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowa skarżący wniósł o uchylenie postanowienia organu II instancji nie formułując jednak konkretnych zarzutów. Uzasadniając skargę podniósł, że organ odwoławczy pisząc, że koszty egzekucyjne wynoszące 4 856,79 stanowią znikomy procent ogółu zadłużenia, nie dostrzegł, że skarżącemu pozostaje na życie, wyżywienie, ubranie i inne wydatki jedynie 130 zł w związku z czym umorzenie tych kosztów egzekucyjnych jest poważnym odciążeniem. Uwypuklił również, że biorąc pod uwagę także chorobę nowotworową zobowiązanego jest to tzw. zdarzenie zdrowotne, przez które spłata kosztów powoduje nadmierne obciążenie finansowe oraz ciężkie skutki dla zobowiązanego. W odpowiedzi na skargę Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje: Sprawę niniejszą rozpoznano w trybie uproszczonym albowiem w myśl art. 119 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.2026.143 dalej: p.p.s.a.) sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli 1) decyzja lub postanowienie są dotknięte wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach albo wydane zostały z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania; 2) strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy; 3) przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania; 5) decyzja została wydana w postępowaniu uproszczonym, o którym mowa w dziale II w rozdziale 14 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. W dalszej kolejności wskazać trzeba, że Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy to uwzględniając skargę uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części (art. 145 §1 p.p.s.a.). Z kolei jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach to uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części (art. 145 §2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Przechodząc do sedna zacząć wypada od tego, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięć w sprawie niniejszej stanowił art. 64e u.p.e.a. Przepis ten przewiduje możliwość umorzenia kosztów egzekucyjnych, a zatem przyznaje organowi kompetencję o charakterze uznaniowym. W konsekwencji kontrola legalności tych rozstrzygnięć jest dokonywana przez Sąd w ograniczonym zakresie i generalnie polega ona na zbadaniu, czy organ dysponował niezbędnym materiałem dowodowym uzasadniającym rozstrzygnięcie sprawy i czy dokonał wszechstronnej oceny okoliczności faktycznych istotnych dla takiego a nie innego rozstrzygnięcia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 października 2020 r., I OSK 1011/20). Kontrolując legalność takiego aktu, Sąd ocenia, czy w sprawie zachodziły warunki materialnoprawne, uzasadniające skorzystanie przez organ administracji z przysługujących mu uprawnień oraz, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z zachowaniem przepisów procedury administracyjnej (tak: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2016 r., sygn. akt I OSK 2429/14). W kolejności wskazać należy, że postępowanie w zakresie umorzenia kosztów egzekucyjnych stanowi niejako postępowanie wpadkowe w postępowaniu egzekucyjnym, jest więc w pewnym sensie częścią tego postępowania. Jednakże jego cele różnią się zasadniczo od celów samej egzekucji. O ile bowiem specyfika postępowania egzekucyjnego polega przede wszystkim na przymusowym jego charakterze, a także szybkości i skuteczności wykonania określonych prawem obowiązków, o tyle postępowanie w sprawie umorzenia kosztów egzekucyjnych zmierza do ewentualnego zastosowania względem zobowiązanego swoistej ulgi, a nie do szybkiego i skutecznego zaspokojenia wierzyciela poprzez wyegzekwowanie od dłużnika wierzytelności, której istnienie i wymagalność zostały uprzednio ustalone w stosownych procedurach postępowania orzekającego. W związku z powyższym należy wskazać na przepis art. 18 u.p.e.a. stosownie do którego, "jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego". Odpowiednie stosowanie przepisów innej ustawy oznacza, że w zależności od specyfiki konkretnej sytuacji, przedmiotu uregulowania i obszaru ewentualnego zastosowania, może wchodzić w rachubę stosowanie pełne, stosowanie z odpowiednimi modyfikacjami, bądź niestosowanie w ogóle określonych przepisów, do których odpowiedniego zastosowania odesłano. Omawiając zakres stosowania Kodeksu postępowania administracyjnego należy zwrócić uwagę na zakres stosowania zasad ogólnych postępowania w postępowaniu w sprawie umorzenia kosztów egzekucyjnych. Doktryna i orzecznictwo przyjmują, że z uwagi na wyżej wskazaną specyfikę egzekucji (tj. szybkość i skuteczność wykonania określonych prawem obowiązków) nie wszystkie zasady ogólne znajdą zastosowanie, że względu na cel tego postępowania. Postępowanie egzekucyjne toczy się bowiem w celu realizacji stwierdzonego już obowiązku i musi zmierzać do jak najszybszego zaspokojenia wierzyciela. Stąd uznaje się, że tak postawione postępowaniu egzekucyjnemu cele determinują zakres inkorporacji zasad ogólnych postępowania administracyjnego (art. 6-16 k.p.a.), w tym też zasady czynnego udziału stron w postępowaniu przewidzianej w art. 10 k.p.a. do podstępowania egzekucyjnego. W praktyce oznacza to, że treść cytowanego powyżej art. 18 u.p.e.a., należy rozumieć w ten sposób, że tylko niektóre zasady postępowania administracyjnego można przenieść na grunt postępowania egzekucyjnego nie zmieniając ich brzmienia, inne należy stosować odpowiednio, jeszcze innych nie stosuje się w ogóle. W oparciu o powyższe podnosi się więc, że w postępowaniu egzekucyjnym stosuje się odpowiednio następujące zasady: wynikającą z art. 6 k.p.a. zasadę praworządności, wynikającą z art. 7 k.p.a. zasadę prawdy obiektywnej, określoną w art. 8 k.p.a. zasadę zaufania, zasadę udzielania informacji (art. 9 k.p.a.), zasadę przekonywania (art. 11 k.p.a.), zasadę szybkości i prostoty postępowania (art. 12. k.p.a.) oraz zasadę pisemnego załatwienia sprawy (art. 14 § 1 k.p.a.). W postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie znajduje natomiast zastosowania określona w art. 10 k.p.a. zasada czynnego udziału strony w postępowaniu (por.: D. Jankowiak w Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Oficyna Wydawnicza "Unimex", Wrocław 2005, s. 184-185, M. Szubiakowski, Zasady ogólne administracyjnego postępowania egzekucyjnego, (System egzekucji administracyjnej, C.H. Beck 2004, s. 119 i nast.), R. Hauser, A. Skoczylas, Odpowiednie stosowanie Kodeksu postępowania administracyjnego w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (System egzekucji administracyjnej, C.H. Beck 2004, s. 204 i nast.), wyrok NSA z dnia 13 października 2005 r.; sygn. akt I FSK 157/05, wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2005 r.; sygn. akt III SA 3483/03). Jak to jednak wyżej wykazano, postępowanie w sprawie umorzenia kosztów egzekucyjnych, choć związane z postępowaniem egzekucyjnym, niesie ze sobą zupełnie inne cele. Chodzi w nim o zbadanie przesłanek umorzenia kosztów egzekucyjnych i ewentualne zastosowanie względem zobowiązanego ulgi, dlatego w tym postępowaniu znajdzie zastosowanie również zasada określona w art. 10 k.p.a., której zastosowanie dotyczy również organu II instancji. Tyle tytułem wstępu. Jak wskazano powyżej, podstawą prawną kontrolowanych rozstrzygnięć są przepisy art. 64e § 1 i § 2 u.p.e.a., zatem podstawę faktyczną do podjęcia tych rozstrzygnięć stanowi prawidłowo wyjaśniony stan faktyczny związany z przesłankami umorzenia wynikającymi z tych przepisów. Aby podjąć skutecznie takie rozstrzygniecie niezbędne jest przeprowadzenie stosownego postępowania co do ustalenia istnienia przesłanek a w związku z tym w niniejszej sprawie znajdą zastosowanie przepisy k.p.a. dotyczące między innymi postępowania dowodowego. Na podstawie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest więc obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego jest związany ściśle z przyjętą zasadą swobodnej oceny dowodów. Swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w samowolę, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem reguł tej oceny, tj.: po pierwsze opierać się na materiale dowodowym. Po drugie - ocena powinna być oparta na wszechstronnej ocenie całokształtu materiału dowodowego. Po trzecie organ powinien dokonać oceny znaczenia i wartości poszczególnych dowodów dla toczącej się sprawy. Po czwarte wyciągnięte wnioski muszą mieć uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym i po piąte dokonana ocena musi mieścić się w ustawowych granicach. W przypadku postępowania w sprawie umorzenia kosztów egzekucyjnych powyższe przekłada się na prawidłową interpretację przez organy pojęć niezdefiniowanych (niedookreślonych) na tle stanu faktycznego w konkretnej sprawie. W sprawie niniejszej organy powyższym wymaganiom nie sprostały. Z akt sprawy wynika, że Skarżący jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę, przy czym w zażaleniu jednoznacznie wskazał, że z uwagi na zajęcia sądowe faktycznie otrzymuje jedynie połowę wynagrodzenia, tj. 2.918,33 zł miesięcznie. Okoliczność ta miała zasadnicze znaczenie dla oceny, czy obciążenie kosztami egzekucyjnymi nie spowoduje nadmiernego uszczerbku po stronie zobowiązanego. Tymczasem organy poprzestały na odwołaniu się do wysokości dochodu ujmowanego w sposób abstrakcyjny, nie wyjaśniając w przekonujący sposób, jaka kwota realnie pozostaje skarżącemu do dyspozycji po dokonaniu potrąceń oraz po pokryciu niezbędnych kosztów utrzymania. Nie można również podzielić stanowiska organów co do irrelewantności sytuacji zdrowotnej Skarżącego. W sprawie bezsporne jest, że do akt została dołączona dokumentacja medyczna, zaś skarżący powoływał się na chorobę nowotworową. Organy ograniczyły się jednak do stwierdzenia, że choroba nie pozbawia skarżącego zdolności do pracy, skoro pozostaje on aktywny zawodowo. Taka argumentacja nie wyczerpuje ustawowego obowiązku wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego. Dla oceny przesłanki ważnego interesu zobowiązanego znaczenie ma bowiem nie tylko formalna zdolność do uzyskiwania dochodu, ale także wpływ choroby na poziom i stabilność dochodu, konieczne wydatki oraz ogólną możliwość poniesienia dodatkowego ciężaru finansowego. Za nieprawidłowe uznać należy także stanowisko organu odwoławczego, wedle którego koszty egzekucyjne w kwocie 4.856,79 zł stanowią "znikomy procent" całego zadłużenia wobec ZUS. Tego rodzaju argument nie wynika z treści art. 64e u.p.e.a. i nie może zastępować oceny, czy w indywidualnej sytuacji skarżącego zachodzą przesłanki przemawiające za umorzeniem kosztów egzekucyjnych. Relacja kwoty kosztów do całości zadłużenia nie rozstrzyga bowiem o tym, czy ich poniesienie jest dla strony realnie wykonalne bez nadmiernego pogorszenia jej sytuacji życiowej. Na tym nie koniec. Nie można bowiem tracić z pola widzenia, że zgodnie z art. 65a §1 u.p.e.a. obowiązek zapłaty kosztów egzekucyjnych przedawnia się z upływem 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym wygasł egzekwowany obowiązek. Innymi słowy organ może orzekać w sprawie kosztów, które są wymagalne. Co za tym idzie organy powinny były rozpoznać tę kwestię i szczegółowo przedstawić jego ocenę w uzasadnieniach postanowień. Niedopuszczalne jest bowiem objęcie postępowaniem w sprawie umorzenia kosztów, które wygasły na skutek przedawnienia. Tymczasem w rozstrzygnięciach organów brak szerszych rozważań w tym zakresie poza lakoniczną wzmianką, że koszty egzekucyjne będące przedmiotem wniosku są związane z dochodzeniem należności z tytułu składek i że w toku postępowania ustalono, że zadłużenie jest wymagalne i nie uległo przedawnieniu. Stwierdzone uchybienia nie uprawniają Sądu do przesądzenia, że koszty egzekucyjne powinny zostać umorzone, gdyż jak była o tym mowa wcześniej rozstrzygnięcie w tym przedmiocie należy do organu działającego w granicach uznania administracyjnego. Ponownie rozpoznając sprawę organy przeprowadzą jednak postępowanie zgodnie z regułami zawartymi w k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Przeanalizują kwestię przedawnienia kosztów egzekucyjnych a po ustaleniu, że pozostały nieprzedawnione koszty egzekucyjne, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego ocenią, czy istnieją przesłanki umorzenia wymienione w art. 64e § 2 u.p.e.a. odnosząc się w sposób konkretny do twierdzeń strony, iż egzekwowanie dalszych kosztów będzie prowadziło do dalszego pogarszania jej sytuacji finansowej oraz rozważą, czy w świetle całokształtu ustalonych okoliczności brak jest podstaw do umorzenia kosztów egzekucyjnych w całości albo w części a ocenę tę przedstawią w uzasadnieniach odpowiadających wymogom art. 107 §3 k.p.a. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji.