III SA/Kr 883/17

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 31 maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie postanawia: I. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną zakreślił rubrykę 6. Określając swój majątek zadeklarował udział ½ cz. w mieszkaniu o pow. 48,49 m2 oraz altanę letniskową o pow. 26.6 m2 na działce o pow. 204 m2 posiadaną wspólnie z żoną. Podał, że nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Swoje miesięczne dochody określił na 972,48 zł z renty. Uzasadniając swoje starania podniósł, że u uwagi na bardzo małe dochody prosi o całkowite zwolnienie od wszystkich opłat. Podniósł, że z uwagi na zawartą umowę majątkową małżeńska nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym w żoną. Wyjaśnił, że rzeczy stanowiące wyposażenie mieszkania nie przedstawiają wartości gdyż są bardzo stare i mocno zużyte. Wymieniając zobowiązania i stałe wydatki wskazał na 899,78 zł kredytu do spłacenia, 196,92 zł czynszu za mieszkanie, 23 zł opłaty za energie elektryczną, 32 zł opłaty za gaz zaznaczając że podane kwoty opłat czynszowych i za media stanowią przypadająca na niego ½ część. Wezwany o złożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych wyjaśnił, że całkowita kwota jego zobowiązań i stałych miesięcznych wydatków zamyka się kwotą 380,46 zł. Poinformował, że małżonka mieszka i żyje pod tym samym adresem co skarżący. Podniósł jednak, że żyją w faktycznej separacji. Twierdzi, że na przeprowadzenie prawnej ich nie stać. W wyniku złego pożycia małżeńskiego od kilkunastu lat faktycznie utrzymuje się sam a z żoną ma podpisaną intercyzę. Opłaty za mieszkanie i media małżonkowie dzielą po połowie. Wskazane w formularzu nieruchomości stanowią jedyny majątek jaki małżonkowie mają. Źródłem utrzymania żony jest jej emerytura w wysokości 1447,59 zł. Kończąc skarżący ponowił prośbę o zwolnienie od kosztów sądowych podnosząc, że w przypadku odmowy prosi o wycofanie jego skargi. Do takich pisemnych wyjaśnień dołączył kopie decyzji małżonki o waloryzacji jej emerytury, informacją spółdzielni mieszkaniowej o wysokości opłat za mieszkanie, harmonogram spłat pożyczki, rachunek za gaz, i rachunki za prąd. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 1 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie m.in. adwokata o ile nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył wymagane oświadczenie. Uzupełnione dodatkowymi wyjaśnieniami i dokumentami źródłowymi jest wystarczające do oceny możliwości płatniczych strony. Skarżący nie należy do osób zamożnych. Nie dysponuje znaczącym majątkiem. Z zasad doświadczenia życiowego wynika zaś, że przy obecnym poziomie cen oraz usług środki jakie skarżący ma do dyspozycji po opłaceniu wykazanych stałych wydatków i zobowiązań wystarczają z trudem na opędzenie podstawowych potrzeb. Sytuację komplikuje nieco sytuacja rodzinna skarżącego. Powtórzyć bowiem trzeba, że co do zasady póki małżeństwo trwa a sąd nie orzekł rozwodu ani separacji, zgodnie z art. 23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy i z tego obowiązku nie zwalnia ich pozostawanie w rozdzielności majątkowej. Obowiązek pomocy o którym mowa w art. 23 kro obejmuje swym zakresem także prowadzenie procesów sądowych przez jednego z małżonków i pokrywanie związanych z nimi kosztów. Wskazując na powyższe należy jednak zachować rozsądną relację proporcjonalności pomiędzy stosowanym środkiem a celem prawa pomocy, którym jest umożliwienie stronie dochodzenia swoich praw w procesie, gdy jej sytuacja finansowa nie pozwala w pełni korzystać z przysługujących uprawnień. W sytuacji zaś gdy skarżący konsekwentnie podnosi i tłumaczy, że z żoną pozostaje od lat w faktycznej separacji, że wyniku złego pożycia małżeńskiego od kilkunastu lat faktycznie utrzymuje się sam, że z żoną ma podpisaną intercyzę, że opłaty za mieszkanie i media małżonkowie dzielą po połowie trudno spodziewać się by otrzymał od małżonki wsparcie finansowe, które pozwoliłby mu opłacić koszty postępowania. Nie należy zresztą przeceniać i możliwości płatniczych małżonki skarżącego skoro utrzymuje się ona z niewiele wyższej od skarżącego emerytury i podobnie jak on nie dysponuje znaczącym majątkiem. Uwzględniając to wszystko, udzielono więc skarżącemu wnioskowanej pomocy, o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekając jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 1 ppsa w związku z art. 245 §2 ppsa gdyż odmowa przyznania skarżącemu prawa pomocy obarczona byłaby nazbyt dużym ryzykiem naruszenia gwarantowanego w Konstytucji (art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2) i Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Obywatela (art. 6) prawa do sądu.