III SA/Kr 853/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko Sędziowie: WSA Katarzyna Marasek-Zybura Asesor WSA Magdalena Gawlikowska (spr.) Protokolant: specjalista Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2024 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 15 marca 2023 r. nr SKO.RD/4120/134/2023 w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnosty do przeprowadzania badań technicznych pojazdów oddala skargę.

Decyzją z 15 marca 2023 r., nr SKO.RD/4120/134/2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy decyzję Starosty Wadowickiego z 9 kwietnia 2021 r., nr WKT.5422.2.2021.KG(5), w przedmiocie cofnięcia M. K. (dalej: skarżący) uprawnienia diagnosty nr [...] wydanego przez Starostę Wadowickiego 3 sierpnia 2004 r. Zaskarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Sąd Rejonowy Wydział II Karny w Tarnobrzegu przesłał do Starostwa Powiatowego w Wadowicach wypis prawomocnego wyroku z 21 maja 2021 r. w sprawie o sygn. [...], którym uznano skarżącego M. K. za winnego poświadczenia nieprawdy polegającego na dokonaniu niezgodnego ze stanem faktycznym wpisu w dowodzie rejestracyjnym i wystawieniu zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu marki [...] nr rej. [...]. Czyn ten stanowi przestępstwo z art. 271 § 1 k.k., za co Sąd skazał skarżącego orzekając m.in. karę sześciu miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem na okres jednego roku. Decyzją Starosty Wadowickiego z 9 kwietnia 2021 r. cofnięto skarżącemu uprawnienia diagnosty. W motywach rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wskazał, że poświadczenie nieprawdy stwierdzone prawomocnym wyrokiem oznacza, że swoim działaniem diagnosta wypełnił przesłankę, o której mowa w art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, skutkującą cofnięciem mu uprawnień do wykonywania badań technicznych. Stwierdzono też, że zbędne jest prowadzenie przez organ uzupełniającego postępowania dowodowego na okoliczność wykazania naruszenia z art. 84 ust. 3 pkt 1 czy pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Podkreślono, że przewidziana ww. przepisem sankcja, nakładana jest decyzją administracyjną obligatoryjnie, bez żadnej możliwości jej miarkowania, czy dodatkowego uwarunkowania. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił: 1/ istotne naruszenie przepisów prawa, a to m.in.: art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d., polegające na przyjęciu, iż wobec skarżącego orzeczony został prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w Tarnobrzegu z dnia 21.05.2021 r. w sprawie o sygn. akt: [...] uznający go za winnego popełnienia przestępstwa z art. 271 § 1 k.k., co skutkuje cofnięciem uprawnień diagnosty, w sytuacji w której powołany wyrok nie posiada przymiotu prawomocności wobec jego zaskarżenia; 2/ istotne naruszenie przepisów postępowania, a to m.in.: art. 77 § 1 k.p.a., art. 84 § 1 k.p.a., art. 104 § 2 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. oraz 108 k.p.a. wobec : a) zaniechania rozstrzygnięcia istoty sprawy, a jedynie wydanie decyzji negatywnej dla strony w oparciu o dowolne i sprzeczne z obowiązującymi przepisami ustalenia, bez stosownego sprawdzenia okoliczności faktycznych; b) braku całościowego przeprowadzenia postępowania dowodowego w niniejszej sprawie, a to wobec nie zbadania wszystkich istotnych okoliczności jej stanu faktycznego, a zwłaszcza braku prawomocności wydanego wobec skarżącego M. K. wyroku Sądu Rejonowego w Tarnobrzegu z dnia 21.05.2021r.; c) wadliwe uzasadnienie zaskarżonej decyzji polegające na braku podania wystarczającej podstawy wydania wobec Skarżącego rzekomego prawomocnego wyroku skazującego, skutkującego cofnięciem uprawnień diagnosty, a ponadto nie podania szczegółowej podstawy prawnej zaskarżonej decyzji wraz z jej uzasadnieniem; d) naruszenie art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. poprzez niewystarczające rozważenie materiału dowodowego zebranego w sprawie i przyjęcie, iż nieprawomocny wyrok karny może być jakimkolwiek dowodem w sprawie, a zwłaszcza wystarczającym do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do wykonywania zawodu diagnosty, podczas gdy organ winien dokonać szczegółowego zebrania materiału dowodowego kierując się przesłanką z art. 84 ust. 3 p.r.d., tj. konieczności przeprowadzenia kontroli zakończonej stosownym protokołem, który jako dowód w sprawie podlegałby ocenie organu; e) naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala na przyjęcie ustaleń, które statuują wydanie decyzji o cofnięciu uprawnień skarżącego do wykonywania zawodu diagnosty; f) naruszenie art. 10 k.p.a. poprzez brak zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu przed wydaniem decyzji administracyjnej; g) naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewłaściwe i niespójne uzasadnienie zaskarżanej decyzji; 3/ błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonej decyzji poprzez przyjęcie, że wobec skarżącego wydany został prawomocny wyrok skazujący za przestępstwo z art. 271 § 1 k.k., co nie wynika z jakiegokolwiek miarodajnego dowodu w sprawie, a skarżący temu zaprzeczył, stanowiący konsekwencję braku zbadania zakresu podstawowych przesłanek, stanowiących podstawę wydania negatywnej dla strony decyzji, zwłaszcza zaniechania potwierdzenia prawomocności wyroku skazującego, stanowiącego podstawę zaskarżonej decyzji. Decyzją z 15 marca 2023 r., nr SKO.RD/4120/134/2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia powołując się na treść art. 84 ust. 4 p.r.d., wskazano, że powołany wyrok karny sądu pierwszej instancji z dnia 21 maja 2021 r., sygn. [...] został utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w Tarnobrzegu z 4 listopada 2021 r. Wobec tego wyrok w sprawie [...] uprawomocnił się dnia 4 listopada 2021 r. (co wynika z klauzuli prawomocności z dnia 13 grudnia 2021 r., którą opatrzono wyrok). W oparciu o powyższe Kolegium stwierdziło, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie w dniu orzekania przez organ odwoławczy jest wystarczający dla ustalenia, iż wystąpiła przesłanka obligująca organ administracyjny do wydania decyzji cofającej skarżącemu uprawnienia diagnosty samochodowego. Zdaniem Kolegium zasadne jest uznanie, że zaistniała przesłanka do cofnięcia diagnoście uprawnień określona w art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Wydano bowiem zaświadczenie niezgodnie ze stanem faktycznym, co zostało potwierdzone prawomocnym wyrokiem skazującym. Podkreślono, że postępowanie administracyjne prowadzone w trybie art. 84 ust. 3 p.r.d. jest postępowaniem niezależnym od postępowania karnego przeciwko diagnoście. Postępowania karne i administracyjne mogą toczyć się jednocześnie i starosta nie jest zobowiązany oczekiwać na wydanie prawomocnego wyroku w sprawie przeciwko diagnoście (wyrok WSA w Bydgoszczy z 28 września 2010 r., II SA/Bd 644/10, Lex nr 752109). Dla zastosowania względem diagnosty sankcji cofnięcia uprawnień diagnosty, stosownie do przepisu art. 84 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym, wystarczające jest powzięcie przez organ faktów uzasadniających zastosowanie wspomnianej sankcji z innego wiarygodnego źródła niż kontrola. Natomiast zakończenie prawomocnym wyrokiem skazującym postępowania karnego przesądza de facto wynik postępowania w sprawie administracyjnej. Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze zaskarżonej decyzji zarzucił: - art. 7, art. 77, art. 107 k.p.a., poprzez niepełne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, nieprawidłową jego ocenę, oraz ustalenie, że organ pierwszej instancji miał możliwość wydania zaskarżonej decyzji, mimo tego, że nie posiadała ona odpowiedniej podstawy faktycznej i nie miała potwierdzenia w treści materiału dowodowego zgromadzonego przez ten organ, - art. 10 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie wzięcia czynnego udziału w postępowaniu a zwłaszcza uniemożliwienie zapoznania się z treścią materiału dowodowego zgromadzonego sprawie przed wydaniem decyzji, oraz uniemożliwienie składania oświadczeń oraz wniosków dowodowych, przed organami obu instancji, - art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a., poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie skutkujące zaniechaniem uchylenia decyzji organu pierwsze instancji, mimo tego, że w dacie orzekania przez ten organ, nie istniał żaden dowód wskazujący na wykonywanie przez skarżącego w sposób nierzetelny obowiązków diagnosty, gdyż wyrok Sądu Okręgowego w Tarnobrzegu utrzymujący w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Tarnobrzegu II Wydziała Kamy, w został wydany i dołączone do akt sprawy dopiero na etapie postępowania odwoławczego i Sąd Okręgowy stwierdzał prawomocność tego wyroku z dniem 4 listopada 2021 roku. Ponadto zarzucił naruszenie prawa materialnego, a to art. 84 ust. 3 pkt. 2 prawa o ruchu drogowym poprzez zastosowanie w sprawie, mimo tego, że w dniu wydania decyzji organu I instancji, organ nie dysponował, żadnymi dowodami uzasadniającymi cofnięcie uprawnień, w szczególności nie została przeprowadzona kontrola stacji diagnostycznej, w której wykonywał swoje obowiązki. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W świetle art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie ma jednak obowiązku badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04). Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, pod kątem kryterium legalności, wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Istota sprawy sprowadzała się do rozstrzygnięcia, czy materiał dowodowy zebrany w sprawie był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie cofnięcia skarżącemu uprawnień diagnosty. Materialnoprawną podstawą decyzji obu instancji był przepis art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2022 r., poz. 988 ze m.). Zgodnie z jego treścią starosta cofa diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 83b ust. 2 pkt 1, stwierdzono wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami. Zgodnie z poglądem wyrażonym w wyroku NSA z 27 lutego 2020 r., sygn. akt II GSK 2721/17 "wynik kontroli" nie stanowi przesłanki zastosowania sankcji, lecz określa źródło informacji uzasadniające wszczęcie z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia diagnoście uprawnień. Sposób ujawnienia dopuszczenia się przez diagnostę naruszenia określonego w art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d., nie ma znaczenia dla oceny możliwości zastosowania sankcji przewidzianej w tym przepisie. Wszczęcie z urzędu postępowania w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnoście może zatem nastąpić nie tylko wówczas, gdy wynik kontroli przeprowadzonej u przedsiębiorcy ujawni wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami (...). Poza powyższym wskazać również trzeba na pogląd wyrażany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, który skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni akceptuje, że prawomocny wyrok karny, którym skazano skarżącego za przestępstwo fałszu intelektualnego, jest wystarczającym dowodem na okoliczność spełnienia przesłanek cofnięcia diagnoście uprawnień (por. wyrok NSA z 30 czerwca 2017 r. sygn. akt II GSK 1225/17). Ustalenia co do faktów zawarte w sentencji prawomocnego wyroku sądu karnego nie mogą być przedmiotem postępowania dowodowego w sprawie administracyjnej. Ustalenia te są wiążące dla organu administracji publicznej i nie podlegają weryfikacji w odróżnieniu od innych faktów w postępowaniu administracyjnym (por. wyrok NSA z dnia 30 listopada 2011 r., sygn. akt II GSK 1227/10). Ponadto zgodnie z art. 11 p.p.s.a. ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. Wprowadzenie do postępowania sądowoadministracyjnego zasady, o jakiej mowa w ww. art. 11, sprawia, że adresatami tej zasady stają się pośrednio organy administracji publicznej, które w kontrolowanej przez sąd administracyjny sprawie czyniły ustalenia faktyczne. Działanie art. 11 p.p.s.a. w postępowaniu sądowoadministracyjnym sprawia, że sąd będzie musiał uznać za błędne ustalenia tych organów, jeżeli nie będą korespondowały z zasadą związania ustaleniami prawomocnego wyroku skazującego. Związanie sądu administracyjnego ustaleniami wyroku karnego wynikającymi z art. 11 P.p.s.a. należy rozumieć w ten sposób, że przepis ten zakazuje sądowi podważania ustaleń organu administracji publicznej zgodnych z ustaleniami prawomocnego wyroku skazującego oraz nakazuje akceptację ustaleń organu administracji publicznej zgodnych z ustaleniami wyroku skazującego (tak: M. Romańska [w:] T. Woś, H. Knysiak-Sudyka, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wyd. Wolters Kluwer, Warszawa 2016 r., wyd. 6, s. 193 i powołane tam orzecznictwo), por. wyrok WSA w Olsztynie z 1 grudnia 2016 r., sygn. akt II SA/Op 480/16. W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy na moment wydania decyzji organu I instancji, tj. 9 września 2021 r., organ dysponował wyrokiem karym z 21 maja 2021 r. skazującym skarżącego za przestępstwo z art. 271 § 1 w zw. z art. 12 § 1 k.k. tj. poświadczenie nieprawdy w dowodzie rejestracyjnym pojazdu o przeprowadzeniu i pozytywnym wyniku badania technicznego podczas gdy nie przeprowadził badania technicznego wymienionego pojazdu. Dodatkowo organ dysponował dokumentem potwierdzającym prawomocność tego wyroku z dniem 15 lipca 2021 r. (k. 9 akt adm.). Zatem okoliczności te w pełni uzasadniały wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie cofnięcia skarżącemu uprawnień diagnosty. Sam fakt, że po dniu wydania decyzji organu pierwszej instancji prawomocność ww. wyroku została uchylona (k. 25 akt adm.) nie podważa prawidłowości rozstrzygnięcia organu odwoławczego wobec faktu, że ww. wyrok uprawomocnił się 4 listopada 2021 r. (k. 39, k. 43 akt. adm.), a decyzja organu odwoławczego zapadła 15 marca 2023 r. Sąd zauważa w tym miejscu, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania wyrażoną w art. 15 k.p.a. organ odwoławczy ponownie merytorycznie rozpoznaje sprawę (art. 138 § 1 k.p.a.) według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego na dzień wydania rozstrzygnięcia. Wydanie decyzji kasacyjnej jest wyjątkiem od wskazanej wyżej zasady. Dopiero w sytuacji wykazania, że w sprawie zachodzą okoliczności wskazane w art. 138 § 2 k.p.a., organ jest upoważniony do wydania decyzji kasacyjnej. W okolicznościach niniejszej sprawy nie było żadnych podstaw do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi. Istnienie na dzień wydania decyzji organu II instancji prawomocnego wyroku karnego skazującego skarżącego za popełnienie ww. czynu, stanowiło wystarczającą podstawę do wydania zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. Sąd zauważa, że zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem orzecznictwa sądów administracyjnych sam fakt pozbawienia strony czynnego uczestnictwa w toku postępowania administracyjnego nie oznacza, że decyzja taka, choć naruszająca zasadę postępowania administracyjnego będzie musiała zostać uchylona w trybie sądowej kontroli. Uchylenie bowiem takiej decyzji może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy strona skarżąca wykaże, że umożliwienie jej wzięcia udziału w postępowaniu, a w szczególności przedsięwzięcie konkretnych czynności procesowych, mogłoby mieć istotny wpływ na treść wydawanej decyzji (wyrok z 15 marca 2024 r., sygn. akt I GSK 287/23). Akta sprawy wskazują, że w istocie ani przed wydaniem decyzji organu I, ani II instancji skarżący nie został powiadomiony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości wypowiedzenia się w tym zakresie. Jednakże w skardze nie wskazano na żadne czynności, które mogłyby być podjęte przez skarżącego na skutek zawiadomienia go o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zebranym w sprawie. A zatem mimo, że zarzut jest zasadny to jednak stwierdzona wadliwość postępowania administracyjnego nie mogła doprowadzić do wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego. W ocenie Sądu uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie uchybia wymaganiom art. 107 § 3 k.p.a. Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.