Sygnatura
III SA/Kr 847/26
Wyrok WSA w Krakowie z 10 września 2026 r., III SA/Kr 847/26 – zajęcie pasa drogowego
Wynik
uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
- Data orzeczenia
- 10 września 2026
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Niedźwiedź Sędziowie Sędzia WSA Inga Gołowska (spr.) Asesor WSA Magdalena Gawlikowska Protokolant Specjalista Dominika Janik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2026 r. sprawy ze skargi E. sp. z o.o. z siedzibą w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 8 kwietnia 2026 r. nr SKO.Dr/4122/125/2025 w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz strony skarżącej E. sp. z o.o. z siedzibą w Ł. kwotę 4017,00 (cztery tysiące siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 8 kwietnia 2026r. znak: SKO.Dr/4122/125/2025 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, działając na podstawie art. 40 ust. 1 pkt 3, ust. 2 pkt 3, ust. 8, ust. 12 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz.U. 2025r. poz. 889) oraz art. 138§1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2025r. poz. 1691 dalej-k.p.a.), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 25 marca 2025r. nr PKR.610.299.2022.TC orzekającą o ustaleniu i nałożeniu na E. Sp. z o.o. (dalej: Spółka) kary pieniężnej w wysokości 10.080,00 zł za zajęcie bez zezwolenia zarządcy drogi pasa drogowego ulicy C. - kategoria drogi: gminna w celu wygrodzenia zatoki parkingowej na potrzeby budowy przyłącza ciepłowniczego w dniach od 20 września 2022r. do 4 października 2022r. Decyzję wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Organ I instancji wskazał, że podczas kontroli ul. C. w dniach 20-21 września 2022r., 23 września 2022r., 26 września 2022r., 28 września 2022r., 30 września 2022r., 03-04 października 2022r. stwierdzono zajęcie pasa drogowego, wygrodzenie zatoki parkingowej w celu budowy przyłącza ciepłowniczego o wymiarach zajęcia 6,0 m x 6,0 m (o powierzchni całkowitej 36.00 m2) bez zezwolenia zarządcy drogi, co udokumentowano sporządzonym protokołem z podjętych czynności kontrolnych pasa drogowego oraz wykonanymi podczas kontroli fotografiami. Wymiary zajęcia organ I instancji ustalił na podstawie pomiaru przeprowadzonego kółkiem pomiarowym. Ponadto organ I instancji ustalił, że odpowiedzialnym za zajęcie jest Spółka. Działki nr [...] i [...], obr. [...], jedn. ewid. P. w ewidencji gruntów oznaczone są symbolem "dr" i stanowią pas drogowy drogi publicznej, jaką jest ul. C. Jest to droga gminna, której zarządzającym jest Zarząd Dróg Miasta Krakowa, będący podmiotem właściwym do wskazania granic pasa drogowego. Graficzne zobrazowanie pasa drogowego zostało wygenerowane na podstawie systemu ewidencji dróg i mostów, który jest cyfrowym rozwinięciem książki drogi, a lokalizacja wygrodzenia została zobrazowana na mapach zasadniczej i ewidencyjnej. O wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie Spółka została poinformowana pismem z dnia 13 października 2022r., doręczonym w dniu 17 października 2022r. W dalszej części uzasadnienia organ I instancji opisał przebieg postępowania w sprawie, w tym wydanie wcześniejszej decyzji z dnia 30 grudnia 2022r., która została następnie uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławczego w Krakowie decyzją z dnia 27 czerwca 2024r. Organ I instancji wskazał, że zastosował się do zaleceń Kolegium oraz podniósł, że uznał za zasadne odstąpienie od naliczania opłaty za czas nieobjęty kontrolami. Organ I instancji przyjął jedynie naliczenie opłat za 20-21 września 2022r., 23 września 2022r., 26 września 2022r., 28 września 2022r., 30 września 2022r., 03-04 października 2022r., a więc dni, w których zostały przeprowadzone kontrole. Odnośnie powierzchni zajęcia organ I instancji wskazał, że jest to faktyczna powierzchnia zajęcia pasa drogowego na potrzeby prowadzenia prac związanych z budową przyłącza ciepłowniczego. W ocenie organu I instancji nie ulega wątpliwości, że Spółka nie miała zgody na zajęcie pasa drogowego, czym naruszyła art. 40 ust. 1 ustawy o drogach publicznych. W końcowej części uzasadnienia organ I instancji wskazał, iż w trakcie postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie zbadał możliwość zastosowania art. 189f k.p.a. i nie znalazł podstaw do odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej. W odwołaniu wniesionym od ww. decyzji Spółka podniosła, że organ I instancji posłużył się materiałem dowodowym zebranym przed wszczęciem postępowania w sprawie. Wielkości dotyczące powierzchni zajęcia pasa drogowego, o które wnosiła Spółka były mniejsze, niż wynikające z decyzji. Zdaniem Spółki organ I instancji nie sprostał wymogom wynikającym z prowadzenia postępowania zgodnie z art. 7, 77, 8, 80 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie nie znalazło podstaw do uwzględnienia odwołania i opisaną na wstępie decyzją z dnia 8 kwietnia 2026 r. orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. Organ wskazał, że zgodnie z art. 40 ust. 8 ustawy o drogach publicznych organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, w drodze uchwały, ustala dla dróg, których zarządcą jest jednostka samorządu terytorialnego, wysokość stawek opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego, z tym że stawki opłaty, o których mowa w ust. 4 i 6, nie mogą przekroczyć 10,00 zł za jeden dzień zajmowania pasa drogowego, a stawka opłaty, o której mowa w ust. 5, nie może przekroczyć 200,00 zł, z tym że w odniesieniu do obiektów i urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej stawki opłaty, o których mowa w ust. 4 i 6, nie mogą przekroczyć 0,20 zł za jeden dzień zajmowania pasa drogowego, a stawka opłaty, o której mowa w ust. 5, nie może przekroczyć 20 zł. Zgodnie z art. 40 ust. 12 pkt 1 powołanej wyżej ustawy za zajęcie pasa drogowego: bez zezwolenia zarządcy drogi lub bez zawarcia umowy, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4-6. Pojęcie "pasa drogowego" zostało natomiast określone zostało w art. 4 pkt 1 ustawy o drogach publicznych. Zgodnie z ww. przepisem pas drogowy to wydzielony liniami rozgraniczającymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym jest lub będzie usytuowana droga. Podmiotem na który nakłada się przewidzianą w przepisie art. 40 ust. 12 pkt 1 powołanej ustawy karę pieniężną jest podmiot, który zajmuje pas drogowy bez zezwolenia zarządcy drogi. W przedmiotowej sprawie jest nim E. Sp. z o.o. Spółka nie kwestionuje, iż prowadziła prace polegające na budowie przyłącza ciepłowniczego. Dalej Kolegium wskazało, że przesłanką do wszczęcia postępowania w powyższym zakresie jest w pierwszej kolejności to, aby działka, na której zlokalizowano obiekt, wchodziła w obręb pasa drogowego. Organ zaznaczył przy tym, że zlokalizowanie obiektu w pasie drogowym powinno zostać wykazane ponad wszelką wątpliwość, a organy administracyjne stwierdzając ten fakt mogą korzystać z różnego rodzaju środków dowodowych. W aktach sprawy znajduje się mapa ewidencyjna i mapa zasadnicza, na której zaznaczona jest granica pasa drogowego ul. C. i obszar na którym prowadzone były prace polegające na budowie przyłącza ciepłowniczego na której zaznaczeń dokonał kierownik kontroli robót budowlanych. Ze znajdujących się w aktach sprawy protokołów oględzin z załączonymi do nich fotografiami ul. C. i miejsca wykonywania robót, w szczególności z protokołów i zdjęć z dnia 20 września 2022r., 21 września 2022r., 23 września 2022r., 26 września 2022r., 28 września 2022r., 30 września 2022r., 3 października 2022r. i 4 października 2022r. wynika że roboty prowadzone były w zatoczce postojowej. W takim stanie rzeczy biorąc pod uwagę także miejsce prowadzenia robót, przy samej jezdni, nie budzi wątpliwości, iż roboty były prowadzone w pasie drogowym ul. C. Opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu, o którym mowa w ust. 2 pkt 3, ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy obiektu budowlanego albo powierzchni reklamy, liczby dni zajmowania pasa drogowego i stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego. Stawkę opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego w przypadku dróg publicznych, których zarządcą jest Prezydent Miasta Krakowa, określa uchwała nr XXX/789/19 Rady Miasta Krakowa z dnia 5 grudnia 2019r. w sprawie stawek za zajęcie pasa drogowego dróg publicznych na cele nie związane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg (Dziennik Urzędowy Województwa Małopolskiego z dnia 12 grudnia 2019r., poz. 9305). Szczegółowe warunki udzielania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w tego typu sytuacjach reguluje Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 1 czerwca 2004r. w sprawie określenia warunków udzielania zezwoleń na zajęcie pasa drogowego (Dz.U. z 2004r. Nr 140, poz. 1481). Kolegium wyjaśniło dalej, że w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych odpowiedzialność za zajęcie pasa drogowego ma charakter obiektywny, a kara nie podlega miarkowaniu. Oznacza to, że w przypadku zajęcia pasa drogowego bez zgody zarządcy drogi publicznej w przypadku spełnienia przesłanek ustawowych organ administracji nie może zaniechać nałożenia kary, co następuje w drodze decyzji administracyjnej. Powołane wyżej protokoły zawierają także wymiary zajętej powierzchni pasa drogowego, która wynosi 36 m.kw. Skutkuje to stwierdzeniem, że w dniach 20 września 2022r., 21 września 2022r., 23 września 2022r., 26 września 2022r., 28 września 2022r., 30 września 2022r., 3 października 2022r. i 4 października 2022r. prowadzone były prace w pasie drogowym ul. C. W ocenie Kolegium zaszły zatem okoliczności określone w ustawie, które obligują organ administracji do wydania decyzji nakładającej karę za prowadzenie prac w obrębie pasa drogowego bez uprzedniego zezwolenia. Zgodnie z wskazanymi wyżej w ustawie zasadami, wysokość kary zależy od kilku danych: powierzchni zajęcia, długości czasu zajęcia oraz stawki opłaty za zajęcie metra kwadratowego drogi publicznej, która jest określana w prawie miejscowym. Uwzględniając powyższe oraz fakt, że wysokość kary, co do reklamy stanowi dziesięciokrotność opłaty za zajęcie pasa drogowego, w przedmiotowej sprawie obliczenie kary polega na zastosowaniu następującego wzoru: 8 [dni] x 36 m.kw [powierzchnia zajęcia] x 3,50 [stawka w zł opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego dziennie = 10 x 1.008,00 zł = 10.080,00 (słownie: dziesięć tysięcy osiemdziesiąt złotych 00/100). Odnosząc się do zawartego w odwołaniu od przedmiotowej decyzji zarzutu, iż wielkości dotyczące wielkości zajęcia pasa drogowego, o które wnosiła Spółka były mniejsze, niż wynikające z zaskarżonej decyzji, Kolegium wskazało, że wielkości będące podstawą do naliczenia kary za zajęcie pasa drogowego w przedmiotowej decyzji wynikają z pomiarów dokonanych podczas prowadzenia robót, a te były większe niż te, o które wnosiła Spółka. Odnosząc się do zawartego w odwołaniu od przedmiotowej decyzji zarzutu, iż przy wydaniu zaskarżonej decyzji organ I instancji posłużył się materiałem dowodowym zebranym przed wszczęciem postępowania w sprawie, Kolegium wskazało, że w wyroku NSA z dnia 16 lipca 2015r. sygn. akt II GSK 1723/14 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż "Wbrew stanowisku strony wnoszącej skargę kasacyjną, na wadliwość postępowania dowodowego nie wskazuje również przeprowadzenie oględzin miejsca posadowienia reklamy bez udziału strony. Tego rodzaju czynności inspekcyjno-kontrolne nie są czynnością podejmowaną w toku postępowania administracyjnego do którego odnosi się wyrażona w art. 79 k.p.a. zasada czynnego udziału strony (wyrok NSA z dnia 11 maja 2011r. sygn. akt II GSK 513/10, wyrok NSA z dnia 9 października 2014r. sygn. akt II GSK 1372/13). Wyniki takich czynności mogą być natomiast podstawą do wszczęcia postępowania administracyjnego prowadzonego z zachowaniem gwarancji ochrony praw strony, w ramach którego poczynione ustalenia mogą być potwierdzone lub podważone. Dalej organ wskazał, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem w sprawie niniejszej znajduje zastosowanie art. 189f k.p.a. Jakkolwiek przepis ten zawarty jest w ustawie procesowej, to jednak nie ulega wątpliwości, że jego treść jest materialnoprawna i stanowi on część podstawy materialnoprawnej nałożenia administracyjnej kary pieniężnej za zajęcie bez zezwolenia zarządcy drogi pasa drogowego. Tym samym każdorazowo w związku z brakiem odmiennych regulacji dotyczących odstąpienia od nałożenia kary w przepisach szczególnych, w ustawie o drogach publicznych (por. art. 189a§2 k.p.a.) - stosowanie art. 189f k.p.a. jest nie tylko wymagane, ale i zgodne z intencją ustawodawcy, którego zamysłem było ujednolicenie zasad wymiaru kar pieniężnych w systemie prawa, za wyjątkiem przypadków uregulowania tych kwestii w przepisach odrębnych. Organ orzekający w sprawie z urzędu ma więc obowiązek wziąć pod uwagę - obok zawartych w ustawie o drogach publicznych przesłanek nałożenia kary za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi - także przesłanki odstąpienia od nałożenia kary zawarte w art. 189f k.p.a. Innymi słowy nałożenie administracyjnej kary pieniężnej za przedmiotowy delikt - w związku z obowiązywaniem art. 189f k.p.a. - nie może polegać wyłącznie na wykazaniu wystąpienia przesłanek z art. 40 ust. 12 ustawy o drogach publicznych, ale musi polegać równocześnie na wykazaniu, że w sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 189f k.p.a. do odstąpienia od nałożenia tej kary i udzielenia pouczenia. W wyniku przeprowadzonej analizy stanu faktycznego, biorąc pod uwagę przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary administracyjnej i poprzestania na pouczeniu, Kolegium - podzielając stanowisko organu pierwszej instancji - stwierdziło, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary i poprzestania na pouczeniu. Odnosząc się do warunków z art. 189f§1 pkt 1 k.p.a. wskazano, że pomiędzy obydwoma zawartymi w tym przepisie wymogami zachodzi koniunkcja, stąd dla zastosowania tej podstawy odstąpienia wymagane jest spełnienie obydwu wskazanych warunków łącznie (tzn. waga naruszenia prawa jest znikoma i równocześnie strona zaprzestała naruszania prawa). W związku z tym należy podkreślić, że jak wynika z protokołu z dnia 3 i 4 października 2022r. i dołączonych do nich zdjęć prace przy przyłączu ciepłowniczym zostały zakończone, układano kostkę w zatoczce, po zakończeniu prac. Tak więc Spółka zaprzestała naruszania prawa. W ocenie Kolegium nie został spełniony jednak warunek znikomej wagi naruszenia prawa. Jak wskazuje się w orzecznictwie, przy ocenie wystąpienia przesłanki znikomej wagi naruszenia z art. 189f§1 pkt 1 k.p.a. należy brać pod uwagę całokształt okoliczności danego przypadku, zarówno o charakterze przedmiotowym (np. skala naruszeń, skutki tych naruszeń) jak i podmiotowym (np. czy mamy do czynienia z czynem zawinionym, czy nie), przy czym decydujące znaczenie należy przyznać skutkom naruszenia dla dóbr chronionych przez daną dziedzinę prawa administracyjnego (por. wyrok WSA w Warszawie z 27 sierpnia 2020r., IV SA/Wa 973/20). Odnosząc się do akcentowanej wyżej płaszczyzny przedmiotowej naruszenia, Kolegium podkreśliło, że prace w pasie drogowym były wykonywane przez okres ponad 8 dni (organ I instancji naliczył karę za te dni, w których przeprowadzona była kontrola). Kolegium podkreśliło, że wagę naruszenia należy odnosić do celów ustanowionych przez ustawodawcę i wartości, które w danym przypadku, za pośrednictwem określonych obowiązków ustanowionych w przepisach, mają być chronione. Celem tym jest obowiązek uzyskania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. Przepisy te obowiązują od wielu lat. Biorąc zatem pod uwagę cel, dla którego ustawodawca nałożył obowiązek uzyskania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, Kolegium stwierdziło, że Sprawca deliktu niewątpliwie naruszył wartości chronione w tym przypadku przez prawo administracyjne, a waga naruszenia nie jest znikoma. Z kolei co do przesłanki z art. 189f§1 pkt 2 k.p.a. Kolegium wskazało, że również nie ma ona w sprawie zastosowania, gdyż za ten sam delikt (to samo zachowanie) prawomocną decyzją na Spółkę nie została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej i Spółka nie została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe. Nie sposób więc mówić, że uprzednia kara za to zachowanie, której nie było, spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. W ocenie Kolegium w sprawie nie zachodzą też podstawy do zastosowania art. 189f§2 k.p.a. Trzeba zauważyć, że funkcją administracyjnej kary pieniężnej za omawiany delikt administracyjny jest nie tylko represja, ale także wzbudzenie wewnętrznego przekonania Spółki o konieczności respektowania na przyszłość obowiązku wystąpienia o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego, (funkcja wychowawcza, stymulacyjna), a także związana z nią funkcja prewencyjna, albowiem celem kary jest przeciwdziałanie podobnym naruszeniom w przyszłości. Zdaniem Kolegium cele te nie zostaną osiągnięte w sytuacji zastosowania art. 189f§2 k.p.a., a wręcz przeciwnie - odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu zniweczy zwłaszcza prewencyjne i stymulacyjne cele kary, albowiem może przyczynić się do wyrobienia przekonania, że skoro udało się uniknąć kary w niniejszym przypadku, to może uda się także innym razem i będzie to wpływać na bagatelizowanie przez Spółkę nakazów i obowiązków ustawowych także w przyszłości. Innymi słowy poprzestanie na pouczeniu i odstąpienie od wymierzenia kary nie spowoduje osiągnięcia celów administracyjnej kary pieniężnej, ale przyczyni się do osiągnięcia skutku odwrotnego do zamierzonego - bezkarność sprawcy deliktu nie wpłynie na niego wychowawczo, ale demoralizująco - w tym znaczeniu, że odstąpienie od nałożenia kary będzie stanowić zachętę do podobnych naruszeń w przyszłości lub przynajmniej czynnik temu sprzyjający. W oparciu o powyższe Kolegium orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. W skardze wniesionej do sądu Spółka zarzuciła: a) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: - naruszenie art. 7, art. 77§1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji z naruszeniem zasady prawdy materialnej i obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia całości materiału dowodowego w sytuacji, gdy nie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności mające istotne znaczenie w sprawie, a w szczególności nie ustalono jaka była faktyczna powierzchnia zajętego pasa drogowego w każdym dniu kontroli, poprzestając na przyjęciu, iż przedmiotem zajęcia była cała powierzchnia zatoki parkingowej; - naruszenie art. 8 k.p.a. przez nieprzyczynienie się przez organ administracji publicznej do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania mającego zagwarantować równość wobec prawa oraz podważenie zasady dotyczącej pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa; b) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: - naruszenie art. 4 pkt 1, z art. 40 ust. 12 pkt 1 w zw. z art. 40 ust. 6 art. 40 ust. 2 pkt 3 oraz art. 40 ust. 12 ustawy o drogach publicznych poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, co skutkowało obciążeniem Skarżącej karą pieniężną za zajęcia pasa drogowego o pow. 36 m2, podczas gdy w toku postępowania dowodowego nie ustalono, jaka była powierzchnia zajętego pasa drogowego w poszczególne dni kontroli; - naruszenia art. 189f§1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w stanie faktycznym niniejszej sprawy, pomimo istnienia przesłanek ku temu. W oparciu o powyższe Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ winien rzetelnie i precyzyjnie dokonać pomiaru powierzchni zajętego pasa ruchu uwzględniając rzeczywiste zajęcie w poszczególne dni prowadzonych kontroli. Spółka podkreśliła, że zajęcie miało charakter zmienny, tj. zajęcie nie polegało na trwałym ani stałym zajęciu całej zatoki parkingowej przez wszystkie 8 dni w okresie od 20 września 2022r. do 4 października 2022r. Co więcej, z materiału dowodowego nie wynika, że każdego dnia zajęta była taka sama jej powierzchnia. Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego wymagało odniesienia się do każdego dnia oddzielnie, czy zajęta powierzchnia była stała, czy zmienna - a jeśli zmienna, to w jakim zakresie nastąpiło jej zajęcie w każdym dniu kontroli. Zamiast tego organ przyjął jedną zajętą powierzchnię, nie wykazał, że była ona niezmienna przez 8 dni, nie przeanalizował, czy w poszczególnych dniach zakres zajęcia był taki sam, nie wskazał również, dlaczego przyjął założenie stałości zajęcia. W ocenie Skarżącej powyższe tworzy istotną lukę w ustaleniach faktycznych, a w konsekwencji w istotny sposób wpływa na finalną kwotę nałożonej kary pieniężnej. W przedmiotowej sprawie obliczenie kary polega na zastosowaniu następującego wzoru: 8 [dni] x 36 m.kw [powierzchnia zajęcia] x 3,50 [stawka w zł opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego dziennie = 10x 1.008,00 zł = 10.080,00 (słownie: dziesięć tysięcy osiemdziesiąt złotych 00/100). Skarżąca zwróciła uwagę, że Prezydent Miasta Krakowa wydając zgodę na zajęcie pasa drogowego wskazał, w oparciu o własne wyliczenia na podstawie przedłożonych przez Skarżącą dokumentów (m.in. w oparciu o zakres objęty decyzjami [...] z dnia 10 maja 2021r. oraz [...] z dnia 28 października 2021r.), że powierzchnia zajętego pasa wynosić będzie 11,25 m2. Sama Skarżąca w piśmie z dnia 24 listopada 2022r. przedłożonym w toku postępowania przed organem, wskazała, że zajmowała jedynie 6 m2. Każdorazowo były to jednak wielkości mniejsze aniżeli wynikające z zaskarżonej decyzji. Przy czym Spółka konsekwentnie wskazywała, że w rzeczywistości zajęta powierzchnia mogła wynosić jedynie 6 m2 Podstawienie tej wartości do powyższego wzoru prowadziłoby do ustalenia kary w wysokości 1.680,00 zł. Wobec powyższego Spółka podkreśliła, że na gruncie niniejszej sprawy kluczowe znaczenie ma prawidłowe ustalenie faktycznej powierzchni zajętego pasa drogowego, rozumianej nie jako powierzchnia całej zatoki parkingowej, lecz jako rzeczywiście zajmowany jej zakres, a ponadto dokonanie ustaleń co do tego, jaka powierzchnia była zajęta w poszczególnych dniach objętych kontrolą. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko zaprezentowane w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024r. poz. 1267) oraz art. 3§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026r. poz. 143, ze zm. dalej-p.p.s.a.), dotyczą kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W ramach tej kontroli sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145§1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145§1 pkt 2 p.p.s.a.). Zaskarżona decyzja z dnia 8 kwietni 2026r. wydana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze narusza prawo procesowe w stopniu kwalifikującym do wyeliminowania jej z obrotu prawnego na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. Uwadze Kolegium umknęło, że w aktach administracyjnych sprawy (k. 50 akt administracyjnych) znajduje się oryginał pełnomocnictwa z 8 grudnia 2020r. udzielonego przez skarżącą spółkę osobom: A. Ś. i B. M. Co istotne, sprawa była już uprzednio rozpoznawana przez organy administracji a Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wezwało stronę do nadesłania oryginału pełnomocnictwa z dnia 8 grudnia 2020r. i uchylając w dniu 27 czerwca 2024r. decyzję organu I instancji, decyzję doręczono właśnie pełnomocnikowi A. Ś. Z przywołanych unormowań jasno zatem wynika, że od chwili ustanowienia pełnomocnika strona działa za jego pośrednictwem z pełnym skutkiem prawnym, a wobec tego również wszystkie pisma doręcza się pełnomocnikowi, a nie stronie (art. 40§2 k.p.a.). Przepis art. 40§2 k.p.a. nie dopuszcza żadnych wyjątków i zgodnie z przyjętą w Kodeksie postępowania administracyjnego zasadą oficjalności doręczeń i obarcza organy administracji prowadzące postępowanie obowiązkiem doręczania wszystkich pism procesowych, a w tym orzeczeń (decyzji i postanowień), pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie (por.m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 września 1993 r., III ARN 45/93). Wskazany przepis pełni funkcję gwarancyjną dla ochrony interesów strony, która mając ustanowionego pełnomocnika i dokonując przez niego czynności procesowych, nie może ponosić ujemnych konsekwencji prawnych z powodu braku doręczenia konkretnego rozstrzygnięcia w sprawie ustanowionemu pełnomocnikowi. Od dnia powiadomienia organu o ustanowieniu pełnomocnika powinien mieć on zapewniony czynny udział w postępowaniu, tak samo jak strona, a pominięcie pełnomocnika w czynnościach postępowania jest równoznaczne z pominięciem strony w postępowaniu administracyjnym, wywołuje te same skutki prawne. Podkreślić przy tym należy, że strona ustanawiając pełnomocnika czyni to w określonym celu, chce bowiem ustrzec się przed negatywnymi skutkami nieznajomości prawa, zagwarantować sobie rzetelną ochronę własnych interesów. Jeżeli organ pomija pełnomocnika w toku czynności postępowania administracyjnego, to w ten sposób niweczy skutki staranności strony w dążeniu do ochrony jej praw i interesów. W rozpoznawanej sprawie niewątpliwie doszło do naruszenia art. 40§2 k.p.a., bowiem cała korespondencja w toku całego postępowania administracyjnego, w tym decyzje została doręczone skarżącej spółce (a nie jej pełnomocnikowi). Z uwagi na fakt niedoręczenia decyzji z pominięciem pełnomocnika, który rzeczywiście miał miejsce w sprawie, obligował Sąd, mając na względzie postanowienia art. 145§1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. do jego uwzględnienia. Naruszenie prawa będące podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145§1 pkt 4 k.p.a.) powoduje bowiem uwzględnienie skargi, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy. W ponownym postępowaniu organy powtórzą te czynności, które po udzieleniu pełnomocnictwa zostały dokonane z jego pominięciem (art. 153 p.p.s.a.). Z tych względów i na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit. b i art. 135 p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji gdyż było to niezbędne do końcowego załatwienia sprawy. O kosztach sądowych orzeczono w oparciu o art. 200, art. 205 § 21 w zw z art. 209 p.p.s.a. Zasądzona kwota 4.017,00 zł obejmuje zwrot wynagrodzenia pełnomocnika w kwocie 3.600,00 zł, ustalonej zgodnie z § 2 pkt 5 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018r. poz. 265), równowartość uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17,00 zł) i poniesionego przez skarżącą spółkę wpisu od skargi (400,00 zł).
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 17 czerwca 2026
- Skarżony organ
- Samorządowe Kolegium Odwoławcze
- Sędziowie
- Inga Gołowska /sprawozdawca/ Magdalena Gawlikowska Michał Niedźwiedź /przewodniczący/
Powołane przepisy
Powiązane dokumenty
Sygnatura: VI SA/Wa 3898/25 · 10 września 2026
Wyrok WSA w Warszawie z 10 września 2026 r., VI SA/Wa 3898/25 – zajęcie pasa drogowego
Sygnatura: II GZ 399/26 · 10 września 2026
Postanowienie NSA z 10 września 2026 r., II GZ 399/26 – zajęcie pasa drogowego
Sygnatura: III SA/Kr 988/26 · 10 września 2026
Wyrok WSA w Krakowie z 10 września 2026 r., III SA/Kr 988/26 – zajęcie pasa drogowego
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny