III SA/Kr 777/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie WSA Barbara Pasternak WSA Maria Zawadzka (spr.) Protokolant Aleksandra Grabiec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2017 r. sprawy ze skargi K. W. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "A" na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 12 maja 2017r. znak [...] w przedmiocie kary pieniężnej skargę oddala.

Decyzją z dnia 12 maja 2017 r. znak: [...], Główny Inspektor Transportu Drogowego (GITD) utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (WITD) z dnia [...] 2017 r. znak: [...], o nałożeniu na K. W. (dalej: "skarżący") kary pieniężnej w wysokości 3.000 zł za wykonywanie przewozu regularnego z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków. Zaskarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. W dniu 13 grudnia 2016 r. w miejscowości S inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego dokonali kontroli autobusu marki Mercedes-Benz nr rej. [...], kierowanego przez skarżącego. Kontrolę poprzedziła obserwacja przeprowadzona przez inspektorów ITD, w trakcie której stwierdzono, że kierowca zatrzymał się na przystanku "N - D" w K o godz. 6:37 i nie pojechał na przystanek końcowy "Parking przy ulicy P", będący jednocześnie przystankiem początkowym przy realizacji kolejnego kursu. Kierowca nie podpisał protokołu kontroli, nie wnosząc jednocześnie do niego żadnych zastrzeżeń. W oparciu o tak ustalony stan faktyczny organ pierwszej instancji wydał decyzję z dnia [...] 2017 r., w której nałożono na skarżącego karę pieniężną w wysokości 3.000 zł, za wykonywanie przewozu regularnego z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków. W odwołaniu skarżący zarzucił decyzji organu pierwszej instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 92a ust. 1, 6 i 7 w zw. z Ip. 2.2.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym i art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji w całości i umorzenie postępowania. Zdaniem skarżącego nieracjonalne jest wymaganie, aby wykonując przewóz regularny jechał na przystanek końcowy przy ul. P w sytuacji, kiedy na przystanek N – D przyjechał z opóźnieniem, gdyż spowodowałoby to rozpoczęcie kolejnego kursu po czasie. Stwierdził, że w godzinach szczytu, ze względu na korki na terenie K, nie jest możliwe realizowanie przejazdów bez opóźnień. Natomiast korzystanie z przystanku N w innych godzinach, niż wynikające z rozkładu jazdy, może powodować konflikt z innymi przewoźnikami mającymi prawo do korzystania z tego przystanku. Skarżący podniósł również, że podejmował działania mającego na celu zapobieganie opóźnieniom. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uznał, że kierowca nie zastosował się do warunków określonych w zezwoleniu nr [...] na wykonywanie przewozów regularnych na linii K – Z - S, ponieważ pominął przystanek końcowy, który jest jednocześnie przystankiem początkowym na linii regularnej K - S. Zdaniem organu odwoławczego niezatrzymywanie się przez kierowcę na wszystkich przystankach objętych zezwoleniem ogranicza prawa pasażerów, dlatego jest niedopuszczalnym uchybieniem ustawie o transporcie drogowym. Organ nie stwierdził podstaw do zastosowania art. 92c ustawy o transporcie drogowym, wyłączającego odpowiedzialność za stwierdzone naruszenie. Wskazał, że okoliczność w postaci dużego natężenia ruchu pojazdów skutkującego opóźnieniem w realizacji przewozu regularnego może powodować odstąpienie od nałożenia kary za niezgodne z warunkami zezwolenia wykonywanie przewozu regularnego w zakresie godzin przyjazdu i odjazdu, natomiast nie wyłącza odpowiedzialności strony za pomijanie przystanków na danej linii regularnej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. art. 92 c ust. 1 pkt 1 oraz art. 92 a ust. 1, 6 i 7 w zw. z lp. 2.2.3. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, a także błędną wykładnię art. 18 tejże ustawy. W uzasadnieniu skargi skarżący powtórzył argumentację odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje. Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2017.1369), zwanej dalej: "P.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Sąd nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 P.p.s.a). Stan faktyczny rozpoznawanej sprawy nie budzi wątpliwości i nie był kwestionowany przez skarżącego. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie bezspornie wynika, że skarżący realizując w dniu 13 grudnia 2016 r. kurs K – Z – S, zatrzymał się na przystanku "N - D" w K o godz. 6:37 i nie pojechał na przystanek końcowy "Parking przy ulicy P", będący jednocześnie przystankiem początkowym przy realizacji kolejnego kursu. Spór w sprawie sprowadzał się do rozstrzygnięcia, czy w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy można przyjąć, że zaistniały przesłanki do zastosowania art. 92 c ustawy o transporcie drogowym. Zezwolenie na wykonywanie przewozów regularnych osób w krajowym transporcie drogowym jest wydawane przez właściwy organ po spełnieniu przez podmiot określonych wymagań wskazanych w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U.2016.1907), dalej: "u.t.d.". Przepis art. 18b ust. 1 tej ustawy określa zasady, według których są wykonywane przewozy regularne, m. in. przedsiębiorca ma obowiązek podać rozkład jazdy do publicznej wiadomości przez ogłoszenie na wszystkich wymienionych w rozkładzie jazdy przystankach lub dworcach (pkt 2), wsiadanie i wysiadanie pasażerów odbywa się tylko na przystankach określonych w rozkładzie jazdy (pkt 3), a przewozy regularne są wykonywane zgodnie z warunkami przewozu osób określonymi w zezwoleniu (pkt 7). Z kolei w myśl art. 20 ust. 1 u.t.d. w zezwoleniu określa się w szczególności warunki wykonywania przewozów (pkt 1), przebieg trasy przewozów, w tym miejscowości, w których znajdują się miejsca początkowe i docelowe przewozów (pkt 2), zaś przy przewozach regularnych osób również miejscowości, w których znajdują się przystanki (pkt 3). Przepis art. 20 ust. 1a u.t.d. przewiduje natomiast, że załącznikiem do zezwolenia jest obowiązujący rozkład jazdy. Sankcje za naruszenie ww. zasad określone zostały w rozdziale 11 cyt. ustawy. Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie, którą nakłada się w drodze decyzji administracyjnej (art. 93 ust. 1). W załączniku do ustawy wymienione zostały naruszenia ze wskazaniem wysokości kar za poszczególne naruszenia (art. 92a ust. 6). W L.p. 2.2 pkt 3 załącznika wskazano, że wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem określonych w zezwoleniu warunków dotyczących ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków podlega karze w wysokości 3.000 zł. Przenosząc powyższe regulacje na grunt rozpoznawanej sprawy, w ocenie Sądu organ prawidłowo uznał, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia warunków określonych w zezwoleniu. Skarżący składając wniosek o wydanie zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych był zobowiązany, w myśl art. 22 ust. 1 pkt 1 u.t.d., dołączyć proponowany rozkład jazdy. W konsekwencji miał obowiązek świadczenia usługi przewozu osób zgodnie z otrzymanym zezwoleniem i załączonym do niego rozkładem jazdy, przestrzegając ustalonej trasy przejazdu i zatrzymując się na wyznaczonych przystankach. Rozkład jazdy stanowi integralną część zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym i jest zawsze okazywany do kontroli wraz z wypisem z zezwolenia. Dlatego też, w ocenie Sądu, kierowca wykonujący przewozy regularne osób na podstawie takiego zezwolenia ma obowiązek zatrzymywania się na wszystkich przystankach wskazanych w obowiązującym rozkładzie jazdy. Skoro bowiem trasa została ustalona w sposób wskazany przez przewoźnika, to kierowca nie ma swobody wyboru przystanków na których się zatrzyma i przystanków, które pominie. Sąd podkreśla, że odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz z naruszeniem obowiązków lub warunków tego przewozu drogowego, przewidziana w ustawie o transporcie drogowym, jest odpowiedzialnością administracyjną, która ma co do zasady charakter obiektywny i opiera się na samym fakcie naruszenia. Odpowiedzialność ta jest niezależna od winy, co oznacza, że jest ponoszona z tytułu wystąpienia określonego skutku (stwierdzonego naruszenia), bez konieczności wykazywania związku przyczynowego między zachowaniem podmiotu odpowiedzialnego, a powstałym skutkiem. Dlatego wystarczającą przesłanką do wymierzenia kary pieniężnej jest stwierdzenie wystąpienia określonego naruszenia, a odpowiedzialność podmiotu zbliżona jest do odpowiedzialności ponoszonej na zasadzie ryzyka. Sąd podkreśla też, że organ nie ma żadnej uznaniowości w zakresie wysokości nałożonej kary, albowiem stawki za poszczególne naruszenia zostały określone w cyt. wyż przepisach, którymi organ jest związany. Powyższa odpowiedzialność nie ma charakteru nieograniczonego, ponieważ w sytuacjach określonych w art. 92b ust. 1 i 92c ust. 1 u.t.d., przepisy przewidują możliwość odstąpienia od nałożenia kary. Wykazanie zaistnienia okoliczności, o których mowa w tych uregulowaniach ciąży na przedsiębiorcy, a organ nie ma obowiązku prowadzenia w tym zakresie postępowania z urzędu. W rozpoznawanej sprawie skarżący zarzucił organom niezastosowanie art. 92c u.t.d., który w ust. 1 stanowi, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d., na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. Sąd podziela stanowisko organu, że w sprawie brak jest podstaw do zastosowania art. 92c u.t.d., wyłączającego odpowiedzialność za stwierdzone naruszenie. Okoliczność w postaci dużego natężenia ruchu pojazdów skutkującego opóźnieniem w realizacji przewozu regularnego może powodować odstąpienie od nałożenia kary za niezgodne z warunkami zezwolenia wykonywanie przewozu regularnego w zakresie godzin przyjazdu i odjazdu, natomiast nie wyłącza odpowiedzialności strony za pomijanie przystanków na danej linii regularnej. Podsumowując, zdaniem Sądu poczynione przez organy obu instancji ustalenia wynikają z prawidłowo zebranego w sprawie materiału dowodowego, zaś dokonana przez organy ocena tego materiału w kontekście zastosowanych przepisów ustawy o transporcie drogowym nie budzi zastrzeżeń i uzasadnia nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących ustalonej trasy lub wyznaczonych przystanków. W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.