II GZ 737/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Pietrasz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 11 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 sierpnia 2017 r., sygn. akt II SA/Gl 352/17 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie z dnia (...) lutego 2017 r., nr (...) w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym postanawia 1. uchylić zaskarżone postanowienie, 2. przywrócić termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 czerwca 2017 r.

Postanowieniem z dnia 4 sierpnia 2017 r., sygn. akt II SA/Gl 352/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 30 czerwca 2017 r. oddalającego skargę A. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie z dnia (...) lutego 2017 r., (...) w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. W uzasadnieniu Sąd I instancji stwierdził, że pismem z dnia 4 lipca 2017 r. Skarżący zwrócił się z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia powyższego wyroku. Przesyłkę zawierającą przedmiotowy wniosek skarżący nadał w dniu 9 lipca 2017 r. Pismem z dnia 10 lipca 2017 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Wraz z wnioskiem skarżący uiścił opłatę kancelaryjną w wysokości 100 zł za odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem. W ww. piśmie skarżący wskazał, że w dniu 3 lipca 2017 r. otrzymał informację, że jego matka zasłabła w związku z czym musiał się nią zaopiekować ponieważ jest schorowana i ma 84 lata. Skarżący wskazał, że jego matka wymagała stałej, 24-godzinnej opieki, na dowód czego przedłożył zaświadczenie lekarskie z dnia 10 lipca 2017 r., z którego wynika, że skarżący zajmował się matką od 3 lipca 2017 r., co lekarz poświadczył wizytą w dniu 1 lipca 2017 r. Skarżący podkreślił, że ta sytuacja wywołała u niego silne emocje ponieważ jest bardzo blisko związany z matką, co spowodowało, że nie myślał o sprawach zawodowych lecz skupił się na sytuacji rodzinnej. Sytuacja zdrowotna matki skarżącego polepszyła się dopiero w dniu 9 lipca 2017 r. Pismo zostało nadane w placówce pocztowej przez skarżącego w dniu 11 lipca 2017 r. Zdaniem Sądu wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie zasługuje na uwzględnienie. Okoliczności przedstawione we wniosku nie uprawdopodabniają dostatecznie, iż do uchybienia terminu do dokonania powyższej czynności doszło bez winy skarżącego w rozumieniu art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.). Sąd I instancji nie dał wiary wyjaśnieniom skarżącego w oparciu o przedłożone zaświadczenie lekarskie, ponieważ treść zaświadczenia jest ze sobą sprzeczna – lekarz wskazuje, że był z wizytą u chorej matki skarżącego w dniu 1 lipca 2017 r., jednocześnie zaświadczając, że od dnia 3 lipca 2017 r. skarżący całodobowo opiekował się matką. Ponadto, skarżący twierdzi, że o pogorszeniu się stanu zdrowia matki dowiedział się 3 lipca 2017 r. w godzinach porannych, przy czym pismem z dnia 4 lipca 2017 r. sporządził wniosek o uzasadnienie wyroku, co wynika z nadesłanego wniosku skarżącego, który wpłynął do Sądu w dniu 11 lipca 2017 r. Skoro skarżący był w stanie sporządzić wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku, to – dbając należycie o swe interesy – mógł również udać się na pocztę celem jego wysyłki. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd stwierdził, że w sprawie nie zostało uprawdopodobnione, że uchybienie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nastąpiło bez winy skarżącego. A. S. złożył zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach podnosząc, że uchybienie terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia spowodowane było nagłym zasłabnięciem jego schorowanej 84-letniej matki która wymagała całodobowej opieki. Skarżący wyjaśnił ponadto, że po ustaniu przeszkody dokonał należytej staranności i dopełnił obowiązku jakim było wysłanie wniosku o uzasadnienie wyroku. Ponadto skarżący podał, że we wniosku o sporządzenie uzasadnienia omyłkowo wskazał datę 4 lipca gdy tymczasem wniosek sporządzono i wysłano w dniu 9 lipca. Dodatkowo skarżący zaznaczył, że choroba matki wywołała u niego silny stres co spowodowało konsekwencje również w sposobie jego działania, gdyż w pierwszej kolejności złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia które wysłał w dnu 9 lipca 2017, a dopiero w dniu 11 lipca 2017 wysłał wniosek o przywrócenie terminu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy podkreślić, że w świetle art. 86 i 87 p.p.s.a. wniosek o przywrócenie terminu powinien powoływać okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności tego wniosku. Brak winy w uchybieniu terminu podlega ocenie z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Kierunek wykładni sądowej tego przepisu wskazuje, że winę wykluczają przeszkody, których wnioskodawca nie był w stanie przewidzieć, ani zapobiec. Trudności, przeszkody uniemożliwiające stronie dochowanie czynności nie muszą mieć charakteru zdarzeń nadzwyczajnych. W literaturze zwrócono uwagę, że wykładnia przepisów procesowych regulujących instytucję przywrócenia terminu musi być zawsze dokonywana z perspektywy uwzględniającej treść zasady prawa do sądu, tym samym z perspektywy przywołanej funkcji ochronnej. Determinuje ona bowiem istotę tej instytucji. W rozpoznawanej sprawie jako przyczynę uchybienia terminu wskazano chorobę matki skarżącego, która uniemożliwiła mu złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, a okoliczność ta została potwierdzona w załączonym do wniosku o przywrócenie terminu: oryginale zaświadczenia lekarza chorób wewnętrznych z dnia 10 lipca 2017 r., według którego w okresie "od 3 lipca 2017 r. syn A.S.zajmuje się całodobowo opieką matki". W tej sytuacji wymagało oceny, czy skarżący w złożonym wniosku o przywrócenie terminu uprawdopodobnił, że uchybienie terminowi w złożeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nastąpiło bez jego winy. Przede wszystkim powoływane we wniosku dolegliwości, wbrew argumentacji Sądu I instancji, mogły uniemożliwić skarżącemu wykonywanie czynności procesowych. Oczywiście nie zawsze każda choroba, lecz nagła i to w takich okolicznościach, które nie pozwoliły na wyręczenie osobą trzecią stanowi usprawiedliwienie w uchybieniu terminu. Jeżeli jednak przyczyną uchybienia było nagłe zasłabnięcie matki skarżącego co w ocenie lekarza wymagało całodobowej opieki, to wyklucza to winę skarżącego czy niedochowanie należytej staranności, gdyż takiej sytuacji nagłej nie da się wcześniej przewidzieć. Zaświadczenie lekarza chorób wewnętrznych T. R. (k. 18 akt sądowych), należycie uprawdopodobniło, w powiązaniu z wiarygodnymi wyjaśnieniami skarżącego, że w dniach od 3 lipca do 9 lipca 2017 r., u jego 84 letniej matki, nasiliła się poważna choroba która wymagała całodobowej opieki wyłącznie ze strony syna. Niedochowanie terminu z powodu sprawowania osobistej opieki nad schorowanym rodzicem, którego stan zdrowia stale pogarsza się stanowi o braku winy w uchybieniu terminu (postanowienie NSA z 9 stycznia 2008 r., sygn. akt II GZ 210/07). Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 1 i 2 oraz art. 86 i 87 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji